[pic] | COMISSÃO DAS COMUNIDADES EUROPEIAS |

[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Bruxelas, 16.12.2008

Βρυξέλλες, 16.12.2008

COM(2008) 868 final

COM(2008) 868 τελικό

COMUNICAÇÃO DA COMISSÃO AO PARLAMENTO EUROPEU, AO CONSELHO, AO COMITÉ ECONÓMICO E SOCIAL EUROPEU E AO COMITÉ DAS REGIÕES

Α ΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ

Novas Competências para Novos Empregos Antecipar e adequar as necessidades do mercado de trabalho e as competências

Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας Πρόβλεψη και κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας και των αναγκών σε δεξιότητες

{SEC(2008) 3058}

{SEC(2008) 3058}

ÍNDICE

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Novas competências: a chave para mais e melhores empregos 3

1. Νέες δεξιότητες: το «κλειδί» για περισσότερες και καλύτερες θεσεις εργασίας 3

1.1. Dar resposta ao desafio das competências 3

1.1. Αντιμετώπιση της πρόκλησης των δεξιοτήτων 3

1.2. Actualizar competências a todos os níveis e promover a empregabilidade 3

1.2. Αναβάθμιση των δεξιοτήτων σε όλα τα επίπεδα και προώθηση της απασχολησιμότητας 4

1.3. Adequar as competências às necessidades do mercado de trabalho 4

1.3. Προσαρμογή των δεξιοτήτων στις ανάγκες της αγοράς εργασίας 5

1.4. Melhorar a capacidade da União Europeia para avaliar, antecipar e adequar competências 5

1.4. Βελτίωση της ικανότητας της Ένωσης για αξιολόγηση, πρόβλεψη και προσαρμογή των δεξιοτήτων στις ανάγκες της αγοράς εργασίας 5

2. Uma primeira avaliação das qualificações e das necessidades do mercado de trabalho até 2020 6

2. Μια πρώτη αξιολόγηση των αναγκων σε δεξιοτήτες και των αναγκών της αγοράς εργασίας εωσ το 2020 6

2.1. Tendências a longo prazo na criação de emprego e na oferta de mão-de-obra 7

2.1. Μακροπρόθεσμες τάσεις όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την προσφορά εργατικού δυναμικού 7

2.1.1. Um mercado de trabalho em expansão, cada vez mais dominado pelo sector dos serviços 7

2.1.1. Επέκταση της αγοράς εργασίας, με ολοένα και μεγαλύτερη κυριαρχία του τομέα των υπηρεσιών 7

2.1.2. Risco de escassez de mão-de-obra e necessidade de taxas de emprego mais elevadas 7

2.1.2. Κίνδυνος ελλείψεων εργατικού δυναμικού και ανάγκη αύξησης των ποσοστών απασχόλησης 8

2.2. Tendências nas necessidades de competências e profissões 8

2.2. Τάσεις όσον αφορά τις ανάγκες για δεξιότητες και τα επαγγέλματα 9

2.2.1. Requisitos mais elevados de competências em todas as profissões 8

2.2.1. Απαιτήσεις υψηλότερων δεξιοτήτων σε όλα τα επαγγέλματα 9

2.2.2. A significativa criação de empregos altamente qualificados e o risco de polarização do mercado de trabalho 9

2.2.2. Αυξημένη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής ειδίκευσης και κίνδυνος πόλωσης της αγοράς εργασίας 10

3. Antecipar e adequar: Novas Competências para uma Nova Agenda de Emprego 12

3. Προβλεψη και αντιστοιχιση: η πρωτοβουλια «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας» 13

3.1. Resolver as inadequações 12

3.1. Αντιμετώπιση των αναντιστοιχιών 13

3.2. Reforçar a capacidade da União em termos de avaliação, antecipação e adequação de competências 13

3.2. Ενίσχυση της ικανότητας της Ένωσης για έγκαιρη πρόβλεψη 14

3.3. Aprofundar a cooperação internacional 15

3.3. Εμβάθυνση της διεθνούς συνεργασίας 16

3.4. Mobilizar os instrumentos comunitários 15

3.4. Ενεργοποίηση των κοινοτικών μέσων 16

1. Novas competências: a chave para mais e melhores empregos

1. Νέες δεξιότητες: το «κλειδί» για περισσότερες και καλύτερες θεσεις εργασίας

1.1. Dar resposta ao desafio das competências

1.1. Αντιμετώπιση της πρόκλησης των δεξιοτήτων

A gravidade da crise financeira vem acrescentar um grau excepcional de imprevisibilidade quanto ao futuro da economia mundial; todavia, para colocar a Europa no caminho da retoma, é essencial reforçar o capital humano e a empregabilidade através da actualização das competências. Não basta, no entanto, actualizar competências: igualmente necessário é garantir uma melhor correspondência entre a oferta de competências e a procura do mercado de trabalho.

Η ένταση της χρηματοοικονομικής κρίσης δημιουργεί εξαιρετικά μεγάλη αβεβαιότητα για το βραχυπρόθεσμο μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας. Για να εισέλθει η Ευρώπη σε τροχιά ανάκαμψης, είναι πολύ σημαντικό να ενισχυθεί το ανθρώπινο δυναμικό της και η απασχολησιμότητά του μέσω της αναβάθμισης των δεξιοτήτων του. Αλλά η αναβάθμιση των δεξιοτήτων δεν είναι αρκετή· εξίσου αναγκαία είναι η καλύτερη αντιστοιχία μεταξύ της προσφοράς δεξιοτήτων και των σχετικών αναγκών της αγοράς εργασίας.

Enquanto parte do Plano Europeu de Relançamento da Economia, proposto pela Comissão[1] para ajudar a Europa a atenuar os efeitos da crise imediata e preparar a retoma económica, a Comissão lançou uma vasta iniciativa de apoio ao emprego. Esta iniciativa visa promover o emprego e a reinserção no mercado de trabalho dos trabalhadores despedidos, através de medidas de activação, reconversão e actualização de competências.

Η Επιτροπή, στο πλαίσιο του σχεδίου οικονομικής ανάκαμψης[1] που πρότεινε για να βοηθήσει την Ευρώπη να μετριάσει τις άμεσες συνέπειες της κρίσης και να προετοιμάσει το έδαφος για την οικονομική ανασυγκρότηση, εγκαινίασε μια μείζονα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την υποστήριξη της απασχόλησης. Σκοπός της πρωτοβουλίας αυτής είναι να προωθήσει την απασχόληση των απολυόμενων εργαζομένων και την επανένταξή τους στην αγορά εργασίας μέσω μέτρων ενεργοποίησης, επανεκπαίδευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων.

Na Europa, a actualização de competências é um factor de importância capital para a retoma a curto prazo e para o crescimento e a produtividade a longo prazo, bem como para o emprego e a capacidade de adaptação à mudança, a equidade, a igualdade entre homens e mulheres e a coesão social.

Η αναβάθμιση των δεξιοτήτων έχει κεφαλαιώδη σημασία για τη βραχυπρόθεσμη ανάκαμψη και την πιο μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και παραγωγικότητα της Ευρώπης, για τις θέσεις εργασίας στην ήπειρό μας και για την ικανότητά της να προσαρμοστεί στην αλλαγή, για τη δικαιοσύνη, για την ισότητα των φύλων και για την κοινωνική συνοχή.

Na Europa, a transição para uma economia de baixo teor de carbono e a importância crescente da economia do conhecimento, em especial a difusão das TIC e das nano-tecnologias, encerram potencialidades importantes de criação de empregos sustentáveis. A globalização, o envelhecimento demográfico, a urbanização e a evolução das estruturas sociais intensificam também o ritmo da mudança no mercado de trabalho e as exigências de competências. O desenvolvimento de novas aptidões e competências para explorar plenamente o potencial de retoma constitui uma prioridade e um desafio para os poderes públicos nacionais e comunitários, os profissionais da educação e formação, as empresas, os trabalhadores e os estudantes.

Σε όλη την Ευρώπη, η στροφή προς μια οικονομία με μειωμένη χρήση άνθρακα και η αυξανόμενη σημασία της οικονομίας της γνώσης, και ιδίως η διάδοση των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας και των νανοτεχνολογιών, προσφέρουν μεγάλες δυνατότητες για τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας. Η παγκοσμιοποίηση, η γήρανση του πληθυσμού, η αστικοποίηση και η εξέλιξη των κοινωνικών δομών επιταχύνουν επίσης το ρυθμό των αλλαγών στην αγορά εργασίας και τις απαιτήσεις δεξιοτήτων. Η ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και ικανοτήτων για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων ανάκαμψης αποτελεί προτεραιότητα και πρόκληση για την ΕΕ και τις εθνικές δημόσιες αρχές, για τους παρόχους εκπαίδευσης και κατάρτισης, τις επιχειρήσεις, τους εργαζομένους και τους σπουδαστές.

A situação nos Estados-Membros e nas regiões é significativamente diferente no que respeita ao perfil de competências das respectivas populações ou à distribuição do emprego por sector. Para atenuar o impacto da crise no emprego e satisfazer as perspectivas de trabalho da mão-de-obra da UE a longo prazo, é crucial melhorar os mecanismos de monitorização, avaliação e antecipação, bem como a adequação de competências.

Η κατάσταση που επικρατεί στα κράτη μέλη και τις περιφέρειες της ΕΕ όσον αφορά τις δεξιότητες των διαφόρων ομάδων πληθυσμού ή την τομεακή κατανομή της απασχόλησης παρουσιάζει σημαντικές διαφοροποιήσεις. Η βελτίωση της παρακολούθησης, της αξιολόγησης, της πρόβλεψης και της αντιστοιχίας των δεξιοτήτων με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας έχει κρίσιμη σημασία τόσο για να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της κρίσης στην απασχόληση όσο και για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές απασχόλησης του εργατικού δυναμικού της ΕΕ.

1.2. Actualizar competências a todos os níveis e promover a empregabilidade

1.2. Αναβάθμιση των δεξιοτήτων σε όλα τα επίπεδα και προώθηση της απασχολησιμότητας

A actualização de competências é crucial para a equidade, na medida em que as pessoas pouco qualificadas são mais vulneráveis no mercado de trabalho e podem ser as primeiras atingidas pela crise. A actualização de competências não é apenas um luxo reservado às pessoas altamente qualificadas em empregos com forte componente tecnológica, mas sim uma necessidade para todos. Comparativamente aos adultos com habilitações elevadas, os seus congéneres pouco qualificados são sete vezes menos propensos a participar em acções de aprendizagem ao longo da vida e muito pouco está a ser feito para aumentar e adaptar as competências de uma força de trabalho em envelhecimento. As políticas de educação, formação e emprego dos Estados-Membros devem ter como objectivo aumentar e adaptar as competências e facultar melhores oportunidades de aprendizagem a todos os níveis, a fim de desenvolver uma força de trabalho que seja altamente especializada e responda às necessidades da economia. Do mesmo modo, as empresas têm todo o interesse em investir em capital humano e em desenvolver a vertente de gestão de recursos humanos. Por outro lado, a igualdade entre homens e mulheres é um factor determinante para satisfazer as necessidades de novas competências.

Η αναβάθμιση των δεξιοτήτων έχει κρίσιμη σημασία για τη δίκαιη και ισότιμη αντιμετώπιση των πολιτών, διότι τα άτομα με ανεπαρκείς δεξιότητες είναι πιο ευάλωτα στην αγορά εργασίας και ενδέχεται να είναι τα πρώτα που θα πληγούν από την κρίση. Η αναβάθμιση των δεξιοτήτων δεν είναι απλώς πολυτέλεια για τους εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης που απασχολούνται σε τομείς υψηλής τεχνολογίας· είναι ανάγκη για όλους. Οι ενήλικοι χαμηλής ειδίκευσης έχουν επτά φορές λιγότερες πιθανότητες να συμμετάσχουν σε προγράμματα διά βίου μάθησης απ’ ό,τι οι ενήλικοι με υψηλό μορφωτικό επίπεδο· επίσης, ελάχιστα πράγματα γίνονται για την αύξηση και την προσαρμογή των δεξιοτήτων του γηράσκοντος εργατικού δυναμικού. Οι πολιτικές των κρατών μελών στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της απασχόλησης πρέπει να επικεντρωθούν στην αύξηση και την προσαρμογή των δεξιοτήτων και στην παροχή καλύτερων ευκαιριών μάθησης σε όλα τα επίπεδα, ούτως ώστε να δημιουργηθεί ένα εργατικό δυναμικό που να διαθέτει υψηλά προσόντα και να μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της οικονομίας. Ομοίως, οι επιχειρήσεις έχουν ιδιαίτερο συμφέρον να επενδύσουν στο ανθρώπινο δυναμικό και να βελτιώσουν τη διαχείριση των ανθρώπινων πόρων τους. Επιπλέον, η ισότητα των φύλων αποτελεί παράγοντα νευραλγικής σημασίας για την κάλυψη των νέων αναγκών σε δεξιότητες.

Melhorar a equidade e a eficácia dos sistemas de educação e formação da UE é fundamental essencial para evitar o desperdício dos seus recursos humanos e financeiros, aumentar a empregabilidade e reduzir as desigualdades[2]. Ainda que a actualização de competências acarrete encargos imediatos e tenha de ser entendida no contexto da sustentabilidade financeira, o retorno em termos fiscais e sociais a médio e a longo prazo pode superar os custos iniciais. Uma força de trabalho qualificada não contribui apenas para a produtividade: o investimento na concepção de sistemas eficazes de aprendizagem ao longo da vida pode compensar amplamente os custos económicos das insuficiências e lacunas de competências. Num momento em que a recessão económica coloca pressões crescentes na despesa pública e privada, não é oportuno reduzir o investimento na educação, nas competências ou em medidas de emprego activas.

Η βελτίωση της δικαιοσύνης και της αποδοτικότητας των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης της ΕΕ έχει ουσιαστική σημασία για την αποτροπή της σπατάλης των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων της, την αύξηση της απασχολησιμότητας και τη μείωση των ανισοτήτων[2]. Ενώ η αναβάθμιση των δεξιοτήτων συνεπάγεται άμεσες δαπάνες και πρέπει να εξεταστεί σε ένα πλαίσιο οικονομικής βιωσιμότητας, ωστόσο, τα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα ιδιωτικά, δημοσιονομικά και κοινωνικά οφέλη αναμένεται να αντισταθμίσουν τις αρχικές δαπάνες. Το ειδικευμένο εργατικό δυναμικό δεν συμβάλλει απλώς στην παραγωγικότητα· η επένδυση σε καλά σχεδιασμένα συστήματα διά βίου μάθησης μπορεί, κατά μεγάλο μέρος, να αντισταθμίσει το οικονομικό κόστος των ελλείψεων και των ανεπαρκειών δεξιοτήτων. Καθώς η οικονομική ύφεση αυξάνει τις πιέσεις στις δημόσιες και τις ιδιωτικές δαπάνες, δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για μείωση των επενδύσεων στην εκπαίδευση, στις δεξιότητες ή στα ενεργητικά μέτρα προώθησης της απασχόλησης.

Os sistemas de educação e formação têm de gerar novas aptidões, ser adequados à natureza dos novos empregos que se espera virem a ser criados e melhorar a adaptabilidade e a empregabilidade dos adultos que já integram a força de trabalho. A existência de um ensino de qualidade para todos, desde a primeira infância, a melhoria dos níveis educativos e a prevenção do abandono escolar precoce são factores determinantes para dotar as pessoas de competências fundamentais, incluindo a aprendizagem e as aptidões de base que são pré-requisitos para uma actualização posterior de competências[3].

Τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης πρέπει να παραγάγουν νέες δεξιότητες που να ανταποκρίνονται στη φύση των νέων θέσεων εργασίας που αναμένεται να δημιουργηθούν και να βελτιώνουν την προσαρμοστικότητα και την απασχολησιμότητα των ενηλίκων που ανήκουν ήδη στο εργατικό δυναμικό. Η παροχή προσχολικής και βασικής εκπαίδευσης υψηλής ποιότητας για όλους, η βελτίωση του μορφωτικού επιπέδου και η αποτροπή της πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου είναι παράγοντες κρίσιμης σημασίας για τον εφοδιασμό των πολιτών με βασικές ικανότητες, περιλαμβανομένων των βασικών δεξιοτήτων και γνώσεων που αποτελούν προϋπόθεση για την περαιτέρω επικαιροποίηση των δεξιοτήτων[3].

1.3. Adequar as competências às necessidades do mercado de trabalho

1.3. Προσαρμογή των δεξιοτήτων στις ανάγκες της αγοράς εργασίας

Para contrariar a tendência de aumento do desemprego, há que melhorar a adequação das competências. As inadequações de aptidões no mercado de trabalho constituem uma preocupação cada vez mais importante na maioria dos Estados-Membros. Em razão de mecanismos de informação deficientes e rigidezes estruturais, os trabalhadores e as empresas não possuem as competências certas nas áreas certas, o que prejudica a competitividade, em especial das empresas mais pequenas. A composição de qualificações que emergem das universidades e dos sistemas de formação da UE não se adequa plenamente a uma economia cujo verdadeiro motor é a inovação. As escolhas educativas e profissionais dos jovens, sejam eles homens ou mulheres, continuam a ser influenciadas por tradicionais percursos ditados pelo género. As medidas destinadas a reduzir os desequilíbrios entre homens e mulheres em sectores e profissões poderão, em parte, colmatar lacunas de competências futuras, por exemplo em profissões de natureza técnica e postos de gestão[4].

Για να αντιμετωπιστεί η αύξηση της ανεργίας, πρέπει να ληφθεί μέριμνα για την καλύτερη ανταπόκριση των δεξιοτήτων στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η αναντιστοιχία δεξιοτήτων και αναγκών της αγοράς εργασίας προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία στα περισσότερα κράτη μέλη. Λόγω της ανεπαρκούς πληροφόρησης και των διαρθρωτικών ακαμψιών, δεν παρέχεται στους εργαζομένους και τις επιχειρήσεις το σωστό επίπεδο δεξιοτήτων στους σωστούς τομείς, πράγμα που πλήττει την ανταγωνιστικότητα, ιδίως των μικρότερων επιχειρήσεων. Οι δεξιότητες που παρέχονται από τα πανεπιστήμια και τα συστήματα κατάρτισης της ΕΕ δεν υποστηρίζουν πλήρως μια οικονομία προσανατολισμένη πραγματικά προς την καινοτομία. Οι εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές των νεαρών ανδρών και γυναικών εξακολουθούν να επηρεάζονται από παραδοσιακά στερεότυπα που συνδέονται με το φύλο. Η μείωση των ανισορροπιών που υπάρχουν σε ορισμένους τομείς και επαγγέλματα μεταξύ ανδρών και γυναικών θα μπορούσε να αντιμετωπίσει εν μέρει τις μελλοντικές ελλείψεις δεξιοτήτων, π.χ. στα τεχνικά και διευθυντικά επαγγέλματα[4].

A eliminação de obstáculos (incluindo os de natureza administrativa) à livre circulação de trabalhadores na UE e uma maior transparência da informação sobre as tendências do mercado de trabalho e as exigências em termos de competências contribuiriam para promover a mobilidade profissional, sectorial e geográfica e permitir uma melhor adequação entre as aptidões dos indivíduos e as oportunidades de emprego. A existência de períodos de mobilidade durante os percursos educativos e formativos (por exemplo, através dos programas Erasmus e Leonardo) contribui para tornar as pessoas mais aberta à mobilidade em fases posteriores da sua vida activa. Uma procura de emprego mais eficaz e eficiente exige um reforço da coordenação entre vários domínios políticos e instituições do mercado de trabalho, designadamente os Serviços Públicos de Emprego e os sistemas de segurança social.

Η άρση των εμποδίων που παρακωλύουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων στην ΕΕ (περιλαμβανομένων των διοικητικών εμποδίων), καθώς επίσης η διαφανέστερη πληροφόρηση για τις τάσεις της αγοράς εργασίας και τις ανάγκες σε δεξιότητες, θα συνέβαλλαν στην προώθηση της επαγγελματικής, τομεακής και γεωγραφικής κινητικότητας και στην καλύτερη αντιστοιχία μεταξύ των δεξιοτήτων των πολιτών και των ευκαιριών απασχόλησης. Οι περίοδοι κινητικότητας κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης και της κατάρτισης (π.χ. μέσω των προγραμμάτων Erasmus και Leonardo) κάνουν τους ανθρώπους πιο πρόθυμους για κινητικότητα αργότερα, κατά την επαγγελματική ζωή τους. Η αποτελεσματικότερη και αποδοτικότερη αναζήτηση εργασίας απαιτεί καλύτερο συντονισμό των διαφόρων τομέων πολιτικής και φορέων της αγοράς εργασίας, και ιδίως των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης και των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης.

A Comissão e o Pacto Europeu sobre Imigração e Asilo evidenciam que a mobilidade profissional e geográfica de trabalhadores de países terceiros poderá ajudar a reduzir as inadequações de competências e garantir a optimização das respectivas qualificações[5]. A integração bem sucedida dos migrantes e seus descendentes é instrumental para as economias e as sociedades europeias.

Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο τονίζουν ότι η απασχόληση και η γεωγραφική κινητικότητα των εργαζομένων που προέρχονται από τρίτες χώρες μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των προβλημάτων αναντιστοιχίας δεξιοτήτων και να εξασφαλίσουν την αξιοποίηση των δεξιοτήτων τους στο βέλτιστο επίπεδο[5]. Η επιτυχής ενσωμάτωση των μεταναστών και των απογόνων τους έχει μεγάλη σημασία για τις οικονομίες και τις κοινωνίες της ΕΕ.

1.4. Melhorar a capacidade da União Europeia para avaliar, antecipar e adequar competências

1.4. Βελτίωση της ικανότητας της Ένωσης για αξιολόγηση, πρόβλεψη και προσαρμογή των δεξιοτήτων στις ανάγκες της αγοράς εργασίας

É necessário aperfeiçoar os mecanismos de monitorização e antecipação das necessidades de competências e do mercado de trabalho para ajudar as pessoas a regressar ao trabalho, facilitar a correspondência com as ofertas existentes e orientar o desenvolvimento de aptidões para melhorar as perspectivas de emprego a longo prazo. A melhoria substancial da capacidade de os Estados-Membros e a União preverem, anteciparem e adequarem as futuras competências às necessidades do mercado de trabalho constitui uma pré-condição para a elaboração de políticas eficazes de emprego, educação e formação e para as escolhas individuais de carreira. Essa capacidade melhorada pode ser determinante no êxito de políticas integradas de flexigurança no âmbito da Estratégia para o Crescimento e o Emprego, tal como foi sublinhado pela Missão para a Flexigurança da UE [6].

Η καλύτερη παρακολούθηση και πρόβλεψη των αναγκών της αγοράς εργασίας και των αναγκών σε δεξιότητες είναι απαραίτητη για την υποβοήθηση της επιστροφής των ατόμων στην αγορά εργασίας, για τη διευκόλυνση της αντιστοιχίας των δεξιοτήτων με τις υπάρχουσες κενές θέσεις εργασίας και για το σωστό προσανατολισμό των προσπαθειών απόκτησης δεξιοτήτων, ούτως ώστε να βελτιωθούν οι μακροπρόθεσμες προοπτικές απασχόλησης του κάθε πολίτη. Η ουσιαστική βελτίωση της ικανότητας των κρατών μελών και της Ένωσης να προβλέπουν έγκαιρα και να συνδυάζουν τις μελλοντικές δεξιότητες με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας αποτελεί προϋπόθεση για το σχεδιασμό αποτελεσματικών πολιτικών απασχόλησης, εκπαίδευσης και κατάρτισης και για την πραγματοποίηση σωστών ατομικών επιλογών σταδιοδρομίας. Η αύξηση της ικανότητας αυτής μπορεί να διαδραματίσει καίριο ρόλο στη χάραξη και την επιτυχή εφαρμογή ολοκληρωμένων πολιτικών ευελιξίας με ασφάλεια στο πλαίσιο της στρατηγικής για την ανάπτυξη και απασχόληση, όπως τονίζεται από την Αποστολή της ΕΕ για την ευελιξία με ασφάλεια[6].

Em Março de 2008, o Conselho Europeu reiterou que o investimento nas pessoas e a modernização dos mercados de trabalho estão entre as quatro áreas prioritárias da estratégia de Lisboa e convidou a Comissão «a apresentar uma avaliação global dos requisitos a preencher em termos de qualificações até 2020, tendo em conta os impactos das mudanças tecnológicas e do envelhecimento das populações, e a propor medidas para antecipar as futuras necessidades.»

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τόνισε το Μάρτιο του 2008 ότι η επένδυση στον άνθρωπο και ο εκσυγχρονισμός των αγορών εργασίας είναι ένας από τους τέσσερις τομείς προτεραιότητας της στρατηγικής της Λισαβόνας και κάλεσε την Επιτροπή «να υποβάλει συνολική εκτίμηση των μελλοντικών αναγκών όσον αφορά τις δεξιότητες στην Ευρώπη έως το 2020, λαμβάνοντας υπόψη τις επιπτώσεις των τεχνολογικών αλλαγών και της γήρανσης του πληθυσμού, και να προτείνει μέτρα για την προληπτική αντιμετώπιση των μελλοντικών αναγκών».

Em resposta ao mandato do Conselho Europeu, o capítulo 2 da presente comunicação apresenta uma primeira avaliação dos requisitos a preencher em termos de qualificações até 2020. Esta análise não pode, porém, ser um exercício pontual. Tem, sim, de ser acompanhada de um esforço sustentado e estratégico à medida que novos sectores reforçam o respectivo potencial de gerar crescimento e emprego; as avaliações têm de ser regularmente actualizadas de forma a integrar estes novos desenvolvimentos.

Ανταποκρινόμενη στην εντολή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Επιτροπή παρουσιάζει στο κεφάλαιο 2 της παρούσας ανακοίνωσης μια πρώτη αξιολόγηση των μελλοντικών αναγκών σε δεξιότητες έως το 2020. Αλλά αυτή η ανάλυση δεν μπορεί να είναι μια εφάπαξ διαδικασία. Πρέπει να συνοδεύεται από μια συνεχή, στρατηγική προσπάθεια, διότι, καθώς αυξάνεται η δυνατότητα διαφόρων νέων τομέων να συμβάλουν στην ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων εργασίας, οι αξιολογήσεις πρέπει να επικαιροποιούνται τακτικά, για να ενσωματώνουν αυτές τις νέες εξελίξεις.

Para tal, o capítulo 3 sugere formas de melhorar gradualmente as capacidades e contextualiza a avaliação das competências e das necessidades do mercado na Estratégia da UE para o Crescimento e o Emprego. A par desta iniciativa, a Comissão está também a propor um quadro estratégico actualizado para a cooperação europeia em matéria de educação e formação, destinado a ajudar os Estados-Membros a elevar os níveis de qualificações através da aprendizagem ao longo da vida.

Ως εκ τούτου, το κεφάλαιο 3 προτείνει τρόπους για τη βαθμιαία βελτίωση των ικανοτήτων και εντάσσει την αξιολόγηση των αναγκών σε δεξιότητες και των αναγκών της αγοράς εργασίας στο πλαίσιο της στρατηγικής της ΕΕ για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Παράλληλα με την πρωτοβουλία αυτή, η Επιτροπή προτείνει επίσης ένα επικαιροποιημένο στρατηγικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, ούτως ώστε να υποστηριχθούν τα κράτη μέλη στην προσπάθεια βελτίωσης των επιπέδων δεξιοτήτων μέσω της διά βίου μάθησης.

2. Uma primeira avaliação das qualificações e das necessidades do mercado de trabalho até 2020

2. Μια πρώτη αξιολόγηση των αναγκων σε δεξιοτήτες και των αναγκών της αγοράς εργασίας εωσ το 2020

A crise financeira imprevista do segundo semestre de 2008 ilustra as limitações de qualquer exercício de previsão. Muitas das competências e dos empregos que parecerão normais aos cidadãos europeus de 2020 - por exemplo, em consequência das mudanças na utilização de tecnologias «limpas» - são hoje inimagináveis. No entanto, ainda que uma previsão não possa fornecer uma imagem exacta do futuro, poderá dar uma indicação das tendências gerais e destacar a necessidade de respostas políticas[7].

Η απρόβλεπτη χρηματοοικονομική κρίση του δεύτερου εξαμήνου του 2008 καταδεικνύει τους περιορισμούς στους οποίους υπόκειται κάθε διαδικασία προβλέψεων. Πολλές από τις δεξιότητες και τις θέσεις εργασίας που θα φαίνονται αυτονόητες για τους ευρωπαίους πολίτες το 2020 —π.χ. εξαιτίας των αλλαγών στη χρήση των «καθαρών» τεχνολογιών— δεν μπορούμε καν να τις φανταστούμε σήμερα. Αλλά ενώ μια πρόβλεψη δεν μπορεί να παράσχει ακριβή εικόνα του μέλλοντος, μπορεί να δώσει μια ένδειξη των γενικών τάσεων και να τονίσει την ανάγκη για πολιτικές απαντήσεις[7].

Três conclusões principais emergem da avaliação da Comissão: primeiramente, existe, a médio e a longo prazo, um enorme potencial de criação de emprego na Europa, tanto no que respeita a novos empregos como a outros de substituição. Em segundo lugar, as necessidades em termos de aptidões, competências e qualificações aumentarão significativamente e em todos os tipos e níveis de profissões. Em terceiro lugar, é necessário assegurar, a longo prazo, uma melhor adequação entre oferta e procura de competências no mercado de trabalho.

Από την αξιολόγηση της Επιτροπής προκύπτουν τρία βασικά συμπεράσματα: πρώτον, υπάρχουν μεσομακροπρόθεσμα μεγάλες δυνατότητες δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στην Ευρώπη —τόσο για νέες θέσεις εργασίας όσο και για θέσεις αντικατάστασης. Δεύτερον, οι απαιτήσεις για δεξιότητες, ικανότητες και προσόντα θα αυξηθούν σημαντικά και σε όλα τα είδη και επίπεδα επαγγελμάτων. Τρίτον, υπάρχει ανάγκη να εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμα καλύτερη αντιστοιχία μεταξύ προσφοράς δεξιοτήτων και σχετικής ζήτησης στην αγορά εργασίας.

Esta primeira avaliação assenta, em larga medida, numa previsão circunstanciada das futuras necessidades de competências realizada, em Junho de 2008, pelo Centro Europeu para o Desenvolvimento da Formação Profissional (Cedefop)[8]. Do documento de trabalho que acompanha a presente comunicação constam mais informações, metodologias e uma descrição das previsões dos Estados-Membros.

Αυτή η πρώτη αξιολόγηση βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε μια διεξοδική πρόβλεψη των μελλοντικών αναγκών σε δεξιότητες, την οποία πραγματοποίησε τον Ιούνιο του 2008 το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop)[8]. Περισσότερες λεπτομέρειες, ανάλυση της μεθοδολογίας και περιγραφή των προβλέψεων των κρατών μελών υπάρχουν στο έγγραφο εργασίας του προσωπικού της Επιτροπής που συνοδεύει την παρούσα ανακοίνωση.

2.1. Tendências a longo prazo na criação de emprego e na oferta de mão-de-obra

2.1. Μακροπρόθεσμες τάσεις όσον αφορά τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την προσφορά εργατικού δυναμικού

2.1.1. Um mercado de trabalho em expansão, cada vez mais dominado pelo sector dos serviços

2.1.1. Επέκταση της αγοράς εργασίας, με ολοένα και μεγαλύτερη κυριαρχία του τομέα των υπηρεσιών

A análise do Cedefop sugeria a possibilidade de virem a existir aproximadamente 100 milhões de ofertas de emprego na UE 25[9] no período entre 2006 e 2020. Para além da criação de 19,6 milhões de novos postos de trabalho, a passagem à reforma ou a saída do mercado de trabalho poderá vir a disponibilizar outros 80,4 milhões de empregos.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Cedefop, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν στην ΕΕ-25, κατά τη διάρκεια της περιόδου από το 2006 ως το 2020, περίπου 100 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας[9]. Επιπλέον της δημιουργίας 19,6 εκατομμυρίων πρόσθετων θέσεων εργασίας, θα μπορούσαν να υπάρξουν άλλα 80,4 εκατομμύρια θέσεις που θα αντικαταστήσουν τις θέσεις που κατείχαν εργαζόμενοι οι οποίοι συνταξιοδοτούνται ή αποσύρονται από την αγορά εργασίας.

Pese embora a recente recessão, é provável que continue a lenta mas progressiva transição do emprego na UE, da agricultura e das indústrias transformadoras tradicionais para os serviços. Em 2020, quase três quartos dos empregos serão no sector dos serviços.

Η αργή αλλά σταθερή μετατόπιση που παρατηρείται στην τομεακή κατανομή της απασχόλησης στην ΕΕ από τη γεωργία και τις παραδοσιακές μεταποιητικές βιομηχανίες προς τις υπηρεσίες είναι πιθανό να συνεχιστεί, παρά την πρόσφατη μείωση. Το 2020 σχεδόν τα τρία τέταρτα των θέσεων εργασίας θα είναι στις υπηρεσίες.

Prevê-se uma criação substancial de emprego nos serviços até 2020, em especial nos serviços às empresas. O sector primário poderá perder 2,9 milhões de postos de trabalho, ao passo que a construção tende a estabilizar-se. O sector da transformação poderá atingir uma perda líquida de 800 000 empregos, pese embora um aumento na área da engenharia; não obstante, dado o impacto de uma forte procura de substituição, haverá ainda importantes ofertas de emprego no sector transformador que continuará a ser, assim, um sector crucial para as economias da UE.

Η δημιουργία θέσεων εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών θα είναι πιθανώς αυξημένη έως το 2020, ειδικά στις επιχειρηματικές υπηρεσίες. Ο πρωτογενής τομέας ενδέχεται να χάσει 2,9 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, ενώ ο τομέας των κατασκευών αναμένεται να παρουσιάσει τάσεις σταθεροποίησης. Στον μεταποιητικό τομέα αναμένεται να υπάρξει καθαρή απώλεια 800.000 θέσεων εργασίας παρά την αύξηση των θέσεων στον μηχανολογικό τομέα· ωστόσο, λαμβανομένου υπόψη του αντικτύπου της ισχυρής ζήτησης για θέσεις αντικατάστασης, πιστεύεται ότι θα εξακολουθήσει να υπάρχει σημαντικός αριθμός νέων θέσεων εργασίας στον μεταποιητικό τομέα, ο οποίος, κατά συνέπεια, θα παραμείνει τομέας καίριας σημασίας για τις οικονομίες των χωρών της ΕΕ.

Numa perspectiva mais imediata, é possível apresentar uma previsão mais detalhada das tendências nos serviços. Até 2015, espera-se que as melhores perspectivas de criação de empregos se registem nos serviços às empresas (tais como TI, seguros ou consultoria), nos cuidados de saúde e acção social, na distribuição, nos serviços pessoais, na hotelaria e restauração e, em menor grau, na educação (Gráfico 1). As perspectivas relativas ao sector dos serviços às empresas e outros poderão ter de ser ajustadas à luz da crise financeira.

Σε πιο βραχυπρόθεσμη προοπτική μπορεί να γίνει λεπτομερέστερη πρόβλεψη των τάσεων στον τομέα των υπηρεσιών. Μέχρι το 2015 τις καλύτερες προοπτικές δημιουργίας θέσεων εργασίας αναμένεται να παρουσιάσουν οι εξής τομείς: επιχειρηματικές υπηρεσίες (π.χ. τεχνολογία της πληροφορίας, ασφάλειες ή παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών), υγειονομική περίθαλψη και κοινωνική εργασία, διανομή, προσωπικές υπηρεσίες, ξενοδοχεία και υπηρεσίες εστίασης και, σε μικρότερο βαθμό, εκπαίδευση (σχήμα 1). Οι προοπτικές του τομέα των επιχειρηματικών υπηρεσιών και άλλων τομέων ίσως χρειαστεί να αναπροσαρμοστούν σε συνάρτηση με τις συνέπειες της χρηματοοικονομικής κρίσης.

A transição para uma economia de baixo teor de carbono surtirá também importantes efeitos no emprego, em especial nos sectores da energia, tratamento de águas e de resíduos, construção, transportes, indústria, agricultura e silvicultura. Segundo a Organização Internacional do Trabalho, o mercado global dos serviços e produtos ecológicos deverá duplicar e atingir 2 740 mil milhões de dólares em 2020[10].

Η μετάβαση προς μια οικονομία με μειωμένη χρήση άνθρακα θα ασκήσει επίσης σημαντική επίδραση στην απασχόληση, ιδίως στους τομείς της ενέργειας, της επεξεργασίας ύδατος και αποβλήτων, των κατασκευών, των μεταφορών, της βιομηχανίας, της γεωργίας και της δασοκομίας. Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ), η παγκόσμια αγορά οικολογικών υπηρεσιών και προϊόντων αναμένεται να διπλασιαστεί και να φτάσει τα 2.740 δισεκατομμύρια δολάρια το 2020[10].

2.1.2. Risco de escassez de mão-de-obra e necessidade de taxas de emprego mais elevadas

2.1.2. Κίνδυνος ελλείψεων εργατικού δυναμικού και ανάγκη αύξησης των ποσοστών απασχόλησης

A evolução demográfica terá importantes incidências na oferta de mão-de-obra, ainda que, durante vários anos, seja em parte compensada pelo aumento das taxas de actividade[11]. O Eurostat prevê que a população activa da UE (15-64 anos) atinja o seu apogeu em 2012, começando depois a contrair-se em resultado da passagem à reforma da geração do baby boom . À medida que a taxa de participação das mulheres e dos trabalhadores mais velhos continue a aumentar, até 2020 a força de trabalho efectiva deverá continuar a crescer lentamente; posteriormente, o «efeito do envelhecimento» interromperá o aumento das taxas de participação, resultando num ligeiro mas contínuo declínio da oferta total de mão-de-obra na UE. Este desenvolvimento repercutir-se-á nos Estados-Membros de formas diferentes.

Οι δημογραφικές εξελίξεις θα ασκήσουν σημαντική επίδραση στην προσφορά εργατικού δυναμικού, αν και για αρκετά χρόνια το φαινόμενο αυτό θα αντισταθμιστεί εν μέρει από την αύξηση των ποσοστών του ενεργού πληθυσμού[11]. Η Eurostat υπολογίζει ότι ο ενεργός πληθυσμός της ΕΕ (15-64 έτη) θα κορυφωθεί το 2012 και στη συνέχεια θα αρχίσει να συρρικνώνεται, καθώς οι εργαζόμενοι της γενιάς του «baby-boom» θα συνταξιοδοτούνται. Καθώς το ποσοστό συμμετοχής των γυναικών και των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας θα εξακολουθήσει να ενισχύεται, αναμένεται ότι έως το 2020 το ενεργό εργατικό δυναμικό θα εξακολουθήσει να αυξάνεται με βραδείς ρυθμούς. Στη συνέχεια, το «φαινόμενο της γήρανσης» θα ξεπεράσει την αύξηση των ποσοστών συμμετοχής, με συνέπεια μια μικρή αλλά συνεχή πτώση της συνολικής προσφοράς εργατικού δυναμικού στην ΕΕ. Αυτό θα επηρεάσει τα κράτη μέλη με διάφορους τρόπους.

Os fluxos migratórios poderão compensar alguns dos efeitos do declínio nas taxas de natalidade, mas não solucionarão o défice demográfico, principalmente porque, a longo prazo, as populações imigrantes tendem a adquirir os padrões demográficos do seu país de residência. É provável que as inadequações qualitativas no mercado de trabalho da UE venham a ser exacerbadas por lacunas quantitativas: a adequação das competências às necessidades do mercado de trabalho será factor essencial para uma utilização eficaz do capital humano.

Τα μεταναστευτικά ρεύματα θα μπορούσαν ίσως να αντισταθμίσουν εν μέρει τη μείωση του ποσοστού γεννήσεων, αλλά δεν θα λύσουν το δημογραφικό έλλειμμα —ιδίως επειδή μακροπρόθεσμα οι μεταναστευτικοί πληθυσμοί τείνουν να υιοθετήσουν τα δημογραφικά χαρακτηριστικά της χώρας στην οποία διαμένουν. Συνεπώς, είναι πολύ πιθανόν οι ποιοτικές αναντιστοιχίες στην αγορά εργασίας της ΕΕ να επιδεινωθούν από ποσοτικές ελλείψεις: η ταύτιση των αναγκών σε δεξιότητες με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας θα έχει ουσιώδη σημασία για την αποτελεσματική χρήση του ανθρώπινου δυναμικού.

2.2. Tendências nas necessidades de competências e profissões

2.2. Τάσεις όσον αφορά τις ανάγκες για δεξιότητες και τα επαγγέλματα

2.2.1. Requisitos mais elevados de competências em todas as profissões

2.2.1. Απαιτήσεις υψηλότερων δεξιοτήτων σε όλα τα επαγγέλματα

Um conjunto de factores correlacionados estimulará a procura de competências mais elevadas e adaptadas: a globalização e o crescente comércio internacional; a transição para uma economia de baixo teor de carbono; a aplicação de tecnologias, em especial as TIC; e alterações na organização do trabalho que são, em parte, consequência do progresso tecnológico e da actualização de competências[12].

Αρκετοί αλληλένδετοι παράγοντες θα τονώσουν τη ζήτηση για καλύτερες και προσαρμοσμένες δεξιότητες: παγκοσμιοποίηση και αύξηση του διεθνούς εμπορίου· στροφή προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα· εφαρμογή τεχνολογιών, και ιδίως τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας· και αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας, που με τη σειρά τους αποτελούν εν μέρει συνέπεια των τεχνολογικών αλλαγών και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων[12].

Na próxima década, assistiremos a um aumento da procura de uma mão-de-obra altamente qualificada e adaptável e empregos mais centrados nas competências. A tendência geral para um aumento da procura de competências pode ser demonstrada pela observação dos níveis exigidos de habilitações, ainda que esta variável só permita uma definição muito aproximada dos níveis de competências.

Κατά την επόμενη δεκαετία θα αυξηθεί η ζήτηση για ευπροσάρμοστο και υψηλής ειδίκευσης εργατικό δυναμικό καθώς και για θέσεις εργασίας που θα απαιτούν σε μεγαλύτερο βαθμό την κατοχή συγκεκριμένων δεξιοτήτων. Η γενική ανοδική τάση στη ζήτηση δεξιοτήτων μπορεί να διαπιστωθεί με την εξέταση των απαιτούμενων επιπέδων εκπαίδευσης, αν και από τα επίπεδα αυτά μόνο κατά προσέγγιση μπορούν να συναχθούν συμπεράσματα για τα επίπεδα δεξιοτήτων.

Na UE 25, entre 2006 e 2020, a proporção de empregos que exigem níveis de habilitações elevados deverá crescer de 25,1% para 31,3% do total; os empregos que requerem qualificações médias deverão também aumentar ligeiramente, de 48,3% para 50,1%. Estes valores corresponderão, respectivamente, a 38,8 e a 52,4 milhões de ofertas de trabalho de nível elevado e médio. Ao mesmo tempo, a proporção de empregos que exigem poucas habilitações deverá diminuir de 26,2% para 18,5%, pese embora 10 milhões de ofertas de emprego (Gráfico 2).

Στην ΕΕ-25, μεταξύ 2006 και 2020, το ποσοστό των θέσεων εργασίας που απαιτούν υψηλό μορφωτικό επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί από 25,1% σε 31,3% του συνόλου· οι θέσεις εργασίας που απαιτούν μέσα προσόντα θα αυξηθούν επίσης ελαφρώς, από 48,3% σε 50,1%. Συνολικά αναμένεται να δημιουργηθούν, αντιστοίχως, 38,8 και 52,4 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας υψηλού και μέσου επιπέδου. Συγχρόνως, το ποσοστό των θέσεων εργασίας για τις οποίες θα αρκεί χαμηλό μορφωτικό επίπεδο αναμένεται να μειωθεί από 26,2% σε 18,5%, παρά την αναμενόμενη δημιουργία 10 εκατομμυρίων νέων θέσεων εργασίας (σχήμα 2).

A maioria das profissões especializadas de carácter não manual exigirá trabalhadores altamente qualificados; os trabalhadores com habilitações médias ocuparão cada vez mais postos especializados. Tendo em conta que os níveis globais de educação aumentam a um ritmo superior às alterações no mercado de trabalho, só metade dos empregos pouco qualificados será exercida por trabalhadores com baixas habilitações (Gráfico 3).

Οι περισσότερες θέσεις εργασίας στα μη χειρωνακτικά ειδικευμένα επαγγέλματα θα απαιτούν εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης· οι εργαζόμενοι με μέσο μορφωτικό επίπεδο θα ασκούν ολοένα και περισσότερο ειδικευμένα επαγγέλματα. Καθώς τα γενικά επίπεδα εκπαίδευσης αυξάνουν ταχύτερα από τις αλλαγές στην αγορά εργασίας, μόνο οι μισές θέσεις εργασίας χαμηλής ειδίκευσης θα κατέχονται από εργαζομένους χαμηλού μορφωτικού επιπέδου (σχήμα 3).

No sector dos serviços, a tendência é clara para um alargamento do leque de competências exigidas a todos os níveis profissionais, associadas a tarefas «não rotineiras». Por exemplo, os profissionais das TIC terão de desenvolver aptidões em marketing ou gestão; os trabalhadores dos serviços terão de desenvolver competências em serviços orientados para o cliente e literacia digital. Em muitos sectores de conhecimento intensivo, são simultaneamente necessárias competências científicas e de gestão. Nos cuidados sociais e na educação, há que actualizar competências para melhorar a qualidade dos serviços prestados.

Στον τομέα των υπηρεσιών υπάρχει σαφής τάση για διεύρυνση των απαιτούμενων δεξιοτήτων σε όλα τα επαγγελματικά επίπεδα για εκτέλεση μη συνήθων καθηκόντων. Για παράδειγμα, οι επαγγελματίες των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας πρέπει να αποκτήσουν δεξιότητες στους τομείς του μάρκετινγκ και του μάνατζμεντ· οι εργαζόμενοι του τομέα των υπηρεσιών πρέπει να αναπτύξουν δεξιότητες που αφορούν τις σχέσεις με τους πελάτες καθώς και δεξιότητες ψηφιακού γραμματισμού. Σε πολλούς τομείς έντασης γνώσης, χρειάζονται τόσο διαχειριστικές δεξιότητες όσο και επιστημονικές γνώσεις. Στους τομείς της κοινωνικής μέριμνας και της εκπαίδευσης, χρειάζεται περαιτέρω αναβάθμιση δεξιοτήτων ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα των υπηρεσιών.

Estas tendências reflectem a procura cada vez maior por parte dos empregadores de competências-chave de carácter transversal, tais como a resolução de problemas e a faculdade de análise, a capacidade de auto-gestão e comunicação, aptidões linguísticas e, de um modo geral, «competências não rotineiras».

Η εξέλιξη αυτή αντανακλά την αυξανόμενη ζήτηση των εργοδοτών για εγκάρσιες βασικές ικανότητες, όπως η επίλυση προβλημάτων και οι αναλυτικές δεξιότητες, οι «αυτοδιαχειριστικές» και επικοινωνιακές δεξιότητες, οι γλωσσικές δεξιότητες και, γενικότερα, για «μη συνήθεις δεξιότητες».

2.2.2. A significativa criação de empregos altamente qualificados e o risco de polarização do mercado de trabalho

2.2.2. Αυξημένη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής ειδίκευσης και κίνδυνος πόλωσης της αγοράς εργασίας

As projecções relativas à criação líquida de empregos revelam uma expansão polarizada do emprego nas várias profissões, com forte incidência nos postos altamente qualificados. Até 2020, na UE 25, poderão ser criados 17,7 milhões de empregos adicionais em profissões intelectuais (não manuais) muito especializadas, tais como postos de direcção nos domínios administrativo, do marketing, da logística e das vendas, administradores de sistemas TI, profissionais do ensino e técnicos. Ao mesmo tempo, as previsões destacam perspectivas modestas ou mesmo negativas de criação de empregos em algumas profissões qualificadas, mas também uma considerável criação líquida de empregos não especializados (5 milhões), em especial no sector dos serviços – por exemplo, pessoal de segurança, empregados domésticos, caixas ou pessoal de limpeza. (Gráfico 4).

Οι προβολές σχετικά με την καθαρή δημιουργία θέσεων απασχόλησης δείχνουν πόλωση της ανάπτυξης της απασχόλησης μεταξύ των διαφόρων επαγγελμάτων, με ισχυρή τάση υπέρ των θέσεων υψηλής ειδίκευσης. Μέχρι το 2020 θα μπορούσαν να δημιουργηθούν στην ΕΕ-25 17,7 εκατομμύρια πρόσθετες θέσεις εργασίας σε μη χειρωνακτικά επαγγέλματα υψηλής ειδίκευσης, όπως διοικητικά στελέχη, στελέχη μάρκετινγκ, στελέχη εφοδιαστικής και πωλήσεων, χειριστές συστημάτων τεχνολογίας της πληροφορίας, εκπαιδευτικοί και τεχνικοί. Συγχρόνως, οι προβλέψεις δείχνουν χαμηλές ή ακόμη και αρνητικές προοπτικές δημιουργίας θέσεων εργασίας για μερικά ειδικευμένα επαγγέλματα, αλλά επίσης σημαντική καθαρή δημιουργία ανειδίκευτων θέσεων εργασίας (5 εκατομμύρια), ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών —π.χ. προσωπικό ασφάλειας, οικιακοί βοηθοί, ταμίες ή εργαζόμενοι στον τομέα της καθαριότητας (σχήμα 4).

As novas tecnologias e os desenvolvimentos na organização do trabalho parecem resultar numa importante expansão do emprego nos extremos do espectro (em especial no topo). As novas tecnologias não podem substituir as tarefas «não rotineiras» típicas das profissões altamente especializadas (por exemplo, funções cognitivas e comunicacionais) ou os empregos não qualificados, especialmente no sector dos serviços (por exemplo, os cuidados ou a condução de veículos pesados). No entanto, as tarefas rotineiras que requerem uma especialização média e o trabalho repetitivo podem ser substituídas por processos automatizados e computorizados, ou ainda externalizadas.

Οι νέες τεχνολογίες και οι εξελίξεις στην οργάνωση της εργασίας φαίνεται να οδηγούν σε σημαντική ανάπτυξη της απασχόλησης στα άκρα του φάσματος απασχόλησης (ιδίως στο υψηλότερο επίπεδο). Οι νέες τεχνολογίες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν ούτε τα «μη συνήθη» καθήκοντα που χαρακτηρίζουν τα επαγγέλματα υψηλής ειδίκευσης (π.χ. εργασίες γνώσεων και επικοινωνίας), ούτε τις θέσεις εργασίας χαμηλής ειδίκευσης, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών (π.χ. φροντίδα ατόμων ή οδήγηση φορτηγών). Ωστόσο, οι συνήθεις εργασίες μέσης ειδίκευσης και οι επαναλαμβανόμενες εργασίες μπορούν να αντικατασταθούν από συστήματα αυτοματοποίησης και μηχανοργάνωσης ή να ανατεθούν σε εξωτερικούς συνεργάτες.

Esta polarização é perceptível em alguns Estados-Membros. Não obstante, este não é um fenómeno bem definido e a tendência de polarização na criação líquida de empregos deverá ser largamente compensada por uma elevada procura de substituição de trabalhadores com competências médias, ainda que esta venha também a acentuar a tendência ascendente na necessidade de competências.

Η πόλωση αυτή είναι αισθητή σε ορισμένα κράτη μέλη. Ωστόσο, δεν είναι απόλυτη κατάσταση, καθώς η τάση για πόλωση όσον αφορά την καθαρή δημιουργία θέσεων εργασίας αναμένεται να αντισταθμιστεί σε μεγάλο βαθμό από την υψηλή ζήτηση θέσεων αντικατάστασης για εργαζόμενους μέσης ειδίκευσης, μολονότι η ζήτηση για θέσεις αντικατάστασης θα εντείνει επίσης την ανοδική τάση όσον αφορά τη ζήτηση δεξιοτήτων.

Estas mudanças na procura do mercado de trabalho geram já preocupações sobre as diferenciações salariais entre os empregos. A parte dos rendimentos do trabalho no rendimento total na UE, desde 1980, tem sido claramente ascendente para os trabalhadores mais qualificados e descendente para os pouco qualificados, enquanto que os níveis salariais dos que possuem competências baixas ou médias tendem a convergir[13].

Μετατοπίσεις αυτού του είδους στη ζήτηση εργατικού δυναμικού προκαλούν ήδη ανησυχίες για διαφορές αμοιβών μεταξύ των διαφόρων θέσεων εργασίας. Η τάση όσον αφορά τα μερίδια του εισοδήματος από την εργασία στην ΕΕ από το 1980 και μετά είναι σαφώς ανοδική για τους εργαζομένους υψηλής ειδίκευσης και καθοδική για τους εργαζομένους χαμηλής ειδίκευσης, ενώ τα επίπεδα αμοιβών των εργαζομένων χαμηλής και μέσης ειδίκευσης τείνουν να συγκλίνουν[13].

Cada vez mais, os empregos «pouco qualificados» no sector dos serviços incluem tarefas não rotineiras mais exigentes; na estrutura salarial, porém, o reconhecimento em termos financeiros das novas competências e aptidões necessárias para estes empregos continua a ser reduzido. Este factor tem igualmente repercussões na igualdade entre homens e mulheres, na medida em que estas últimas, em especial as migrantes, estão desproporcionadamente representadas no emprego no sector dos serviços[14].

Στον τομέα των υπηρεσιών οι θέσεις εργασίας χαμηλής ειδίκευσης περιλαμβάνουν ολοένα και περισσότερο πιο απαιτητικά μη συνήθη καθήκοντα. Ωστόσο, σε μισθολογικό επίπεδο, η οικονομική αναγνώριση των νέων ικανοτήτων και προσόντων που απαιτούνται για τις εν λόγω θέσεις εργασίας είναι ακόμη χαμηλή. Το στοιχείο αυτό επηρεάζει επίσης την ανισότητα μεταξύ των δύο φύλων, δεδομένου ότι οι γυναίκες, και ιδίως οι διακινούμενες, κατέχουν δυσανάλογα μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας του τομέα των υπηρεσιών[14].

Gráfico 1. Tendências nos níveis de emprego no sector dos serviços até 2015, UE-25

Σχήμα 1. Τάσεις όσον αφορά τα επίπεδα απασχόλησης στον τομέα των υπηρεσιών μέχρι το 2015, ΕΕ-25

[pic]

[pic]Πηγή: Cedefop, 2008

Fonte: Cedefop, 2008

Σχήμα 2. Προηγούμενη και μελλοντική διάρθρωση των θέσεων εργασίας κατά μορφωτικό επίπεδο, ΕΕ-25

Gráfico 2. Estrutura passada e futura dos empregos por nível de habilitação, UE-25

[pic]Πηγή: Cedefop, 2008

[pic]

Σχήμα 3. Προβλεπόμενα επίπεδα απασχόλησης το 2020, κατά ευρείες κατηγορίες επαγγελμάτων και μορφωτικό επίπεδο, ΕΕ-25

Fonte: Cedefop, 2008

[pic]Πηγή: Cedefop, 2008

Gráfico 3. Projecção dos níveis de emprego em 2020, por grandes categorias de profissões e nível de habilitações, UE-25

Σχήμα 4. Νέες θέσεις εργασίας μεταξύ 2006 και 2020 κατά ευρείες κατηγορίες επαγγελμάτων, ΕΕ-25

[pic]

[pic]Πηγή: Cedefop (2008).

Fonte: Cedefop, 2008

3. Προβλεψη και αντιστοιχιση: η πρωτοβουλια «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας»

Gráfico 4. Ofertas de emprego entre 2006 e 2020 por grandes categorias de profissões,UE-25

Για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των προκλήσεων που περιγράφηκαν, είναι εξαιρετικά σημαντικό να προωθηθεί η παροχή αναλυτικότερων πληροφοριών για τις μελλοντικές απαιτήσεις της Ένωσης σε δεξιότητες και θέσεις εργασίας και να διευκολυνθεί η αντιστοίχιση μεταξύ τους και η έγκαιρη πραγματοποίηση σχετικών προβλέψεων. Τοποθετεί στο επίκεντρο της στρατηγικής της ΕΕ για την ανάπτυξη και την απασχόληση την ανάγκη να αναβαθμιστούν οι δεξιότητες του πληθυσμού της ΕΕ και να εξασφαλιστεί η καλύτερη ανταπόκριση των δεξιοτήτων αυτών στις ανάγκες της αγοράς εργασίας, ούτως ώστε να αντιμετωπιστούν οι άμεσες εργασιακές και κοινωνικές επιπτώσεις της κρίσης και να υποστηριχθεί μακροπρόθεσμα η ανταγωνιστικότητα και η δικαιοσύνη στην Ένωση. Στηριζόμενη στους υπάρχοντες προϋπολογισμούς και προγράμματα της ΕΕ, η πρωτοβουλία χωρίζεται σε τέσσερα σκέλη.

[pic]

3.1. Αντιμετώπιση των αναντιστοιχιών

Fonte: Cedefop, 2008

Οι δημόσιες αρχές σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, οι επιχειρήσεις, οι κοινωνικοί εταίροι, οι πάροχοι υπηρεσιών εκπαίδευσης και τα μεμονωμένα άτομα θα ωφεληθούν από την τακτική παροχή πληροφοριών για τις βραχυπρόθεσμες αλλαγές στην αγορά εργασίας της ΕΕ, για τις κενές θέσεις εργασίας που υπάρχουν σε ολόκληρη την ΕΕ και για τις προβολές σχετικά με τις απαιτήσεις δεξιοτήτων. Η Επιτροπή, για να προωθήσει την επαγγελματική και γεωγραφική κινητικότητα:

3. Antecipar e adequar: Novas Competências para uma Nova Agenda de Emprego

- θα δημιουργήσει από το 2009 ένα «Παρατηρητήριο για την ευρωπαϊκή αγορά εργασίας», με περιοδικές, ενημερωμένες πληροφορίες για τις βραχυπρόθεσμες τάσεις της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας. Το Παρατηρητήριο θα συλλέγει, θα αναλύει και θα διαδίδει στοιχεία για τις κενές θέσεις εργασίας και για τα εγγεγραμμένα άτομα που αναζητούν εργασία μέσω του δικτύου δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης της ΕΕ και, έγκαιρα, από ευρύτερες πηγές όπως τομείς, επιχειρήσεις και γραφεία προσλήψεων·

Para dar respostas mais eficazes aos desafios descritos, é crucial desenvolver uma informação mais exaustiva sobre as necessidades futuras da União em termos de competências e empregos, facilitando a antecipação e a adequação entre os dois. No cerne da estratégia comunitária para o crescimento e o emprego está a necessidade de actualizar as competências da população da UE e garantir uma melhor adequação às necessidades do mercado de trabalho, atenuar as repercussões imediatas da crise em termos sociais e de emprego e contribuir para a competitividade e a equidade na União a mais longo prazo. Aproveitando as dotações orçamentais existentes e os programas comunitários, a iniciativa proposta está organizada em torno de quatro eixos.

- θα αναπτύξει από το 2009 ένα τυποποιημένο πολύγλωσσο λεξικό των επαγγελμάτων και των δεξιοτήτων, για να βελτιώσει την ποιότητα και τη διαφάνεια των πληροφοριών για τις κενές θέσεις εργασίας και για να βελτιώσει τη συσχέτιση μεταξύ των ατόμων που αναζητούν εργασία και των διαθέσιμων κενών θέσεων·

3.1. Resolver as inadequações

- θα δημιουργήσει το 2009 το «Match and Map», μια φιλική προς το χρήστη, διαφανή ηλεκτρονική υπηρεσία για τους πολίτες, που θα παρέχει ποιοτικές πληροφορίες για τα επαγγέλματα, τις δεξιότητες και τις ευκαιρίες μάθησης και κατάρτισης σε όλη την ΕΕ. Στο πλαίσιο του EURES, και σε σύνδεση με τις πύλες PLOTEUS και EURAXESS[15], η υπηρεσία αυτή θα παρέχει, σε κοινοτικό επίπεδο, σαφή γεωγραφική «χαρτογράφηση» των προσφορών εργασίας που ταιριάζουν με τα χαρακτηριστικά του κάθε χρήστη, ανατροφοδότηση σχετικά με τους λόγους για τους οποίους οι θέσεις εργασίας και οι δεξιότητες δεν ταιριάζουν και πληροφορίες για ευκαιρίες μάθησης.

Os poderes públicos a nível nacional, regional e local, as empresas, os parceiros sociais, os prestadores de formação e os indivíduos teriam a beneficiar de informações regulares sobre as alterações de curto prazo no mercado de trabalho e as ofertas de emprego disponíveis na UE, bem como de previsões de necessidades de competências. Para promover a mobilidade profissional e geográfica, a Comissão irá:

3.2. Ενίσχυση της ικανότητας της Ένωσης για έγκαιρη πρόβλεψη

- Estabelecer, a partir de 2009, um «Observatório Europeu do Mercado de Trabalho», mandato para produzir informações periódicas e actualizadas sobre tendências de curto prazo no mercado de trabalho. O Observatório reunirá, analisará e divulgará informações sobre ofertas disponíveis e candidatos a emprego registados através da rede europeia de Serviços Públicos de Emprego e, posteriormente, de outras fontes como os sectores, as empresas e as agências de recrutamento;

Τα περισσότερα κράτη μέλη αναπτύσσουν ήδη εργαλεία έγκαιρης πρόβλεψης[16]. Ωστόσο, αυτές οι πρωτοβουλίες ποικίλλουν σημαντικά από πλευράς εμβέλειας και μεθοδολογίας και πρέπει να ενταχθούν σε ένα συντονισμένο πλαίσιο. Για το σκοπό αυτό πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι πόροι και η πείρα του Cedefop και του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας. Η Επιτροπή:

- Desenvolver, a partir de 2009, um dicionário multilingue de profissões e competências para reforçar a qualidade e a transparência das informações sobre ofertas de emprego e melhorar o processo de correspondência entre estas e os candidatos a emprego;

- θα καθιερώσει μια τακτική, συστηματική αξιολόγηση της μακροπρόθεσμης προσφοράς και ζήτησης στις αγορές εργασίας της ΕΕ μέχρι το 2020, που θα κατανέμεται ανά τομείς, επαγγέλματα, επίπεδα προσόντων και χώρες. Κάθε δύο χρόνια, με αφετηρία το 2010, θα δημοσιεύονται επικαιροποιημένες προβολές, μαζί με έγκαιρες ad hoc προειδοποιήσεις για πιθανές ανισορροπίες στην αγορά εργασίας·

- Criar, em 2009, um serviço on-line destinado aos cidadãos, convivial e transparente designado Match and Map, que forneça informações qualitativas sobre profissões, competências e oportunidades de aprendizagem a formação em toda a UE. Enquanto parte da rede EURES, e associado aos portais PLOTEUS e EURAXESS[15], proporcionará uma imagem geográfica clara das ofertas de emprego na UE que correspondam a um perfil de utilizador, dará feedback sobre os motivos por que empregos e competências não se adequam e proporcionará informações sobre oportunidades de aprendizagem.

- θα αυξήσει τις μεθοδολογικές και αναλυτικές ικανότητες, καθώς και τις ικανότητες αμοιβαίας μάθησης της ΕΕ, για την πραγματοποίηση έγκαιρων προβλέψεων σχετικά με τις δεξιότητες και τις θέσεις εργασίας. Από το 2009 η Επιτροπή θα συγκεντρώσει τις προσπάθειες που καταβάλλονται στο πλαίσιο των προγραμμάτων PROGRESS και διά βίου μάθησης, για να αναπτύξει νέους τρόπους μέτρησης των ικανοτήτων·

3.2. Reforçar a capacidade da União em termos de avaliação, antecipação e adequação de competências

- θα αυξήσει την ικανότητα της ΕΕ να αξιολογεί τις συνέπειες που θα έχει στην απασχόληση η μετάβαση σε μια οικονομία με μειωμένη χρήση άνθρακα.

A maioria dos Estados-Membros está já a desenvolver ferramentas de previsão e antecipação[16]. Contudo, estas iniciativas variam significativamente em termos de âmbito e metodologia, sendo necessário envidar esforços concertados para a sua harmonização. Para esse efeito, há que aproveitar os recursos e a especialização do Cedefop e da Fundação Europeia para a Melhoria das Condições de Vida e de Trabalho. A Comissão irá:

Οι επιχειρήσεις θα κληθούν να διαδραματίσουν νευραλγικό ρόλο στην αξιολόγηση των αναγκών σε δεξιότητες και πρέπει να συμμετάσχουν δραστήρια σ’ αυτή την πρωτοβουλία. Η Επιτροπή:

- Determinar uma avaliação regular e sistemática da oferta e da procura a longo prazo nos mercados de trabalho da UE até 2020, repartida por sectores, profissões, níveis de qualificação e países. As projecções actualizadas serão publicadas de dois em dois anos a partir de 2010, juntamente com a emissão, em tempo útil, de avisos ad-hoc sobre potenciais desequilíbrios no mercado de trabalho;

- θα προωθήσει το διάλογο μεταξύ επιχειρήσεων και παρόχων εκπαίδευσης και κατάρτισης, με σκοπό την ανάπτυξη εταιρικών σχέσεων για την αντιμετώπιση των μεσοπρόθεσμων αναγκών σε δεξιότητες, και θα παράσχει στοιχεία σχετικά με τις προσδοκίες των εργοδοτών από τους φοιτητές και τους πτυχιούχους μέσω ποιοτικών διερευνητικών μελετών όπως το σχέδιο «Συντονισμός των εκπαιδευτικών δομών στην Ευρώπη»·

- Aumentar as capacidades da UE em termos de metodologia, análise e aprendizagem mútua com vista à antecipação das necessidades de competências e empregos. A partir de 2009, a Comissão, no âmbito dos programas PROGRESS e Aprendizagem ao Longo da Vida, concentrará esforços no sentido de desenvolver novas formas de medir as competências;

- θα ενισχύσει τις γνώσεις των επιχειρήσεων, την ενημέρωσή τους και τη συμμετοχή τους στη διαδικασία πρόβλεψης των αναγκών σε δεξιότητες μέσω ενός εργαλείου διερεύνησης των αναγκών των εργοδοτών και μέσω ποιοτικών μελετών για τις ανάγκες των επιχειρήσεων, και ιδίως των ΜΜΕ, σε δεξιότητες·

- Aumentar a capacidade da UE para avaliar os efeitos no emprego da transição para uma economia de baixo teor de carbono.

- θα υποστηρίξει τις «πλατφόρμες» επιχειρήσεων, παρόχων εκπαιδευτικών υπηρεσιών και ειδικών σε θέματα προσλήψεων για τον από κοινού σχεδιασμό στοχοθετημένων εκπαιδευτικών μαθημάτων και την οργάνωση μιας ετήσιας εκδήλωσης με θέμα τη «Σύμπραξη για τις δεξιότητες και την απασχόληση», με στόχο την προβολή των πιο καινοτόμων συμπράξεων αντιστοίχισης της προσφοράς με τη ζήτηση δεξιοτήτων.

As empresas têm um papel fundamental a desempenhar na avaliação das necessidades de competências, devendo ser activamente envolvidas nesta iniciativa. A Comissão irá:

Το τομεακό επίπεδο έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία για το ζήτημα της προσαρμογής στην αλλαγή. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα όργανα της ΕΕ, τους κοινωνικούς εταίρους και τις κοινοτικές υπηρεσίες Eurofound και Cedefop, έχει ήδη αναπτύξει μια διατομεακή μεθοδολογία για την έγκαιρη πρόβλεψη των αναγκών των διαφόρων τομέων σε δεξιότητες, μεθοδολογία η οποία διατυπώνει σενάρια για την εξέλιξη των τομέων και τον αντίκτυπο στα επαγγέλματα και την απασχόληση. Η Επιτροπή:

- Promover o diálogo entre as empresas e os profissionais de educação e formação no sentido de estabelecerem parcerias para satisfazerem as necessidades de competências a médio prazo; e fornecer indicações sobre as expectativas dos empregadores em relação aos estudantes e aos diplomados, através de estudos prospectivos qualitativos sobre temas como «Harmonizar as estruturas educativas na Europa»;

- θα προβεί σε ανάλυση των απαιτούμενων δεξιοτήτων και των αναγκών της αγοράς εργασίας σε βασικούς τομείς. Στα μέσα του 2009 θα είναι διαθέσιμα τα συνολικά αποτελέσματα για 16 τομείς, που καλύπτουν το 75% των συνολικών θέσεων εργασίας του ιδιωτικού τομέα της ΕΕ, και έτσι θα σχηματιστεί πλήρης εικόνα για τη ζήτηση εργατικού δυναμικού και για τις συνέπειές της από πλευράς αναδιαρθρώσεων·

- Reforçar os conhecimentos, a sensibilização e o envolvimento das empresas na previsão das necessidades de competências, através de uma ferramenta de inquérito aos empregadores e de estudos qualitativos sobre as necessidades de competências das empresas, em particular as PME;

- θα συζητήσει με τους παράγοντες του τομέα, και ιδίως με τις υπάρχουσες τομεακές επιτροπές κοινωνικού διαλόγου, τη δυνατότητα σύστασης «τομεακών συμβουλίων για την απασχόληση και τις δεξιότητες» σε επίπεδο ΕΕ, με στόχο τη συγκέντρωση των πληροφοριών που υπάρχουν στα κράτη μέλη και τις περιφέρειες και τη χάραξη σχετικών κατευθύνσεων και προσανατολισμών εκπορευόμενων από τους εμπλεκόμενους παράγοντες και από τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης.

- Apoiar plataformas de empresas, prestadores de formação e especialistas em recrutamento para, em conjunto, conceberem cursos de formação específicos e organizar um evento anual do tipo «Parceria para as competências e o emprego», visando reconhecer as parcerias mais inovadoras na adequação da oferta e da procura de competências.

Η Επιτροπή, για να αξιοποιήσει την πείρα των κρατών μελών, των επιχειρήσεων και των κοινωνικών εταίρων, των παρόχων εκπαίδευσης και κατάρτισης, των πανεπιστημιακών παραγόντων και των διεθνών ιδρυμάτων, θα δημιουργήσει μια μικρή ομάδα εμπειρογνωμόνων που θα υποστηρίζουν την πρωτοβουλία «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας». Κατά τη διάρκεια ενός έτους, η ομάδα θα παρέχει πείρα και συμβουλές για θέματα αναλύσεων, κοινών μεθοδολογιών και πολιτικών απαντήσεων.

O nível sectorial reveste especial relevância no contexto da adaptação à mudança. A Comissão, em cooperação com as outras instituições da UE, os parceiros sociais e as agências comunitárias Eurofound e Cedefop, já desenvolveu uma metodologia prospectiva transsectorial para a antecipação das necessidades de competências dos diferentes sectores, que produz cenários da sua evolução e do impacto no emprego e na actividade profissional. A Comissão irá:

3.3. Εμβάθυνση της διεθνούς συνεργασίας

- Fornecer uma análise das necessidades de competências e do mercado de trabalho em sectores-chave. Estarão disponíveis, em meados de 2009, resultados exaustivos relativos a 16 sectores, representando 75% dos empregos no sector privado da UE, que darão uma imagem completa da procura de mão-de-obra e respectivas implicações para o processo de reestruturação;

Η οικονομία της ΕΕ και οι άλλες οικονομίες επηρεάζονται από τις παγκόσμιες τάσεις και προκλήσεις, οι οποίες με τη σειρά τους ασκούν άμεση επίδραση στις αγορές εργασίας της ΕΕ. Ο πολιτικός διάλογος και η ανταλλαγή εμπειριών με τους εταίρους μας σε παγκόσμιο επίπεδο μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση των προκλήσεων του σήμερα και του αύριο. Πέραν της τρέχουσας συνεργασίας με τις 46 χώρες-μέλη της διαδικασίας της Μπολόνιας για τη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η Επιτροπή θα εντείνει τη συνεργασία με τρίτες χώρες και διεθνείς φορείς. Ειδικότερα, η Επιτροπή:

- Discutir com as parte interessadas, designadamente através dos comités de diálogo social sectorial existentes, a possibilidade de criar «conselhos sectoriais em matéria de emprego e competências» a nível comunitário, para reunir as informações disponíveis nos Estados-Membros e nas regiões e fornecer orientações retiradas dos principais intervenientes e dos sistemas de educação e formação.

- θα συμμετάσχει δραστήρια στο νέο πρόγραμμα του ΟΟΣΑ για την αξιολόγηση των ικανοτήτων των ενηλίκων (PIAAC), παράλληλα με τα τρέχοντα προγράμματα PISA και AHELO, που αφορούν την αξιολόγηση των επιδόσεων των μαθητών και της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η Επιτροπή θα συνεργαστεί επίσης με τον ΟΟΣΑ στην ανάπτυξη ποιοτικών μελετών για την εξέλιξη της ζήτησης δεξιοτήτων και την κατάρτιση δεικτών για τις σχετικές αναντιστοιχίες·

A fim de aproveitar as experiências dos Estados-Membros, das empresas e dos parceiros sociais, de profissionais da educação e formação, de académicos e instituições internacionais, a Comissão criará um pequeno grupo de peritos para apoiar a iniciativa «Novas Competências para Novos Empregos». No decurso de um ano, o grupo contribuirá com conhecimentos e orientações em matéria de análise, metodologias comuns e respostas políticas.

- θα συνεργαστεί με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας, ιδίως με στόχο την ανάπτυξη μιας πλατφόρμας ανταλλαγής γνώσεων και την αξιολόγηση του παγκόσμιου αντικτύπου της κλιματικής αλλαγής στις δεξιότητες και τις θέσεις εργασίας·

3.3. Aprofundar a cooperação internacional

- θα ενισχύσει τους εν εξελίξει διμερείς διαλόγους με τρίτες χώρες, ιδιαίτερα με την Κίνα, την Ινδία, τις ΗΠΑ και τον Καναδά, με στόχο την ανάπτυξη κοινών σχεδίων έρευνας και συνεργασίας σε θέματα προβλέψεων και μεθοδολογίας·

A economia da UE e outras são afectadas por tendências e desafios de índole global que, por seu turno, têm repercussões directas nos mercados de trabalho comunitários; o diálogo político e o intercâmbio de experiências com os nossos parceiros a nível mundial podem contribuir para dar resposta aos desafios de hoje e amanhã. Para além da cooperação instituída com os 46 países que integram o Processo de Bolonha para a reforma do ensino superior, a Comissão intensificará a cooperação com países terceiros e instituições internacionais. Irá, em particular:

- θα αναπτύξει τον πολιτικό διάλογο με τις γειτονικές χώρες, καθώς και το διάλογο στο πλαίσιο της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης και της Ένωσης για τη Μεσόγειο, που υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, ιδίως με στόχο την ανάπτυξη του τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και των εθνικών πλαισίων για τα προσόντα.

- Participar activamente no novo Programa da OCDE para a Avaliação das Competências dos Adultos, juntamente com os programas PISA e AHELO em curso sobre a avaliação dos resultados dos alunos e da aprendizagem do ensino superior. A Comissão irá igualmente cooperar com a OCDE no desenvolvimento de estudos qualitativos sobre a evolução da procura de competências e de indicadores de inadequações;

3.4. Ενεργοποίηση των κοινοτικών μέσων

- Cooperar com a Organização Internacional do Trabalho (OIT), em especial para desenvolver uma plataforma partilhada de conhecimentos e avaliar o impacto global nas competências e no emprego decorrente das políticas no domínio das alterações climáticas;

Η προετοιμασία της ανάκαμψης μέσω της ριζικής αναβάθμισης των δεξιοτήτων θα τελεσφορήσει μόνο μέσω της κοινής προσπάθειας όλων των εμπλεκόμενων παραγόντων στα κράτη μέλη, με τη συμβολή των κοινοτικών πολιτικών, χρηματοδοτικών μέσων και διαδικασιών:

- Reforçar os actuais diálogos bilaterais com os países terceiros, em especial a China, a Índia, os EUA e o Canadá, com vista à investigação conjunta e à cooperação em matéria de previsão e metodologia;

- Η στρατηγική για την ανάπτυξη και την απασχόληση και τα προγράμματα αμοιβαίας μάθησης, στο πλαίσιο της ανοικτής μεθόδου συντονισμού, παρέχουν ένα γενικό πολιτικό πλαίσιο για την πρωτοβουλία «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας». Στο σχέδιο που εκπόνησε η Επιτροπή με στόχο την ανάκαμψη υπογραμμίζεται ότι η ισχυρότερη έμφαση στις πολιτικές ευελιξίας με ασφάλεια, με επίκεντρο τα μέτρα ενεργοποίησης, την επανεκπαίδευση και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων, έχει καθοριστική σημασία για την προώθηση της απασχολησιμότητας των πολιτών και της επανένταξής τους στην αγορά εργασίας·

- Desenvolver o diálogo político com os países vizinhos e no âmbito da Parceria Oriental e da União para o Mediterrâneo, apoiado pela Fundação Europeia da Formação, nomeadamente para desenvolver o sector da educação e formação profissionais e os quadros de qualificações nacionais.

- Το επικαιροποιημένο στρατηγικό πλαίσιο συνεργασίας στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης μπορεί να υποκινήσει καινοτόμες συμπράξεις μεταξύ των παρόχων εκπαίδευσης και κατάρτισης και των κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων και να προωθήσει πιο ευέλικτα και προσανατολισμένα προς τη ζήτηση συστήματα. Η εφαρμογή του ευρωπαϊκού πλαισίου προσόντων αναμένεται να αυξήσει τη διαφάνεια των προσόντων και να διευκολύνει την πρόσβαση στην περαιτέρω μάθηση. Η διαδικασία της Κοπεγχάγης για τη συνεργασία στον τομέα της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης θα περιλάβει μια νέα προτεραιότητα, που θα αφορά τη βελτίωση των σχέσεων με την αγορά εργασίας·

3.4. Mobilizar os instrumentos comunitários

- Η «πέμπτη ελευθερία» —η ελεύθερη κυκλοφορία της γνώσης— την οποία χαιρέτισε το εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του 2008, θα υποστηρίξει την υλοποίηση της πρωτοβουλίας «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας». Η ελευθερία αυτή θα διευκολύνει τη διασυνοριακή και διατομεακή κινητικότητα των «εργαζομένων της γνώσης» και, με τον τρόπο αυτόν, θα συμβάλει στην καλύτερη αντιστοίχιση μεταξύ προσφοράς και ζήτησης στο υψηλό επίπεδο προσόντων·

A preparação da retoma através de uma actualização radical de competência só será bem sucedida se houver um esforço concertado de todos os principais intervenientes nos Estados-Membros, com o contributo das políticas comunitárias e dos instrumentos e processos financeiros:

- Η πρωτοβουλία «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας» εντάσσεται απόλυτα στο πεδίο εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ). Διάφορα κράτη μέλη έχουν ήδη προσδιορίσει ως προτεραιότητα στον προγραμματισμό που κατάρτισαν για το ΕΚΤ για την περίοδο 2007-2013 την ανάπτυξη πολιτικών και υπηρεσιών για την κάλυψη των αναγκών σε δεξιότητες και την αντιμετώπιση των αναντιστοιχιών στην αγορά εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της εκτέλεσης ενεργειών που αποσκοπούν στην καλύτερη ισορροπία μεταξύ των δύο φύλων και στην καθοδήγηση σχετικά με τις εκπαιδευτικές επιλογές. Η Επιτροπή θα παράσχει στα κράτη μέλη πολιτική καθοδήγηση σχετικά με τη βέλτιστη χρήση των κονδυλίων του ΕΚΤ·

- A Estratégia para o Crescimento e o Emprego e os programas de aprendizagem mútua no âmbito do método aberto de coordenação proporcionam um quadro político global para a iniciativa «Novas Competências para Novos Empregos». O Pano de Relançamento da Economia, apresentado pela Comissão, sublinha que é essencial uma tónica reforçada em políticas de flexigurança, centradas em medidas de activação, reconversão e actualização de competências, para promover a empregabilidade e a reinserção no mercado de trabalho;

- Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) μπορεί επίσης να συμβάλει στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων και των σχετικών προβλέψεων, προωθώντας την τεχνολογική πρόβλεψη, την καινοτομία, την έρευνα και την ανάπτυξη και την επικοινωνιακή υποδομή και διευκολύνοντας τη διασυνοριακή συνεργασία των οργανισμών εκπαίδευσης και κατάρτισης·

- A quadro estratégico actualizado para a cooperação no domínio da educação e a formação pode fomentar parcerias inovadoras entre os profissionais nestas áreas e os agentes sociais e económicos, para promover sistemas mais flexíveis e orientados para a procura. A aplicação do Quadro Europeu de Qualificações deverá aumentar a transparência das qualificações e facilitar o acesso a outras acções de aprendizagem. O Processo de Copenhaga em matéria de educação e formação profissionais incluirá uma nova prioridade no sentido de serem melhoradas as ligações com o mercado de trabalho;

- Το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) επενδύει στην καινοτομία, τις νέες τεχνολογίες, την έρευνα και την ανάπτυξη και υποστηρίζει την αναβάθμιση των δεξιοτήτων των αγροτών, των δασοκόμων και των μεταποιητών τροφίμων, καθώς και του ευρύτερου αγροτικού πληθυσμού, μέσω δραστηριοτήτων κατάρτισης, ενημέρωσης και διάδοσης γνώσεων.

- A «Quinta Liberdade» - a liberdade de circulação de conhecimento – enunciada no Conselho Europeu da Primavera de 2008, apoiará a realização da iniciativa «Novas Competências para Novos Empregos». Fomentará a mobilidade de trabalhadores do conhecimento entre fronteiras e sectores, ajudando assim a adequar procura e oferta ao nível mais elevado de competências;

- Η πρόταση της Επιτροπής για τροποποίηση του κανονισμού του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση (ΕΤΠ) θα επιτρέψει την ενίσχυση των δραστηριοτήτων αναβάθμισης των δεξιοτήτων·

- A iniciativa «Novas Competências para Novos Empregos» inscreve-se perfeitamente no âmbito do Fundo Social Europeu (FSE). Vários Estados-Membros já identificaram como prioridade na respectiva programação FSE para 2007-2013 o desenvolvimento de políticas e serviços para dar resposta às necessidades de competências e ao problema das inadequações no mercado de trabalho, incluindo acções que visam um melhor equilíbrio entre homens e mulheres e a orientação em matéria de opções educativas. A Comissão irá formular orientações políticas para os Estados-Membros sobre uma utilização óptima das dotações do FSE;

- Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης των Υπηκόων Τρίτων Χωρών μπορεί επίσης να συμβάλει —συμπληρωματικά προς το ΕΚΤ— στην αναβάθμιση και την προσαρμογή των δεξιοτήτων των μεταναστών, ιδίως με την υποστήριξη μέτρων προετοιμασίας (π.χ. επαγγελματική και γλωσσική κατάρτιση) στη χώρα προέλευσης και μαθημάτων γλώσσας στο κράτος μέλος κατοικίας.

- O Fundo Europeu de Desenvolvimento Regional (FEDER) pode igualmente contribuir para desenvolver competências e mecanismos de antecipação, promovendo a previsão tecnológica, a inovação, a investigação e o desenvolvimento de infra-estruturas de comunicação, e através da cooperação transfronteiriça entre organizações de educação e formação;

Ο ευρωπαϊκός κοινωνικός διάλογος αποτελεί βασικό μέσο παρότρυνσης των κοινωνικών εταίρων να επενδύσουν στις σωστές δεξιότητες μέσω της εκπαίδευσης και της διά βίου μάθησης. Η Επιτροπή θα καλέσει τους κοινωνικούς εταίρους να αναπτύξουν κοινές πρωτοβουλίες, για να προωθήσουν την πρόβλεψη και την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και να λάβουν μέτρα για να πλαισιώσουν τη βραχυπρόθεσμη αναδιάρθρωση.

- O Fundo Europeu Agrícola de Desenvolvimento Rural (FEADER) investe na inovação, nas novas tecnologias, na investigação e desenvolvimento e apoia a actualização de competências dos agricultores, dos silvicultores e do sector agro-alimentar, bem como da população rural em geral, através da formação, informação e difusão de acções de conhecimento.

***

- A proposta da Comissão de alteração do Regulamento do Fundo Europeu de Ajustamento à Globalização (FEG) permitirá um reforço das actividades de actualização de competências;

Η αναβάθμιση των δεξιοτήτων, όπως και —ιδίως σήμερα— η καλύτερη αντιστοιχία μεταξύ δεξιοτήτων και αναγκών της αγοράς εργασίας, έχουν νευραλγική σημασία για το μέλλον της Ευρώπης. Η πρωτοβουλία «Νέες δεξιότητες για νέες θέσεις εργασίας» υπογραμμίζει την ανάγκη για αποτελεσματικότερες πολιτικές εκπαίδευσης και κατάρτισης και για εκσυγχρονισμό των αγορών εργασίας μέσω πολιτικών που συνδυάζουν την ευελιξία με την ασφάλεια. Προτείνει να αναληφθεί συντονισμένη προσπάθεια για τη συνολική αξιολόγηση των μελλοντικών αναγκών σε δεξιότητες και των αναγκών της αγοράς εργασίας, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, τις επιχειρήσεις και άλλους σχετικούς παράγοντες. Η πρωτοβουλία επιδιώκει να συμβάλει στην οικονομική ανάκαμψη και στη στρατηγική για την ανάπτυξη και την απασχόληση, να αμβλύνει τις επιπτώσεις της τρέχουσας κρίσης στις θέσεις εργασίας και τις δεξιότητες και να ενισχύσει τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα και δικαιοσύνη. Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των μέτρων σε συνεχή βάση, αρχίζοντας με μια πρώτη έκθεση το 2010.

- O Fundo Europeu para a integração de nacionais de países terceiros pode também contribuir – em complemento do FSE – para actualizar e adaptar as competências dos imigrantes, em especial através do apoio a medidas anteriores à migração (por exemplo, formação profissional e linguística) no país de origem e de cursos de línguas nos Estados-Membros de residência;

[1] Ανακοίνωση της Επιτροπής COM(2008) 800.

O diálogo social europeu é um instrumento fundamental para incitar os parceiros sociais a investir nas competências certas através de educação e formação ao longo da vida. A Comissão convidará os parceiros sociais a desenvolver iniciativas conjuntas para promover a previsão e a actualização de competências e acompanhar as reestruturações a curto prazo.

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής «Αποδοτικότητα και ισότητα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης», COM(2006) 481 της 8.9.2006.

***

[3] «Ευρωπαϊκό πλαίσιο αναφοράς σχετικά με τις βασικές ικανότητες για τη διά βίου μάθηση», σύσταση 2006/962/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18.12.2006.

A actualização de competências assume importância crítica para o futuro da Europa; igualmente importante, em especial na conjuntura actual, é uma melhor adequação entre as competências e as necessidades do mercado de trabalho. A iniciativa «Novas Competências para Novos Empregos» sublinha a necessidade de melhorar a eficácia das políticas de educação e formação e modernizar os mercados de trabalho graças a políticas de flexigurança. Propõe um esforço concertado no sentido de uma avaliação exaustiva das necessidades futuras de competências e do mercado de trabalho, em parceria com os Estados-Membros, as empresas e outros intervenientes. A iniciativa visa contribuir para a retoma económica e a Estratégia para o Crescimento e o Emprego, atenuar o impacto da actual crise em termos de empregos e competências e reforçar a competitividade e a equidade a longo prazo. Em parceria com os Estados-Membros, a Comissão avaliará continuamente a eficácia das medidas, estando um primeiro relatório previsto para 2010.

[4] Έκθεση 2009 της Επιτροπής σχετικά με την ισότητα μεταξύ των ανδρών και των γυναικών (θα δημοσιευθεί προσεχώς). Ανακοίνωση της Επιτροπής «Για την προαγωγή της πλήρους συμμετοχής των νέων στην εκπαίδευση, την απασχόληση και την κοινωνία» COM(2007) 498 της 4.9.2007.

[1] Comunicação da Comissão COM (2008) 800.

[5] Ανακοίνωση της Επιτροπής «Μια κοινή μεταναστευτική πολιτική για την Ευρώπη», COM(2008) 359 της 17.6.2008.

[2] Comunicação da Comissão «Eficiência e equidade nos sistemas de educação e formação», COM(2006) 481, 8.9.2006.

[6] Ανακοίνωση της Επιτροπής «Για τη θέσπιση κοινών αρχών όσον αφορά την ευελιξία με ασφάλεια», COM(2007) 359 της 27.6.2007. Έκθεση της «Αποστολής για την ευελιξία με ασφάλεια» στο Συμβούλιο, Δεκέμβριος 2008.

[3] «Competências Essenciais para a Aprendizagem ao Longo da Vida — Quadro de Referência Europeu», Recomendação 2006/962/CE do Parlamento Europeu e do Conselho, de 18 de Dezembro de 2006.

[7] Σχετικά με τους περιορισμούς και τη μεθοδολογία των προβλέψεων, βλ. το έγγραφο εργασίας του προσωπικού της Επιτροπής (SWD).

[4] Próximo Relatório da Comissão sobre igualdade entre homens e mulheres, 2009. Comunicação da Comissão «Promover a plena participação dos jovens na educação, no emprego e na sociedade», COM(2007) 498, 4.9.2007.

[8] Cedefop, Ανάγκες σε δεξιότητες στην Ευρώπη του 2020, Λουξεμβούργο, 2008.

[5] Comunicação da Comissão « Uma política comum de imigração para a Europa », COM(2008) 359, 17.6.2008.

[9] Αυτή η προκαταρκτική εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Οι χώρες αυτές θα περιληφθούν στην πρώτη επικαιροποίηση των σχετικών προβολών.

[6] Comunicação da Comissão «Para a definição de princípios comuns de flexigurança», COM(2007) 359, 27.6.2007. Relatório da Missão para a Flexigurança ao Conselho, Dezembro de 2008.

[10] ΔΟΕ, Green gobs: facts and figures, 2008.

[7] A propósito das limitações e da metodologia usada nas previsões, ver o Documento de Trabalho da Comissão.

[11] Βλ. πρώτη έκθεση της Επιτροπής για τις δημογραφικές εξελίξεις, SEC(2007) 638 της 11.5.2007.

[8] Cedefop, Skill Needs in Europe. Focus on 2020 . Luxemburgo, 2008.

[12] SWD, σελίδα 18.

[9] Esta avaliação preliminar não inclui a Bulgária e a Roménia, países estes que serão incluídos na primeira actualização das projecções.

[13] SWD, σελίδα 30.

[10] ILO, Green jobs : facts and figures , 2008

[14] SWD, σελίδα 31.

[11] Commission's first Demography Report - SEC(2007) 638, 11.5.2007.

[15] Η EURES, η δικτυακή πύλη για τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες απασχόλησης, (http://eures.europa.eu), περιλαμβάνει σήμερα 1,2 εκατομμύρια κενές θέσεις εργασίας, πάνω από 300.000 βιογραφικά σημειώματα και 17.700 εγγεγραμμένους εργοδότες. Παρέχει επίσης πληροφορίες που χρειάζονται για την επαγγελματική κινητικότητα στην Ευρώπη. Η PLOTEUS, η δικτυακή πύλη για τις ευκαιρίες μάθησης σε όλο τον ευρωπαϊκό χώρο, (http://ec.europa.eu/ploteus/), δέχεται πάνω από 800.000 επισκέψεις ετησίως. Ο EURAXESS, ο ιστότοπος του δικτύου διακινούμενων ερευνητών, περιλαμβάνει μια δικτυακή πύλη για τις θέσεις εργασίας (http://ec.europa.eu/euraxess/jobs), ειδικά αφιερωμένη στους εργοδότες και τους εργαζομένους με ερευνητικό προφίλ· δημοσιεύει 5.000 κενές θέσεις ετησίως.

[12] Documento de Trabalho da Comissão, página 18.

[16] Για συνολική επισκόπηση των εθνικών πρωτοβουλιών, βλ. SWD, κεφάλαιο 3.

[13] Documento de Trabalho da Comissão, página 30.

[14] Documento de Trabalho da Comissão, página 31.

5

[15] EURES, o portal de Serviços Europeus de Emprego, (http://eures.europa.eu) inclui actualmente 1,2 milhões de ofertas de emprego, mais de 300 000 CVs e 17 700 empregadores registados. Presta igualmente informações necessárias à mobilidade profissional na Europa. PLOTEUS, o portal das oportunidades de aprendizagem no Espaço Europeu, (http://ec.europa.eu/ploteus/) recebe mais de 800 000 visitas por ano. EURAXESS, o sítio Internet dos Investigadores em Movimento, contém um portal de emprego (http://ec.europa.eu/euraxess/jobs) dedicado a empregadores e trabalhadores com perfil de investigação; publica 5 000 ofertas de emprego por ano.

[16] Para uma descrição circunstanciada das iniciativas nacionais, ver Documento de Trabalho da Comissão, capítulo 3.