Help Print this page 

Summaries of EU Legislation

Title and reference
Το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ

Summaries of EU legislation: direct access to the main summaries page.
Multilingual display
Text

Το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ

 

ΣΥΝΟΨΗ ΤΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

Οδηγία 2006/112/ΕΚ σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) της ΕΕ

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ;

Η οδηγία αναδιατυπώνει και καταργεί την αρχική έκτη οδηγία φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ), αποσαφηνίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ για τον ΦΠΑ.

ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ

Ο ΦΠΑ εφαρμόζεται σε όλες τις πράξεις που πραγματοποιούνται εξ επαχθούς αιτίας (για καταβολή πληρωμής) στην ΕΕ από τον υποκείμενο στον φόρο, δηλαδή από κάθε φυσικό πρόσωπο ή οργανισμό που παρέχει φορολογητέα αγαθά και υπηρεσίες στο πλαίσιο επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Οι εισαγωγές από οποιοδήποτε τέτοιο πρόσωπο υπόκεινται επίσης σε ΦΠΑ.

Οι φορολογητέες πράξεις περιλαμβάνουν παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών στο εσωτερικό μίας μόνο χώρας της ΕΕ, ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών (αγαθά που παραδίδονται και αποστέλλονται ή μεταφέρονται από επιχείρηση μιας χώρας της ΕΕ σε επιχείρηση μιας άλλης χώρας της ΕΕ) και εισαγωγές αγαθών στην ΕΕ από το εξωτερικό.

Όσον αφορά τον τόπο πραγματοποίησης της πράξης, ισχύουν διαφορετικοί κανόνες ανάλογα με τη φύση της πράξης, το είδος του παρεχόμενου προϊόντος και εάν πραγματοποιήθηκε η μεταφορά.

  • Παραδόσεις αγαθών — ο τόπος φορολόγησης είναι αυτός όπου παραδίδονται τα αγαθά.
  • Ενδοκοινοτικές αποκτήσεις αγαθών — ο τόπος φορολόγησης είναι ο τόπος όπου ο αποκτών αγαθά παραλαμβάνει τα εν λόγω αγαθά, δηλαδή η χώρα της ΕΕ όπου τελικά βρίσκονται τα αγαθά μετά τη μεταφορά από άλλη χώρα της ΕΕ.
  • Εισαγωγές αγαθών — ο τόπος φορολόγησης είναι ο τόπος όπου φορολογούνται γενικά τα αγαθά που εισάγονται από τρίτες χώρες, δηλαδή η χώρα της ΕΕ στην οποία φτάνουν.
  • Παροχή υπηρεσιών — ο τόπος φορολόγησης είναι ο τόπος όπου παρέχονται οι υπηρεσίες. Αυτό δεν εξαρτάται μόνο από τη φύση της παρεχόμενης υπηρεσίας, αλλά και από το καθεστώς του πελάτη που λαμβάνει την υπηρεσία. Για να διασφαλιστεί ότι η υπηρεσία φορολογείται στον τόπο στον οποίο πράγματι θα καταναλωθεί, προβλέπονται ορισμένες εξαιρέσεις σε αυτούς τους γενικούς κανόνες, όπως οι εξής:

    • υπηρεσίες σχετικές με ακίνητα αγαθά (ακίνητη περιουσία)·
    • μεταφορά επιβατών·
    • πολιτιστικές, αθλητικές, εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες·
    • υπηρεσίες εστίασης.

Ο ΦΠΑ επιβάλλεται ανάλογα με τη φύση της πράξης, π.χ. κατά την παράδοση των αγαθών ή την παροχή των υπηρεσιών. Ο ΦΠΑ μπορεί να επιβληθεί για μια ενδοκοινοτική αγορά μετά την ολοκλήρωση της παράδοσης των αγαθών στη σχετική χώρα της ΕΕ. Για τις εισαγωγές στην ΕΕ, η γενεσιουργός αιτία επέρχεται κατά την εισαγωγή των αγαθών σε μια χώρα της ΕΕ.

Η βάση επιβολής του φόρου για την παράδοση αγαθών και την παροχή υπηρεσιών, καθώς και για την ενδοκοινοτική απόκτηση αγαθών, περιλαμβάνει όλες τις πληρωμές προς τον προμηθευτή. Στην περίπτωση εισαγωγής αγαθών αυτή η βάση επιβολής θα συνίσταται στο ποσό που καθορίζεται ως δασμολογητέα αξία. Στη βάση επιβολής του φόρου περιλαμβάνονται δασμοί, φόροι και λοιπές επιβαρύνσεις, αλλά εξαιρούνται ο ίδιος ο ΦΠΑ, οι εκπτώσεις και οι επιστροφές τιμήματος που χορηγούνται στον αποκτώντα.

Ο ελάχιστος κανονικός συντελεστής ΦΠΑ που θα εφαρμόζεται από όλες τις χώρες της ΕΕ σε αγαθά και υπηρεσίες είναι 15 %. Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να εφαρμόζουν έναν ή δύο μειωμένους συντελεστές ύψους τουλάχιστον 5 % σε συγκεκριμένα αγαθά ή υπηρεσίες που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας. Υπό ορισμένες προϋποθέσεις, ισχύει επίσης μια σειρά διατάξεων που παρεκκλίνουν από αυτούς τους κανόνες (χαμηλότεροι συντελεστές, μειωμένοι συντελεστές σε άλλα αγαθά ή υπηρεσίες κ.λπ.).

Η οδηγία προβλέπει απαλλαγές από τον ΦΠΑ. Οι περισσότερες από αυτές είναι απαλλαγές χωρίς δικαίωμα έκπτωσης, π.χ. χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές υπηρεσίες, ιατρική περίθαλψη ή κοινωνικές υπηρεσίες. Ωστόσο, προβλέπονται επίσης απαλλαγές με δικαίωμα έκπτωσης, π.χ. ενδοκοινοτικές παραδόσεις αγαθών ή εξαγωγές αγαθών σε τρίτη χώρα. Ορισμένες απαλλαγές είναι υποχρεωτικές για τις χώρες της ΕΕ, ενώ άλλες είναι προαιρετικές.

Ο υποκείμενος στον φόρο έχει δικαίωμα έκπτωσης στο ποσό του ΦΠΑ που καταβάλλεται για την απόκτηση αγαθών ή τη λήψη υπηρεσιών στη χώρα της ΕΕ στην οποία πραγματοποιούνται αυτές οι πράξεις. Αυτός ο ΦΠΑ εισροών μπορεί να εκπίπτει από τον ΦΠΑ που οφείλεται για τις φορολογητέες πράξεις, π.χ. εγχώριες παραδόσεις αγαθών ή παροχές υπηρεσιών. Γενικώς, δεν γεννάται δικαίωμα έκπτωσης σε περίπτωση οικονομικής δραστηριότητας απαλλασσόμενης του ΦΠΑ ή εάν ο υποκείμενος στον φόρο υπάγεται σε ειδικό καθεστώς. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι εκπτώσεις μπορεί να περιορίζονται ή να γίνεται διακανονισμός.

Η οδηγία ορίζει τις υποχρεώσεις των υποκειμένων και ορισμένων μη υποκειμένων στον φόρο. Γενικά, ο ΦΠΑ οφείλεται από τον υποκείμενο στον φόρο ο οποίος πραγματοποιεί φορολογητέα παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών. Οι απαλλαγές περιλαμβάνουν συγκεκριμένες πράξεις στις οποίες ο αποκτών καταβάλλει τον ΦΠΑ, π.χ. προμήθεια φυσικού αερίου, καθώς και πράξεις κατά τις οποίες η χώρα της ΕΕ μπορεί να επιλέξει να ορίσει τον αποκτώντα ως υποκείμενο καταβολής ΦΠΑ, όπως συμβαίνει με ορισμένες ευάλωτες στην απάτη προμήθειες όπως τα δικαιώματα εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου (έως τις 31 Δεκεμβρίου 2018).

Η οδηγία προβλέπει παρεκκλίσεις των χωρών της ΕΕ από τους συνήθεις κανόνες ΦΠΑ, π.χ. για την αποτροπή ορισμένων περιπτώσεων φοροδιαφυγής. Επιπλέον, υπάρχουν ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ με σκοπό τη μείωση της γραφειοκρατίας, π.χ. για μικρές επιχειρήσεις και γεωργούς.

ΑΠΟ ΠΟΤΕ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ Η ΟΔΗΓΙΑ;

Εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2007. Οι χώρες της ΕΕ έπρεπε να την ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο έως την 1η Ιανουαρίου 2008.

ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στα εξής:

  • ΦΠΑ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

ΒΑΣΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2006, σχετικά με το κοινό σύστημα φόρου προστιθέμενης αξίας (ΕΕ L 347 της 11.12.2006, σ. 1–118)

Οι διαδοχικές τροποποιήσεις της οδηγίας 2006/112/ΕΚ έχουν ενσωματωθεί στο αρχικό κείμενο. Η παρούσα ενοποιημένη έκδοση έχει μόνο αξία τεκμηρίωσης.

ΣΥΝΑΦΗ ΚΕΙΜΕΝΑ

Οδηγία 2009/132/ΕΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2009, για καθορισμό του πεδίου εφαρμογής του άρθρου 143 στοιχεία β) και γ) της οδηγίας 2006/112/ΕΚ όσον αφορά την απαλλαγή από τον φόρο προστιθέμενης αξίας ορισμένων οριστικών εισαγωγών αγαθών (ΕΕ L 292 της 10.11.2009, σ. 5-30)

Οδηγία 2008/9/ΕΚ του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2008, για τον καθορισμό λεπτομερών κανόνων σχετικά με την επιστροφή του φόρου προστιθέμενης αξίας, που προβλέπεται στην οδηγία 2006/112/ΕΚ, σε υποκείμενους στο φόρο μη εγκατεστημένους στο κράτος μέλος επιστροφής αλλά εγκατεστημένους σε άλλο κράτος μέλος (ΕΕ L 44 της 20.2.2008, σ. 23-28)

Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

Οδηγία 2007/74/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Δεκεμβρίου 2007, για την απαλλαγή από το φόρο προστιθέμενης αξίας και τον ειδικό φόρο κατανάλωσης των εμπορευμάτων που εισάγονται από πρόσωπα που ταξιδεύουν από τρίτες χώρες (ΕΕ L 346 της 29.12.2007, σ. 6-12)

Οδηγία 2006/79/ΕΚ του Συμβουλίου, της 5ης Οκτωβρίου 2006, περί των φορολογικών ατελειών των χορηγουμένων κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων υπό μορφή μικροδεμάτων μη εμπορικού χαρακτήρα, προελεύσεως τρίτων χωρών (Κωδικοποιημένη έκδοση) (ΕΕ L 286 της 17.10.2006, σ. 15-18)

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1798/2003 του Συμβουλίου, της 7ης Οκτωβρίου 2003, για τη διοικητική συνεργασία στον τομέα του φόρου προστιθεμένης αξίας και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 218/92 (ΕΕ L 264 της 15.10.2003, σ. 1-11)

Βλέπε ενοποιημένη έκδοση.

τελευταία ενημέρωση 20.11.2017

Top