Help Print this page 
Title and reference
Καταπολέμηση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Καταπολέμηση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορές στις αμοιβές των δύο φύλων. Ως εκ τούτου, στην παρούσα ανακοίνωση, η Επιτροπή, κατόπιν ανάλυσης των αιτίων της εν λόγω κατάστασης, διατυπώνει ορισμένους τρόπους δράσης που μπορούν να επιτρέψουν να τεθεί τέλος στην ανισότητα και καλεί όλους τους ενδιαφερομένους να κινητοποιηθούν.

ΠΡΑΞΗ

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών της 18ης Ιουλίου 2007 με τίτλο Καταπολέμηση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων [COM(2007) 424 τελικό – Δεν έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

ΣΥΝΟΨΗ

Ήδη από το 1957 η συνθήκη της Ρώμης περιείχε την αρχή της ισότητας των αμοιβών μεταξύ εργαζομένων ανδρών και γυναικών. Το άρθρο 157 της συνθήκης ΕΚ προβλέπει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν την εφαρμογή της αρχής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία της αυτής αξίας. Εξάλλου, η μείωση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων αποτελεί έναν από τους στόχους της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Στην πράξη, η κατάσταση παραμένει, ωστόσο, προβληματική. Οι αποδοχές των γυναικών στην Ένωση εξακολουθούν κατά μέσο όρο να είναι κατά 16,2 % χαμηλότερες από εκείνες των ανδρών ανά ώρα εργασίας (Eurostat 2011), παρά τη σημαντική πρόοδο που έχουν σημειώσει οι γυναίκες από άποψη εκπαιδευτικών επιτευγμάτων και επαγγελματικής εμπειρίας. Το γεγονός αυτό υποδεικνύει την ύπαρξη ενός επίμονου χάσματος αμοιβών μεταξύ των φύλων, το οποίο μέχρι στιγμής μειώνεται με πολύ αργούς ρυθμούς.

Το μεγαλύτερο μέρος των διαφορών αυτών δεν μπορούν να αποδοθούν σε αντικειμενικούς παράγοντες. Σε όλα τα κράτη μέλη οι γυναίκες έχουν καλύτερες σχολικές επιδόσεις και αποτελούν την πλειονότητα των πτυχιούχων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επομένως, πώς να εξηγηθεί το ότι δεν επιτυγχάνουν καλύτερες συνθήκες στην αγορά εργασίας και δεν αξιοποιούνται καλύτερα οι παραγωγικές τους ικανότητες σε σχέση με σήμερα.

Η καταπολέμηση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων υπερβαίνει κατά πολύ τις δυνατότητες παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Για το λόγο αυτόν, απαιτείται κινητοποίηση όλων των ενδιαφερόμενων πλευρών, ξεκινώντας από τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους, στα χέρια των οποίων βρίσκεται κυρίως η εξουσία λήψης αποφάσεων και ανάληψης δράσης.

Ένα πολύπλοκο και επίμονο φαινόμενο

Οι διαφορές στις αμοιβές μπορεί να οφείλονται σε παράγοντες όπως:

  • ατομικά χαρακτηριστικά (ηλικία, μορφωτικό επίπεδο, εμπειρία)·
  • στοιχεία που συνδέονται με τη θέση εργασίας (επάγγελμα, είδος σύμβασης ή συνθήκες εργασίας)·
  • στοιχεία που σχετίζονται άμεσα με την επιχείρηση (τομέας δραστηριότητας, μέγεθος).

Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις αποδεδειγμένης διάκρισης, κατά τις οποίες μια γυναίκα εισπράττει κατώτερη αμοιβή για την ίδια εργασία από έναν άνδρα συνάδελφό της.

Επιπλέον, η μισθολογική ανισότητα οφείλεται επίσης στις ανισότητες της αγοράς εργασίας:

  • ο οριζόντιος διαχωρισμός: οι γυναίκες συγκεντρώνονται σε πολύ πιο περιορισμένο αριθμό τομέων και επαγγελμάτων σε σχέση με τους άνδρες· γενικά, τα επαγγέλματα αυτά αμείβονται και αποτιμώνται λιγότερο·
  • ο κάθετος διαχωρισμός: οι γυναίκες εργάζονται κυρίως σε χειρότερα αμειβόμενες θέσεις και συναντούν περισσότερα εμπόδια στην επαγγελματική τους ανέλιξη (μόνο το ένα τρίτο των υψηλόβαθμων στελεχών είναι γυναίκες στο σύνολο των επιχειρήσεων της ΕΕ)·
  • οι παραδόσεις και τα στερεότυπα: αυτά επηρεάζουν κυρίως την επιλογή της εκπαιδευτικής κατεύθυνσης, την αξιολόγηση και την κατάταξη των επαγγελμάτων, καθώς και τη συμμετοχή στην εργασία·
  • η δυσκολία συμφιλίωσης της ιδιωτικής και επαγγελματικής ζωής που οδηγεί συχνά τις γυναίκες στην εργασία μερικής απασχόλησης και σε επανειλημμένες διακοπές της σταδιοδρομίας τους, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται αρνητικά η επαγγελματική τους εξέλιξη.

Οι στατιστικές δείχνουν ότι η μισθολογική ανισότητα αυξάνεται ανάλογα με την ηλικία, το επίπεδο σπουδών και το χρόνο προϋπηρεσίας: οι μισθολογικές διαφορές υπερβαίνουν το 30 % στην ηλικιακή κατηγορία των 50 έως 59 ετών (7 % στην κατηγορία κάτω των 30 ετών), υπερβαίνουν το 30 % στους πτυχιούχους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ αυτό το ποσοστό φτάνει μόνο το 13 % στους εργαζομένους που έχουν ολοκληρώσει τον πρώτο κύκλο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Τέλος, μπορούν να φθάσουν το 32 % στους εργαζομένους με περισσότερα από 30 χρόνια προϋπηρεσίας σε μια επιχείρηση, ενώ η διαφορά αμοιβής περιορίζεται στο 22 % στους εργαζομένους με ένα ως πέντε χρόνια προϋπηρεσίας.

Καταπολέμηση της μισθολογικής ανισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών

Προκειμένου να συμβάλει αποτελεσματικά στη μείωση των διαφορών στις αμοιβές των δύο φύλων, η Επιτροπή προτείνει τις ακόλουθες ενέργειες:

  • καλύτερη εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας, σε συνδυασμό με δράσεις ευαισθητοποίησης·
  • πλήρης αξιοποίηση της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ανάπτυξη και την απασχόληση, κυρίως χάρη στην ευρωπαϊκή χρηματοδοτική ενίσχυση σε όλες τις μορφές της (διαρθρωτικά ταμεία)·
  • προώθηση της μισθολογικής ισότητας στους κύκλους των εργοδοτών προβάλλοντας κυρίως την εταιρική κοινωνική ευθύνη·
  • υποστήριξη της ανταλλαγής καλών πρακτικών σε κοινοτικό επίπεδο με τη συνδρομή των κοινωνικών εταίρων.

Πλαίσιο

Η εξάλειψη των διαφορών στις αμοιβές ανδρών και γυναικών αποτελεί βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής πολιτικής στον τομέα της ισότητας των φύλων και αποτελεί στόχο πολλών νομοθετικών οργάνων και οδηγιών της Ένωσης:

ΣΥΝΑΦΕΊΣ ΠΡΆΞΕΙΣ

Σύσταση της Επιτροπής 2014/124/ΕE , της 7ης Μαρτίου 2014, σχετικά με την ενίσχυση της αρχής της ισότητας της αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών μέσω της διαφάνειας [Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 69 της 08.3.2014].

Η σύσταση παρέχει καθοδήγηση στα κράτη μέλη με στόχο να τους παρασχεθεί συνδρομή για την καλύτερη εφαρμογή της αρχής της ισότητας της αμοιβής, μεταξύ των φύλων. Τα προτεινόμενα μέτρα είναι τα εξής:

  • προώθηση της διαφάνειας της αμοιβής·
  • ενίσχυση του ρόλου των αρμόδιων εθνικών οργανισμών για την προαγωγή της ισότητας σε σχέση με την καταπολέμηση των διακρίσεων ως προς τις αμοιβές·
  • ενισχυμένος έλεγχος της εφαρμογής της αρχής της ισότητας της αμοιβής και θέσπιση μέτρων μέσω των οποίων να καταπολεμηθούν οι διακρίσεις ως προς τις αμοιβές·
  • διεξαγωγή εκστρατειών ευαισθητοποίησης σχετικά με την αρχή της ισότητας της αμοιβής.

Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιοσχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης (COM(2013) 861 final) [Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών της 21ης Σεπτεμβρίου 2010, Στρατηγική για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών 2010-2015 [ COM(2010) 491 τελικό - Δεν έχει δημοσιευτεί στην Επίσημη Εφημερίδα].

Οδηγία 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης ( ΕΕ L 204 της 26.7.2006, σελ. 23 ).

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 10.06.2014

Top