Help Print this page 
Title and reference
Υποχρεώσεις διατροφής

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Υποχρεώσεις διατροφής

Ο κανονισμός καλύπτει τις αιτήσεις όσον αφορά τις διασυνοριακές υποχρεώσεις διατροφής που απορρέουν από οικογενειακές σχέσεις. Θεσπίζει κοινούς κανόνες για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) με σκοπό τη διασφάλιση της είσπραξης αξιώσεων διατροφής, ακόμη και όταν ο υπόχρεος ή ο δικαιούχος βρίσκεται στο εξωτερικό.

ΠΡΑΞΗ

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 4/2009 του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2008, για τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο, την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων και τη συνεργασία σε θέματα υποχρεώσεων διατροφής.

ΣΥΝΟΨΗ

Ο παρών κανονισμός θεσπίζει μια σειρά μέτρων για τη διευκόλυνση της πληρωμής των αξιώσεων διατροφής σε διασυνοριακές υποθέσεις. Οι εν λόγω αξιώσεις απορρέουν από την υποχρέωση βοήθειας των μελών της οικείας οικογένειας. Για παράδειγμα, οι αξιώσεις μπορούν να έχουν τη μορφή διατροφής που καταβάλλεται σε παιδί ή σε πρώην σύζυγο, μετά από διαζύγιο.

Ο κανονισμός εφαρμόζεται στις υποχρεώσεις διατροφής που απορρέουν από σχέσεις:

  • οικογενειακές·
  • συγγένειας·
  • από γάμο ή αγχιστεία.

Διεθνής δικαιοδοσία

Το δικαστήριο που είναι αρμόδιο να αποφανθεί για θέματα υποχρεώσεων διατροφής είναι:

  • το δικαστήριο του τόπου της συνήθους διαμονής του εναγομένου ή του δικαιούχου διατροφής· ή
  • το δικαστήριο που έχει δικαιοδοσία να εκδικάσει αγωγή σε σχέση με την προσωπική κατάσταση των προσώπων (για παράδειγμα, ένα διαζύγιο) ή σε σχέση με τη γονική μέριμνα, εφόσον η αίτηση διατροφής είναι παρεπόμενη της αγωγής αυτής (με την προϋπόθεση ότι η εν λόγω δικαιοδοσία δεν θεμελιώνεται μόνο στην εθνικότητα ενός από τους διαδίκους).

Εκτός εάν η διαφορά αφορά υποχρέωση διατροφής έναντι παιδιού κάτω των δεκαοχτώ ετών, οι διάδικοι δύνανται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να συμφωνήσουν ότι το δικαστήριο ή τα δικαστήρια μιας χώρας της ΕΕ είναι αρμόδιο/α να την εκδικάσουν.

Σε περίπτωση παράστασης του εναγομένου ενώπιον δικαστηρίου χώρας της ΕΕ, το δικαστήριο αυτό αποκτά διεθνή δικαιοδοσία, εκτός εάν ο εναγόμενος θέσει υπό αμφισβήτηση τη διεθνή δικαιοδοσία του.

Εάν δεν πληρείται καμία από τις παραπάνω προϋποθέσεις, η διαφορά μπορεί, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να παραπεμφθεί ενώπιον των δικαστηρίων μιας χώρας της ΕΕ, της οποίας οι δύο διάδικοι είναι υπήκοοι.

Όταν δεν πληρείται καμία από τις παραπάνω προϋποθέσεις, η αίτηση μπορεί να παραπεμφθεί ενώπιον δικαστηρίου μιας χώρας της ΕΕ με το οποίο η υπόθεση παρουσιάζει επαρκή σχέση, εάν η διαδικασία δεν μπορεί να διεξαχθεί ευλόγως σε χώρα με την οποία η διαφορά παρουσιάζει στενή σχέση.

Όσο ο δικαιούχους εξακολουθεί να διαμένει στη χώρα της ΕΕ όπου έχει ληφθεί η απόφαση για τις υποχρεώσεις διατροφής, ο υπόχρεος δεν μπορεί, εκτός εξαιρέσεων, να κινήσει διαδικασία με στόχο την τροποποίησή της σε άλλη χώρα της ΕΕ. Ο δικαιούχος διατροφής μπορεί, ωστόσο, να δεχτεί να εκδικασθεί η διαφορά από άλλο δικαστήριο.

Εάν έχουν ασκηθεί αγωγές μεταξύ των ίδιων διαδίκων, οι οποίες έχουν το ίδιο αντικείμενο και την ίδια αιτία, ενώπιον δικαστηρίων διάφορων χωρών της ΕΕ, διεθνή δικαιοδοσία έχει το δικαστήριο που επελήφθη πρώτο.

Ανεξαρτήτως του δικαστηρίου που έχει τη διεθνή δικαιοδοσία επί της ουσίας, αιτήσεις για προσωρινά και προστατευτικά μέτρα δύνανται να υποβληθούν ενώπιον κάθε δικαστηρίου οποιασδήποτε χώρας της ΕΕ.

Αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων

Μια απόφαση υποχρεώσεων διατροφής μιας χώρας της ΕΕ αναγνωρίζεται σε μια άλλη χώρα της ΕΕ χωρίς ειδική διαδικασία.

Η μεγάλη πλειοψηφία των χωρών της ΕΕ δεσμεύεται από το Πρωτόκολλο της Χάγης της 23ης Νοεμβρίου 2007 σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο στις υποχρεώσεις διατροφής.

Όταν η απόφαση έχει ληφθεί από κράτος το οποίο δεσμεύεται από το Πρωτόκολλο της Χάγης του 2007, δεν είναι δυνατόν να προσβληθεί η αναγνώρισή της.

Όταν η απόφαση ελήφθη από κράτος το οποίο δεν δεσμεύεται από το Πρωτόκολλο της Χάγης του 2007, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να υπάρξει άρνηση της αναγνώρισής της και μπορεί να είναι εκτελεστή σε άλλο κράτος μέλος μόνο εφόσον κηρυχτεί εκτελεστή από το κράτος αυτό.

Σε όλες τις περιπτώσεις, το δικαστήριο προέλευσης δύναται να κηρύξει μια απόφαση προσωρινά εκτελεστή. Όταν η απόφαση πρόκειται να εκτελεστεί σε χώρα της ΕΕ άλλη από εκείνη στην οποία ελήφθη, το εφαρμοστέο δίκαιο όσον αφορά τη διαδικασία είναι το δίκαιο αυτής της χώρας της ΕΕ.

Απόφαση εκδοθείσα σε χώρα της ΕΕ δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο επανεξέτασης επί της ουσίας στη χώρα της ΕΕ στην οποία ζητείται η αναγνώριση, η κήρυξη της εκτελεστότητας ή η εκτέλεση.

Μπορεί να χορηγηθεί δωρεάν νομική αρωγή για όλες τις αιτήσεις διατροφής οι οποίες αφορούν άτομο ηλικίας κάτω του εικοστού πρώτου έτους, και οι οποίες απορρέουν από σχέση γονέα-τέκνου, υπό την προϋπόθεση ότι τέτοιες αιτήσεις γίνονται μέσω των κεντρικών αρχών

Κεντρικές αρχές

Κάθε χώρα της ΕΕ πρέπει να ορίσει μια κεντρική αρχή αρμόδια για την παροχή συνδρομής στους διαδίκους για τη λήψη και την είσπραξη της διατροφής. Συγκεκριμένα, η εν λόγω αρχή μεταβιβάζει και λαμβάνει τις αιτήσεις που προβλέπονται από τον κανονισμό και λαμβάνει όλα τα κατάλληλα μέτρα για την κίνηση ή τη διευκόλυνση της κίνησης των αναγκαίων διαδικασιών.

Οι κεντρικές αρχές συνεργάζονται μεταξύ τους, προωθούν τη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών της χώρας τους και αναζητούν λύσεις στις δυσκολίες που ενδέχεται να προκύψουν από την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Προς τούτο, χρησιμοποιούν το ευρωπαϊκό δικαστικό δίκτυο για αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

Τελικές διατάξεις

Ο κανονισμός αυτός αντικαθιστά τις διατάξεις σχετικά με τις υποχρεώσεις συντήρησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 44/2001 για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις . Αντικαθιστά επίσης τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 805/2004 για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις , εκτός από τους ευρωπαϊκούς εκτελεστούς τίτλους που αφορούν υποχρεώσεις διατροφής που εκδίδονται από χώρες της ΕΕ, οι οποίες δεν δεσμεύονται από το Πρωτόκολλο της Χάγης του 2007.

Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται από τις 18 Ιουνίου 2011.

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

Πράξη

Θέση σε ισχύ

Προθεσμία για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών

Επίσημη Εφημερίδα

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 4/2009

30.1.2009

-

ΕΕ L 7 της 10.1.2009

ΣΥΝΑΦΕΊΣ ΠΡΆΞΕΙΣ

Απόφαση 2006/325/ΕΚ του Συμβουλίου της 27ης Απριλίου 2006 σχετικά με τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και του Βασιλείου της Δανίας για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις [Επίσημη ΕφημερίδαL 120 της 5.5.2006].

Απόφαση 2009/451/ΕΚ της Επιτροπής της 8ης Ιουνίου 2009 σχετικά με την πρόθεση του Ηνωμένου Βασιλείου να αποδεχθεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 4/2009 του Συμβουλίου για τη διεθνή δικαιοδοσία, το εφαρμοστέο δίκαιο, την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων και τη συνεργασία σε θέματα υποχρεώσεων διατροφής [Επίσημη ΕφημερίδαL 149 της 12.6.2009].

Απόφαση 2011/220/ΕΕ του Συμβουλίου της 31ης Μαρτίου 2011 σχετικά με την υπογραφή, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της σύμβασης της Χάγης, της 23ης Νοεμβρίου 2007, για την είσπραξη, σε διεθνές επίπεδο, απαιτήσεων διατροφής παιδιών και άλλων μορφών οικογενειακής διατροφής [Επίσημη Εφημερίδα L 93 της 7.4.2011].

Δυνάμει της εν λόγω απόφασης, η ΕΕ υπέγραψε στις 6 Απριλίου 2011 τη σύμβαση της Χάγης της 23ης Νοεμβρίου 2007 η οποία θεσπίζει, μεταξύ των συμβαλλομένων μερών ένα παγκόσμιο σύστημα είσπραξης αξιώσεων διατροφής.

Απόφαση 2011/432/ΕΕ του Συμβουλίου της 9ης Ιουνίου 2011 σχετικά με την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της σύμβασης της Χάγης, της 23ης Νοεμβρίου 2007, για την είσπραξη, σε διεθνές επίπεδο, απαιτήσεων διατροφής παιδιών και άλλων μορφών οικογενειακής διατροφής [Επίσημη ΕφημερίδαL 192 της 22.7.2011].

Απόφαση 2014/218/ΕΕ του Συμβουλίου της 9ης Απριλίου 2014 για την τροποποίηση των παραρτημάτων I, ΙΙ και ΙΙΙ της απόφασης 2011/432/ΕΕ σχετικά με την έγκριση, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της σύμβασης της Χάγης, της 23ης Νοεμβρίου 2007, για την είσπραξη, σε διεθνές επίπεδο, απαιτήσεων διατροφής παιδιών και άλλων μορφών οικογενειακής διατροφής [Επίσημη ΕφημερίδαL 113 της 16.4.2014].

Δυνάμει των εν λόγω αποφάσεων, η Ένωση κατέθεσε το σχετικό έγγραφο έγκρισης της σύμβασης στις 9 Απριλίου 2014. Η σύμβαση αρχίζει να ισχύει σε όλες τις χώρες της ΕΕ εκτός από τη Δανία την 1η Αυγούστου 2014.Η σύμβαση παρέχει ολοκληρωμένο πλαίσιο για την αντιμετώπιση θεμάτων που σχετίζονται με τις υποχρεώσεις διατροφής προς τρίτες χώρες που έχουν προσχωρήσει σε αυτή.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 25.09.2014

Top