[pic] | COMISSÃO EUROPEIA |

[pic] | EUROPOS KOMISIJA |

Bruxelas, 9.3.2010

Briuselis, 9.3.2010

COM(2010) 86 final

KOM(2010) 86 galutinis

COMUNICAÇÃO DA COMISSÃO AO PARLAMENTO EUROPEU, AO CONSELHO, AO COMITÉ ECONÓMICO E SOCIAL EUROPEU E AO COMITÉ DAS REGIÕES

KOMISIJOS KOMUNIKATAS EUROPOS PARLAMENTUI, TARYBAI, EUROPOS EKONOMIKOS IR SOCIALINIŲ REIKALŲ KOMITETUI IR REGIONŲ KOMITETUI

Política climática internacional pós-Copenhaga: Agir de imediato para redinamizar a acção mundial relativa às alterações climáticas

Tarptautinė kovos su klimato kaita politika po Kopenhagos konferencijos. Neatidėliotini aktyvesnės kovos su klimato kaita visame pasaulyje veiksmai

{SEC(2010) 261}

{SEK(2010) 261}

COMUNICAÇÃO DA COMISSÃO AO PARLAMENTO EUROPEU, AO CONSELHO, AO COMITÉ ECONÓMICO E SOCIAL EUROPEU E AO COMITÉ DAS REGIÕES

KOMISIJOS KOMUNIKATAS EUROPOS PARLAMENTUI, TARYBAI, EUROPOS EKONOMIKOS IR SOCIALINIŲ REIKALŲ KOMITETUI IR REGIONŲ KOMITETUI

Política climática internacional pós-Copenhaga: Agir de imediato para redinamizar a acção mundial relativa às alterações climáticas

Tarptautinė kovos su klimato kaita politika po Kopenhagos konferencijos. Neatidėliotini aktyvesnės kovos su klimato kaita visame pasaulyje veiksmai

1. Principais mensagens

1. Pagrindiniai dalykai

A dimensão internacional foi sempre uma parte essencial das ambições da UE em matéria de alterações climáticas. O objectivo central da Europa consiste em manter o aumento da temperatura abaixo de 2 ºC, a fim de evitar os piores impactos das alterações climáticas, o que só é possível mediante um esforço internacional coordenado. É por essa razão que a UE apoiou sempre firmemente o processo da ONU e que Copenhaga ficou muito aquém das nossas ambições. Não obstante, o apoio crescente ao Acordo de Copenhaga demonstra que há uma maioria de países determinados a insistir em acções imediatas contra as alterações climáticas. O papel da UE é aproveitar essa determinação e ajudar a canalizá-la para a acção. A presente comunicação define uma estratégia que visa manter o ímpeto dos esforços mundiais no combate às alterações climáticas.

Europos Sąjungai visada labai svarbus kovos su klimato kaita tarptautinis aspektas. Pagrindinis Europos tikslas – užtikrinti, kad temperatūra nepadidėtų daugiau nei 2ºC ir kad būtų užkirstas kelias sunkiausiems klimato kaitos padariniams, o tai įmanoma tik bendromis tarptautinės bendruomenės pastangomis. Būtent dėl to ES visada aktyviai rėmė Jungtinių Tautų procesą ir būtent dėl to Kopenhagos konferencijos rezultatai neatitiko mūsų lūkesčių. Tačiau parama Kopenhagos susitarimui vis didėja – dauguma šalių pasiryžusios jau dabar imtis kovos su klimato kaita veiksmų. ES užduotis – remtis šiuo pasiryžimu ir padėti siekti, kad jis pavirstų realiais veiksmais. Šiame komunikate pateikiama strategija, skirta palaikyti kovą su klimato kaita visame pasaulyje.

A UE tem estado sempre na vanguarda da acção concreta contra as alterações climáticas – está no bom caminho para cumprir os seus compromissos relativos a 2008-2012 no âmbito do Protocolo de Quioto e adoptou metas (ou objectivos) ambiciosas para 2020, incluindo um compromisso de, até 2020, reduzir em 20% as suas emissões de gases com efeito de estufa (GEE) e elevar essa redução para 30% se as condições o permitirem[1]. Estamos preparados para transformar a Europa na zona do mundo mais respeitadora do clima, avançando para uma economia hipocarbónica, eficiente em termos de recursos e resiliente em termos de clima. Compreendê-lo e mostrar que estamos a pôr em prática o Acordo de Copenhaga é um importantíssimo testemunho da Europa no esforço para persuadir os parceiros mundiais a aceitarem o desafio.

ES visada aktyviai imasi konkrečių kovos su klimato kaita veiksmų – ji įgyvendina 2008–2012 m. Kioto įsipareigojimus ir yra nustačiusi plataus užmojo tikslus laikotarpiui iki 2020 m., įskaitant įsipareigojimą šiltnamio efektą sukeliančių dujų išmetimą iki 2020 m. sumažinti 20 proc., o susidarius tinkamoms aplinkybėmis[1] – 30 proc. Esame pasirengę siekti, kad Europa taptų aktyviausiai su klimato kaita kovojančiu regionu pasaulyje, ir pereiti prie mažai anglies dioksido į aplinką išskiriančių technologijų, našaus išteklių naudojimo ir klimato kaitos poveikiui atsparios ekonomikos. Šito tikslo siekimas ir veiksmai, kuriais norime patvirtinti, kad Kopenhagos susitarimas yra įgyvendinamas, – tai mūsų stipriausi argumentai siekiant įtikinti mūsų tarptautinius partnerius taip pat imtis veiksmų.

A estratégia Europa 2020 colocou o crescimento económico mais sustentável no cerne da visão do futuro, criando novos postos de trabalho e reforçando a segurança energética. A Comissão vai agora começar a trabalhar na definição de uma senda para a transição da UE no sentido de se tornar uma economia hipocarbónica até 2050. Reforçará também a resiliência aos riscos climáticos e a nossa capacidade de prevenção e resposta a catástrofes.

2020 m. ES strategijoje tvaresnis ekonomikos augimas – ateities vizijos, susijusios su naujų darbo vietų kūrimu ir energetinio saugumo didinimu, pagrindas. Komisija sieks nustatyti, ko reikia imtis, kad ES iki 2050 m. galėtų tapti mažai anglies dioksido į aplinką išskiriančių technologijų ekonomika. Tai taip pat padės didinti atsparumą klimato kaitos keliamiems pavojams ir stiprinti stichinių nelaimių prevencijos ir reagavimo į jas pajėgumus.

O processo da ONU é essencial para um maior empenho mundial no apoio à acção contra as alterações climáticas. Para este objectivo, é fundamental que o processo da ONU de preparação para a Conferência de Cancún seja utilizado a fim de vincular a orientação política do Acordo de Copenhaga aos textos de negociação da ONU. Importa igualmente tratar as lacunas remanescentes e assegurar a integridade, em termos ambientais, de um acordo cujo princípio de base deve ser conseguir cortes nas emissões de GEE à escala que se impõe. Para o efeito, é necessário assegurar uma ampla participação e mais ambição por parte de outros países, bem como resolver eventuais fragilidades, como as regras de cálculo das emissões florestais e o tratamento das licenças de emissão excedentárias a partir do período de Quioto 2008-2012. É também necessário compor um quadro robusto e transparente para o cálculo das emissões e do desempenho, mobilizando de forma coordenada o financiamento de arranque rápido e contribuindo para garantir a longo prazo o financiamento da atenuação e da adaptação. Por outro lado, a UE deve lutar pela criação do mercado internacional do carbono, interligando sistemas nacionais compatíveis e promovendo a transição metódica do Mecanismo de Desenvolvimento Limpo (CDM) para novos mecanismos sectoriais baseados no mercado.

JT procesas yra būtinas siekiant užtikrinti platesnį pasaulinio masto įsipareigojimą remti kovos su klimato kaita veiksmus. Siekiant šio tikslo svarbiausia iki Kankuno susitikimo pasinaudoti JT procesu, kad Kopenhagos susitarimo politiniai aspektai būtų įtraukti į JT derybinius tekstus. Be to, būtina spręsti likusius neišspręstus klausimus ir užtikrinti, kad įgyvendinant susitarimą, kuriuo turi būti siekiama reikiamu mastu sumažinti šiltnamio efektą sukeliančių dujų išmetimą, būtų laikomasi aplinkosaugos tikslų. Tai reiškia, kad į procesą reikės įtraukti kuo daugiau šalių ir užtikrinti jų aktyvesnį dalyvavimą, taip pat šalinti galimus trūkumus, pvz., susijusius su miškininkystės sektoriaus išmetamųjų teršalų apskaitos taisyklėmis ir iš 2008–2012 m. Kioto laikotarpio likusio apyvartinių taršos leidimų pertekliaus tvarkymu. Taip pat reikės sukurti patikimą ir skaidrią išmetamųjų teršalų ir veiklos apskaitos sistemą, koordinuotai telkti skubų finansavimą ir prisidėti prie poveikio švelninimo ir prisitaikymo priemonių ilgalaikio finansavimo. Be to, ES turėtų siekti spartinti tarptautinės anglies dioksido rinkos kūrimą ir tuo tikslu susieti suderinamas nacionalines sistemas ir skatinti darnų perėjimą nuo švarios plėtros mechanizmo prie sektorių lygmens naujų rinkos mechanizmų.

O nosso objectivo primordial continua a residir num acordo robusto e juridicamente vinculativo no âmbito da CQNUAC, para o que devemos, em primeiro lugar, concentrar-nos na adopção de um conjunto equilibrado de decisões concretas e orientadas para a acção, em Cancún, no final de 2010. Estas devem ser tão abrangentes quanto possível mas, dadas as diferenças que subsistem entre as Partes, a UE deve estar preparada para continuar o trabalho relativo à adopção de um acordo juridicamente vinculativo na África do Sul, em 2011. Até Copenhaga, a pressão sobre as expectativas teve efeitos utilíssimos, levando muitas das grandes economias a estabelecer metas nacionais antes da Conferência de Copenhaga. Devemos agora considerar uma estratégia que mantenha o ímpeto, sem pôr em risco o objectivo primordial.

Mūsų pagrindinis tikslas ir toliau yra tas pats – pasiekti patikimą teisiškai įpareigojantį susitarimą pagal Jungtinių Tautų bendrąją klimato kaitos konvenciją (JTBKKK). Siekdami šio tikslo pirmiausiai turėtume sutelkti dėmesį į tai, kad 2010 m. pabaigoje Kankune būtų priimta keletas suderintų konkrečių praktinių sprendimų. Tokie sprendimai turėtų būti kuo išsamesni, tačiau, atsižvelgdama į tai, kad tarp susitariančiųjų šalių vis dar esama nesutarimų, ES turi būti pasirengusi, kad veiklą, susijusią su teisiškai įpareigojančio susitarimo priėmimu, gali tekti tęsti Pietų Afrikoje 2011 m. Artėjant Kopenhagos konferencijai buvo siekiama padidinti lūkesčius, ir tai turėjo labai teigiamų pasekmių, nes daugelis stipriausios ekonomikos šalių jau prieš Kopenhagos susitikimą nustatė nacionalinius tikslus. Dabar turime apsvarstyti strategiją, kuri leis išsaugoti pasiryžimą veikti ir nesukels pavojaus pagrindinio tikslo įgyvendinimui.

Por isso, a UE terá de intensificar a sua projecção, gerando confiança na possibilidade de se negociar um pacto internacional e estudando medidas específicas a aprovar em Cancún. É necessário concentrar esforços na obtenção de apoio de diversos parceiros.

Būtent dėl to ES privalės plėsti bendradarbiavimą, stiprinti nuostatą, kad tarptautinį susitarimą galima sudaryti, ir įvertinti, dėl kokių konkrečių priemonių galima susitarti Kankune. ES turi sutelkti dėmesį į pastangas siekti skirtingų partnerių paramos.

2. Redinamizar as negociações internacionais sobre o clima

2. Aktyvesnės tarptautinės kovos su klimato kaita derybos

2.1. Balanço pós-Copenhaga

2.1. Kopenhagos konferencijos rezultatų vertinimas

O principal resultado da Conferência de Copenhaga sobre as Alterações Climáticas, de Dezembro de 2009, foi o aval de um grupo representativo de 29 Chefes de Estado e de Governo ao «Acordo de Copenhaga». O Acordo consagra o objectivo da UE de limitar o aquecimento geral a menos de 2 ºC acima dos níveis pré-industriais[2]. Instou os países desenvolvidos a apresentarem as suas metas de redução das emissões e convidou os países em desenvolvimento a divulgarem as suas acções, até 31 de Janeiro de 2010. Fornece também uma base para monitorização, notificação e verificação (MRV) regulares daquelas acções, contém um compromisso de financiamento significativo de acções a favor do clima e um quadro institucional correlato e dá orientações sobre o tratamento de questões como redução das emissões da desflorestação, tecnologia e adaptação.

Pagrindinis 2009 m. gruodžio mėn. surengtos Kopenhagos klimato kaitos konferencijos rezultatas – 29 valstybių ir vyriausybių vadovų grupės pasiektas Kopenhagos susitarimas. Susitarime įtvirtintas ES tikslas užtikrinti, kad, palyginti su ikipramoniniu laikotarpiu, visuotinis atšilimas neviršytų 2°C[2]. Jame iš išsivysčiusių šalių pareikalauta iki 2010 m. sausio 31 d. pateikti teršalų išmetimo mažinimo tikslus, o besivystančios šalys paragintos iki tos datos pristatyti savo priemones. Be to, susitarime numatytas tų priemonių reguliaraus stebėjimo, ataskaitų apie jas teikimo ir tikrinimo pagrindas, įsipareigojimas užtikrinti svarų kovos su klimato kaitą veiksmų finansavimą ir su tuo susijusi institucinė infrastruktūra, taip pat rekomenduojama, kaip, pvz., spręsti tokius klausimus: miškų naikinimo nulemto teršalų išmetimo mažinimas, technologijos ir prisitaikymas.

O Acordo fica bastante aquém da ambição da UE para que em Copenhaga se chegasse a um pacto firme e efectivo com vinculação jurídica, e limitou-se a ser «anotado» nas conclusões da Conferência. Ainda assim, as mais de 100 notificações apresentadas até à data tanto por países desenvolvidos como por países em desenvolvimento[3], muitas das quais incluindo metas ou acções, demonstram um apoio amplo e ainda em crescendo ao Acordo. Atestam a determinação clara de uma maioria de nações em intensificarem de imediato as suas acções contra as alterações climáticas.

ES tikėjosi, kad Kopenhagos konferencijoje bus sudarytas patikimas ir veiksmingas teisiškai įpareigojantis susitarimas, tačiau pasiektas susitarimas yra gerokai mažesnio masto; be to, konferencijos išvadose į jį tik atsižvelgta. Tačiau iki šiol gauta per 100 išsivysčiusių ir besivystančių šalių siūlymų[3], kuriuose daugelis šalių nurodė tikslus ar priemones, todėl akivaizdu, kad susitarimas susilaukė paramos, kuri ir toliau auga. Iš to galima spręsti, kad dauguma šalių yra pasiryžusios suaktyvinti kovą su klimato kaita.

Copenhaga obteve igualmente progressos importantes nas negociações relativas a uma ampla gama de outras questões, sob a forma de projectos de decisão e textos de negociação[4]. Juntamente com o Acordo, estes projectos e textos proporcionam a base para as próximas etapas, quer nas negociações – no âmbito das quais teremos agora de vincular as orientações políticas do Acordo a estes textos de negociação da CQNUAC – quer para o arranque imediato de uma série de acções.

Be to, Kopenhagos derybose dėl įvairių klausimų pasiekta didelė pažanga, kuri pasireiškė tuo, kad priimta sprendimų projektų ir pateikta derybinių tekstų[4]. Šie dokumentai kartu su susitarimu suteikia pagrindą tolesniems veiksmams, t. y. vykdyti derybas, kuriose privalėsime į šiuos JTBKKK derybinius tekstus įtraukti politines susitarimo rekomendacijas, ir neatidėliojant imtis tam tikros veiklos.

2.2. Uma agenda para o futuro

2.2. Ateities veiksmų gairės

A UE deve prosseguir a procura de um acordo internacional firme e efectivo. Um acordo juridicamente vinculativo no âmbito da CQNUAC continua fundamentalmente a ser o seu objectivo. Para tal, a União deve dar nova orientação aos seus esforços. Deve gerar confiança respondendo ao desejo urgente de acções concretas imediatas, e bem assim procurar resultados concretos de Cancún, o que exige uma abordagem ampla, com uma projecção bilateral intensificada.

ES turėtų ir toliau siekti patikimo ir veiksmingo tarptautinio susitarimo, todėl iš esmės ES tikslas lieka toks pat – teisiškai įpareigojantis susitarimas pagal JTBKKK. Siekdama šio susitarimo ES turėtų peržiūrėti savo veiklos prioritetus. Ji turėtų didinti pasitikėjimą ir tuo tikslu reaguoti į norą kuo skubiau imtis konkrečių veiksmų, taip pat siekti konkrečių rezultatų Kankuno konferencijoje. Siekiant šio tikslo būtinas platus požiūris ir aktyvesnis dvišalis bendradarbiavimas.

2.2.1. O processo da ONU

2.2.1. JT procesas

A Conferência de 2010 está programada para Dezembro em Cancún, seguindo-se-lhe uma outra na África do Sul, em finais de 2011. Serão organizadas diversas reuniões preparatórias, nomeadamente pelo México e pela Alemanha, com vista a Cancún.

2010 m. gruodžio mėn. numatyta surengti konferenciją Kankune, o 2011 m. pabaigoje – Pietų Afrikoje. Prieš Kankuno konferenciją bus surengta keletas parengiamųjų susitikimų, įskaitant Meksikos ir Vokietijos rengiamus susitikimus.

As reuniões de Abril e Junho em Bona devem definir a agenda para as próximas etapas nas negociações, voltando às negociações com foco na vinculação das orientações políticas do Acordo de Copenhaga aos vários textos de negociação resultantes de Copenhaga. Estas reuniões devem identificar as «lacunas» nos actuais textos de negociação, como a questão de monitorização, notificação e verificação, sobre a qual o Acordo fornece importantes orientações políticas. Devem também abordar questões descuradas no Acordo, como a evolução do mercado internacional do carbono, a redução das emissões com origem na aviação internacional e nos transportes marítimos (por intermédio da ICAO e da OMI), a agricultura e a redução dos hidrofluorocarbonetos. Mas a reunião de Bona deve, sobretudo, vincular ao processo de negociação formal da ONU as metas dos países desenvolvidos e as acções dos países em desenvolvimento, apresentadas no âmbito do Acordo.

Balandžio ir birželio mėn. Bonoje rengiamuose susitikimuose turėtų būti parengtos kitų derybų etapų gairės, kad tęsiant derybas būtų siekiama Kopenhagos konferencijos politines rekomendacijas įtraukti į įvairius po Kopenhagos konferencijos parengtus derybinius tekstus. Susitikimuose turėtų būti nustatyti dabartinių derybinių tekstų neišspręsti klausimai, susiję su tokiais klausimais kaip stebėjimas, ataskaitų teikimas ir tikrinimas, dėl kurių susitarime pateikiama svarbių politinių rekomendacijų. Juose turėtų būti svarstomi klausimai, į kuriuos neatsižvelgta susitarime, kaip antai: tarptautinės anglies dioksido rinkos raida, tarptautinio oro ir jūrų transporto teršalų išmetimo mažinimas per Tarptautinę civilinės aviacijos organizaciją ir Tarptautinę jūrų organizaciją, žemės ūkis ir hidrofluorangliavandelinių naudojimo mažinimas. Tačiau svarbiausia, kad išsivysčiusių šalių tikslai ir besivystančių šalių priemonės, pateikti pagal susitarimą, Bonos susitikime turėtų būti įtraukti į oficialų JT derybų procesą.

O objectivo da UE para Cancún deve, portanto, ser um conjunto abrangente e equilibrado de decisões no sentido de vincular o Acordo de Copenhaga ao processo de negociação da ONU e de corrigir as lacunas. Deve também haver uma decisão formal sobre a lista das metas dos países desenvolvidos e o registo das acções dos países em desenvolvimento, incluindo os métodos para a contabilização dessas metas e acções. Todas as decisões devem ser abarcadas por uma decisão-«cúpula», a fim de proporcionar o enquadramento político global. Fundamentalmente, o resultado de Cancún deve consistir num equilíbrio entre as questões de relevo tanto para os países desenvolvidos como para os países em desenvolvimento.

Todėl ES tikslas Kankune turėtų būti išsamaus darnių sprendimų rinkinio priėmimas, kad Kopenhagos susitarimas būtų susietas su JT derybų procesu ir kad būtų sprendžiami neišspręsti klausimai. Be to, turėtų būti priimtas oficialus sprendimas dėl išsivysčiusių šalių tikslų sąrašo ir besivystančių šalių priemonių registravimo, įskaitant tai, kaip už juos atsiskaityti. Visi sprendimai turėtų būti pagrįsti bendru sprendimu, kuris taptų bendru politiniu pagrindu. Svarbiausia, kad Kankune būtų tinkamai atsižvelgta ir į išsivysčiusioms, ir į besivystančioms šalims svarbius klausimus.

Embora a UE esteja preparada para adoptar um acordo firme e juridicamente vinculativo em Cancún, as diferenças substanciais que subsistem obrigam-nos a reconhecer a possibilidade de uma abordagem mais faseada. Neste cenário, decisões concretas em Cancún ofereceriam ainda a base correcta para um enquadramento jurídico de pleno direito na África do Sul, em 2011. Importa consolidar os progressos realizados e manter elevado o ímpeto, sem pôr em risco o objectivo fundamental.

ES yra pasirengusi Kankune priimti patikimą teisiškai įpareigojantį susitarimą, tačiau vis dar esama didelių nuomonių skirtumų, todėl turime pripažinti, kad gali tekti veikti palaipsniui. Šiuo atveju Kankune priimti konkretūs sprendimai suteiktų tinkamą pagrindą 2011 m. Pietų Afrikoje parengti išsamią teisinę bazę. Svarbu įtvirtinti pasiektą pažangą ir nelėtinti tempo, kad nekiltų grėsmė pagrindinio tikslo įgyvendinimui.

2.2.2. Envolver países terceiros

2.2.2. Bendradarbiavimas su trečiosiomis šalimis

As negociações de Copenhaga demonstraram claramente que os progressos a nível da ONU dependiam da vontade dos países em agirem. Para promover o apoio ao processo da ONU será fundamental um programa de projecção activa por parte da UE. O objectivo consistirá em obter um melhor entendimento das posições, preocupações e expectativas dos nossos parceiros sobre questões essenciais e em explicar claramente o que a UE exige de um acordo quanto a ambição, abrangência e integridade ambiental. Procurará encorajar uma acção imediata para o seguimento do Acordo de Copenhaga e facilitar a convergência sobre decisões orientadas para a acção, a aprovar em Cancún. Deste modo, deverão igualmente conseguir-se oportunidades valiosas para intensificar os diálogos bilaterais sobre as iniciativas a nível nacional no domínio das alterações climáticas e para a UE oferecer apoio às medidas nacionais. A Comissão vai procurar esta projecção em estreito contacto com o Conselho e a sua presidência.

Kaip paaiškėjo per Kopenhagos derybas, įgyvendinant Jungtinių Tautų procesą vykdomų veiksmų pažanga priklauso nuo šalių noro imtis veiksmų. Aktyvi ES bendradarbiavimo plėtros programa bus pagrindas siekiant paramos JT procesui. Bus siekiama geriau suvokti mūsų partnerių nuostatas, nerimą ir lūkesčius, susijusius su svarbiausiais klausimais ir aiškiai nurodyti ES reikalavimus dėl susitarimo užmojo, masto ir aplinkosaugos tikslų laikymosi. ES sieks, kad po Kopenhagos susitarimo būtų neatidėliojant imtasi veiksmų, ir derinti nuomones dėl Kankune numatomų praktinių sprendimų. Be to, tai turėtų suteikti galimybę suaktyvinti dvišalį dialogą dėl kovos su klimato kaita veiksmų nacionaliniu lygmeniu, o ES galėtų pasiūlyti paramą tokiems nacionalinio lygmens veiksmams. Komisija plės bendradarbiavimą palaikydama glaudžius ryšius su Taryba ir jai pirmininkaujančia valstybe nare.

A União e os seus Estados-Membros devem prosseguir as negociações no âmbito da ONU. Um papel mais interventivo da Comissão ajudará a garantir que a UE fale a uma só voz. Aproveitando as lições de Copenhaga, devemos encetar um debate sobre a melhor forma de aumentar a eficiência e a influência da UE nas negociações internacionais.

Europos Sąjunga ir valstybės narės turėtų tęsti derybas įgyvendinant JT procesą. Aktyvesnis Komisijos vaidmuo padės užtikrinti darnią ES poziciją. Remdamiesi Kopenhagos konferencijos patirtimi privalome aptarti, kaip tinkamai padidinti ES veiksmingumą ir įtaką tarptautinėse derybose.

Por outro lado, a Comissão incentivaria e assistiria o Parlamento Europeu num compromisso pleno com parlamentares dos principais países parceiros.

Be to, Komisija norėtų paskatinti Europos Parlamentą ir jam padėti visapusiškai bendradarbiauti su pagrindinių valstybių partnerių parlamentarais.

As actividades de projecção devem acontecer a todos os níveis e com todas as partes interessadas de relevo. Estão programadas para 2010 reuniões bilaterais e multilaterais, incluindo diversas cimeiras e encontros ministeriais. Serão complementadas por reuniões regionais e reuniões ad hoc , para assegurar a participação de parceiros de todas as regiões do mundo, incluindo países vulneráveis, e assegurar também que a UE melhore o seu entendimento das preocupações e ambições desses parceiros. Em diálogos informais e formais, em curso ou previstos, para preparar Cancún e a aplicação imediata do Acordo de Copenhaga, as Partes devem continuar a identificar questões essenciais e possíveis compromissos nas negociações. A Comissão, apoiada pelas delegações da UE no Serviço Europeu para a Acção Externa, participará activamente em todas essas actividades. Fá-lo-á em estreita cooperação com as presidências mexicana e sul-africana das conferências de 2010 e 2011.

Bendradarbiavimo plėtros veiksmų būtina imtis visais lygmenimis ir su visomis svarbiomis suinteresuotosiomis šalimis. 2010 m numatyta surengti dvišalių ir daugiašalių susitikimų, įskaitant keletą aukščiausio ir ministrų lygio susitikimų. Be to, bus surengta regioninių ir teminių susitikimų, kad būtų užmegztas ryšys su partneriais iš visų pasaulio regionų, įskaitant pažeidžiamas šalis, ir kad ES geriau suvoktų jų rūpesčius ir užmojus. Rengdamosi Kankuno konferencijai ir įgyvendindamos Kopenhagos susitarimą, šalys įprasto formato ir naujuose oficialaus ir neoficialaus pobūdžio susitikimuose privalo toliau siekti nustatyti pagrindinius derybų klausimus ir galimus kompromisus. Komisija, padedama Europos išorės veiksmų tarnybos ES delegacijų, aktyviai dalyvaus visoje šioje veikloje. Tuo tikslu ji glaudžiai bendradarbiaus su Meksika ir Pietų Afrika, kurios pirmininkaus 2010 ir 2011 m. konferencijose.

Importa, porém, sublinhar que tem de haver vontade de todas as Partes para avançar, sem o que é provável que o Acordo de Copenhaga, representando o menor denominador comum, permaneça como único acordo possível.

Tačiau svarbu pabrėžti, kad visos šalys turi būti pasirengusios žengti pirmyn. Priešingu atveju tikėtina, kad Kopenhagos susitarimas liks vieninteliu susitarimu, dėl kurio pavyko susitarti.

2.2.3. Integridade ambiental

2.2.3. Aplinkosaugos tikslų laikymasis

Um acordo para combater as alterações climáticas deve permitir as reduções necessárias para que as emissões mundiais de GEE sigam uma tendência compatível com o objectivo do Acordo de Copenhaga de manter o aquecimento abaixo de 2 ºC. Se bem que o Protocolo de Quioto continue a ser a pedra angular do processo da ONU, as suas deficiências de base – âmbito de aplicação e fragilidades – terão de ser tratadas.

Susitarimas kovoti su klimato kaita turėtų sudaryti sąlygas mažinti teršalų išmetimą, kad šiltnamio efektą sukeliančių dujų išmetimas pasauliniu mastu būtų suderinamas su Kopenhagos susitarimo tikslu – užtikrinti, kad visuotinis atšilimas neviršytų 2°C. Nors JT procesas toliau grindžiamas Kioto protokolu, reiks spręsti problemas, susijusias su protokolo taikymo sritimi, ir šalinti jo trūkumus.

- Com a sua actual estrutura, o Protocolo de Quioto não pode, por si só, satisfazer o objectivo de manter o aquecimento abaixo de 2 ºC , visto que, actualmente, abrange apenas 30% das emissões. O objectivo só é possível se os Estados Unidos e os grandes emissores do mundo em desenvolvimento (incluindo Brasil, China, Índia, Coreia do Sul, México e África do Sul, que se situam entre os 15 maiores emissores de todo o mundo) cumprirem a sua parte. A UE assumiu uma pesada responsabilidade perante Quioto e está a caminho de cumprir os seus compromissos para 2008-2012. Importa que os outros a acompanhem. Obviamente, os esforços dos países em desenvolvimento diferirão, consoante as suas responsabilidades e capacidades, e poderão carecer de apoio.

- Siekiant užtikrinti, kad visuotinis atšilimas neviršytų 2°C, dabartinės struktūros Kioto protokolo nepakanka . Kioto protokolas šiandien taikomas tik 30 proc. išmetamųjų teršalų. Tikslą pasiekti įmanoma tik jei savo indėlį įneš JAV ir didieji besivystančio pasaulio teršėjai (įskaitant Braziliją, Kiniją, Indiją, Pietų Korėją, Meksiką ir Pietų Afriką, kurios yra tarp 15 didžiausių pasaulio teršėjų). ES prisiėmė didelę atsakomybę pagal Kioto protokolą ir šiuo metu sėkmingai vykdo savo 2008–2012 m. įsipareigojimus. Kitos šalys turėtų sekti ES pavyzdžiu. Žinoma, atsižvelgiant į besivystančių šalių pareigas ir gebėjimus, jų pastangos skirsis ir jas gali tekti paremti.

- Acresce que, na actual arquitectura de Quioto, existem graves fragilidades que poderão minar a integridade ambiental de um acordo . Os compromissos actuais dos países desenvolvidos significam que, até 2020, as suas emissões se reduzirão, em relação ao nível de 1990, entre cerca de 13,2% (compromisso mínimo) e cerca de 17,8% (compromisso máximo). Estes valores são já insuficientes para se cumprir o objectivo de manter o aquecimento abaixo de 2 ºC, que necessita de reduções na ordem de 25 a 40% por parte dos países desenvolvidos. Mas as duas fragilidades seguintes agravariam ainda mais os resultados reais:

- Be to, Kioto sistemoje esama didelių trūkumų, dėl kurių gali kilti pavojus susitarimo aplinkosaugos tikslų laikymuisi . Pagal dabartinius išsivysčiusių šalių įsipareigojimus numatyta, kad iki 2020 m. teršalų išmetimą jos sumažins nuo apytiksliai 13,2 proc. (apatinė įsipareigojimų riba) iki apytiksliai 17,8 proc. (viršutinė įsipareigojimų riba). Norint pasiekti, kad visuotinis atšilimas neviršytų 2°C, jau dabar tokių įsipareigojimų nepakanka, todėl būtina, kad išsivysčiusios šalys užtikrintų 25–40 proc. sumažinimą. Tačiau toliau nurodyti trūkumai galėtų lemti dar blogesnius rezultatus:

- Transferência de licenças de emissão excedentárias (unidades de quantidade atribuída ou UQA, no âmbito do Protocolo de Quioto) do período de compromisso 2008-2012 para futuros períodos de compromisso : Devido à redução das emissões, resultante em grande medida da reestruturação da indústria no começo da década de 1990, o valor de referência de 1990 significa que, durante o período de compromisso de 2008 a 2012, permanecerão provavelmente por utilizar mais de 10 mil milhões de toneladas de unidades de emissão de GEE, sobretudo na Rússia e na Ucrânia. Prosseguir simplesmente o Protocolo de Quioto significaria transferir este «excedente», afectando os cortes nominais nas emissões. A transferência integral destas unidades para um segundo período de compromisso retiraria cerca de 6,8 pontos percentuais à ambição das metas dos países desenvolvidos em relação a 1990, ou seja, reduziria a ambição de 13,2% para 6,4%, no caso do compromisso mínimo, ou de 17,8% para 11%, no caso do compromisso máximo.

- Apyvartinių taršos leidimų pertekliaus (Kioto protokolo nustatytosios normos vienetų) perkėlimas iš Kioto protokolo 2008–2012 m. įsipareigojimų laikotarpio į būsimus įsipareigojimų laikotarpius . Teršalų išmetimo mastai ėmė mažėti, visų pirma dėl XX a. dešimtojo dešimtmečio pradžioje atliktos pramonės pertvarkos, todėl, taikant 1990 m. kaip atskaitos metus, per 10 mlrd. tonų šiltnamio efektą sukeliančių dujų išmetamųjų teršalų vienetų 2008–2012 m. įsipareigojimų laikotarpiu greičiausiai liks nepanaudoti, ypač Rusijoje ir Ukrainoje. Jeigu Kioto protokolas būtų taikomas kaip iki šiol, šis perteklius būtų perkeltas, o todėl išmetamųjų teršalų plataus masto mažinimas būtų neįgyvendintas. Jei visi šie vienetai būtų perkelti į antrąjį įsipareigojimų laikotarpį, išsivysčiusių šalių įsipareigojimų mastas sumažėtų apie 6,8 proc., palyginti su 1990 m., t. y. nuo 13,2 iki 6,4 proc., jei būtų taikoma apatinė įsipareigojimų riba, arba nuo 17,8 iki 11 proc., jei būtų taikoma viršutinė įsipareigojimų riba.

- Regras de cálculo das emissões associadas a uso dos solos, reafectação dos solos e silvicultura nos países desenvolvidos : Embora a UE não tenha dificuldade em cumprir estas exigências, trata-se de uma questão de suprema importância para os grandes países florestais não pertencentes à UE e para o ambiente. Se as regras do Protocolo de Quioto forem mantidas, diminuirá o rigor efectivo dos actuais compromissos de redução das emissões e poder-se-ão proclamar reduções sem acções complementares, o que não produz benefício ambiental real. Num cenário extremo, as regras de cálculo das emissões associadas a uso dos solos, reafectação dos solos e silvicultura poderiam enfraquecer até 9%, em relação a 1990, o grau efectivo de ambição dos países desenvolvidos, o que significaria que, no caso do compromisso mínimo, estaríamos na verdade a permitir que as emissões dos países desenvolvidos aumentassem 2,6% em relação aos níveis de 1990 e, no caso do compromisso máximo, teríamos uma redução de apenas 2% em relação a 1990.

- Išsivysčiusių šalių žemės naudojimo, žemės naudojimo paskirties keitimo ir miškininkystės (LULUCF) išmetamųjų teršalų apskaitos taisyklės . Nors Europos Sąjungai nėra sunku laikytis šių reikalavimų, šis klausimas ypač svarbus daugeliui ES nepriklausančių išvystytos miškininkystės šalių ir turi didelės reikšmės aplinkos apsaugai. Jei dabartinės pagal Kioto protokolą nustatytos taisyklės būtų taikomos ir toliau, dabartiniai išmetamųjų teršalų sumažinimo įsipareigojimai nebebūtų tokie svarūs, o sumažinimą būtų galima deklaruoti nesiimant papildomų veiksmų, tai reikštų, kad aplinkai nebūtų jokios realios naudos Blogiausiu atveju taikant prasčiausiai parengtas LULUCF apskaitos taisykles išsivysčiusių šalių įsipareigojimų mastas, palyginti su 1990 m., sumažėtų papildomai iki 9 proc. Tai reikštų, kad taikydami apatinę įsipareigojimų ribą išsivysčiusių šalių teršalų išmetimą, palyginti su 1990 m. lygiu, iš esmės leistume padidinti 2,6 proc., o taikydami viršutinę įsipareigojimų ribą teršalų išmetimą, palyginti su 1990 m., sumažintume tik 2 proc.

Na sua recente resolução pós-Copenhaga, o Parlamento Europeu apontou explicitamente estas fragilidades e a necessidade de impedir que elas prejudiquem a integridade ambiental[5].

Neseniai po Kopenhagos konferencijos priimtoje rezoliucijoje Europos Parlamentas aiškiai nurodė šiuos trūkumus ir pareiškė, jog būtina užtikrinti, kad dėl jų nekiltų pavojus aplinkosaugos tikslų laikymuisi[5].

A Comissão vai avaliar os méritos e desvantagens de formas jurídicas alternativas, incluindo um segundo período de compromisso no âmbito do Protocolo de Quioto.

Komisija įvertins alternatyvių teisinių formų, įskaitant susijusias su antruoju įsipareigojimų laikotarpiu pagal Kioto protokolą, privalumus ir trūkumus.

Impacto das fragilidades do Protocolo de Quioto

Kioto protokolo trūkumų poveikis

(excedentes de UQA e regras de cálculo das emissões associadas a uso dos solos, reafectação dos solos e silvicultura)

(nustatytosios normos vienetų perteklius ir LULUCF apskaitos taisyklės)

nos compromissos dos países desenvolvidos quanto à redução das suas emissões até 2020

išsivysčiusių šalių teršalų išmetimo mažinimo įsipareigojimams 2020 m.

[pic]

[pic]

3. Agir de imediato

3. Neatidėliotini veiksmai

3.1. Europa 2020: rumo a uma economia hipocarbónica e resiliente em termos de clima

3.1. 2020 m. Europa. Mažai anglies dioksido į aplinką išskiriančių technologijų ir klimato kaitos poveikiui atsparios ekonomikos kūrimas

A liderança mais convincente que a União Europeia pode mostrar são medidas concretas e determinadas para se tornar a zona do mundo mais respeitadora do clima, o que é do seu próprio interesse. A estratégia Europa 2020 definiu o crescimento sustentável – promoção de uma economia mais eficiente em termos de recursos, mais ecológica e mais competitiva – como prioridade, no cerne da visão de um futuro para a Europa caracterizado pela eficiência em termos de recursos, criando novos postos de trabalho ecológicos e reforçando a eficiência e a segurança da energia.

Geriausias pavyzdys, kurį ES gali rodyti savo partneriams – konkretūs ryžtingi veiksmai siekiant tapti aktyviausiai su klimato kaita kovojančiu regionu pasaulyje. Tai atitinka pačios ES interesus. Europos 2020 m. strategijoje darnus augimas, susijęs su našesniu išteklių naudojimu pagrįstos ekologiškesnės ir konkurencingesnės ekonomikos kūrimu, apibrėžtas kaip vienas iš prioritetų įgyvendinant Europos ateities viziją, pagal kurią būtų kuriamos naujos žaliosios darbo vietos, didinamas energijos naudojimo efektyvumas ir energetinis saugumas.

A Comissão vai definir uma via para a transição da UE no sentido de se tornar uma economia hipocarbónica até 2050, com vista ao objectivo acordado de reduzir as suas emissões entre 80 e 95%, no âmbito do contributo dos países desenvolvidos para que, em 2050, as emissões mundiais tenham sido reduzidas pelo menos 50% em relação aos níveis de 1990[6]. A UE comprometeu-se a alcançar até 2020 uma redução de 20% nas suas emissões (em relação aos níveis de 1990) e a avançar para 30% se as condições o permitirem. Nesta conformidade, antes do Conselho Europeu de Junho, a Comissão vai preparar uma análise das políticas concretas que serão necessárias para obter uma redução de 30%. Seguidamente, preparará uma análise dos marcos da senda para 2050, incluindo os cenários do nível de ambição para 2030 que reflectem os contributos dos principais sectores emissores, como a produção e o consumo de energia e os transportes, e estabelecerá estratégias adequadas para esses sectores, em coerência com a estratégia UE 2020. O objectivo é apresentar soluções inteligentes que beneficiem, não só as alterações climáticas, mas também a segurança energética e a criação de emprego, nos nossos esforços para diminuir a importância do carbono na economia.

Komisija nurodys, kaip ES iki 2050 m. galėtų pereiti prie mažai anglies dioksido į aplinką išskiriančių technologijų ekonomikos, kad būtų pasiektas suderintas ES tikslas – teršalų išmetimą sumažinti 80–95 proc. ir taip kartu su kitomis išsivysčiusiomis šalimis prisidėti prie to, kad iki 2050 m. teršalų išmetimas, palyginti su 1990 m., pasaulio mastu būtų sumažintas bent 50 proc.[6] ES įsipareigojo iki 2020 m. teršalų išmetimą, palyginti su 1990 m., sumažinti 20 proc., o susidarius palankioms aplinkybėmis – 30 proc. Todėl prieš birželio mėn. Europos Vadovų Tarybos susitikimą Komisija pateiks tyrimą, kokių praktinių priemonių reikėtų imtis norint pasiekti 30 proc. sumažinimą. Po to Komisija parengs laikotarpio iki 2050 m. pagrindinių etapų analizę, įskaitant būtinus įsipareigojimų lygio iki 2030 m. scenarijus, nurodys pagrindinių teršiančių sektorių, įskaitant energijos gamybos bei vartojimo ir transporto, indėlį ir išdėstys šiems sektoriams skirtas strategijas, suderinamas su ES 2020 m. strategija. Taip norima rasti pažangių sprendimų, kurie būtų naudingi ne tik siekiant kovoti su klimato kaita, bet ir užtikrinti energetinį saugumą ir kurti darbo vietas, siekiant pereiti prie mažai anglies dioksido į aplinką išskiriančių technologijų ekonomikos.

Uma tal acção terá de ter forte incidência nas políticas de aceleração da inovação e da implantação precoce de novas tecnologias e infra-estruturas, criando vantagem concorrencial para as empresas europeias em sectores-chave do futuro (como eficiência energética, automóveis respeitadores do ambiente, redes inteligentes, sequestro e retenção de carbono, energias renováveis). Beneficiará de abordagens que mantenham e promovam ecossistemas fortes e resilientes.

Tokie veiksmai turės būti sutelkti į politiką, kuria siekiama spartinti inovacijas ir naujų technologijų bei infrastruktūros diegimą ir taip užtikrinti Europos bendrovių konkurencingumą svarbiausiuose ateities ekonomikos sektoriuose (įskaitant energijos vartojimo efektyvumo, ekologiškų automobilių, pažangiųjų elektros energijos tinklų, anglies dioksido surinkimo ir saugojimo ir atsinaujinančiosios energijos). Jas rengiant bus pasinaudota principais, kuriuos taikant siekiama išsaugoti ir skatinti stiprias ir atsparias ekosistemas.

A Comissão vai também apresentar, à luz dos resultados de Copenhaga e em conformidade com o prazo acordado na Directiva «Regime de Comércio de Licenças de Emissão », a sua análise da situação das indústrias de elevada intensidade energética na eventualidade de fugas de carbono.

Be to, atsižvelgdama į Kopenhagos konferencijos rezultatus ir į Apyvartinių taršos leidimų prekybos sistemos direktyvoje nustatytą terminą, Komisija pateiks tyrimą dėl padėties daug energijos suvartojančiuose sektoriuose anglies dioksido nutekėjimo atveju.

3.2. Aplicação do Acordo de Copenhaga

3.2. Kopenhagos susitarimo įgyvendinimas

3.2.1. Ficar efectivamente abaixo de 2 ºC: metas e medidas

3.2.1. Pastangos užtikrinti, kad visuotinis atšilimas neviršytų 2°C – tikslai ir priemonės

Os resultados da Conferência e o amplo apoio ao Acordo de Copenhaga demonstram a vontade política da maioria dos países para tomarem medidas de imediato. O maior êxito de Copenhaga é, de longe, o facto de, até finais de Janeiro de 2010, países desenvolvidos e em desenvolvimento que representam mais de 80% das emissões mundiais de GEE terem apresentado as suas metas e acções com vista à redução dos GEE[7].

Atsižvelgiant į Kopenhagos konferencijos rezultatus ir į plačią paramą Kopenhagos susitarimui, galima teigti, kad dauguma šalių turi politinės valios jau dabar imtis veiksmų. Didžiausias Kopenhagos konferencijos pasiekimas – tai, kad iki 2010 m. sausio mėn. pabaigos išsivysčiusios ir besivystančios šalys, kurios išmeta daugiau nei 80 proc. visame pasaulyje išmetamų šiltnamio efektą sukeliančių dujų, pristatė šiltnamio efektą sukeliančių dujų mažinimo tikslus ir priemones[7].

Se bem que, desta forma, se denote uma vontade real de tomar medidas, o nível geral de ambição das metas e acções notificadas até hoje é difícil de aferir. Avaliações optimistas das metas e acções de atenuação, à escala de toda a economia, indicam que é ainda possível uma via tendente a limitar o aumento da temperatura geral a não mais de 2 ºC, mas as avaliações mais pessimistas indicam que essa oportunidade está a desvanecer-se rapidamente.

Nors taip pabrėžiamas pasiryžimas imtis veiksmų, bendrą pateiktų tikslų ir priemonių mastą įvertinti sunku. Optimistiškai vertinant visos ekonomikos masto tikslus ir poveikio švelninimo priemones, vis dar įmanoma užtikrinti, kad visuotinis atšilimas neviršytų 2ºC, tačiau pagal pesimistinius vertinimus tokių galimybių sparčiai mažėja.

Ainda que as fragilidades acima referidas fossem colmatadas, as metas propostas pelos países desenvolvidos, incluindo os compromissos condicionais mais ambiciosos, não se abeiram das reduções de 25-40% que, com base na avaliação do IPCC, são necessárias até 2020 para que o aumento da temperatura fique abaixo de 2 ºC. Acresce que, até à data, só a UE adoptou a legislação necessária para garantir a consecução da sua meta de redução para 2020. Nos outros países desenvolvidos, a legislação não passou ainda da fase de discussão.

Net jeigu pirmiau aprašyti trūkumai būtų pašalinti, netgi didesnių sąlyginių išsivysčiusių šalių įsipareigojimų nepakanka norint iki 2020 m. pasiekti 25–40 proc. sumažinimą, kuris Tarpvyriausybinės klimato kaitos komisijos vertinimu būtinas, kad visuotinis atšilimas neviršytų 2°C. Be to, iki šiol tik ES priėmė teisės aktus, kurie yra būtini, kad būtų įgyvendintas jos 2020 m. sumažinimo tikslas. Kitose išsivysčiusiose šalyse teisės aktai dar tik svarstomi.

O facto de países em desenvolvimento terem apresentado as suas acções é um passo em frente sem precedentes. Subsiste, contudo, muita incerteza quanto à verdadeira acção a empreender, ao calendário e ao modo como essa acção poderá articular-se com o referencial comparável que foi estabelecido para as reduções desde 1990.

Tai, kad besivystančios šalys pateikė savo priemones, yra beprecedentis žingsnis pirmyn. Tačiau vis dar lieka neaiškumų dėl realių veiksmų, kurių reikia imtis, jų įgyvendinimo grafiko ir to, kaip jie galėtų būti susieti su nustatytu palyginamu išmetamųjų teršalų mažinimo nuo 1990 m. lygiu.

Dada a ampla gama de compromissos notificados em relação a metas e acções, as negociações devem agora centrar-se numa clarificação desses compromissos, na discussão do seu nível geral de ambição e no modo como tal ambição poderá ser reforçada. Deve ser esta a primeira prioridade do processo da ONU.

Atsižvelgiant į tai, kad jau pateikta įvairių įsipareigojimų dėl tikslų ir priemonių, derybose dabar dėmesį reiktų sutelkti į tų įsipareigojimą išaiškinimą, į jų bendro lygio aptarimą ir į tai, kaip tą lygį būtų galima dar padidinti. Būtent tam turėtų būti suteikta pirmenybė JT procese.

3.2.2. Compor um quadro robusto e transparente para o cálculo das emissões e do desempenho

3.2.2. Patikimos ir skaidrios išmetamųjų teršalų ir veiklos rezultatų apskaitos sistemos kūrimas

Entre as negociações mais difíceis em Copenhaga figuraram as relativas a monitorização, notificação e verificação (MRV). A transparência é fundamental para assegurar confiança mútua e demonstrar a eficácia e a adequação das metas e acções. A Convenção sobre as Alterações Climáticas e o respectivo Protocolo de Quioto fornecem normas básicas de MRV por meio de comunicações e inventários nacionais. O Acordo de Copenhaga exige o reforço deste sistema. E tal deve ser uma das prioridades no trabalho de vincular os compromissos do Acordo ao processo da ONU.

Vienos iš sunkiausių derybų Kopenhagoje buvo susijusios su stebėjimu, ataskaitų teikimu ir tikrinimu. Būtinas skaidrumas, kad būtų užtikrintas abipusis pasitikėjimas ir atskleistas tikslų ir priemonių veiksmingumas ir pagrįstumas. Klimato kaitos konvencijoje ir jos Kioto protokole numatyti esminiai stebėjimo, ataskaitų teikimo ir tikrinimo standartai, kurie vykdomi teikiant nacionalinius komunikatus ir pildant inventorinius aprašus. Kopenhagos susitarime šią sistemą reikalaujama sustiprinti. Tai turėtų būti vienas iš prioritetų siekiant Kopenhagos susitarime pasiektus kompromisus įtvirtinti JT procese.

Mas a transparência não deve limitar-se à notificação das emissões. O que, em fim de contas, importa é o desempenho dos países na concretização das suas metas ou acções. Conforme foi dito anteriormente, as regras de cálculo das emissões têm grande impacto na verdadeira escala da acção. São essenciais regras de cálculo robustas, transparentes e predizíveis que possibilitem avaliar correctamente o desempenho dos países.

Tačiau skaidrumas neturi apsiriboti ataskaitomis apie išmetamuosius teršalus. Svarbiausia – kaip šalys įgyvendina tikslus ir priemones. Kaip jau nurodyta, išmetamųjų teršalų apskaitos taisyklės turi labai didelės įtakos veiksmų mastui. Būtinos patikimos, skaidrios ir nuspėjamos apskaitos taisyklės, kurios leistų tinkamai įvertinti šalių veiklą.

Entretanto, a Comissão propõe-se empreender programas regionais de criação de capacidades, para os países em desenvolvimento interessados desenvolverem as suas capacidades em matéria de monitorização, notificação e verificação, incluindo inventários de emissões.

Iki tol Komisija siūlo imtis regioninių gebėjimų stiprinimo programų, kad suinteresuotos besivystančios šalys galėtų formuoti savo stebėjimo, ataskaitų teikimo ir tikrinimo gebėjimus, įskaitant išmetamųjų teršalų inventorinius aprašus.

3.2.3. Mobilizar de forma coordenada o financiamento de arranque rápido

3.2.3. Skubaus finansavimo koordinuotas telkimas

O Acordo de Copenhaga prevê apoio de arranque rápido aos países em desenvolvimento, na ordem de 30 mil milhões de dólares para o período 2010-2012, com uma distribuição equilibrada entre acções de atenuação e acções de adaptação. O Conselho Europeu de Dezembro fixou o contributo da UE e dos seus Estados-Membros em 2,4 mil milhões de dólares para o período 2010-2012. A concretização rápida deste compromisso é essencial, quer para a credibilidade da UE quer para a urgente necessidade de muitos países em desenvolvimento reforçarem a sua capacidade de concepção e aplicação de políticas climáticas eficazes nos domínios da adaptação, da atenuação e da cooperação tecnológica.

Kopenhagos susitarime 2010–2012 m. numatyta 30 mlrd. USD skubi parama besivystančioms šalims, ją darniai paskirstant poveikio švelninimo ir pritaikymo priemonėms. Gruodžio mėn. Europos Vadovų Taryba 2010–2012 m. laikotarpiui nustatė 2,4 mlrd. EUR ES ir valstybių narių metinį indėlį. Spartus šio ES įsipareigojimo įgyvendinimas labai svarbus siekiant užtikrinti ES patikimumą ir patenkinti poreikį skubiai didinti daugelio besivystančių šalių pajėgumą kurti ir įgyvendinti veiksmingą kovos su klimato kaita politiką prisitaikymo, poveikio švelninimo ir technologinio bendradarbiavimo srityse.

A UE deve colaborar com outros dadores e beneficiários para assegurar a aplicação coordenada do financiamento de arranque rápido aprovado em Copenhaga.

ES privalo bendradarbiauti su kitais rėmėjais ir gavėjais, kad būtų koordinuotai teikiamas skubus finansavimas, dėl kurio susitarta Kopenhagoje.

As acções de arranque rápido poderão cobrir, por exemplo: criação de capacidades para integrar a adaptação às alterações climáticas nas estratégias de desenvolvimento e de redução da pobreza, assim como aplicação de acções-piloto e urgentes de adaptação identificadas nos planos de acção nacionais; criação de capacidades no domínio da atenuação, a saber, estratégias de desenvolvimento com baixas emissões, acções de atenuação adequadas à escala nacional e acções de monitorização, notificação e verificação das emissões; criação de capacidades e projectos-piloto para mecanismos sectoriais do mercado do carbono; disponibilidade e projectos-piloto para reduzir as emissões da desflorestação nos países em desenvolvimento e criação de capacidades e projectos-piloto em matéria de cooperação tecnológica. O financiamento de arranque rápido deve ser bem orientado para as diferentes regiões do mundo, a fim de efectivamente criar capacidades no domínio da política climática, responder às necessidades e propostas específicas dos países em desenvolvimento e produzir resultados ambientais onde é mais necessário[8].

Skubios paramos priemonės galėtų būti taikomos, pavyzdžiui, gebėjimų stiprinimui, siekiant prisitaikymo priemones įtraukti į plėtros ir skurdo mažinimo strategijas, ir skubių prisitaikymo priemonių, nurodytų nacionaliniuose veiksmų planuose, įgyvendinimui; gebėjimų stiprinimui poveikio švelninimo srityje, t. y. išmetamųjų teršalų kiekio mažinimu grindžiamų vystymosi strategijų, šalims tinkamų poveikio švelninimo priemonių ir teršalų išmetimo stebėjimo, ataskaitų apie jį teikimo ir tikrinimo srityse; gebėjimų stiprinimui ir bandomiesiems projektams, susijusiems su sektorių lygmens anglies dioksido rinkos mechanizmais; pasirengimui ir bandomiesiems projektams, susijusiems su pastangomis mažinti teršalų išmetimą dėl besivystančių šalių miškų naikinimo, taip pat gebėjimų stiprinimui ir bandomiesiems projektams technologinio bendradarbiavimo srityje. Skubus finansavimas turi būti tinkamai nukreiptas skirtingiems pasaulio regionams, siekiant veiksmingai formuoti kovos su klimato kaita politikos gebėjimus, reaguoti į besivystančių šalių poreikius bei konkrečius pasiūlymus ir užtikrinti su aplinka susijusios veiklos rezultatus ten, kur jų labiausiai reikia[8].

Para ser eficaz e evitar o atraso de acções ambiciosas, o financiamento de arranque rápido deve aproveitar e ter em conta iniciativas existentes. Uma parte considerável do financiamento de arranque rápido concedido pela UE será concretizada através de iniciativas existentes[9], canais bilaterais, em especial os programas de cooperação para o desenvolvimento dos próprios Estados-Membros, ou instituições internacionais. As iniciativas da UE podem aproveitar iniciativas existentes ou visar novas necessidades, como MRV e estratégias de desenvolvimento com baixas emissões. A Comissão e, individualmente, os Estados-Membros podem assumir a liderança em países ou regiões específicos e em relação a temas específicos, consoante as suas prioridades de financiamento e as prioridades dos respectivos países parceiros.

Siekiant užtikrinti veiksmingumą ir kad plataus užmojo veiksmai nebūtų atidėliojami, skubus finansavimas turi remtis esamomis iniciatyvomis. Didelė dalis ES skubaus finansavimo bus įgyvendinama per esamas iniciatyvas[9], per dvišalius kanalus, visų pirma per pačių valstybių narių vystomojo bendradarbiavimo programas, arba per tarptautines institucijas. ES iniciatyvos gali remtis esamomis iniciatyvomis arba gali būti skirtos naujiems poreikiams, tokiems kaip stebėjimas, ataskaitų teikimas ir tikrinimas ir išmetamųjų teršalų kiekio mažinimu grindžiamos vystymosi strategijos. Komisija ir atskiros valstybės narės galėtų imtis iniciatyvos, susijusios su tam tikromis šalimis ar regionais ir tam tikromis temomis, priklausomai nuo jų finansavimo prioritetų ir jų šalių partnerių prioritetų.

A UE terá de agir e comunicar as suas acções de modo coerente e eficiente, evitando a duplicação e maximizando sinergias. A coordenação dos esforços da UE será vital. A Comissão está pronta para assumir um papel facilitador e coordenador na concretização do financiamento de arranque rápido a que a UE se comprometeu e propõe-se:

Imtis veiksmų ir už juos atsiskaityti ES privalės nuosekliai ir veiksmingai, vengdama dubliavimo ir kuo geriau išnaudodama sąveikos galimybes. Labai svarbu, kad ES pastangos būtų koordinuojamos. Komisija yra pasirengusi padėti įgyvendinti ES skubų finansavimą ir jį koordinuoti, todėl siūlo:

1. colaborar com o Conselho ECOFIN, mediante o apoio das pertinentes formações do Conselho, e coordenar e monitorizar o financiamento de arranque rápido prestado pela UE;

1. bendradarbiauti su ECOFIN taryba ir su atitinkamų Tarybos struktūrų parama koordinuoti ir stebėti ES skubaus finansavimo veiklą;

2. instituir um programa regional conjunto da UE para criação de capacidades (p. ex., para estratégias de desenvolvimento com baixas emissões e estratégias de adaptação às alterações climáticas) a fim de congregar e canalizar o financiamento da UE, complementando programas financeiros da UE já existentes. Poderão ser directamente envolvidos países interessados na criação de capacidades (p. ex., através de acordos de «geminação»);

2. parengti bendrą ES regioninę pajėgumų stiprinimo programą (pvz., susijusią su išmetamųjų teršalų kiekio mažinimu grindžiamomis vystymosi strategijomis ir prisitaikymo strategijomis) ES lėšoms kaupti ir skirstyti; ta programa būtų papildytos esamos ES finansinės programos. Į šią veiklą galėtų būti tiesiogiai įtrauktos gebėjimų stiprinimu suinteresuotos šalys, pvz., įgyvendinant „dvynių“ susitarimus;

3. assegurar a transparência, por meio da apresentação de um relatório bianual de progresso sobre a concretização do financiamento de arranque rápido a que a UE se comprometeu, com um primeiro relatório a tempo da sessão da CQNUAC de Junho de 2010, em Bona.

3. užtikrinti skaidrumą kas dvejus metus teikiant pažangos ataskaitą apie ES skubaus finansavimo įsipareigojimo įgyvendinimą, pirmą ataskaitą pateikiant iki JTBKKK Bonos susitikimo 2010 m. birželio mėn.

3.2.4. Garantir o financiamento a longo prazo

3.2.4. Ilgalaikio finansavimo užtikrinimas

No Acordo de Copenhaga, a UE e outros países do mundo desenvolvido comprometeram-se a mobilizar conjuntamente 100 mil milhões de dólares (73 mil milhões de euros) por ano, até 2020, para acções de atenuação e adaptação nos países em desenvolvimento. Este financiamento poderá provir de uma ampla gama de fontes:

Kopenhagos susitarime ES ir kitos išsivysčiusios šalys įsipareigojo iki 2020 m. kartu sutelkti po 100 mlrd. USD (73 mlrd. EUR) per metus besivystančių šalių poveikio švelninimo ir prisitaikymo priemonėms. Šios lėšos galėtų būti gautos iš įvairių šaltinių:

- O mercado internacional do carbono, que, se organizado correctamente, criará um fluxo financeiro crescente a favor dos países em desenvolvimento e, até 2020, poderá vir a representar 38 mil milhões de euros por ano. O regime de comércio de licenças de emissão, da UE, está já a enviar fluxos significativos para os países em desenvolvimento por meio do seu apoio ao Mecanismo de Desenvolvimento Limpo (CDM), e a legislação da UE passará a enviar fluxos adicionais a partir de 2013. Acresce que os Estados-Membros se comprometeram a utilizar a partir de 2013, para estes efeitos, uma parte das receitas dos leilões no âmbito do regime de comércio de licenças de emissão;

- tarptautinės anglies dioksido rinkos, kuri, jei ji bus tinkamai sukurta, padės padidinti besivystančioms šalims skirtus finansinius srautus ir iki 2020 m. užtikrinti iki 38 mlrd. EUR per metus. ES apyvartinių taršos leidimų prekybos sistema jau dabar sudaro sąlygas skirti nemažai lėšų besivystančioms šalims per paramą švarios plėtros mechanizmui, o ES teisės aktuose nuo 2013 m. numatyta skirti papildomų lėšų. Be to, valstybės narės įsipareigojo nuo 2013 m. šiems tikslams skirti dalį savo pajamų iš aukcionų pagal ES apyvartinių taršos leidimų prekybos sistemą;

- A aviação e os transportes marítimos internacionais, de preferência através de instrumentos mundiais[10], que podem constituir uma importante fonte de financiamento inovador, aproveitando o compromisso existente ao abrigo do regime de comércio de licenças de emissão, da UE, para todas as receitas de leilões da aviação a utilizar em medidas relativas às alterações climáticas;

- tarptautinės aviacijos ir jūrų transporto (pageidautina – per bendras priemones[10]); tai gali suteikti reikšmingų galimybių užtikrinti naujovišką finansavimą, remiantis esamu įsipareigojimu pagal ES apyvartinių taršos leidimų prekybos sistemą, kad visos aviacijos aukcionų pajamos būtų naudojamos kovos su klimato kaita priemonėms;

- Financiamento público internacional, na ordem de 22 a 50 mil milhões de dólares por ano até 2020. A UE deve contribuir com uma quota-parte justa. Em relação ao período pós-2012, a UE continuaria a apresentar uma proposta de acção única global[11].

- tarptautinio viešojo sektoriaus finansavimo – iki 2020 m. po 22–50 mlrd. EUR per metus. ES turėtų tinkamai prisidėti. Laikotarpiui po 2012 m. ES ir toliau teiktų vieną bendrą pasiūlymą[11].

O futuro Painel de Alto Nível da ONU sobre Finanças e o grupo consultivo de alto nível sobre o financiamento relativo às alterações climáticas devem estudar a utilização eficaz destas fontes para financiar futuras acções relativas ao clima. O financiamento público concentrar-se-ia em domínios que não possam ser adequadamente financiados pelo sector privado ou seria utilizado para impulsionar investimentos privados. O Fundo Verde de Copenhaga para o Clima carece igualmente de um mandato bem definido para acrescentar valor às iniciativas existentes.

Būsima JT Aukšto lygio finansų komisija ir Aukšto lygio konsultacinė grupė klimato kaitos finansavimo klausimais turėtų išnagrinėti, kaip šie šaltiniai gali būti veiksmingai naudojami finansuoti būsimus kovos su klimato kaita veiksmus, viešojo sektoriaus lėšas skiriant sritims, kurios negali būti tinkamai finansuojamos privataus sektoriaus ar pritraukti privačių investicijų. Kopenhagos žaliajam klimato fondui taip pat būtini gerai apibrėžti įgaliojimai, kad būtų papildytos esamos iniciatyvos.

A governação da futura arquitectura financeira internacional deve ser transparente, permitir uma monitorização efectiva e respeitar os princípios acordados para a eficácia das ajudas. É necessário um sistema de notificação totalmente transparente, que utilize um conjunto abrangente de estatísticas, eventualmente baseado no sistema OCDE-CAD. Garantir-se-á deste modo que as acções relativas ao clima decorram em sinergia com os esforços de redução da pobreza e os esforços atinentes aos Objectivos de Desenvolvimento do Milénio.

Būsimos tarptautinės finansų infrastruktūros valdymas turėtų būti skaidrus, turėtų būti sudarytos veiksmingo stebėjimo sąlygos ir laikomasi suderintų veiksmingo pagalbos teikimo principų. Būtina visiškai skaidri atsiskaitymo sistema naudojant išsamius statistinius duomenis, grindžiamus OECD Paramos vystymuisi komiteto sistema. Taip bus užtikrinta, kad kovos su klimato kaita veiksmai bus įgyvendinami juos derinant su skurdo mažinimo veiksmais ir pastangomis siekti Tūkstantmečio plėtros tikslų.

A dimensão internacional do financiamento a longo prazo é tão-só um aspecto. Nos contactos com os países em desenvolvimento, sobretudo os economicamente mais avançados, deve ficar claro que contribuirão também para o esforço global, inclusive mediante a sua participação em acções de atenuação expressivas e transparência na execução.

Tarptautinis ilgalaikio finansavimo matmuo – tik vienas iš aspektų. Bendraujant su besivystančiomis šalimis, ypač su ekonomiškai labiau pažengusiomis, turi būti aiškiai susitariama, kad jos taip pat prisidės prie bendrų pastangų, įskaitant dalyvavimą įgyvendinant prasmingas poveikio švelninimo priemones ir užtikrinant įgyvendinimo skaidrumą.

3.3. Promover o mercado internacional do carbono

3.3. Tarptautinės anglies dioksido rinkos kūrimas

Para estimular os investimentos hipocarbónicos e concretizar os objectivos gerais de atenuação de modo economicamente eficiente é essencial um mercado do carbono que funcione correctamente e que pode também gerar importantes fluxos financeiros para os países em desenvolvimento. O mercado internacional do carbono deve ser construído ligando sistemas nacionais de limitação e transacção ( cap-and-trade ) que sejam compatíveis. O objectivo é criar um mercado à escala da OCDE até 2015 e um mercado ainda mais vasto até 2020, no contexto da projecção para os Estados Unidos, o Japão e a Austrália, tendo em conta os progressos que estes países já alcançaram.

Gerai veikianti anglies dioksido rinka yra būtina siekiant užtikrinti su anglies dioksido kiekio mažinimu susijusias investicijas ir tausiai siekti bendrų poveikio švelninimo tikslų. Be to, jos taikymas gali padėti sukurti didelius besivystančioms šalims skirtus finansinius srautus. Tarptautinė anglies dioksido rinka turėtų būti sukurta susiejant suderinamas vietines didžiausio leidžiamų išmetamųjų teršalų kiekio nustatymo ir leidimų prekybos sistemas (toliau – didžiausio kiekio nustatymo ir prekybos sistemos). Taip siekiama iki 2015 m. sukurti visas OECD šalis apimančią rinką ar net platesnę rinka iki 2020 m., todėl turėtų būti dedamos pastangos plėsti bendradarbiavimą su JAV, Japonija ir Australija, atsižvelgiant į jų iki šiol pasiektą pažangą.

A UE propôs novos mecanismos sectoriais do mercado do carbono, como passo intermédio para o desenvolvimento de sistemas (multissectoriais) de limitação e transacção, designadamente nos países em desenvolvimento mais avançados. Tais mecanismos podem dar um sinal mais completo dos preços e gerar créditos a maior escala. Podem igualmente indicar uma forma de captar contributos dos países em desenvolvimento para a atenuação dos efeitos das alterações climáticas, ao gerarem créditos a favor de limiares de emissão ambiciosos, fixados abaixo das emissões previstas e desse modo assegurando um benefício líquido em termos de atenuação.

ES pasiūlė naujus sektorių lygmens anglies dioksido rinkos mechanizmus kaip tarpinį etapą siekiant sukurti daugeliui sektorių taikomas didžiausio kiekio nustatymo ir prekybos sistemas, visų pirma labiau pažengusiose besivystančiose šalyse. Šie mechanizmai gali padėti daug geriau orientuotis nustatant kainas ir padėti formuoti platesnio masto kreditų sistemą. Jie taip pat gali padėti integruoti besivystančių šalių poveikio švelninimo priemones, jas vertinant pagal plataus užmojo išmetamųjų teršalų ribines vertes, nustatytas žemiau numatomo teršalų išmetimo lygio, siekiant užtikrinti bendrą poveikio sušvelninimą.

Por outro lado, o CDM vai continuar após 2012, mas tem de ser reformado, para melhorar, em termos ambientais, as suas integridade, eficácia, eficiência e governação. Com o tempo, deverá concentrar-se cada vez mais nos países menos desenvolvidos. Para garantir uma transição coerente dos mecanismos baseados em projectos para os mecanismos de âmbito sectorial, a União Europeia deve procurar uma plataforma de entendimento com os Estados Unidos e outros países, estabelecendo sistemas de limitação e transacção e gerando uma procura coordenada de créditos de compensação.

Be to, švarios plėtros mechanizmas bus taikomas ir po 2012 m., tačiau jį būtina reformuoti, kad būtų pagerintas aplinkosaugos tikslų laikymasis, veiksmingumas, našumas ir valdymas. Vėliau jis vis labiau turėtų būti sutelktas į mažiausiai išsivysčiusias šalis. Siekdama, kad perėjimas nuo projektais grindžiamų mechanizmų prie sektorių lygmens mechanizmų būtų nuoseklus, ES turėtų ieškoti bendrų sąlyčio taškų su JAV ir kitomis šalimis, diegiančiomis didžiausio kiekio nustatymo ir prekybos sistemas ir koordinuotai formuojančiomis kompensacinių kreditų paklausą.

Um dos grandes objectivos para Cancún deve ser fixar os mecanismos relativos ao mercado do carbono, melhorados ou novos, como meio para alcançar metas de atenuação ambiciosas e gerar fluxos financeiros para os países em desenvolvimento. Além disso, Cancún deve oferecer uma base para a criação de novos mecanismos de âmbito sectorial. Todavia, ao longo dos últimos anos, as negociações relativas aos mecanismos baseados no mercado têm deparado com severas críticas de diversos países em desenvolvimento, pondo em questão a sua viabilidade sob os auspícios da CQNUAC.

Vienas iš svarbiausių Kankuno susitikimo tikslų turėtų būti susijęs su siekiu įtvirtinti patobulintus ir naujus anglies dioksido rinkos mechanizmus, kad būtų įgyvendinti poveikio švelninimo plataus užmojo tikslai ir kad būtų kuriami besivystančioms šalims skirti finansiniai srautai. Be to, turėtų būti numatytas pagrindas sukurti naujus sektorių lygmens mechanizmus. Tačiau per praėjusius keletą metų vykdytos derybos dėl rinkos mechanizmų susilaukė smarkios besivystančių šalių kritikos, todėl iškilo klausimas, ar tai įmanoma pasiekti pagal JTBKKK.

A UE deve, pois, recorrer aos dispositivos da legislação relativa ao regime de comércio de licenças de emissão[12] para incentivar o desenvolvimento de mecanismos sectoriais do mercado do carbono e promover a reforma do CDM. Para o efeito, a Comissão:

Todėl ES turėtų pasinaudoti dabartinių ES apyvartinių taršos leidimų prekybos sistemos teisės aktų[12] nuostatomis, kad paskatintų sektorių lygmens anglies dioksido rinkos mechanizmų kūrimą ir švarios plėtros mechanizmo sistemos reformą. Šiuo tikslu Komisija:

4. colaborará com países desenvolvidos e em desenvolvimento interessados, para desenvolver mecanismos sectoriais cujos créditos poderiam então ser reconhecidos para utilização no regime de comércio de licenças de emissão, no emergente mercado à escala da OCDE e nos termos da decisão da UE relativa à partilha de esforços, que contém os compromissos de redução dos Estados-Membros; e

4. bendradarbiaus su suinteresuotomis išsivysčiusiomis ir besivystančiomis šalimis, kad sukurtų sektorių lygmens mechanizmus, kurių kreditus po to būtų galima pripažinti ir naudoti ES apyvartinių taršos leidimų prekybos sistemoje ir besiformuojančioje OECD rinkoje, taip pat pagal ES sprendimą dėl pastangų pasidalijimo, kuriame numatyti valstybių narių teršalų išmetimo mažinimo įsipareigojimai; taip pat

5. em função dos progressos no desenvolvimento dos mecanismos sectoriais, preparará e proporá medidas estritas com vista a melhorar as exigências de qualidade para os créditos provenientes de mecanismos baseados em projectos.

5. atsižvelgdama į sektorių lygmens mechanizmų kūrimo pažangą rengs ir siūlys griežtas priemones, skirtas gerinti kokybės reikalavimus, taikomus kompensaciniams kreditams, susijusiems su projektų pagrindu įgyvendinamais mechanizmais.

4. CONCLUSÃO

4. Išvada

A presente comunicação faz o balanço de alguns ensinamentos na sequência da Conferência de Copenhaga, que ficaram aquém das ambições iniciais mas que, ainda assim, demonstram o substancial e generalizado apoio à intensificação de esforços para fazer face às alterações climáticas. Indica igualmente as etapas a curto e médio prazo e, fundamentalmente, afirma a determinação da Comissão em continuar os seus esforços para assegurar a tomada de medidas adequadas a nível mundial, face à gravidade do desafio planetário com o qual nos confrontamos.

Šiame komunikate įvertinami kai kurie Kopenhagos konferencijos rezultatai; konferencija neatitiko pradinio užmojo, tačiau per ją paaiškėjo, kad pastangos spartinti kovos su klimato kaita veiksmus remiamos aktyviai ir plačiai. Be to, komunikate pateikta artimiausio ir vidutinio laikotarpio perspektyva ir akivaizdžiai atskleistas Komisijos pasiryžimas toliau dėti pastangas, kad pasaulio mastu būtų imamasi tinkamų veiksmų, atsižvelgiant į tai, kokie svarbūs pasaulinio masto uždaviniai mūsų laukia.

[1] O Conselho Europeu de 10 e 11 de Dezembro de 2009 concluiu que, como parte de um acordo mundial e abrangente para o período pós-2012, a UE reitera a sua oferta condicional de atingir, até 2020, uma redução de 30% em relação aos níveis registados em 1990, desde que outros países desenvolvidos se comprometam a atingir reduções comparáveis das suas emissões e que os países em desenvolvimento para ela contribuam também de forma adequada, de acordo com as suas responsabilidades e capacidades .

[1] 2009 m. gruodžio 10–11 d. posėdžiavusi Europos Vadovų Taryba patvirtino, kad, siekdama visuotinio ir išsamaus susitarimo laikotarpiui po 2012 m., ES pakartoja savo pasiūlymą – iki 2020 m. išmetamųjų teršalų kiekį, palyginti su 1990 m. lygiais, sumažinti 30 proc., su sąlyga, kad kitos išsivysčiusios šalys taip pat įsipareigos siekti panašaus išmetamųjų teršalų sumažinimo ir kad besivystančios šalys tinkamai prisidės atsižvelgdamos į savo įsipareigojimus bei pajėgumus.

[2] O Acordo apela mesmo a que se pondere o reforço do objectivo a longo prazo, inclusive em relação a aumentos de temperatura de 1,5 ºC.

[2] Susitarime netgi raginama apsvarstyti galimybę užsibrėžti didesnį ilgalaikį tikslą, įskaitant įsipareigojimus, susijusius su temperatūros padidėjimu 1,5°C.

[3] Para uma panorâmica das notificações já apresentadas, consultar o documento de trabalho que acompanha a presente comunicação, bem como o sítio http://www.unfccc.int.

[3] Iki šiol pateiktus siūlymus galima rasti prie šio komunikato pridedamame tarnybų darbiniame dokumente ir adresu http://www.unfccc.int.

[4] Os diversos projectos de decisão e textos de negociação figuram no relatório COP-16 e CMP-6, que pode ser consultado no sítio http://www.unfccc.int.

[4] Įvairūs sprendimų projektai ir derybiniai tekstai įtraukti į Konvencijos šalių konferencijos 16-osios sesijos ir Kioto protokolo šalių šeštosios sesijos ataskaitą, kurią galima rasti adresu http://www.unfccc.int.

[5] Adoptada a 10 de Fevereiro e disponível em: http://www.europarl.europa.eu.

[5] Priimta vasario 10 d., trečiadienį; galima rasti adresu http://www.europarl.europa.eu.

[6] Conclusões do Conselho Europeu de 29-30 de Outubro de 2009: «O Conselho Europeu exorta todas as partes a aderirem ao objectivo dos 2 ºC e a darem o seu acordo a que sejam efectuadas reduções globais das emissões de 50%, no mínimo, e reduções agregadas das emissões dos países desenvolvidos de, pelo menos, 80 a 95%, como parte das reduções globais, por comparação com os níveis de 1990; são estes objectivos que deverão determinar o nível de ambição e servir de referência para definir as metas a alcançar a médio prazo, sob reserva da sua regular revisão científica. O Conselho Europeu subscreve o objectivo da UE de, no contexto das reduções a que, segundo o PIAC, os países desenvolvidos terão necessariamente de proceder no seu conjunto, reduzir as emissões até 2050 para uma percentagem situada entre os 80 e os 95% em relação aos níveis de 1990.»

[6] Europos Vadovų Taryba 2009 m. spalio 29–30 d. pareiškė: „Europos Vadovų Taryba ragina visas šalis laikytis 2°C tikslo ir susitarti teršalų išmetimą pasaulio mastu sumažinti bent 50 proc., kad taip pasaulio mastu mažinant teršalų išmetimą iki 2050 m. bendras išsivysčiusių šalių teršalų išmetimas, palyginti su 1990 m., būtų sumažintas bent 80–95 proc.; tokie tikslai turėtų suteikti paskatą ir tapti pagrindu siekti vidutinio laikotarpio tikslų, atsižvelgiant į reguliariai atnaujinamus mokslinius duomenis. Europos Vadovų Taryba remia ES tikslą, prisiimtą atsižvelgiant į Tarpvyriausybinės klimato kaitos komisijos rekomendacijas dėl būtino išsivysčiusių šalių kaip grupės išmetamųjų teršalų sumažinimo, iki 2050 m. išmetamųjų teršalų, palyginti su 1990 m., sumažinti 80–95 proc.“

[7] Para uma panorâmica das metas e acções já notificadas, consultar o documento de trabalho que acompanha a presente comunicação.

[7] Iki šio pristatytų tikslų ir priemonių apžvalga pateikiama prie šio komunikato pridedamame personalo darbo dokumente.

[8] No que respeita ao Acordo de Copenhaga, o financiamento de acções de adaptação será prioritário para os mais vulneráveis dos países em desenvolvimento, como os países menos desenvolvidos, os pequenos Estados insulares em desenvolvimento e a África.

[8] Kaip numatyta Kopenhagos susitarime, teikiant lėšas prisitaikymo veiksmams pirmenybė bus teikiama labiausiai pažeidžiamoms šalims, tokioms kaip mažiausiai išsivysčiusios šalys, mažos besivystančios salų valstybės ir Afrikos šalys.

[9] Como a Aliança Global contra as Alterações Climáticas (AGAC/GCCA).

[9] Įskaitant ir vykdomas per Pasaulinį klimato kaitos aljansą.

[10] Conselho ECOFIN de 9 de Junho de 2009 e COM(2009) 475, p. 3.

[10] ECOFIN taryba, 2009 m. birželio 9 d. ir COM (2009) 475/3.

[11] Cf. COM(2009) 475, p. 3.

[11] žr. COM (2009) 475/3.

[12] Artigo 11.º-A, n.os 5 e 9, da Directiva 2009/29/CE, relativa ao regime comunitário de comércio de licenças de emissão, e artigo 5.º, n.º 2, da Decisão 2009/406/CE.

[12] ES apyvartinių taršos leidimų prekybos sistemos direktyvos 2009/29/EB 11a straipsnio 5 dalis ir 11a straipsnio 9 dalis, taip pat Sprendimo Nr. 406/2009/EB 5 straipsnio 2 dalis.