Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Γονική άδεια

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
Multilingual display
Text

Γονική άδεια

ΣΎΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΌΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΆΦΟΥ:

Αναθεωρημένη συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ των ευρωπαϊκών κοινωνικών εταίρων για τη γονική άδεια – Οδηγία 2010/18/ΕΕ του Συμβουλίου

ΣΥΝΟΨΗ

ΤΙ ΠΡΟΒΛΈΠΕΙ Η ΠΑΡΟΎΣΑ ΟΔΗΓΊΑ;

Εφαρμόζει την αναθεωρημένη συμφωνία-πλαίσιο για τη γονική άδεια που συνήφθη από τους ευρωπαϊκούς κοινωνικούς εταίρους στις 18 Ιουνίου 2009.

ΒΑΣΙΚΆ ΣΗΜΕΊΑ

Οι εργαζόμενοι δικαιούνται γονική άδεια κατά τη γέννηση ή την υιοθεσία ενός παιδιού. Η αίτηση άδειας μπορεί να γίνει ωσότου το παιδί φθάσει σε ηλικία που ορίζεται από τις εθνικές νομοθεσίες και/ή τις συλλογικές συμβάσεις, και μέχρις ότου συμπληρώσει το 8ο έτος της ηλικίας του.

Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται ισότιμα για εργαζομένους των δύο φύλων, ανεξαρτήτως του τύπου συμβάσεως (αορίστου χρόνου, ορισμένου χρόνου, μερικής ή προσωρινής απασχόλησης).

Η γονική άδεια πρέπει να χορηγείται για περίοδο τουλάχιστον 4 μηνών ως ατομικό δικαίωμα και των δύο γονέων. Επί της αρχής, κάθε εργαζόμενος δικαιούται να κάνει πλήρη χρήση της άδειας, οπότε δεν αρμόζει να είναι μεταβιβάσιμη από τον ένα γονέα στον άλλο. Ωστόσο μπορεί να εγκριθεί ένας τέτοιος τύπος μεταβίβασης, αρκεί κάθε γονέας να κάνει χρήση της άδειάς του για τουλάχιστον έναν από τους 4 μήνες με στόχο να ενθαρρυνθεί η δικαιότερη χρήση του δικαιώματος της άδειας και από τους δύο γονείς. Η οδηγία καθορίζει ελάχιστα πρότυπα ώστε οι χώρες να μπορούν να μπορούν να εφαρμόζουν ή να εισάγουν ευνοϊκότερες διατάξεις.

Εφαρμογή της άδειας

Οι προϋποθέσεις πρόσβασης και οι περιπτώσεις χρήσης του δικαιώματος της γονικής άδειας ορίζονται από το δίκαιο και/ή τις συλλογικές συμβάσεις στις χώρες της ΕΕ. Οι χώρες της ΕΕ και/ή οι κοινωνικοί εταίροι μπορούν συγκεκριμένα:

να προβλέπουν τη χορήγηση γονικής άδειας κατά πλήρη χρόνο, κατά μερικό χρόνο, κατά τρόπο αποσπασματικό ή με τη μορφή χρονικής πίστωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες τόσο των εργοδοτών όσο και των εργαζομένων·

να εξαρτούν το δικαίωμα γονικής άδειας από περίοδο αρχαιότητας, που δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1 έτος. Ανά περίπτωση, για τον υπολογισμό της περιόδου εξασφάλισης του δικαιώματος, θα λαμβάνεται υπόψη το σύνολο των διαδοχικών συμβάσεων ορισμένου χρόνου με τον ίδιο εργοδότη·

να καθορίζουν τις περιστάσεις υπό τις οποίες επιτρέπεται η αναβολή χορήγησης της άδειας από τον εργοδότη για βάσιμους λόγους που συνδέονται με τη λειτουργία της επιχείρησης·

να επιτρέπουν ειδικές διευθετήσεις για να διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία των μικρών επιχειρήσεων.

Οι εργαζόμενοι που επιθυμούν γονική άδεια οφείλουν να τηρούν την περίοδο κοινοποίησης στον εργοδότη τους. Κάθε χώρα της ΕΕ ορίζει την εν λόγω περίοδο αναλόγως προς το συμφέρον τόσο των εργαζομένων όσο και των εργοδοτών.

Η οδηγία καλεί επίσης τις χώρες της ΕΕ και/ή τους κοινωνικούς εταίρους να ορίσουν συμπληρωματικά μέτρα και/ή προϋποθέσεις ως προς την εφαρμογή της άδειας από γονείς θετούς και από γονείς παιδιών με αναπηρία ή μακροχρόνια ασθένεια.

Επιστροφή στην εργασία και μη διάκριση

Αφού τελειώσει η γονική του άδεια, ο εργαζόμενος έχει το δικαίωμα να επιστρέψει στη θέση εργασίας του. Εάν αυτό είναι αδύνατο, ο εργοδότης οφείλει να του παράσχει ισοδύναμη ή ανάλογη θέση, βάσει της σύμβασης ή της σχέσης εργασίας του.

Επιπλέον, τα κεκτημένα δικαιώματα ή τα υπό κτήση δικαιώματα από τον εργαζόμενο κατά την ημερομηνία έναρξης της γονικής άδειας:

πρέπει να διατηρούνται ως έχουν έως το τέλος της γονικής άδειας·

πρέπει να ισχύουν μετά τη λήξη της γονικής άδειας. Πρέπει να ισχύουν επίσης όλες οι αλλαγές που επήλθαν στο εθνικό δίκαιο, τις συλλογικές συμβάσεις και/ή τις εθνικές πρακτικές.

Ακόμα ότι οι εργαζόμενοι πρέπει να προστατεύονται έναντι λιγότερο ευνοϊκής μεταχείρισης ή απόλυσης εξαιτίας της αίτησης ή της λήψης γονικής άδειας.

Οι χώρες της ΕΕ και/ή οι κοινωνικοί εταίροι αποφασίζουν για όλα τα θέματα που αφορούν την κοινωνική ασφάλιση και τα εισοδήματα σε σχέση με τη γονική άδεια. Η συμφωνία, συνεπώς, δεν περιλαμβάνει κανόνες σχετικά με την καταβολή μισθού ή αποζημίωσης στη διάρκεια της γονικής άδειας.

Τέλος, με την επιστροφή τους από την άδεια, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητήσουν διευθέτηση του ωραρίου και/ή του ρυθμού εργασίας τους για ορισμένη χρονική περίοδο. Οι εργοδότες οφείλουν να εξετάζουν τις αιτήσεις και να απαντούν ανάλογα με τις ανάγκες τόσο τις δικές τους όσο και των εργαζομένων.

Άδεια για λόγους «ανωτέρας βίας» (απρόβλεπτες περιστάσεις)

Οι εργαζόμενοι μπορούν επίσης να ζητήσουν άδεια για λόγους ανωτέρας βίας που συνδέονται με οικογενειακούς λόγους. Ειδικότερα, μπορεί να γίνει αίτηση για την εν λόγω άδεια σε περίπτωση ασθένειας ή ατυχήματος που καθιστά απαραίτητη την παρουσία του εργαζομένου κοντά στους οικείους του.

ΠΌΤΕ ΕΦΑΡΜΌΖΕΤΑΙ Η ΟΔΗΓΊΑ;

Τέθηκε σε ισχύ στις 7 Απριλίου 2010. Οι χώρες της ΕΕ έπρεπε να την ενσωματώσουν στην εθνική νομοθεσία τους έως τις 8 Μαρτίου 2012.

ΠΛΑΊΣΙΟ

Η εν λόγω συμφωνία αποτελεί συνέχεια της συμφωνίας-πλαισίου της 14ης Δεκεμβρίου 1995 για την γονική άδεια, η οποία έλαβε νομική ισχύ με την οδηγία 96/34/ΕΚ του Συμβουλίου.

Αποτελεί ένα μέσο για την καλύτερη συμφιλίωση των επαγγελματικών και οικογενειακών ευθυνών των εργαζομένων και προαγωγή της ισότητας των φύλων.

Εφαρμόζεται με οδηγία του Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 155 παράγραφος 2 της συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

ΠΡΑΞΗ

Οδηγία 2010/18/EE του Συμβουλίου, της 8ης Μαρτίου 2010, σχετικά με την εφαρμογή της αναθεωρημένης συμφωνίας-πλαισίου για τη γονική άδεια που συνήφθη από τις οργανώσεις BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP και ETUC και με την κατάργηση της οδηγίας 96/34/EK (ΕΕ L 68, της 18.3.2010, σ. 13–20)

Διαδοχικές τροποποιήσεις και διορθώσεις της οδηγίας 2010/18/ΕΕ έχουν ενσωματωθεί στο βασικό κείμενο. Αυτή ηενοποιημένη έκδοση προορίζεται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς.

τελευταία ενημέρωση 09.11.2015

Top