Help Print this page 
Title and reference
Τα εθνικά κοινοβούλια

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Languages and formats available
BG ES CS DA DE ET EL EN FR GA HR IT LV LT HU MT NL PL PT RO SK SL FI SV
HTML html ES html CS html DA html DE html EL html EN html FR html IT html HU html NL html PL html PT html RO html FI html SV
Multilingual display
Text

Τα εθνικά κοινοβούλια

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Κατά τη διάρκεια της ευρωπαϊκής οικοδόμησης, οι αρμοδιότητες των οργάνων της ΕΕ επεκτάθηκαν σε τομείς που παραδοσιακά υπάγονταν στην εθνική δικαιοδοσία όπως η δικαιοσύνη και οι εσωτερικές υποθέσεις. Για το λόγο αυτό, είναι σημαντικό να ενημερώνονται όσο το δυνατό καλύτερα και ταχύτερα τα εθνικά κοινοβούλια προκειμένου να συμμετέχουν (και μέσω αυτών, οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης) στην ευρωπαϊκή διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Γνωρίζοντας την ποικιλότητα των εθνικών καταστάσεων, τα κράτη μέλη αισθάνθηκαν την ανάγκη να καθορίσουν κοινές αρχές όσον αφορά την πληροφόρηση και τη συμβολή των εθνικών κοινοβουλίων. Για το σκοπό αυτό, προσαρτήθηκε στις ιδρυτικές συνθήκες ένα πρωτόκολλο σχετικά με το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων.

Η συνθήκη της Λισσαβόνας αποτελεί σταθμό για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση των εθνικών κοινοβουλίων, αφιερώνοντάς τους για πρώτη φορά ένα ολόκληρο άρθρο. Έτσι, το άρθρο 12 της συνθήκης για την ΕΕ περιλαμβάνει όλες τις διατάξεις σχετικά με τα εθνικά κοινοβούλια που ήταν διάσπαρτες στις Συνθήκες. Η συμμετοχή τους λαμβάνει κυρίως δύο μορφές: ένα δικαίωμα στην ενημέρωση και ένα δικαίωμα ένστασης.

ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

Καταρτίστηκε συγκεκριμένος κατάλογος με τα έγγραφα τα οποία θα πρέπει να διαβιβάζονται υποχρεωτικά στα εθνικά κοινοβούλια:

  • τα Λευκά Βιβλία,
  • τα Πράσινα Βιβλία,
  • οι ανακοινώσεις,
  • το ετήσιο νομοθετικό πρόγραμμα,
  • τα σχέδια νομοθετικών πράξεων.

Επιπλέον, τα εθνικά κοινοβούλια χαίρουν ειδικού δικαιώματος ενημέρωσης όσον αφορά το χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης. Συνδέονται, έτσι, με την υλοποίηση των πολιτικών που ασκούνται στον τομέα αυτό. Τα εθνικά κοινοβούλια συμμετέχουν επίσης στην αξιολόγηση των δραστηριοτήτων της Eurojust και στον έλεγχο των δραστηριοτήτων της Europol.

Εξάλλου, τα εθνικά κοινοβούλια ενημερώνονται για τις αιτήσεις προσχώρησης στην ΕΕ.

ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΝΣΤΑΣΗΣ

Το Πρωτόκολλο σχετικά με την εφαρμογή των αρχών της επικουρικότητας και της αναλογικότητας παρέχει στα εθνικά κοινοβούλια δικαίωμα ένστασης στα πλαίσια των νομοθετικών διαδικασιών. Έτσι, το ένα τρίτο των εθνικών κοινοβουλίων δύναται να ζητήσει την επανεξέταση ενός σχεδίου νομοθετικού κειμένου, εφόσον θεωρεί ότι δεν τηρείται η αρχή της επικουρικότητας. Σε τέτοια περίπτωση, η Επιτροπή μπορεί να αποσύρει, να τροποποιήσει ή να διατηρήσει το νομοθετικό σχέδιο, αιτιολογώντας την επιλογή της. Εάν η Επιτροπή αποφασίσει να το διατηρήσει ενώ το σχέδιο αμφισβητείται από την απλή πλειοψηφία των εθνικών κοινοβουλίων, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο λαμβάνουν την τελική απόφαση κατά πόσον η διαδικασία πρέπει να συνεχιστεί ή όχι. Εκ των υστέρων, ένα εθνικό κοινοβούλιο μπορεί επίσης να προσφύγει ενώπιον του Δικαστηρίου της ΕΕ για να αμφισβητήσει μία νομοθετική πράξη που θεωρεί ότι αντιβαίνει την αρχή της επικουρικότητας.

Επιπλέον, τα εθνικά κοινοβούλια διαθέτουν δικαίωμα ένστασης ως προς τις αποφάσεις που αφορούν ορισμένες πτυχές του οικογενειακού δικαίου και που έχουν διασυνοριακές επιπτώσεις (άρθρο 81 της συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ). Μία τέτοια απόφαση μπορεί να εγκριθεί βάσει της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας μόνον εφόσον δεν προβάλλει αντίρρηση κανένα εθνικό κοινοβούλιο.

Εξάλλου, η συνθήκη της Λισσαβόνας συνδέει πλήρως τα εθνικά κοινοβούλια με τις διαδικασίες αναθεώρησης των Συνθηκών:

  • στο πλαίσιο της συνήθους διαδικασίας, αντιπρόσωποι των εθνικών κοινοβουλίων συμμετέχουν στη Συνέλευση που καλείται να εξετάσει τα σχέδια αναθεώρησης·
  • στο πλαίσιο της απλοποιημένης διαδικασίας, η αναθεώρηση των συνθηκών δεν απαιτεί τη σύγκληση Συνέλευσης. Ωστόσο, η έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων προϋποθέτει την έγκρισή τους από κάθε κράτος μέλος βάσει των εκάστοτε συνταγματικών κανόνων του και συνεπάγεται την de facto παρέμβαση των εθνικών κοινοβουλίων·
  • στο πλαίσιο των μεταβατικών ρητρών: η μετάβαση από ειδική νομοθετική διαδικασία σε συνήθη νομοθετική διαδικασία, ή από ομόφωνη ψήφο σε ψήφο με ειδική πλειοψηφία δεν είναι δυνατή χωρίς την έγκριση των εθνικών κοινοβουλίων.

Η ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΩΝ ΣΤΙΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Από το 1989, οι βουλευτές των εθνικών κοινοβουλίων καθώς και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνέρχονται κάθε εξάμηνο, στα πλαίσια της Διάσκεψης των Επιτροπών Κοινοτικών Υποθέσεων (COSAC), κυρίως με στόχο την ανταλλαγή πληροφοριών.

Η συνθήκη της Λισσαβόνας τροποποιεί την ονομασία της COSAC, που στο εξής ονομάζεται Διάσκεψη των κοινοβουλευτικών οργάνων ειδικευμένων στις υποθέσεις της Ένωσης. Ο ρόλος της επιβεβαιώνεται με το Πρωτόκολλο σχετικά με το ρόλο των εθνικών κοινοβουλίων στην Ένωση. Η Διάσκεψη των κοινοβουλευτικών οργάνων μπορεί να υποβάλει οιαδήποτε εισήγηση κρίνει σκόπιμη ενώπιον των οργάνων της Ένωσης, ιδίως βάσει σχεδίων νομοθετικών κειμένων τα οποία ενδέχεται οι αντιπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών να αποφασίσουν με κοινή συμφωνία να διαβιβάσουν στην COSAC λόγω της φύσεως του αντικειμένου τους.

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 25.01.2010

Top