Help Print this page 
Title and reference
Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

ΣΎΝΟΨΗ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η συνθήκη της Λισσαβόνας επικύρωσε για μία ακόμη φορά τα ουσιαστικά καθήκοντα της Επιτροπής όσον αφορά το δικαίωμα πρωτοβουλίας της, τα εκτελεστικά καθήκοντά της, τα καθήκοντά της περί ελέγχου και εκπροσώπησης. Ορισμένες από τις τροποποιήσεις αφορούν πιο συγκεκριμένα τη σύνθεση της Επιτροπής. Σε συνέχεια των προηγούμενων τροποποιητικών Συνθηκών, ενισχύεται ο ρόλος και οι αρμοδιότητας του προέδρου της Επιτροπής. Η δημιουργία τής θέσης του ύπατου εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας αποτελεί μία από τις κύριες καινοτομίες. Εξάλλου, η συνθήκη της Λισσαβόνας προσπάθησε να μειώσει τον αριθμό των επιτρόπων, αλλά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν έχει εκφράσει την επιθυμία να εφαρμόσει στην πράξη την εν λόγω διάταξη.

Η ΣΥΝΘΕΣΗ

Η αρχή που καθιερώνεται από τη συνθήκη της Λισσαβόνας αναφέρει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να αποτελείται από αριθμό επιτρόπων κατώτερο κατά το ένα τρίτο από αυτόν των κρατών μελών και ότι τα μέλη θα πρέπει να επιλέγονται βάσει μιας εναλλαγής σε ισότιμη βάση.

Ωστόσο, βάσει μιας απαλλαγής που αναφέρεται στη Συνθήκη, τον Μάιο του 2013 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε ομόφωνα να διατηρήσει τον ίδιον αριθμό επιτρόπων (συμπεριλαμβανομένου του προέδρου και του ύπατου εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας). Το Συμβούλιο θα επανεξετάσει την εν λόγω απόφαση ενόψει των επιπτώσεων της στη λειτουργία της Επιτροπής, πριν τον διορισμό της Επιτροπής η οποία θα διαδεχτεί την Επιτροπή που θα αναλάβει την 1η Νοεμβρίου 2014, το αργότερο.

Η συνθήκη της Λισσαβόνας δημιουργεί επίσης ένα νέο αξίωμα εντός της Επιτροπής: αυτό του ύπατου εκπρόσωπου της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας. Ο ρόλος του είναι να ασκεί την εξωτερική πολιτική της Ένωσης. Αυτός προεδρεύει του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, έχει την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) στην υπηρεσία του και κατέχει επίσης μια εκ των θέσεων αντιπροέδρου της Επιτροπής. Διορίζεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία και με τη συμφωνία τού προέδρου της Επιτροπής. Παράλληλα, υπόκειται, όπως και ο πρόεδρος και τα άλλα μέλη της Επιτροπής, στην ψήφο έγκρισης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ

Οι συνθήκες του Άμστερνταμ και της Νίκαιας είχαν διευρύνει σε μεγάλο βαθμό τα προνόμια του προέδρου της Επιτροπής. Πράγματι, ο τελευταίος καθορίζει τους πολιτικούς προσανατολισμούς τού σώματος των επιτρόπων, αλλά αποφασίζει επίσης σχετικά με την εσωτερική οργάνωση της Επιτροπής. Επομένως, ο πρόεδρος απονέμει τα καθήκοντα μεταξύ των μελών της Επιτροπής και μπορεί να προβαίνει σε ανακατανομή των αρμοδιοτήτων κατά τη διάρκεια της θητείας του. Ορίζει τους αντιπροέδρους μεταξύ των μελών της Επιτροπής, με εξαίρεση τον ύπατο εκπρόσωπο για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας. Από την έναρξη ισχύος της συνθήκης της Λισσαβόνας, μπορεί να εξαναγκάσει σε παραίτηση ένα μέλος της Επιτροπής χωρίς να χρειάζεται υποχρεωτικά η έγκριση του σώματος των επιτρόπων.

ΟΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΟΡΙΣΜΟΥ

Ο πρόεδρος της Επιτροπής προτείνεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο αποφασίζει με ειδική πλειοψηφία, και στη συνέχεια από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ωστόσο, η συνθήκη της Λισσαβόνας εισάγει μία καινοτομία, καθώς συνδέει άμεσα τα αποτελέσματα των εκλογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με την επιλογή υποψηφίου για τη θέση του προέδρου της Επιτροπής. Στο εξής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οφείλει να λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα των ευρωπαϊκών εκλογών όταν υποδεικνύει την προσωπικότητα που προτίθεται να διορίσει πρόεδρο της Επιτροπής. Αυτή η αλλαγή αυξάνει τη βαρύτητα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατά το διορισμό τού προέδρου της Επιτροπής. Για αυτόν τον λόγο και στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών εκλογών του 2014, η Επιτροπή συνέστησε να προτείνουν οι ευρωπαϊκές πολιτικές ομάδες τον υποψήφιό τους για τη θέση του πρόεδρου της Επιτροπής, ενδυναμώνοντας την πολιτική πρόκληση που συνδέεται με τις εκλογές

Το Συμβούλιο, με τη συναίνεση του εκλεγμένου προέδρου της Επιτροπής, καταρτίζει τον κατάλογο των προσωπικοτήτων, τις οποίες προτείνει ως μέλη της Επιτροπής, με εξαίρεση τον ύπατο εκπρόσωπο για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας. Τα μέλη της Επιτροπής επιλέγονται με κριτήριο τις γενικές τους ικανότητες, και την ανεξαρτησία τους. Με τη συνθήκη της Λισσαβόνας, προστίθεται ως νέο κριτήριο η προσήλωσή τους στην ευρωπαϊκή ιδέα. Ολόκληρο το σώμα των επιτρόπων εγκρίνεται με ψήφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

Συνθήκη

Άρθρα

Θέμα

Συνθήκη ΕΕ

17

Ρόλος και σύνθεση της Επιτροπής ορισμός και αρμοδιότητες του Προέδρου της Επιτροπής

Συνθήκη ΕΕ

18

Ορισμός και αρμοδιότητες του ύπατου εκπροσώπου της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας

Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ

244 έως 250

Τρόπος λειτουργίας της Επιτροπής

ΣΥΝΑΦΕΊΣ ΠΡΆΞΕΙΣ

Απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2013, σχετικά με τον αριθμό των μελών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [ 2013/272/ΕΕ - Επίσημη Εφημερίδα L 165 της 18.10.2013].

Ημερομηνία τελευταίας τροποποίησης: 09.04.2014

Top