Help Print this page 
Title and reference
Αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), τα θεσμικά όργανα της ΕΕ μπορούν να εγκρίνουν πέντε είδη νομικών πράξεων. Η απόφαση είναι δεσμευτική νομική πράξη που μπορεί να έχει γενική ισχύ ή να απευθύνεται σε συγκεκριμένο αποδέκτη.

ΣΎΝΟΨΗ

Για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), τα θεσμικά όργανα της ΕΕ μπορούν να εγκρίνουν πέντε είδη νομικών πράξεων. Η απόφαση είναι δεσμευτική νομική πράξη που μπορεί να έχει γενική ισχύ ή να απευθύνεται σε συγκεκριμένο αποδέκτη.

Η απόφαση ανήκει στο παράγωγο δίκαιο της ΕΕ. Εγκρίνεται από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ βάσει των ιδρυτικών Συνθηκών.

Πράξη δεσμευτική ως προς όλα τα μέρη της

Σύμφωνα με το άρθρο 288 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), η απόφαση είναι δεσμευτική ως προς όλα τα μέρη της. Όπως και ο κανονισμός, η απόφαση δεν μπορεί να εφαρμόζεται κατά τρόπο ελλιπή, επιλεκτικό ή τμηματικό.

Η απόφαση μπορεί να είναι νομοθετική πράξη ή μη νομοθετική πράξη.

Οι αποφάσεις είναι νομοθετικές πράξεις όταν εγκρίνονται από κοινού από

το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με τη συμμετοχή του Συμβουλίου, ή

το Συμβούλιο με τη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με την ειδική νομοθετική διαδικασία.

Σε άλλες περιπτώσεις, οι αποφάσεις είναι μη νομοθετικές πράξεις. Μπορεί να εγκρίνονται, για παράδειγμα, από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο ή την Επιτροπή.

Επίσης, οι μη νομοθετικές αποφάσεις μπορεί να έχουν τη μορφή πράξεων κατ' εξουσιοδότηση ή εκτελεστικών πράξεων.

Αποφάσεις με συγκεκριμένο αποδέκτη

Η απόφαση μπορεί να απευθύνεται σε έναν ή περισσότερους αποδέκτες (μία ή περισσότερες χώρες της ΕΕ, μία ή περισσότερες εταιρείες ή άτομα). Για παράδειγμα, όταν απόφαση της Επιτροπής επέβαλε πρόστιμο στον κολοσσό στον τομέα του λογισμικού, τη Microsoft, για κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης της στην αγορά, η απόφαση αφορούσε άμεσα μόνο τη Microsoft.

Μια απόφαση η οποία αναφέρει συγκεκριμένα σε ποιον απευθύνεται πρέπει να κοινοποιείται στο ενδιαφερόμενο μέρος, και αρχίζει να ισχύει με την εν λόγω κοινοποίηση. Αυτή η κοινοποίηση ενδέχεται να συνίσταται στην αποστολή συστημένης επιστολής με ταχυδρομική ειδοποίηση. Μια απόφαση η οποία αναφέρει συγκεκριμένα σε ποιον απευθύνεται ενδέχεται επίσης να δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η δημοσίευση δεν την απαλλάσσει από την υποχρέωση κοινοποίησης, η οποία αποτελεί και τη μόνη δυνατότητα να καταστεί η πράξη αντιτάξιμη στον αποδέκτη.

Οι αποφάσεις με αποδέκτη έναν ή περισσότερους ιδιώτες και εταιρείες παράγουν άμεσα αποτέλεσμα (δηλαδή μπορούν άμεσα να δημιουργήσουν δικαιώματα και υποχρεώσεις για τους αποδέκτες, οι οποίοι μπορούν να τα επικαλεστούν και να στηριχτούν σε αυτά ενώπιον των δικαστηρίων).

Εντούτοις, οι αποφάσεις που έχουν ως αποδέκτρια συγκεκριμένη χώρα της ΕΕ ή χώρες της ΕΕ ενδέχεται να παράγουν άμεσα αποτέλεσμα. Το εάν αυτές οι αποφάσεις παράγουν άμεσα αποτέλεσμα ή όχι, εξαρτάται από τη φύση, το πλαίσιο και τη διατύπωσή τους. Το Δικαστήριο της ΕΕ αναγνωρίζει μόνο το «κάθετο» άμεσο αποτέλεσμα των αποφάσεων με αποδέκτρια μία ή περισσότερες χώρες της ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι οι ιδιώτες μπορούν να στηρίζονται σε απόφαση μόνο κατά της χώρας της ΕΕ που είναι αποδέκτρια της απόφασης (και όχι κατά άλλου ιδιώτη).

Αποφάσεις χωρίς αποδέκτη

Με τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας, η απόφαση δεν αναφέρει πια υποχρεωτικά αποδέκτη. Ειδικότερα, το άρθρο 288 της ΣΛΕΕ διευκρινίζει ότι μια απόφαση ενδέχεται να ορίζει τον αποδέκτη της, ενώ το προηγούμενο αντίστοιχο άρθρο (άρθρο 249 της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας) αναφερόταν μόνο σε απόφαση που όριζε τον αποδέκτη της.

Οι αποφάσεις χωρίς ορισμένο αποδέκτη ενδέχεται να εγκρίνονται με νομοθετικές διαδικασίες.

Οι αποφάσεις που δεν ορίζουν τον αποδέκτη τους και οι οποίες δεν εγκρίνονται με νομοθετικές διαδικασίες είναι μη νομοθετικές πράξεις. Αυτές οι μη νομοθετικές αποφάσεις έχουν, ειδικότερα, καταστεί η βασική νομική πράξη στον τομέα της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ). Σύμφωνα με το άρθρο 25 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), η ΕΕ ασκεί την ΚΕΠΠΑ:

καθορίζοντας τους γενικούς της προσανατολισμούς,

καθορίζοντας τις δράσεις που αναλαμβάνει η Ένωση,

καθορίζοντας τις θέσεις που λαμβάνει η Ένωση,

καθορίζοντας τους λεπτομερείς κανόνες για την εφαρμογή των παραπάνω δράσεων και θέσεων.

Για αυτούς τους σκοπούς και βάσει της ΣΕΕ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Συμβούλιο εγκρίνουν μη νομοθετικές αποφάσεις (άρθρο 31 παράγραφος 1 της ΣΕΕ).

Οι αποφάσεις που δεν ορίζουν τον αποδέκτη τους, ασχέτως εάν είναι νομοθετικές ή μη νομοθετικές πράξεις, πρέπει να δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τίθενται σε ισχύ κατά την ημερομηνία που ορίζεται στις ίδιες, ή, ελλείψει αυτού, την 20ή ημέρα μετά την ημέρα της δημοσίευσής τους.

Για περισσότερες πληροφορίες ανατρέξτε στη σελίδα για το δίκαιο της ΕΕ του δικτυακού τόπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

τελευταία ενημέρωση 16.09.2015

Top