Help Print this page 
Title and reference
Οι μονομερείς πράξεις

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Οι μονομερείς πράξεις

Οι μονομερείς πράξεις είναι πράξεις παράγωγου δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Από αυτές προκύπτουν δικαιώματα, αποκλειστικά από τη βούληση των θεσμικών οργάνων. Το πρώτο είδος πράξεων αφορά εκείνες που περιλαμβάνονται στην ονοματολογία του άρθρου 288 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ: ο κανονισμός, η οδηγία, η απόφαση, οι γνώμες και οι συστάσεις. Το δεύτερο είδος πράξεων αναφέρεται στις πράξεις τις επονομαζόμενες εκτός ονοματολογίας. Αυτές είναι οι άτυπες πράξεις όπως οι ανακοινώσεις, καθώς και τα Λευκά και Πράσινα Βιβλία.

Οι μονομερείς πράξεις μπορούν να οριστούν ως πράξεις που παράγουν δικαιώματα εκ μόνης της βουλήσεως των θεσμικών οργάνων. Εγκίνονται από τα θεσμικά όργανα βάσει των ιδρυτικών Συνθηκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ). Οι μονομερείς πράξεις αποτελούν, από κοινού με τις συμβατικές πράξεις, τις πράξεις παράγωγου δικαίου της ΕΕ.

Η ονοματολογία των μονομερών πράξεων

Oι μονομερείς πράξεις που προβλέπονται στην ονοματολογία του άρθρου 288 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ είναι:

Εξάλλου, το άρθρο 289 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ εισάγει διαχωρισμό μεταξύ των νομοθετικών πράξεων, ήτοι εκείνων που εγκρίνονται μετά το πέρας νομοθετικής διαδικασίας, και των πράξεων που είναι εξ ορισμού μη-νομοθετικές. Σε γενικές γραμμές, ο στόχος των μη-νομοθετικών πράξεων είναι η εφαρμογή των νομοθετικών πράξεων ή ορισμένων ειδικών διατάξεων των Συνθηκών. Πρόκειται, παραδείγματος χάριν, των εσωτερικών κανονισμών των θεσμικών οργάνων, ορισμένων αποφάσεων του Συμβουλίου, των μέτρων που έχει θεσπίσει η Επιτροπή για θέματα ανταγωνισμού, κλπ.

Ορισμένες άτυπες πράξεις μπορούν εξίσου να ταξινομηθούν στην κατηγορία των μονομερών πράξεων. Αυτές οι πράξεις αποκαλούνται άτυπες στο μέτρο που δεν περιλαμβάνονται στην ταξινόμηση του άρθρου 288 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ. Οι πράξεις αυτές προβλέπονται από άλλες διατάξεις των Συνθηκών ή δημιουργήθηκαν από την πρακτική των θεσμικών οργάνων. Τα θεσμικά όργανα κάνουν συχνά χρήση των πράξεων αυτών. Για παράδειγμα, πρόκειται για ψηφίσματα, συμπεράσματα, ανακοινώσεις, κλπ. Οι πράξεις αυτές διαθέτουν πολιτική ισχύ, ωστόσο, σε γενικές γραμμές, δεν διαθέτουν δεσμευτική νομική ισχύ.

Οι μονομερείς πράξεις στην υπηρεσία των ευρωπαϊκών πολιτικών

Οι ευρωπαϊκές αρχές είναι ελεύθερες να επιλέξουν την πράξη που θεωρούν ως την πλέον ενδεδειγμένη για να θέσουν σε εφαρμογή την πολιτική τους. Για παράδειγμα στο πλαίσιο μιας πολιτικής δημιουργίας κινήτρων, το Συμβούλιο και η Επιτροπή μπορούν να επιλέξουν τη σύσταση.

Δυνάμει της αρχής της ανάθεσης, οι πράξεις θεμελιώνονται σε νομική βάση της συνθήκης για την ΕΕ ή της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ αντίστοιχη προς τον τομέα στον οποίο οι ευρωπαϊκές αρχές επιθυμούν να παρέμβουν. Σε περίπτωση απουσίας επακριβούς νομικής βάσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ρήτρα ευελιξίας (άρθρο 352 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ) η οποία αφορά τις επικουρικές αρμοδιότητες της ΕΕ.

Εξάλλου, οι μονομερείς πράξεις που εγκρίνονται από τα θεσμικά όργανα αποτελούν το αντικείμενο δικαστικού ελέγχου εκ μέρους του Δικαστηρίου της ΕΕ.

Νομικό καθεστώς των μονομερών πράξεων

Όσον αφορά τη μορφή, οι πράξεις υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης (το διατακτικό εισάγεται με τις λέξεις «έχοντας υπόψη») και είναι αιτιολογημένες (το διατακτικό εισάγεται με τη λέξη «εκτιμώντας») κάνοντας αναφορά στη νομική βάση στην οποία στηρίζονται.

Όσον αφορά τη δημοσιότητα, οι πράξεις πρέπει να δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Μπορούν επίσης να κοινοποιούνται στους αποδέκτες, όπως η απόφαση.

Όσον αφορά την έναρξη ισχύος, αυτή επέρχεται κατ' αρχήν την ημέρα της κοινοποίησης ή της δημοσίευσης στην Επίσημη Εφημερίδα. Κατά παρέκκλιση, οι πράξεις μπορούν να προβλέπουν έναρξη ισχύος κατά την εικοστή ημέρα μετά τη δημοσίευση. Μπορούν επίσης να προβλέπουν εφαρμογή σε ημερομηνία μεταγενέστερη της ημερομηνίας έναρξης ισχύος.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 27.08.2010

Top