Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Έλεγχοι των εξαγωγών ειδών διπλής χρήσης

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Έλεγχοι των εξαγωγών ειδών διπλής χρήσης

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ:

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 428/2009 — ενωσιακό σύστημα ελέγχου των εξαγωγών της μεταφοράς, της μεσιτείας και της διαμετακόμισης ειδών διπλής χρήσης

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Ο ΠΑΡΩΝ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ;

  • Καθορίζει ένα ενιαίο σύστημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) ελέγχου των εξαγωγών, της μεταφοράς, της μεσιτείας και της διαμετακόμισης (η δραστηριότητα αγοράς και πώλησης των μεσαζόντων για λογαριασμό άλλων) ειδών διπλής χρήσης*. Αυτό το σύστημα επιδιώκει να διασφαλίσει ότι η ΕΕ είναι σύμφωνη με τις διεθνείς δεσμεύσεις και τις ευθύνες της, ιδίως όσον αφορά τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων (δηλαδή την πρόληψη της εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων).
  • Θεσπίζει έναν κοινό κατάλογο ελέγχου για την ΕΕ καθώς και κανόνες για την εφαρμογή του. Η άδεια εξαγωγής είναι απαραίτητη προκειμένου να εξαχθεί ένα είδος διπλής χρήσης από την ΕΕ σε μια τρίτη χώρα.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

  • Τα είδη διπλής χρήσης αποτελούν αγαθά και τεχνολογία τα οποία προορίζονται για πολιτική αλλά και στρατιωτική χρήση, συμπεριλαμβανομένων των ειδών που μπορούν να συνδράμουν παντοιοτρόπως στην κατασκευή πυρηνικών όπλων ή άλλων εκρηκτικών πυρηνικών μηχανισμών.
  • Το εμπόριο των ειδών διπλής χρήσης συνιστά μεγάλο μέρος του εξωτερικού εμπορίου της ΕΕ: τα πιο πρόσφατα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι ο όγκος των ελεγχόμενων εξαγωγών ειδών διπλής χρήσης από την ΕΕ έφτασε τα 85 δισεκατ. ευρώ.

Ενωσιακός κατάλογος ειδών διπλής χρήσης

  • Στο παράρτημα Ι παρατίθεται ένας κατάλογος ειδών διπλής χρήσης για τα οποία απαιτείται άδεια εξαγωγής. Το παράρτημα Ι ενημερώνεται κάθε χρόνο, ώστε να ευθυγραμμιστεί με τους διεθνείς κανόνες και τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί από:
  • Μη απαριθμούμενα είδη διπλής χρήσης: η εξαγωγή ειδών διπλής χρήσης που δεν απαριθμούνται στο παράρτημα Ι απαιτείται άδεια εξαγωγής όταν υπάρχουν βάσιμες υποψίες ότι τα εν λόγω είδη προορίζονται για χρήση σχετική με πρόγραμμα χημικών, βιολογικών, πυρηνικών όπλων ή βαλλιστικών πυραύλων, ή για στρατιωτική χρήση από χώρες που υπόκεινται σε εμπάργκο όπλων.
  • Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, οι χώρες της ΕΕ δύνανται να επιβάλλουν πρόσθετους ελέγχους σε μη απαριθμούμενα είδη για λόγους δημόσιας ασφάλειας ή ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
  • Οι χώρες της ΕΕ επίσης επιβάλλουν περιορισμούς στις υπηρεσίες διαμετακόμισης των ειδών διπλής χρήσης, καθώς και στη μεσιτεία των εν λόγω ειδών στην ΕΕ.
  • Ελεύθερη κυκλοφορία των ειδών διπλής χρήσης στην ΕΕ: με εξαίρεση κάποια ευαίσθητα είδη που παρατίθενται στο παράρτημα IV του κανονισμού (όπως εκρηκτικοί πυροκροτητές που λειτουργούν ηλεκτρικά), η διακίνηση των ειδών διπλής χρήσης επιτρέπεται ελεύθερα στην ΕΕ.

Άδειες εξαγωγής

Υπάρχουν 4 είδη αδειών εξαγωγής, όπως αναφέρονται παρακάτω.

  • 1.

    Γενικές άδειες εξαγωγής της ΕΕ (EUGEA) είναι οι άδειες που επιτρέπουν την εξαγωγή ορισμένων ειδών διπλής χρήσης σε ορισμένες χώρες και υπό ειδικές προϋποθέσεις (βλ. παράρτημα II του κανονισμού). Καλύπτουν για παράδειγμα:

    • Εξαγωγές ορισμένων ειδών διπλής χρήσης σε χώρες όπως η Αυστραλία, η Ελβετία, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιαπωνία, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία και η Νορβηγία,
    • εξαγωγές ορισμένων ειδών διπλής χρήσης μετά από επισκευή/αντικατάσταση,
    • προσωρινές εξαγωγές ορισμένων ειδών διπλής χρήσης για εκθέσεις προϊόντων,
    • εξαγωγές ορισμένων ειδών τηλεπικοινωνίας και χημικών ουσιών σε ορισμένους προορισμούς.
  • 2.

    Εθνικές γενικές άδειες εξαγωγής (NGEA) είναι οι άδειες που δύνανται να εκδοθούν από τις χώρες της ΕΕ εφόσον είναι συνεπείς με τις υπάρχουσες EUGEA και δεν αναφέρονται σε είδη που παρατίθενται στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού (π.χ. ουράνιο ή ανθρώπινα και ζωικά παθογόνα, όπως ορισμένοι ιοί συμπεριλαμβανομένου του ιού Ebola).

  • 3.

    Συνολικές άδειες είναι οι άδειες που εκδίδονται από τις εθνικές αρχές σε έναν εξαγωγέα και δύνανται να καλύψουν πολλά είδη σε περισσότερες χώρες ή τελικούς χρήστες.

  • 4.

    Ειδικές άδειες είναι οι άδειες που εκδίδονται από τις εθνικές αρχές σε έναν εξαγωγέα και καλύπτουν εξαγωγές ενός ή περισσότερων ειδών διπλής χρήσης προς έναν τελικό χρήστη ή παραλήπτη σε χώρα εκτός της ΕΕ.

Δίκτυο αρχών ελέγχου των εξαγωγών

Ο κανονισμός θεσπίζει ένα δίκτυο αρμόδιων αρχών ελέγχου των εξαγωγών που συντονίζεται από τη συντονιστική ομάδα διπλής χρήσης, η οποία ανταλλάσσει πληροφορίες σχετικά με τους ελέγχους των εξαγωγών και αναπτύσσει εργαλεία για να υποστηρίξει την εφαρμογή του.

Eξέταση της πολιτικής ελέγχου των εξαγωγών

  • Ο κανονισμός απαιτεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει την πολιτική ελέγχου των εξαγωγών της ΕΕ. Τον Οκτώβριο του 2013, η Επιτροπή παρουσίασε την έκθεση υλοποίησης και εκτίμησης των επιπτώσεων στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Καταλήγει ότι το τρέχον σύστημα ελέγχου των εξαγωγών, ταυτόχρονα με την παροχή στέρεων νομικών και θεσμικών βάσεων, θα πρέπει να αναβαθμιστεί προκειμένου να δημιουργηθούν οι σύγχρονες ικανότητες ελέγχου που θα χρειάζεται η ΕΕ στο μέλλον.
  • Τον Απρίλιο του 2014 εγκρίθηκε μια ανακοίνωση που περιγράφει ένα μακροπρόθεσμο όραμα για τους στρατηγικούς ελέγχους των εξαγωγών και τον προσδιορισμό των συγκεκριμένων επιλογών πολιτικής για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος ελέγχου των εξαγωγών. Το 2015, η Επιτροπή κατάρτισε μια εκτίμηση των επιπτώσεων και παρουσίασε μιανομοθετική πρόταση για τον εκσυγχρονισμό των ελέγχων των εξαγωγών της ΕΕ τον Σεπτέμβριο του 2016

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Ο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ;

Τέθηκε σε εφαρμογή στις 27 Αυγούστου 2009.

ΠΛΑΙΣΙΟ

Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στην ενότητα:

* ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

Είδη διπλής χρήσης: που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για πολιτικούς και στρατιωτικούς σκοπούς, όπως το ουράνιο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας όσο και πυρηνικών όπλων.

ΠΡΑΞΗ

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 428/2009 του Συμβουλίου, της 5ης Μαΐου 2009, περί κοινοτικού συστήματος ελέγχου των εξαγωγών, της μεταφοράς, της μεσιτείας και της διαμετακόμισης ειδών διπλής χρήσης (OJ L 134, 29.5.2009, pp. 1-269)

Διαδοχικές τροποποιήσεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 428/2009 έχουν ενσωματωθεί στο πρωτότυπο έγγραφο. Αυτή η ενοποιημένη έκδοση έχει μόνον αξία τεκμηρίωσης.

ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο - Η επανεξέταση της πολιτικής ελέγχου των εξαγωγών: εξασφάλιση ασφάλειας και ανταγωνιστικότητας σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο [COM(2014) 244 final της 24.4.2014]

τελευταία ενημέρωση 13.02.2017

Top