[pic] | EUROPESE COMMISSIE |

[pic] | EURÓPSKA KOMISIA |

Brussel, 23.6.2010

Brusel, 23.6.2010

COM(2010)327 definitief

KOM(2010)327 v konečnom znení

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

SPRÁVA KOMISIE RADE A EURÓPSKEMU PARLAMENTU

over het effect van de Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG op de conjunctuurcyclus

o účinkoch smerníc 2006/48/ES a 2006/49/ES na hospodársky cyklus

SEC(2010)754

SEK(2010)754

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT

SPRÁVA KOMISIE RADE A EURÓPSKEMU PARLAMENTU

over het effect van de Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG op de conjunctuurcyclus

o účinkoch smerníc 2006/48/ES a 2006/49/ES na hospodársky cyklus

INHOUDSOPGAVE

OBSAH

1. Inleiding 3

1. Úvod 1

2. Bronnen van procycliciteit en gevolgen ervan voor de analyse 4

2. Zdroje procyklickosti a ich vplyv na analýzu 1

3. Cycliciteit van het vereiste minimumkapitaal 5

3 . Cyklickosť minimálneho regulačného kapitálu 1

4. Effect van de kapitaalvereisten op de kredietverlening door banken 8

4 . Vplyv kapitálových požiadaviek na poskytovanie úverov bankami 1

5. Effect van de kredietbeschikbaarheid op de conjunctuurcyclus 11

5 . Vplyv dostupnosti úverov na hospodársky cyklus 1

6. Onderliggende ratio voor de berekening van de kapitaalvereisten 12

6. zásady, na ktorých je založený výpočet kapitálových požiadaviek 1

7. Maatregelen om de procycliciteit te beperken 14

7. Opatrenia na riešenie procyklickosti 1

7.1. Kapitaalbuffers en voorzieningen 14

7.1. Kapitálové rezervy a opravné položky 1

7.2. Beperking van de cycliciteit van het MRC 14

7.2. Zmiernenie MPK 1

7.3. Hefboomwerking 14

7.3. Pákový efekt 1

7.4. Reeds door de Commissie getroffen maatregelen 14

7.4. Opatrenia prijaté Komisiou 1

7.5. Conclusies 14

7.5. Závery 1

8. Referenties 14

8. Odkazy 1

Inleiding

ÚVOD

1. De minimumkapitaalvereisten die krachtens de op het Bazel II-kader gebaseerde Europese Richtlijn Kapitaalvereisten (RKV)[1] aan banken worden opgelegd, zijn risicogevoelig: hoe groter het risico, hoe meer kapitaal banken nodig hebben om zich tegen dat risico in te dekken en potentiële verliezen te kunnen opvangen. Aangezien het krediet- en het marktrisico in tijden van economische neergang toenemen, stijgen ook de minimumkapitaalvereisten voor banken om aan het grotere risico het hoofd te kunnen bieden. Wanneer het kapitaal van banken door verliezen wordt ondermijnd, is het mogelijk dat zij, om aan de strengere eisen te kunnen voldoen, hun kapitaal moeten verhogen op een moment dat zulks moeilijk en duur is, wat hun kredietverleningsvermogen zou kunnen beperken.

1. Minimálne kapitálové požiadavky, ktoré sa vzťahujú na banky podľa smernice EÚ o kapitálových požiadavkách (CRD)[1] na základe rámca Bazilej II, sú citlivé voči rizikám: čím je riziko vyššie, tým viac kapitálu musia mať banky v držbe, aby pokryli toto riziko a prípadné straty. Z toho vyplýva, že keď úverové a trhové riziká v období hospodárskeho poklesu narastajú, zvyšujú sa aj kapitálové požiadavky, aby sa pokryli tieto vyššie riziká. Banky môžu potrebovať dodatočný kapitál, aby mohli splniť tieto vyššie požiadavky, práve v období, keď sú ich kapitálové zdroje znížené z dôvodu strát a ich príležitosti na zvýšenie kapitálu sú obmedzené a nákladné. Tým sa môže obmedziť schopnosť bánk poskytovať úvery hospodárskym subjektom.

2. Het feit dat de RKV zou kunnen bijdragen tot de procycliciteit van het financiële stelsel die in het kader van het vroegere Bazel I-raamwerk werd waargenomen, heeft ertoe geleid dat artikel 156 in de richtlijn is opgenomen. Overeenkomstig dat artikel dient de Europese Commissie (Commissie) periodiek te onderzoeken of de RKV " van grote invloed is op de conjuncturele cyclus " en op basis van deze analyse om de twee jaar een verslag op te stellen, dat, zo nodig vergezeld van passende voorstellen, bij het Europees Parlement en de Raad moet worden ingediend.

2. Keďže smernica CRD by mohla prispieť k procyklickosti pozorovanej vo finančnom systéme v období uplatňovania predchádzajúceho rámca Bazilej I, začlenil sa do smernice CRD článok 156, na základe ktorého sa od Európskej komisie (ďalej len „Komisia“) požaduje, aby pravidelne monitorovala, či má smernica CRD „ významné účinky na hospodársky cyklus “ a na základe tohto preskúmania predložila každé dva roky správu Európskemu parlamentu a Rade spolu s príslušnými nápravnými opatreniami.

3. Het onderhavige verslag is voor deze doeleinden opgesteld. Het is er gekomen in nauwe samenwerking met de Europese Centrale Bank (ECB) en het Comité van Europese bankentoezichthouders (CEBT), die in 2006 een gezamenlijke taskforce inzake de impact van het nieuwe kader voor kapitaalvereisten (TFICF) hebben opgericht[2]. In aanvulling op de raadplegingen van belanghebbenden die de ECB in het kader van de voorbereiding van haar analytische bijdrage heeft gehouden, heeft de Commissie twee online-enquêtes georganiseerd om gemakkelijker feedback van kredietnemers[3] en -gevers[4] te kunnen vergaren. Er zij benadrukt dat de gepresenteerde analyse een indicatief karakter heeft omdat de voorschriften van RKV II[5] pas in 2009 zijn aangenomen.

3. Táto správa bola vypracovaná práve na tento účel, a to v úzkej spolupráci s ECB a s Výborom európskych orgánov bankového dohľadu (CEBS), ktorý v roku 2006 zriadil spoločnú Pracovnú skupinu pre skúmanie vplyvov nového kapitálového rámca (pracovná skupina TFICF)[2]. Okrem konzultácií so zainteresovanými stranami, ktoré uskutočnila ECB v rámci prípravy svojho analytického príspevku, Komisia sprístupnila dva on-line dotazníky, aby stranám žiadajúcim o úvery[3] a stranám poskytujúcim úvery[4] uľahčila predkladanie príspevkov. Treba zdôrazniť, že predložená analýza má iba indikatívny charakter vzhľadom na skutočnosť, že pravidlá smernice CRD II[5] boli prijaté iba v roku 2009.

Bronnen van procycliciteit en gevolgen ervan voor de analyse

ZDROJE PROCYKLICKOSTI A ICH VPLYV NA ANALÝZU

4. Bancaire kapitaalregelgeving kan de cycliciteit die met kredietverlening door banken samenhangt, versterken. Gezien hun risicogevoelige aard wordt ervan uitgegaan dat de kapitaalvereisten van het Bazel II-raamwerk, die in de EU met de RKV in wetgeving werden omgezet, sterker stijgen in tijden van recessie en minder snel toenemen in perioden van economische groei. Aangezien extra kapitaal aantrekken in economisch moeilijke tijden voor banken duur kan zijn, zou dit hen ertoe kunnen aanzetten in plaats daarvan hun kredietverlening terug te schroeven. Daartegenover staat dat de kapitaalvereisten bij een economische opleving soepeler worden, waardoor banken over meer manoeuvreerruimte beschikken om ten opzichte van het historische gemiddelde van de gehele conjunctuurcyclus meer en/of risicovollere leningen te verstrekken.

4. Prostredníctvom regulácie bankového kapitálu sa môže potenciálne posilniť cyklickosť, ktorá sa prejavuje v správaní bánk pri poskytovaní úverov. Vzhľadom na to, že kapitálové požiadavky, ktoré boli stanovené v rámci „Bazilej II“ a transponované v EÚ prostredníctvom smernice CRD, sú citlivé voči rizikám, možno očakávať, že v období recesie sa budú zvyšovať a v období hospodárskeho rozmachu sa budú znižovať. Keďže v období hospodárskeho poklesu môže byť získavanie dodatočného kapitálu pre banky nákladné, môže sa stať, že namiesto zvyšovania kapitálu obmedzia poskytovanie úverov. A naopak, keďže kapitálové požiadavky sú v období hospodárskeho rastu uvoľnenejšie, banky majú väčší manévrovací priestor na to, aby poskytovali viac úverov a/alebo rizikovejšie úvery v porovnaní s historickým priemerom zaznamenaným za hospodársky cyklus.

5. Kredietverlening door banken is procyclisch, maar er mag niet zomaar van worden uitgegaan dat cyclische kapitaalvereisten deze procycliciteit versterken. De procycliciteit van kredietverlening door banken is immers het gevolg van vele, vaak onderling met elkaar samenhangende factoren[6], zoals beperkingen van de risicometing[7] en informatieasymmetrieën[8] tussen kredietnemers en -gevers. De procycliciteit van de kredietverlening kan voorts ook het gevolg zijn van inadequate reacties[9] van deelnemers van het financiële stelsel op veranderingen in de economische toestand.

5. Avšak poskytovanie bankových úverov má procyklický charakter a nemožno predpokladať, že cyklické kapitálové požiadavky ako také budú mať zosilňujúci účinok. Procyklický charakter poskytovania bankových úverov často vyplýva z viacerých, navzájom prepojených faktorov[6], ako sú obmedzenia súvisiace s meraním rizík[7] a asymetria v informáciách[8] medzi poskytovateľmi úverov a žiadateľmi o úvery. Navyše procyklickosť v poskytovaní úverov môže vyplývať aj z nevhodných reakcií[9] účastníkov finančného systému na zmeny hospodárskych podmienok.

Schommelingen in de kwaliteit van de balans van banken worden ook door de verslaggevingsregels beïnvloed. In wezen zouden de gerealiseerde of ongerealiseerde winsten ten gevolge van prijsstijgingen van activa (zoals blijkt uit de reële waarde ervan) of een verbetering van de kredietkwaliteit (zoals blijkt uit de minder strenge voorzieningseisen voor banken) het resultaat van de banken en bijgevolg ook hun eigenvermogenspositie kunnen verbeteren, waardoor de basis wordt gelegd voor een verdere groei van de kredietverlening[10].

Na premenlivú kvalitu bankových súvah majú vplyv aj účtovné pravidlá. Realizované alebo nerealizované zisky generované rastom ceny aktív, ktoré sa prejavia v reálnej hodnote aktív, alebo lepšia úverová kvalita, ktorá sa prejaví v nižších požiadavkách na tvorbu opravných položiek bankami, môžu v zásade vylepšiť výkazy ziskov a strát banky, a teda aj vlastné finančné zdroje, čím sa môže vytvoriť základ pre ďalší rozmach úverovej činnosti[10].

6. Aangezien procycliciteit het gevolg is van diverse factoren, is het exacte effect van minimumkapitaalvereisten moeilijk vast te stellen. Met name het onderscheid tussen de effecten van het kredietaanbod en die van de kredietvraag is niet evident, te meer daar veranderingen in vraag en aanbod zowel de rentetarieven voor bankkredieten als de kredietvolumes beïnvloeden. Om deze effecten correct te kunnen bepalen, is een gedetailleerde en voldoende omvangrijke gegevensreeks vereist, die evenwel nog niet voorhanden is omdat de RKV nog maar recentelijk ten uitvoer werd gelegd. De in dit verslag opgenomen eerste evaluatie is dan ook gedeeltelijk gebaseerd op kwalitatieve informatie die onder banken en kredietnemers werd vergaard.

6. Keďže procyklickosť je podmienená rôznymi faktormi, je ťažké posúdiť presný účinok minimálnych kapitálových požiadaviek. Problémom zostáva najmä odlíšenie účinkov ponuky úverov od účinkov dopytu po úveroch, a to hlavne preto, že na úrokové sadzby a na objem poskytovaných úverov majú vplyvy jednak zmeny v ponuke, ako aj zmeny v dopyte. Aby bolo možné tieto účinky správne identifikovať, bolo by potrebné mať podrobný a dostatočne široký súbor údajov, ktorý zatiaľ nie je k dispozícii (keďže smernica CRD bola implementovaná iba nedávno). Toto prvé hodnotenie obsiahnuté v tejto správe sa preto čiastočne zakladá na kvalitatívnych informáciách získaných od bánk a od žiadateľov o úvery.

7. Van de RKV kunnen slechts procyclische effecten uitgaan indien aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Teneinde empirisch te kunnen bepalen in hoeverre van dergelijke effecten sprake is, wordt in dit verslag de door de ECB voorgestelde structuur gevolgd en een antwoord op de volgende vragen gezocht:

7. Aby smernica CRD mala procyklické účinky, musia sa splniť isté podmienky. S cieľom posúdiť, do akej miery sú tieto účinky empiricky overené, táto správa sleduje štruktúru, ktorú navrhla ECB, pričom hľadá odpovede na tieto otázky:

8. verhoogt de grotere risicogevoeligheid van het RKV-kader de cycliciteit van het vereiste minimumkapitaal (minimum required capital — MRC) en zo ja, in welke mate?

8. Viedla vyššia citlivosť rámca smernice CRD voči rizikám k posilneniu cyklickosti minimálneho požadovaného kapitálu (MPK)? Ak áno, do akej miery?

9. beïnvloeden cyclische kapitaalvereisten de kapitaalpositie van en de kredietverlening door banken?

9. Majú cyklické kapitálové požiadavky vplyv na úroveň kapitálu, ktorý majú banky v držbe, a ovplyvňujú ponuku bankových úverov?

10. versterkt de cycliciteit van de kredietverlening door banken de conjuncturele cyclus?

10. Má cyklickosť ponuky bankových úverov zosilňujúci účinok na hospodársky cyklus?

Cycliciteit van het VEREISTE MINIMUMKAPITAAL

CYKLICKOSť MINIMÁLNEHO REGULAčNÉHO KAPITÁLU

11. Met de goedkeuring van de RKV zijn de kapitaalvereisten risicogevoeliger geworden in vergelijking met Bazel I, aangezien banken voor de berekening van hun vereist minimumkapitaal methoden kunnen kiezen die zijn afgestemd op hun specifieke situatie en op de mate van verfijning van hun risicobeheer. Met de interne-ratingbenadering (IRB) kunnen banken bijvoorbeeld de kapitaalvereisten voor het kredietrisico berekenen op basis van hun eigen inputparameters, zoals de kans op wanbetaling (probability of default — PD), het verlies bij wanbetaling (loss given default — LGD) en het uitstaande bedrag bij wanbetaling (exposure at default — EAD)[11].

11. Prijatím smernice CRD sa kapitálové požiadavky stali citlivejšími voči rizikám v porovnaní s rámcom Bazilej I, pretože umožnili bankám, aby si na stanovenie regulačného kapitálu zvolili také prístupy, ktoré zodpovedajú ich situácii a prepracovanosti ich rizikového manažmentu. Prístup založený na interných ratingoch (IRB) napríklad bankám umožnil, aby kapitálové požiadavky pre úverové riziko stanovili pomocou vlastných „ukazovateľov rizika“, ako sú pravdepodobnosť zlyhania (Probability of Default, PD), strata zo zlyhania (Loss Given Default, LGD) a vystavenie voči riziku zlyhania (Exposure at Default, EAD)[11].

12. Door de verwachte verbetering van de risicogevoeligheid van de wettelijke kapitaalvereisten in het kader van de RKV werd algemeen aangenomen dat deze vereisten mettertijd variabeler (of cyclischer) zouden worden. Aangezien de vereisten voor het kredietrisico in het kader van de eerste pijler meer dan 80% van het totale MRC uitmaken, wordt er in het algemeen van uitgegaan dat de inaanmerkingneming van de kredietrisicoparameters bij de berekening van risicogewogen activa op basis van de interne-ratingbenaderingen de voornaamste aanjager van de potentiële cycliciteit van het MRC is, hoewel de risicogewichten bij alle drie de benaderingen (standaardbenadering[12], elementaire interne-ratingbenadering[13] en geavanceerde interne-ratingbenadering) geacht worden mee te evolueren met de macro-economische toestand. Aangezien de PD van vorderingen bij de interne-ratingbenaderingen in een economische opleving daalt en bij een economische neergang stijgt, worden de kapitaalvereisten geacht dienovereenkomstig te variëren[14].

12. Vzhľadom na očakávanú vyššiu citlivosť regulačných kapitálových požiadaviek voči rizikám podľa smernice CRD sa všeobecne očakávalo, že postupne sa stanú tieto požiadavky premenlivejšími (alebo cyklickými). Keďže požiadavky týkajúce sa úverového rizika predstavujú viac ako 80 % celkového minimálneho požadovaného kapitálu podľa piliera 1, všeobecne prevláda názor, že hlavnou hnacou silou možnej cyklickosti MPK je začlenenie parametrov úverového rizika v rámci prístupov založených na internom ratingu do výpočtu rizikovo vážených aktív (RVA), hoci rizikové váhy v rámci všetkých troch prístupov – štandardizovaného prístupu[12], základného prístupu založeného na internom ratingu (IRB)[13] a pokročilého prístupu založeného na internom ratingu – by mali byť citlivé na makroekonomické podmienky. Pokiaľ ide o prístupy založené na internom ratingu, keďže pravdepodobnosť zlyhania expozície v období hospodárskeho rastu sa znižuje a v období hospodárskeho poklesu sa zvyšuje, kapitálové požiadavky by sa mali meniť zodpovedajúcim spôsobom[14].

13. Voor een grondige analyse van de cycliciteit van het MRC is een volledige conjunctuurcyclus nodig. Momenteel zijn slechts gegevens van drie referentiepunten beschikbaar[15], wat onvoldoende is om definitieve antwoorden te kunnen formuleren.

13. Na podrobnú analýzu cyklickosti MPK by bol potrebný celý hospodársky cyklus. V súčasnosti dostupné údaje sa vzťahujú iba tri časové úseky[15], čo nestačí na predloženie definitívnych odpovedí.

14. Volgens de analyse van de TFICF lag het MRC[16] op grond van de RKV ten opzichte van Bazel I gemiddeld 10,6% lager bij de banken van groep 1[17] en 6,1% lager bij de banken van groep 2[18]. Tegelijkertijd is het MRC bij de banken van groep 1 en 2 tussen juni en december 2008 met respectievelijk 8,3% en 0,1% gestegen. Deze veranderingen zijn toe te schrijven aan de stijging van de risicogewogen activa met 8,2% bij de banken van groep 1 en een daling van de risicogewogen activa met 1,5% bij de banken van groep 2. Het geheel van de vorderingen is echter sneller gestegen dan de risicogewogen activa, namelijk met respectievelijk 10,7% en 2,8%, wat erop wijst dat de stijging van het MRC tussen juni en december 2008 niet veroorzaakt werd door een toename van het aan de vorderingen verbonden risico[19].

14. Podľa analýzy TFICF z decembra 2008 MPK[16] podľa smernice CRD bol v priemere nižší o 10,6 % v prípade bánk skupiny 1[17] a o 6,1 % v prípade bánk skupiny 2 v porovnaní s rámcom Bazilej I[18]. MPK súčasne narástol o 8,3 % v prípade bánk skupiny 1 a o 0,1 % v prípade bánk skupiny 2 v období od júna do decembra 2008. Tieto zmeny možno pripísať zvýšeniu rizikovo vážených aktív o 8,2 % v prípade bánk skupiny 1 a zníženiu rizikovo vážených aktív o 1,5 %v prípade bánk skupiny 2. Celkové hodnoty expozícií však rástli rýchlejším tempom ako rizikovo vážené aktíva, t. j. o 10,7 % v prípade bánk skupiny I a o 2,8 % v prípade bánk skupiny II, čo naznačuje, že zvýšenie MPK od júna do decembra 2008 nebolo spôsobené zvýšením rizikovosti expozícií[19].

15. In juni 2009 lag het MRC voor de banken van groep 1 en 2 op grond van de RKV nog steeds lager dan in het kader van Bazel I (respectievelijk 7,7% en 5,5%). Tussen december 2008 en juni 2009 daalden de risicogewogen activa van de banken van groep 1 met 2,1%, ondanks een toename van het geheel van de vorderingen met 0,3%. Het MRC van groep 1 steeg echter met 3,7%, hoofdzakelijk door een toename van de aftrekposten voor verwante ondernemingen en securitisaties en te lage voorzieningen voor verwachte verliezen. Daarom zal verder moeten worden onderzocht of andere MRC-componenten dan de risicogewogen activa de volatiliteit van het MRC op langere termijn vergroten[20].

15. V júni 2009 MPK v prípade bánk skupiny 1 a bánk skupiny 2 naďalej klesal na základe smernice CRD v porovnaní s rámcom Bazilej I (o 7,7 % v prípade bánk skupiny 1 a o 5,5 % v prípade bánk skupiny 2). Od decembra 2008 do júna 2009 sa riziko vážené aktíva bánk skupiny 1 znížili o 2,1 % napriek zvýšeniu celkových expozícií o 0,3 %. MPK bánk skupiny 1 sa však zvýšil o 3,7 %, čo bolo spôsobené najmä zvyšujúcimi sa odpočtami za pridružené subjekty a sekuritizácie, ako aj nedostatočnými opravnými položkami pre očakávané straty. Ďalším monitorovaním sa posúdi, či k premenlivosti MPK v dlhodobom časovom horizonte prispeli aj iné prvky MPK ako iba rizikovo vážené aktíva[20].

16. Diverse factoren kunnen tot deze enigszins verrassende ontwikkeling van de risicogewogen activa ten opzichte van het geheel van de vorderingen hebben bijgedragen, zoals onder meer steunmaatregelen van overheden ten behoeve van banken en een verschuiving in de samenstelling van de portefeuille van banken naar minder risicovolle vorderingen. De waargenomen veranderingen in de samenstelling van de portefeuilles, die wijzen op een verschuiving van portefeuilles met een hoge PD (bedrijfskredietportefeuille) naar portefeuilles met een lagere PD (staatsleningenportefeuille), verklaart ten dele waarom de hierboven besproken toename van de risicogewogen activa kleiner is dan de toename van de totale vorderingen (zie grafiek 1 in het bij dit verslag gevoegde werkdocument van de diensten van de Commissie). Het resultaat kan ook worden beïnvloed door de tijd die nodig is voor de herziening van de PD-waarden[21].

16. Existuje celý rad faktorov, ktoré mohli prispieť k tejto pomerne prekvapivej dynamike rizikovo vážených aktív voči celkovým expozíciám, vrátane vládnych programov na pomoc bankám a zmien v zložení bankových portfólií smerom k menej rizikovým expozíciám. Pozorované zmeny v zložení portfólia, ktoré naznačujú posun od portfólií s vysokou pravdepodobnosťou zlyhania (podnikové portfólio) k portfóliám s nižšou pravdepodobnosťou zlyhania (štátne portfólio), čiastočne vysvetľujú, prečo je vyššie spomínaný nárast rizikovo vážených aktív nižší ako zvýšenie hodnoty expozícií (pozri tabuľku 1 v sprievodnom pracovnom dokumente útvarov Komisie). Navyše tento výsledok môže byť vyvolaný časovým posunom v procese revízie pravdepodobnosti zlyhania[21].

17. Bovendien is uit regressieanalyses van het effect van de conjunctuurcyclus op diverse onderdelen van de portefeuilles van banken gebleken dat de coëfficiënt van de conjunctuurcyclus[22] positief is voor vorderingen op ondernemingen en voor vorderingen op particulieren en negatief voor vorderingen op centrale overheden[23], wat lijkt overeen te stemmen met de reeds eerder vermelde vaststelling dat banken hun portefeuilles hebben herschikt ten voordele van vorderingen die minder kapitaalintensief werden geacht.

17. Navyše z regresných analýz vplyvu hospodárskeho cyklu na rôzne segmenty bankových portfólií vyplynulo, že koeficient hospodárskeho cyklu[22] bol kladný v prípade tried expozícií voči podnikom a retailovým klientom a záporný v prípade expozícií voči štátom[23], čo je, ako sa zdá, v súlade s vyššie uvedeným zistením, že banky upravili zloženie svojich portfólií smerom k expozíciám, u ktorých sa predpokladá, že sú menej náročné na kapitál.

18. Uit de meerlandenanalyse van de gegevens van de toezichthouders sinds december 2008 werd geconcludeerd dat de macro-economische situatie van invloed was op de risicoparameters en op de PD in het bijzonder[24]. Tot eind 2008 hadden de macro-economische omstandigheden op het niveau van de afzonderlijke instellingen echter geen noemenswaardig effect op het MRC. Deze enigszins verrassende vaststelling wordt vooral verklaard door het effect van de hierboven vermelde herschikking van de portefeuilles.

18. Z analýzy údajov v oblasti dohľadu z decembra 2008, ktorá sa týkala viacerých krajín, vyplynulo, že makroekonomické podmienky mali vplyv na rizikové parametre, a najmä na pravdepodobnosť zlyhania[24]. Až do konca roku 2008 však makroekonomické podmienky výraznejšie neovplyvnili MPK na úrovni individuálnych inštitúcií. Toto viac-menej neočakávané zistenie sa dá do veľkej miery vysvetliť vyššie spomínanými účinkami úprav vykonaných v portfóliu.

Effect van de kapitaalvereisten op de kredietverlening door banken

VPLYV KAPITÁLOVÝCH POžIADAVIEK NA POSKYTOVANIE ÚVEROV BANKAMI

19. Opdat wettelijke kapitaalvereisten de kredietverlening door banken beïnvloeden, moeten zij banken bindende verplichtingen opleggen met betrekking tot hun kapitaalbasis. Banken kunnen bij de bepaling van het kapitaal dat zij moeten aanhouden, ook nog met andere relevante factoren dan wettelijke verplichtingen rekening houden. Economische kapitaalmodellen, verwachtingen van andere marktdeelnemers en met name de vereisten van ratingbureaus kunnen banken dwingen hun kapitaal op te trekken, zelfs wanneer zij al aan de wettelijke eisen voldoen.

19. S cieľom dosiahnuť, aby regulačné kapitálové požiadavky mali vplyv na poskytovanie úverov bankami, musia byť záväzné, pokiaľ ide o výšku kapitálu, ktorý musia mať banky v držbe. Regulačné požiadavky však nesmú byť jediným určujúcim faktorom pri rozhodovaní bánk o tom, koľko kapitálu budú mať v držbe. Ekonomické modely kapitálu, očakávania ostatných účastníkov trhu, a najmä požiadavky ratingových agentúr môžu nútiť banky k tomu, aby zvýšili úroveň svojho kapitálu aj vtedy, keď spĺňajú regulačné požiadavky.

20. Uit de resultaten van de enquêtes van de ECB is gebleken dat ratingbureaus de grootste rol spelen in de bepaling van het gewenste kapitaal en dat zij voor grote, internationale banken mogelijkerwijs belangrijker zijn dan de wettelijke kapitaalvereisten. Dit doet vermoeden dat de veranderingen in de omvang van de gewenste kapitaalbasis van banken en het daarmee verband houdende effect op hun kredietverlening hoofdzakelijk beïnvloed worden door de ambitie van individuele instellingen om bepaalde ratings van ratingbureaus te verkrijgen. Evenzo zouden economische kapitaalmodellen in de besluitvorming van grote banken inzake kapitaaltoewijzing zwaarder kunnen wegen dan de wettelijke vereisten[25]. De recente financiële crisis heeft gewezen op het belang van de verwachtingen van de marktdeelnemers voor de bepaling van de kapitaalpositie van banken. Het lijkt erop dat de druk op banken om hun kapitaalbuffers niet te verlagen, gevoed werd door de bezorgdheid van de marktdeelnemers over de gepastheid van de kwaliteit en het niveau van het aangehouden kapitaal in de moeilijke periode, veeleer dan door de cyclische volatiliteit van het MRC.

20. Výsledky dotazníkého zisťovania uskutočneného ECB ukázali, že ratingové agentúry zohrávajú kľúčovú úlohu pri stanovovaní požadovanej výšky kapitálu a že tento faktor je dokonca ešte dôležitejší ako regulačné kapitálové požiadavky v prípade veľkých medzinárodne pôsobiacich bánk. Z toho vyplýva, že zmeny v úrovni požadovaného kapitálu a súvisiace vplyvy na poskytovanie bankových úverov môžu byť v prvom rade ovplyvňované cieľom jednotlivých inštitúcií získať určitý rating od ratingových agentúr. Podobne aj v prípade veľkých bánk platí, že ekonomické modely kapitálu by mohli byť potenciálne dôležitejšími faktormi pri alokácii kapitálu ako regulačné požiadavky[25]. Nedávna finančná kríza poukázala na význam očakávaní účastníkov trhu pri stanovovaní výšky kapitálu bánk. Zdá sa, že tlak vyvíjaný na banky, aby upustili od znižovania kapitálových rezerv, bol vyvolaný skôr obavami účastníkov trhu ohľadom primeranosti kvality a výšky kapitálu v obdobiach napätia, ako cyklickou premenlivosťou MPK.

21. Kapitaalvereisten kunnen pas effect op de kredietverlening door banken sorteren indien deze kredietverlening veeleer door het kredietaanbod dan door de kredietvraag wordt gestuurd. Daarenboven dienen kapitaalvereisten in vergelijking met andere factoren inzake kredietaanbod en -vraag ook een belangrijke determinant van de cycliciteit van de kredietverlening te zijn. Factoren aan de vraagzijde die de kredietgroei beïnvloeden, zijn onder meer de verwachtingen van de consumenten, inflatie en werkloosheidscijfers.

21. S cieľom dosiahnuť, aby mali regulačné kapitálové požiadavky vplyv na poskytovanie bankových úverov, poskytovanie úverov bankami by sa malo riadiť skôr ponukou úverov ako dopytom po úveroch. Navyše kapitálové požiadavky by mali predstavovať aj hlavný faktor podmieňujúci cyklickosti poskytovania úverov v porovnaní s inými faktormi ponuky úverov a dopytu po úveroch. Medzi faktory dopytu, ktoré ovplyvňujú rast bankových úverov, patria aj očakávania spotrebiteľa, inflácia a miera nezamestnanosti.

22. De enquête van de ECB over kredietverlening (Bank Lending Survey of BLS)[26] doet vermoeden dat de RKV het kredietbeleid van banken enigszins heeft beïnvloed. Bevraagde banken meldden dat het effect van de RKV op de kredietvoorwaarden duidelijker merkbaar was bij bedrijfsleningen (zowel het midden- en kleinbedrijf (mkb) als grote ondernemingen) dan bij gezinsleningen (zie grafiek 2). Het effect van de RKV varieert echter aanzienlijk tussen banken: hoewel op het niveau van de eurozone het merendeel van de banken heeft verklaard dat de RKV tot nu toe eigenlijk geen effect op hun kredietvoorwaarden heeft gehad, zijn er aanzienlijke verschillen tussen de verschillende landen (zie grafiek 3). Terwijl in bepaalde landen banken hebben gemeld dat de RKV weinig of geen invloed heeft gehad op hun beleid inzake bedrijfsleningen, verklaarde in andere landen tot wel 80% van de banken dat de RKV tot een duidelijke aanscherping van de kredietvoorwaarden heeft geleid. Evenzo meldde een aantal landen dat de RKV tot een duidelijke versoepeling van de kredietvoorwaarden voor gezinsleningen heeft geleid, terwijl de meeste landen net aangaven dat de voorwaarden door de richtlijn aanzienlijk strenger zijn geworden.

22. Z prieskumu ECB zameraného na poskytovanie bankových úverov (BLS)[26] vyplýva, že smernica CRD mala istý vplyv na politiky poskytovania úverov. Banky, na ktoré sa prieskum vzťahoval, uviedli, že vplyv smernice CRD na úverové štandardy bol výraznejší pri úveroch pre podniky (pre MSP a veľké podniky) ako pri úveroch pre domácnosti (pozri tabuľku 2). Význam smernice CRD sa však medzi jednotlivými bankami značne líšil: zatiaľ čo na súhrnnej úrovni eurozóny veľká väčšina bánk uviedla, že smernica CRD v podstate nemala žiadny vplyv na ich úverové štandardy, medzi jednotlivými krajinami sú značné rozdiely (pozri tabuľku 3). Zatiaľ čo banky v niektorých krajinách uviedli, že smernica CRD mala malý alebo žiadny vplyv na ich politiky v oblasti poskytovania úverov podnikom, až 80 % bánk v ostatných krajinách uviedlo, že smernica CRD viedla k jasnému sprísneniu úverových štandardov. Smernica CRD vo väčšine krajín podobne prispela aj k úplnému sprísneniu úverových štandardov uplatňovaných na poskytovanie úverov domácnostiam, no niekoľko krajín uviedlo, že viedla k úplnému zmierneniu týchto štandardov.

23. De enquête die de Commissie onder banken heeft gehouden, had betrekking op de factoren die hen er tussen oktober 2008 en april 2009 toe hebben aangezet hun kredietverlening te beperken (zie grafiek 4). Hoewel 47% van de respondenten veranderingen in het verplichte kapitaal als reden opgaf, kwamen andere factoren nog vaker voor, namelijk de algemene economische en/of sectorspecifieke vooruitzichten (95%), de vooruitzichten van de afzonderlijke kredietnemers (79%) en de beschikbaarheid van zekerheden voor startende ondernemingen (63%). Uit recente onderzoeken van de ECB in de eurozone is gebleken dat de kapitaalpositie van banken (in de ruime zin van het woord, dus meer dan alleen maar het MRC) in de afgelopen twee jaar van invloed is geweest op de kredietverlening aan gezinnen en ondernemingen, hoewel de invloed ervan minder uitgesproken was dan die van factoren uit de "risicoperceptiecategorie" (zie grafieken 5 en 6).

23. Dotazník Komisie určený pre banky zisťoval, aké faktory viedli k obmedzeniu v poskytovaní úverov od októbra 2008 do apríla 2009 (pozri tabuľku 4). Hoci 47 % respondentov spomenulo zmeny regulačného kapitálu, tomuto faktoru predchádzali všeobecné hospodárske vyhliadky a/alebo vyhliadky odvetvia (95 %), vyhliadky týkajúce sa žiadateľov o úver (79 %) a dostupnosť kolaterálu v prípade nových podnikov (63 %). Z nedávnych štúdií ECB zahŕňajúcich eurozónu podobne vyplýva, že kapitálová pozícia banky (v širšom slova zmysle presahujúcom MPK) mala vplyv na ponuku úverov pre domácnosti a podniky za posledné dva roky, hoci ten vplyv bol menej výrazný ako vplyv faktorov z kategórie „vnímanie rizík“ (pozri tabuľky 5 a 6).

24. De recente gebeurtenissen hebben aangetoond dat bepaalde zwakke punten in wettelijke kapitaalvereisten ook procyclisch kunnen werken. In de voorspoedige jaren voorafgaand aan de crisis hebben heel wat grote banken hun hefboomfinanciering fors opgetrokken. De risico's, met inbegrip van de risico's in de handelsportefeuille, namen daardoor danig toe, maar werden onvoldoende in aanmerking genomen voor het verplicht aan te houden kapitaal. Door de crisis groeide de bezorgdheid over de toereikendheid van het kapitaal van banken en om de hogere, door de marktspelers passend geachte kapitaalratio's te halen, zagen banken zich genoodzaakt de hefboomwerking in hun activiteiten snel af te bouwen en kapitaal op te halen onder moeilijke marktomstandigheden, wat de druk nog verder opdreef. Tot wel 50% van de banken heeft aan de ECB gemeld dat de financiële crisis een negatieve invloed heeft gehad op zowel hun kapitaalpositie (aanzienlijke afwaarderingen en verliezen op handelsportefeuilles[27] en onderbrekingen in de toegang tot wholesale funding) als hun kredietbeslissingen (zie grafiek 7).

24. Nedávne udalosti poukázali na skutočnosť že niektoré nedostatky regulačných kapitálových požiadaviek môžu mať takisto procyklické účinky. Počas hospodárskeho rastu, ktorý predchádzal kríze, mnohé veľké banky agresívne zvyšovali pákový efekt, čím znásobovali riziká vrátane rizík obsiahnutých v obchodných knihách, ktoré neboli dostatočne pokryté regulačným kapitálom. Kríza vyvolala obavy ohľadom kapitálovej primeranosti bánk a mnohé banky v snahe dosiahnuť vyšší kapitálový podiel, považovaný za primeraný účastníkmi trhu, museli v zložitej trhovej situácii urýchlene znížiť dlhy a získať dodatočný kapitál, čo vyvolalo ďalšie napätie. Až 50 % bánk oznámilo ECB, že finančná kríza mala negatívny vplyv na ich kapitálovú pozíciu (v dôsledku značných odpisov a strát v obchodných knihách a prerušenia prístupu k medzibankovému financovaniu[27]), ako aj na ich rozhodovanie pri poskytovaní úverov (pozri tabuľku 7).

25. Toch concludeert de ECB in haar analyse dat de recente daling van de kredietgroei in ruime mate het gevolg is van een dalende vraag naar leningen. De langetermijntendensen van de totale kredietgroei en de economische activiteit in de eurozone (zie grafiek 8) duiden erop dat de kredietverlening zich in het verleden gewoonlijk procyclisch ontwikkelde ten aanzien van de conjunctuurcyclus. Niettegenstaande de druk waaronder de banken van de eurozone tijdens de financiële crisis stonden en de overgang naar de RKV, sluit de totale kredietgroei sinds kort weer min of meer aan bij het historische patroon. De groei van de gezinsleningen daalde over het algemeen parallel met de vertraging van de economische activiteit, terwijl de groei van leningen aan niet-financiële ondernemingen met enige vertraging is beginnen te dalen, zoals in het verleden ook al werd waargenomen.

25. Z analýz ECB však vyplýva, že na nedávny pokles v poskytovaní úverov mal do značnej miery vplyv klesajúci dopyt po úveroch. Dlhodobé trendy súhrnného rastu úverov a hospodárskej činnosti v eurozóne (pozri tabuľku 8) poukazujú na to, že z historického hľadiska malo poskytovanie úverov tendenciu vyvíjať sa procyklicky spolu s hospodárskym cyklom. Napriek tlakom, s ktorými sa banky v eurozóne vyrovnávali počas finančnej krízy a počas prechodu na smernicu CRD, rast v poskytovaní úverov na súhrnnej úrovni sa v poslednej dobe viac-menej vyvíjal v súlade s historickými modelmi. Poskytovanie úverov domácnostiam všeobecne klesalo súčasne so spomaľovaním hospodárskej činnosti, zatiaľ čo rast úverov pre nefinančné podniky ešte len začal klesať s časovým oneskorením, čo zodpovedá vývoju, ktorý sme pozorovali v minulosti.

26. Over het algemeen is het nog steeds moeilijk te beoordelen in hoeverre de tenuitvoerlegging van de RKV de procycliciteit van de kredietverlening door banken heeft versterkt. Hoewel de in dit deel aangehaalde ondersteunende gegevens op mogelijke verbanden tussen de RKV en de kredietverlening door banken wijzen, dient gedurende een langere periode onderzoek te worden gedaan om duidelijker conclusies te kunnen trekken. Bovendien dient er met klem op te worden gewezen dat de tenuitvoerlegging van het Bazel II-kader samenviel met het begin van de financiële crisis, waardoor het bijzonder moeilijk is de effecten van beide gebeurtenissen van elkaar te onderscheiden .

26. Zatiaľ sa dá iba ťažko posúdiť, do akej miery viedlo zavedenie smernice CRD k procyklickejšiemu poskytovaniu úverov bankami. Hoci dôkazy uvedené v tomto oddiele poukazujú na isté potenciálne prepojenie medzi smernicou CRD a správaním bánk pri poskytovaní úverov, bude nutná analýza za dlhšie obdobie, aby bolo možné vyvodiť dôkladnejšie závery. Okrem toho je nutné zdôrazniť, že implementácia rámca Bazilej II sa časovo zhodovala s vypuknutím finančnej krízy, takže je obzvlášť zložité rozlíšiť účinky týchto dvoch udalostí.

Effect van de kredietbeschikbaarheid op de conjunctuurcyclus

VPLYV DOSTUPNOSTI ÚVEROV NA HOSPODÁRSKY CYKLUS

27. De laatste stap van de analyse heeft betrekking op de mate waarin de door de RKV veroorzaakte veranderingen in de kredietverlening door banken de conjunctuurcyclus beïnvloeden.

27. Posledný krok analýzy sa týka rozsahu, v akom zmeny v ponuke bankových úverov spôsobené smernicou CRD ovplyvnili hospodársky cyklus.

28. Van de RKV kan pas een versterkend effect op de reële economie uitgaan indien een aanzienlijk aantal kredietnemers van hun bank afhankelijk zijn, wat inhoudt dat zij hun bankleningen niet kunnen inruilen voor alternatieve financieringsbronnen. Uit de gegevens van de ECB blijkt dat bij de nieuwe, aan niet-financiële ondernemingen toegekende bedrijfsleningen (zie grafiek 9) leningen aan het mkb medio 2008 een hoogtepunt hebben bereikt en sindsdien met ongeveer 15% zijn gedaald. Grote leningen bereikten hun hoogtepunt pas begin 2009 en waren in september 2009 met ongeveer 10% gedaald. Hoewel deze cijfers erop wijzen dat de kredietverlening aan het mkb sterker door de economische neergang werd beïnvloed, zijn in de afgelopen maanden ook minder leningen aan grote ondernemingen toegekend. Het volume van kleine leningen is evenwel sterker gedaald dan dat van grote leningen en het verschil tussen de rentetarieven op kleine en grote leningen gaat sinds het begin van 2008 in stijgende lijn (zie grafiek 10).

28. Aby smernica CRD mala posilnený vplyv na reálnu ekonomiku, musí byť značný počet žiadateľov o úver „závislých od banky“, čo znamená, že nemôžu zameniť bankové úvery za iné spôsoby financovania. Z údajov ECB vyplýva, že pokiaľ ide o nové obchodné úvery poskytnuté nefinančným spoločnostiam (pozri tabuľku 9), dosiahli menšie úvery najvyššiu hodnotu v polovici roka 2008, ale odvtedy klesli približne o 15 %, pričom veľké úvery dosiahli vrchol začiatkom roka 2009 a do septembra 2009 sa znížili približne o 10 %. Hoci táto situácia naznačuje, že hospodárskym poklesom boli výraznejšie ovplyvnené úvery pre MSP, v posledných mesiacoch sa znížilo aj poskytovanie úverov veľkým spoločnostiam. Objemy malých úverov sa však znížili výraznejšie ako objemy veľkých úverov a rozpätie medzi sadzbami malých a veľkých úverov sa od začiatku roku 2008 zvýšilo (pozri tabuľku 10).

29. Volgens een recent onderzoek[28] lijken de meeste Europese kleine en middelgrote ondernemingen ondanks de minder aantrekkelijke kredietvoorwaarden nog steeds toegang te hebben tot bankkredieten. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat de meeste leningaanvragen een positief gevolg hebben gekregen: 60% van de kleine en middelgrote ondernemingen van de eurozone meldde in de eerste helft van 2009 het volledige gevraagde leningbedrag te hebben ontvangen terwijl nog eens 17% een deel van het gevraagde bedrag heeft gekregen; slechts 12%[29] van de leningaanvragen werd geweigerd (zie grafiek 11). De Commissie kwam in het kader van een andere enquête onder Europese ondernemingen over de beschikbaarheid van bankkredieten tot vergelijkbare schattingen[30].

29. Podľa nedávneho prieskumu[28] týkajúceho sa európskych MSP sa zdá, že väčšina z nich má stále prístup k bankovému financovaniu, i napriek zhoršeným podmienkam poskytovania úveru. Výsledky prieskumu poukázali na to, že žiadosti o bankové financovanie boli vo veľkej miere úspešne schválené. 60 % MSP v eurozóne uviedlo, že v prvej polovici roku 2009 získali v plnej výške úvery, o ktoré žiadali, a ďalších 17 % získalo časť požadovaného úveru; iba 12 %[29] žiadostí bolo zamietnutých (pozri tabuľku 11). Porovnateľné odhady získala Komisia zo samostatného dotazníka určeného podnikom v EÚ o dostupnosti bankových úverov[30].

30. Wat de mate betreft waarin ondernemingen met kredietbehoeften erin slagen de gevolgen van de strengere kredietvoorwaarden naar aanleiding van de economische neergang het hoofd te bieden, wijzen gegevens erop dat de daling in de verlening van langlopende bankleningen die zich sinds eind 2008 heeft voorgedaan (zie grafiek 12), enigszins werd opgevangen met marktfinanciering, zoals de uitgifte van aandelen en schuldinstrumenten. In het mkb hebben de meeste ondernemingen die in de eerste helft van 2009 een handelskrediet of een andere vorm van externe financiering nodig hadden, het gewenste bedrag volledig gekregen. Toch meldde een aantal ondernemingen dat zij geen beroep hebben kunnen doen op deze alternatieve financieringsbronnen (respectievelijk 13% en 15%, zie grafiek 11).

30. Pokiaľ ide o rozsah, v akom sú podniky žiadajúce o úver schopné zmierniť dosah obmedzeného poskytovania úverov v období hospodárskeho poklesu, z dôkazov vyplýva, že financovanie prostredníctvom trhu, ako napríklad vydávanie majetkových alebo dlhových cenných papierov, mierne vyrovnalo pokles dlhodobého bankového financovania zaznamenaného od konca roku 2008 (pozri tabuľku 12). Pokiaľ ide o MSP, hoci väčšina podnikov, ktoré v prvom polroku 2009 požiadali o obchodný úver alebo iné externé financovanie, získala celú požadovanú sumu, niektoré podniky uviedli, že sa im nepodarilo získať z týchto alternatívnych zdrojov žiadne finančné prostriedky (13 % resp. 15 %, pozri tabuľku 11).

31. Ondanks de tekenen die erop wijzen dat steeds vaker de markt en niet de banken als financieringsbron wordt gebruikt, mag de belangrijke rol van de banken in de kredietverlening voor uitgaven en investeringen niet worden onderschat, vooral omdat bepaalde, voornamelijk kleinere ondernemingen via alternatieve kanalen maar moeilijk aan de nodige middelen kunnen komen. Bovendien is uit recente empirische gegevens gebleken dat schokken in de kredietverlening de economische activiteit in het hoofdzakelijk op banken gebaseerde financiële stelsel van de eurozone ongunstig kunnen beïnvloeden [31] .

31. Napriek tomu, že v posledných mesiacoch pozorujeme náznaky prebiehajúcej substitúcie medzi financovaním prostredníctvom trhu a bankovým financovaním, rozhodujúca úloha bánk pri poskytovaní finančných prostriedkov na výdavky a investície by sa nemala podceňovať, najmä vzhľadom na skutočnosť, že získanie potrebných finančných prostriedkov z alternatívnych zdrojov je pre niektoré podniky obťažné, a to najmä pre menšie podniky. Okrem toho najnovšie skúsenosti preukázali, že otrasy v ponuke úverov sú schopné ovplyvniť hospodársku činnosť vo finančnom systéme eurozóny, ktorý je založený prevažne na bankách[31].

Onderliggende ratio voor de berekening van de kapitaalvereisten

ZÁSADY, NA KTORÝCH JE ZALOžENÝ VÝPOčET KAPITÁLOVÝCH POžIADAVIEK

32. In het kader van de beslissingen van de G20 is de Commissie op 26 februari 2010 een openbare raadpleging gestart over een reeks wijzigingsmogelijkheden voor de RKV met betrekking tot liquiditeits- en tegenpartijkredietrisicobeheer, de definitie van kapitaal, een hefboomratio, anticyclische maatregelen, systeemkritische financiële instellingen en het ene "rule book". De evaluatie van deze potentiële voorschriften valt evenwel buiten het bestek van dit verslag[32].

32. Na základe rozhodnutí skupiny G20 začala Komisia 26. februára 2010 verejné konzultácie o balíku možností s cieľom zmeniť a doplniť smernicu CRD v oblastiach riadenia likvidity a úverového rizika protistrany, vymedzenia kapitálu, miery využívania pákového efektu, proticyklických opatrení, systémovo dôležitých finančných inštitúcií a jednotnej knihy pravidiel. Predloženie posúdenia týchto možných požiadaviek by presahovalo rozsah tejto správy[32].

33. In de nasleep van de crisis wordt met betrekking tot procycliciteit bijzondere aandacht besteed aan twee problemen, namelijk het effect van ratingverlagingen en de kredietverlening aan het mkb. Er is in het bijzonder enige bezorgdheid over de negatieve gevolgen voor het mkb indien de kapitaalvereisten inderdaad tot een beperktere toegang tot krediet en hogere rentetarieven zouden leiden.

33. Pokiaľ ide o procyklickosť, na začiatku krízy sa zvláštna pozornosť venovala dvom otázkam: dosahu zníženia ratingu sekuritizácie a úverov pre MSP. Konkrétne sa objavili obavy ohľadom negatívneho vplyvu na MSP v prípade, že by mal kapitálový rámec za následok obmedzený prístup k úverom a vyššie úrokové sadzby.

34. De correlatie van activa kan worden beschreven als de afhankelijkheid van de activawaarde van een kredietnemer van de algemene economische toestand. Alle kredietnemers zijn door deze ene risicofactor met elkaar verbonden, waardoor zij gewoonlijk een vergelijkbare ontwikkeling doormaken. Deze correlatie verschilt naargelang van de activacategorie – de diverse kredietnemers en activacategorieën hangen immers niet allemaal even sterk van de globale economie af – en beïnvloeden ook de risicogewichten. Een voorbeeld van een lage correlatie is de particuliere leningportefeuille, aangezien gevallen van wanbetaling door particulieren doorgaans losstaan van elkaar en minder afhankelijk zijn van de conjunctuurcyclus dan wanbetaling door ondernemingen. Bijgevolg is de verliescurve vrij vlak en zijn de kapitaalvereisten minder afhankelijk van de economische situatie. Het belang van het mkb voor de Europese economie wordt in het huidige RKV-kader erkend en leningen aan het mkb met een kredietvolume van minder dan één miljoen euro worden tot de activacategorie van de particuliere leningen gerekend. De kapitaalvereisten voor dergelijke leningen worden dan ook minder sterk door de conjunctuurcyclus beïnvloed en bieden het mkb aanzienlijke voordelen ten opzichte van Bazel I.

34. Koreláciu aktív je možné opísať ako závislosť hodnoty aktív žiadateľa o úver od všeobecného stavu hospodárstva; týmto jediným rizikovým faktorom sú všetci žiadatelia o úver vzájomne prepojení, a preto majú tendenciu vykazovať rovnaký vývoj. Tieto korelácie závisia od triedy aktív, keďže rôzni žiadatelia o úver a rôzne triedy aktív vykazujú rôznu úroveň závislosti od celkového hospodárstva, a okrem toho ovplyvňujú rizikové váhy. Príkladom nízkej korelácie je retailové portfólio, keďže zlyhanie retailových zákazníkov je zvyčajne viac idiosynkratické a menej závisí od hospodárskeho cyklu ako zlyhanie podnikov. V dôsledku toho je krivka strát pomerne plochá a kapitálové požiadavky sú menej závislé od stavu hospodárstva. V súčasnom rámci smernice CRD sa uznáva dôležitosť MSP pre európske hospodárstvo a úvery pre MSP s objemom úveru menším ako milión EUR zaraďuje do triedy aktív pre retailové úvery. Kapitálové požiadavky pre takéto úvery sú preto menej ovplyvnené hospodárskym cyklom a v porovnaní s rámcom Bazilej I ponúkajú MSP výrazné výhody.

35. Het MRC voor securitisaties is eveneens belangrijk. De kapitaalvereisten worden voornamelijk gebaseerd op de externe rating van een ratingbureau[33]. Externe ratings zijn een relatief gestandaardiseerde, gemakkelijk te begrijpen en onafhankelijke maatstaf die door de markt al voor de tenuitvoerlegging van het Bazel II-kader intensief werd gebruikt[34]. Elke kredietrating van een securitisatietranche is gekoppeld aan een welbepaald risicogewogen kapitaalvereiste (zie grafiek 13). De kapitaalvereisten zijn fors hoger wanneer een securitisatie een rating van minder dan BBB- heeft en elk actief met een rating van minder dan B+ moet geheel worden gewaarborgd door verplicht aan te houden kapitaal, omdat:

35. MPK pre sekuritizáciu je takisto dôležitý. MPK je založený najmä na externom ratingu poskytnutom ratingovými agentúrami[33]. Externé ratingy poskytujú pomerne štandardizované, zrozumiteľné a nezávislé meradlo, ktoré sa už v značnej miere na trhu využívalo ešte pred jeho začlenením do rámca Bazilej II[34]. Každý úverový rating sekuritizačnej tranže je spojený s osobitnými rizikovo váženými kapitálovými požiadavkami (pozri tabuľku 13). Kapitálové požiadavky sa značne zvyšujú, ak je sekuritizácia hodnotená nižším ratingom ako BBB-, a všetky transakcie hodnotené nižšie ako B+ musia byť plne kryté regulačným kapitálom, pretože:

36. in geval van wanbetaling de verliezen bij achtergestelde tranches van securitisatieposities veel groter kunnen zijn dan bij gewone bedrijfsleningen met een soortgelijke PD; en

36. v prípade podriadených tranží by mohli byť straty pri zlyhaní oveľa vyššie v prípade sekuritizačných pozícií ako pri bežných úveroch pre podniky, ktoré majú podobnú pravdepodobnosť zlyhania, a

37. toezichthouders hebben voorzien in een prikkel die ervoor moet zorgen dat banken minder in risicovolle achtergestelde tranches met een lagere rating beleggen[35].

37. regulačné orgány zaviedli stimuly, aby odradili banky od investovania do rizikových podriadených tranží s nižším ratingom[35].

Tijdens de financiële crisis werd de rating van securitisatietranches door de ratingbureaus fors verlaagd. Daardoor gelden niet alleen voor achtergestelde, maar ook voor niet-achtergestelde tranches met een oorspronkelijk hogere rating hogere kapitaalvereisten. Vanaf juni 2009 bedraagt het kapitaalvereiste voor securitisatieposities gemiddeld 6% van het MRC voor banken van groep 1 en 3,2% voor banken van groep 2[36]. Het probleem zou kunnen worden opgelost door een verder doorgedreven differentiatie en verfijning van de kapitaalvereisten. Daarom worden de kapitaalvereisten voor securitisaties momenteel aan een diepgaand onderzoek onderworpen.

Ratingové agentúry počas krízy výrazne znížili rating sekuritizačných tranží. Vyššie kapitálové požiadavky sa stanovili nielen pre podriadené, ale aj nadriadené tranže, ktoré mali pôvodne vysoký rating. Od júna 2009 predstavovali kapitálové požiadavky pre sekuritizačné pozície priemerne 6 % MPK v prípade bánk skupiny 1 a 3,2 % v prípade bánk skupiny 2[36]. Tento problém by mohla vyriešiť väčšia diferenciácia a rozčlenenie kapitálových požiadaviek, preto sa v súčasnosti preskúmavajú sekuritizačné kapitálové požiadavky.

38. Teneinde het totale effect van de mogelijke wijzigingen in het Bazel II-raamwerk op de omvang van het kapitaal in te schatten, zal het Bazelse Comité een kwantitatieve impactstudie uitvoeren. Om het effect van deze wijzigingen op Europese banken en de mogelijke gevolgen ervan voor de kredietverlening door banken te beoordelen, heeft de Commissie het CEBT verzocht voor de EU een soortgelijk onderzoek te verrichten. Belangrijk is daarbij dat het onderzoek van het CEBT ook betrekking zal hebben op kleine banken, waarvan de kredietverlening voor het mkb van bijzonder groot belang kan zijn.

38. Bazilejský výbor vypracuje štúdiu kvantitatívneho dosahu s cieľom vyhodnotiť celkový vplyv prípadných zmien a doplnení rámca Bazilej II na úrovne kapitálu. S cieľom vyhodnotiť ich vplyv na európske banky a možný dosah na bankové úvery, Komisia vyzvala CEBS, aby vypracoval súbežnú štúdiu pre EÚ. Treba poznamenať, že CEBS do svojej analýzy zahrnie malé banky, ktorých úverové činnosti môžu mať osobitný význam pre MSP.

MAATREGELEN OM DE PROCYCLICITEIT TE BEPERKEN

OPATRENIA NA RIEšENIE PROCYKLICKOSTI

39. Aangezien het onmogelijk is de risicogevoeligheid van alle instellingen op een bepaald moment te verhogen zonder een lichte toename van de cycliciteit van het MRC op langere termijn, is een zekere mate van procycliciteit wellicht onvermijdelijk. Als antwoord op deze afruil werd in de RKV een aantal waarborgen ingevoerd om het potentiële procyclische effect te beperken, met inbegrip van stresstests (in het kader van de tweede pijler), overgangsperioden voor kapitaalniveaus, gunstiger risicogewichten voor minder conjunctuurgevoelige kredietnemers (mkb) en de verplichte berekening van de kapitaalvereisten op basis van gegevens die een ruime tijdsperiode beslaan (voor PD) en verliesramingen uitgaande van economisch moeilijke tijden (voor LGD).

39. Keďže nie je možné dosiahnuť väčšiu mieru citlivosti inštitúcií voči rizikám v určitom časovom okamihu bez toho, aby sa postupom času nezaviedla určitá miera cyklickosti do MPK, istej miere procyklickosti sa nedá vyhnúť. Smernica CRD na to reagovala zavedením celého radu ochranných opatrení s cieľom obmedziť potenciálne procyklické účinky vrátane stresového testovania (ako súčasť pilieru 2), prechodných spodných hraníc pre úrovne kapitálu, priaznivejších vážených rizík v prípade expozícií voči menej cyklickým žiadateľom o úvery (MSP) a údajov pre výpočet kapitálu na základe dlhodobých historických údajov (pre PD) a odhadov hospodárskeho poklesu (pre LGD).

40. De recente crisis heeft echter aangetoond dat marktdeelnemers ervan uitgaan dat het kapitaal wordt opgetrokken wanneer zij menen dat een instelling niet in staat is om verliezen op te vangen. Betere anticyclische maatregelen binnen het regelgevingskader voor kapitaalvereisten zouden het vertrouwen in de balans van de banken kunnen helpen herstellen en zodoende de kans verkleinen dat banken hun kapitaalvereisten moeten optrekken of de hefboomwerking van hun kredietportefeuilles drastisch moeten verlagen om aan de verwachtingen van de marktdeelnemers te voldoen. De Commissie is het met internationale instellingen als de FSB en het Bazelse Comité eens dat aanvullende maatregelen dienen te worden getroffen om buitensporige procycliciteit te voorkomen.

40. Nedávna kríza však poukázala na to, že účastníci trhu očakávajú zvýšenie úrovne kapitálu, ak nie sú presvedčení o tom, že inštitúcia je dobre zabezpečená proti stratám. Posilnenie proticyklických opatrení v rámci regulačného rámca pre kapitálové požiadavky by mohlo pomôcť nastoliť dôveru v súvahy bánk, a znížiť tak pravdepodobnosť, že banky budú musieť zvýšiť kapitálové požiadavky alebo prudko znížiť svoje dlhy v úverových portfóliách, aby splnili očakávania účastníkov trhu. Komisia súhlasí s medzinárodnými inštitúciami ako Rada pre finančnú stabilitu a Bazilejský výbor v tom, že dodatočné opatrenia sú nevyhnutné z hľadiska predchádzania nadmernej procyklickosti.

Kapitaalbuffers en voorzieningen

Kapitálové rezervy a opravné položky

41. De Commissie onderzoekt de invoering van kapitaalbuffers en/of een voorzieningenbeleid over de gehele duur van de cyclus. Beide soorten maatregelen hebben ten doel de procycliciteit te beperken. Een dynamisch voorzieningenbeleid houdt in dat voorzieningen worden aangelegd voor "verwachte" kredietverliezen op vorderingen, terwijl buffers bestemd zijn voor "onverwachte" verliezen.

41. Komisia uvažuje o zavedení kapitálových rezerv a/alebo opravných položiek počas celého cyklu. Obe tieto opatrenia sú zamerané na zmiernenie procyklickosti. Dynamická tvorba opravných položiek zodpovedá tvorbe opravných položiek pre „očakávané“ úverové straty pri expozíciách a rezervy sa týkajú „neočakávaných strát“.

42. Bovendien zijn er twee soorten anticyclische maatregelen, namelijk die welke worden toegepast op basis van de specifieke risicokenmerken van banken (microniveau) en die welke gebaseerd zijn op een of meerdere macroparameters en het ruimere systeemrisico aangeven (macroniveau). Een dynamisch voorzieningenbeleid, kapitaalbuffers en een voorstel van het CEBT om de cycliciteit van het MRC te beperken (zie hieronder), zijn bankspecifieke maatregelen die gericht zijn op specifieke risico's van individuele banken.

42. Okrem toho existujú dva typy opatrení s proticyklickým charakterom – tie, ktoré sa uplatňujú na základe špecifických rizikových charakteristík bánk (na mikroúrovni), a tie, ktoré sa zakladajú na jednej alebo viacerých makroekonomických premenných odrážajúc širšie systémové riziká (na makroúrovni). Dynamická tvorba opravných položiek, rezervy na zachovanie kapitálu a návrh CESB na zmiernenie cyklickosti MPK (pozri ďalej) sú opatrenia, ktoré sú špecifické pre jednotlivé banky, t. j. zameriavajú sa na špecifické riziko spojené s jednotlivými bankami.

43. Voorzieningen voor verliezen op kredieten leiden in de financiële verslaglegging tot lagere netto-inkomsten in de periode waarin de voorzieningen in de boeken worden opgenomen alsook tot een lagere boekwaarde van de kredieten. De verslaggevingsstandaarden gaan momenteel uit van geleden verliezen, wat betekent dat verliezen slechts in de boeken kunnen worden opgenomen indien zij op de balansdatum daadwerkelijk geleden zijn. Volgens de huidige normen standaarden geen voorzieningen voor kredietverliezen worden geboekt op basis van gebeurtenissen waarvan wordt verwacht dat zij in de toekomst zullen plaatsvinden[37].

43. Opravné položky pre úverové straty znižujú vykázaný čistý príjem v období, v ktorom je opravná položka uznaná, a znižujú zostatkovú hodnotu úveru. Účtovné štandardy bežne využívajú „model vzniknutých strát“, ktorý umožňuje uznanie strát iba vtedy, ak vznikli k dátumu súvahy. Bežné štandardy neumožňujú, aby sa do opravných položiek začlenili úverové straty vyplývajúce z udalostí, ku ktorým by mohlo dôjsť v budúcnosti[37].

44. In de praktijk is het dus mogelijk dat er zich in een portefeuille van langetermijnleningen die in economisch gunstige tijden is opgebouwd geen enkele gebeurtenis voordoet die tot waardeverminderingen leidt, waardoor volgens de huidige internationale standaarden voor financiële verslaggeving (International Financial Reporting Standards of IFRS) geen voorzieningen voor kredietverliezen op individuele leningen zouden worden geboekt. Indien een dynamisch voorzieningenbeleid over de hele cyclus en het voorstel van de IASB ten uitvoer zouden worden gelegd, zouden banken voorzieningen voor verwachte kredietverliezen moeten aanleggen. Banken zouden bijgevolg tijdens een economische opleving voorzieningen aanleggen die als buffer zouden dienen in tijden van economische neergang.

44. V praxi preto nemusí dôjsť v dlhodobom úverovom portfóliu vytvorenom počas hospodárskeho rastu k udalosti, ktorá by viedla k vzniku strát, a podľa bežných účtovných štandardov IFRS by sa nemuseli vytvoriť opravné položky pre úverové straty pri jednotlivých úveroch. Tvorba opravných položiek počas celého cyklu („dynamická tvorba opravných položiek“) a návrh IASB od bánk vyžadujú, aby vytvorili opravné položky pre očakávané úverové straty. Banky by teda v období hospodárskeho rastu mali vytvárať opravné položky, ktoré by mohli slúžiť ako rezervy v čase hospodárskeho poklesu.

45. Er worden momenteel meerdere opties in overweging genomen om het procycliciteitsprobleem aan te pakken, waaronder een verbetering van de regelgeving inzake voorzieningen. Meer toekomstgerichte oplossingen, zoals een dynamisch voorzieningenbeleid, bieden in deze context een aantal voordelen, waardoor banken verwachte verliezen sneller in hun boeken kunnen opnemen. De IASB werkt reeds aan een wijziging van de bestaande verslaggevingsregels wat het aanleggen van voorzieningen betreft. Het Bazelse Comité is voornemens een grondige bijdrage te leveren om de procycliciteit te beperken en het model van de IASB in de praktijk te helpen omzetten.

45. V súčasnosti sa uvažuje o niekoľkých možnostiach na účinné riešenie problému procyklickosti, pričom zlepšenie tvorby opravných položiek je jedným z nich. Niekoľko riešení zameraných viac na budúcnosť, ako je dynamická tvorba opravných položiek, má v tejto súvislosti viacero výhod, pretože umožňuje bankám, aby skôr zohľadnili očakávané straty. IASB už pracuje na zmenách a doplneniach súčasných účtovných pravidiel týkajúcich sa vytvárania opravných položiek. Bazilejský výbor sa chystá priniesť zásadný príspevok, ktorý by obmedzil procyklickosť a zlepšil by fungovanie modelu IASB.

46. Op het gebied van kapitaalbuffers werden nog twee aanvullende elementen gesignaleerd. Het eerste element is een vaste buffer bovenop het wettelijk verplichte minimumkapitaal (kapitaalbeschermingsbuffer), die beschikbaar is om verliezen in moeilijke perioden op te vangen. De banken zouden deze kapitaalbuffer in economisch voorspoedige tijden moeten opbouwen. Banken waarvan het kapitaal onder de vaste doelstelling ligt, zouden beperkingen opgelegd krijgen met betrekking tot kapitaaluitkeringen (met name dividendbetalingen en het inkopen van eigen aandelen) tot de vaste bufferdoelstelling weer gehaald wordt. Zo wordt verzekerd dat banken in perioden waarin hun rendabiliteit dat mogelijk maakt, een kapitaalbuffer aanleggen die ze in economisch moeilijkere tijden kunnen gebruiken. De verplichting voor banken om in perioden waarin sterke winstcijfers worden geboekt hun kapitaal op te trekken, zou buitensporige kredietgroei en hefboomfinanciering in de sector mee kunnen afremmen.

46. Pokiaľ ide o kapitálové rezervy, boli identifikované dve komplementárne zložky. Prvá zložka zahŕňa pevnú cieľovú rezervu (rezerva na zachovanie kapitálu) popri minimálnych kapitálových požiadavkách, ktorá má absorbovať straty v obdobiach krízy. Očakáva sa, že banky si vybudujú takéto rezervy v čase priaznivého vývoja. Banky, ktoré sú pod pevnou cieľovou hranicou, budú podliehať obmedzeniam pri rozdeľovaní kapitálu (napr. platby dividend, spätné odkupovanie akcií), až kým nedosiahnu pevnú cieľovú rezervu. Tým sa zabezpečí, že bankový sektor si vybuduje kapitálové rezervy v období, keď dosahuje výnosy a použije tieto rezervy v obdobiach krízy. Požiadavka na zvýšenie kapitálu v obdobiach vysokých výnosov by mohla pomôcť utlmiť nadmerné rozširovanie úverovej činnosti bankového sektoru a využívanie pákového efektu.

47. Het tweede element is een anticyclische kapitaalbuffer. Deze zou een breder macroprudentieel doel dienen, namelijk de bescherming van de banksector tegen perioden van buitensporige kredietgroei alsook de ondersteuning van de kredietverlening door banken in tijden van economische neergang. Het streefniveau voor de anticyclische kapitaalbuffer zou variëren in de tijd en een functie zijn van een of meerdere macroparameters die fungeren als indicator van toenemende risico's op macroniveau. Een afwijking van de macroparameters van het langetermijngemiddelde zou wijzen op een periode van toenemende macrorisico's, waardoor de aan te houden kapitaalbeschermingsbuffer zou stijgen.

47. Druhá zložka zahŕňa proticyklickú kapitálovú rezervu. Bola by navrhnutá tak, aby sa dosiahol širší makroprudenciálny cieľ ochrany bankového sektora pred obdobiami nadmerného rastu úverovej činnosti a aby sa podporilo poskytovanie úverov období hospodárskeho poklesu. Cieľová úroveň proticyklickej kapitálovej rezervy by sa menila v čase a bola by stanovená ako funkcia jednej alebo viacerých makroekonomických premenných vybraných tak, aby slúžili ako ukazovateľ rastu rizík na makroúrovni. Odchýlky makroekonomických premenných od dlhodobého priemeru by signalizovali vznik rizík na makroúrovni, ktoré by viedli k zvýšeniu rezervy na zachovanie kapitálu.

48. De Commissie ziet een in de tijd variabele kapitaalbuffer als een mogelijkheid om het procycliciteitsprobleem op macroprudentieel niveau aan te pakken. Aangezien een dergelijke maatregel een globale economische, monetaire en macroprudentiële beoordeling zou inhouden, zal de Commissie samen met de ECB onderzoeken hoe deze maatregel in de nieuwe toezichtarchitectuur kan worden opgenomen.

48. S cieľom vyriešiť problém procyklickosti na makroprudenciálnej úrovni Komisia uznáva možnosť kapitálovej rezervy meniacej sa v čase. Keďže takéto opatrenie by zahŕňalo celkové ekonomické, menové a makroprudenciálne hodnotenie, Komisia bude spolu s ECB hodnotiť možné spôsoby ako začleniť toto opatrenie do novej štruktúry dohľadu.

Beperking van de cycliciteit van het MRC

Zmiernenie MPK

49. Het CEBT heeft voorgesteld het pijler 2-proces te gebruiken ter correctie van de lagere PD-ramingen in tijden van gunstige kredietvoorwaarden. In de praktijk stoelt de methode op de toepassing van een correctie die overeenstemt met de kloof tussen de huidige PD-waarden en de PD-waarden in recessies of het langetermijngemiddelde. Volgens deze opzet daalt de correctiecoëfficiënt in tijden van recessie en stijgt hij in tijden van economische groei. De buffer zou dienovereenkomstig worden berekend en bijgevolg de conjuncturele schommelingen van het MRC kunnen opvangen en de procycliciteit beperken.

49. CEBS navrhol, aby sa postup podľa Piliera 2 použil na zníženie odhadov pravdepodobnosti zlyhania v časoch pozitívneho vývoja úverových podmienok. V praxi sa metóda zakladá na uplatňovaní úprav, ktoré odrážajú rozdiel medzi bežnou pravdepodobnosťou zlyhania a pravdepodobnosťou zlyhania zodpovedajúcou recesii alebo dlhodobému priemeru. Podľa tohto návrhu sa úpravy znižujú v období recesie a zvyšujú v období rozmachu a podľa toho sa má vypočítať aj rezerva. Rezerva by tak mala byť schopná absorbovať cyklické zmeny MPK, čím sa obmedzí procyklickosť.

Hefboomwerking

Pákový efekt

50. In de aanloop naar de recente financiële crisis is de hefboomwerking in het financiële stelsel aanzienlijk toegenomen, zowel in de gereguleerde banksector als in de niet-gereguleerde sectoren, bij marktspelers als hedgefondsen en private-equitybedrijven. Hoewel een hogere hefboomwerking in goede tijden tot hogere opbrengsten kan leiden, zorgt deze ook voor grotere verliezen bij een economische neergang. Bovendien heeft de afbouw van de hefboomfinanciering door marktspelers in het hele financiële stelsel de financiële markten en de bredere economie nog meer schade berokkend.

50. Pákový efekt v rámci finančného systému podstatne rástol v období pred nedávnou finančnou krízou a to jednak v rámci regulovaného bankového sektora, ako aj v neregulovaných sektoroch, v prípade subjektov ako hedžové fondy a súkromné investičné spoločnosti. Zatiaľ čo rastúci pákový efekt môže vyvolať zvyšovanie obratu v priaznivom období, v období hospodárskeho poklesu môže vyvolať aj straty. Navyše postup znižovania dlhu, ku ktorému došlo v celom finančnom systéme, vyvolal ďalšie škodlivé vplyvy na finančných trhoch, ako aj v celom hospodárstve.

51. De G20 stelden in hun verklaring van 2 april 2009[38] dat risicogebaseerde kapitaalvereisten moeten worden aangevuld met een eenvoudige, transparante, niet-risicogebaseerde maatstaf die internationaal vergelijkbaar is, vorderingen buiten de balanstelling naar behoren in aanmerking neemt en buitensporige hefboomwerking in het bankenstelsel helpt te beperken. In zijn openbare raadpleging heeft het Bazelse Comité de grote lijnen van een hefboomratio gekenschetst die in aanvulling op het risicogebaseerde Bazel II-raamwerk zou worden gebruikt, teneinde te evolueren naar een pijler 1-benadering op basis van adequate evaluatie en kalibratie. De Commissie overweegt net als het Bazelse Comité een hefboomratio in te voeren met het oog op de verwezenlijking van de volgende doelstellingen:

51. Vo vyhlásení skupiny G20 z 2. apríla 2009[38] sa uvádza, že „kapitálové požiadavky založené na rizikách by sa mali doplniť o jednoduché, transparentné meradlo, ktoré sa nezakladá na rizikách, je medzinárodne porovnateľné, náležitým spôsobom zohľadňuje mimosúvahové expozície a môže pomôcť obmedziť rastúce využívanie pákového efektu v bankovom systéme“. Vo svojej verejnej konzultácii Bazilejský výbor v hlavých líniách predstavil ukazovateľ využívania pákového efektu, ktorý by fungoval ako dodatočné opatrenie popri rámci Bazilej II založenom na rizikách s cieľom prejsť na postup podľa piliera 1 založeného na vhodnom prieskume a kalibrácii. V súlade s Bazilejským výborom Komisia uvažuje o zavedení ukazovateľa využívania pákového efektu s cieľom dosiahnuť tieto ciele:

52. beperking van de stijging van de hefboomwerking in de banksector om zodoende het risico op destabiliserende maatregelen ter vermindering van de hefboomwerking, die het financiële stelsel en de economie kunnen schaden, te verkleinen; en

52. obmedziť rastúce využívanie pákového efektu v bankovom sektore, a pomôcť tak zmierniť riziko destabilizácie spojené s procesom znižovania dlhov, ktoré by mohlo poškodiť finančný systém a hospodárstvo; a

53. vaststelling van aanvullende voorzorgsmaatregelen tegen het modelrisico en foute metingen door de risicogebaseerde maatregel aan te vullen met een eenvoudige, transparante, onafhankelijke maatstaf voor risico's op basis van brutovorderingen.

53. zaviesť dodatočné ochranné opatrenia voči rizikám modelu a chybným meraniam tak, že sa merania založené na rizikách doplnia o jednoduché, transparentné, nezávislé merania rizika, ktoré sa zakladajú na veľkých expozíciách.

54. Het is wenselijk de hefboomratio voor de toepassing ervan op internationaal niveau te harmoniseren en volledig te corrigeren voor eventuele resterende boekhoudkundige verschillen. De ratio dient te worden geijkt zodat deze een geloofwaardige aanvullende maatstaf kan worden voor de risicogebaseerde vereisten, met inachtneming van de komende wijzigingen van het Bazel II-raamwerk.

54. Bolo by vhodné, aby sa ukazovateľ využívania pákového efektu zosúladil na medzinárodnej úrovni skôr, ako sa zavedie, a aby sa v plnej miere upravil podľa zvyšných rozdielov v účtovníctve. Ukazovateľ bude kalibrovaný tak, aby slúžil ako dôveryhodné doplnkové meradlo k požiadavkám založeným na rizikách zohľadňujúc budúce zmeny rámca Bazilej II.

Reeds door de Commissie getroffen maatregelen

Opatrenia prijaté Komisiou

55. In de sterke groeiperiode van de financiële sector bevorderde de opzet van financiële-stimulansregelingen voor kaderpersoneel van financiële ondernemingen de procycliciteit. Doordat de regelingen op winstgevendheid op korte termijn gericht waren en onvoldoende op de risico's of prestaties op lange termijn werden afgestemd, zetten zij immers aan tot het nemen van buitensporige risico's[39].

55. V rokoch finančného rozmachu sa motivačné systémy pre rozhodujúcich pracovníkov finančných podnikov navrhovali tak, že podporovali procyklickosť stimulujúc nadmerné podstupovanie rizík so zameraním na krátkodobé zisky bez toho, aby sa primerane zhodnotilo a zohľadnilo riziko alebo dlhodobý výsledok[39].

56. Teneinde dit negatieve effect van slecht opgezette beloningsstructuren aan te pakken, heeft de Commissie voorgesteld de vereisten van de RKV aan te vullen met een uitdrukkelijke verplichting voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen om voor alle personeelscategorieën waarvan de beroepsactiviteit een wezenlijke invloed op hun risicoprofiel heeft, beloningsregelingen en -praktijken vast te stellen en in stand te houden die in overeenstemming zijn met doeltreffend risicobeheer[40].

56. S cieľom zabrániť tomuto škodlivému vplyvu zle navrhnutých štruktúr odmeňovania Komisia navrhla, aby sa požiadavky smernice CDR doplnili o výslovnú povinnosť úverových inštitúcií a investičných spoločností zaviesť a udržiavať v prípade kategórií pracovníkov, ktorých profesionálne aktivity majú významný vplyv na ich rizikový profil, také politiky a postupy odmeňovania, ktoré sú v súlade s účinným riadením rizík[40].

57. Teneinde de toereikendheid van de bankkapitaalvereisten te verbeteren, heeft de Commissie tevens wijzigingen in de RKV voorgesteld om de wettelijke kapitaalvereisten voor handelsportefeuilleactiviteiten en hersecuritisaties uit de beleggingsportefeuille aan te scherpen[41]. Tijdens de financiële crisis leidden de zwakke punten van het MRC op deze gebieden tot extra druk op de kapitaalpositie van banken, wat op zijn beurt wellicht tot een verdere aanscherping van de kredietvoorwaarden door de banken heeft bijgedragen.

57. S cieľom zlepšiť primeranosť kapitálových požiadaviek bánk Komisia navrhla aj zmeny a doplnenia smernice CRD v snahe zvýšiť regulačné kapitálové požiadavky pre aktivity obchodnej knihy a resekuritizácie držané v bankových knihách[41]. Počas finančnej krízy nedostatky MPK v týchto oblastiach viedli k ďalšiemu tlaku na kapitálové pozície bánk, ktoré následne pravdepodobne prispeli k sprísneniu štandardov pri poskytovaní bankových úverov.

58. In 2009 heeft de Commissie ook voorgesteld een Europees Comité voor systeemrisico’s (ECSR)[42] in te stellen dat belast zou worden met het toezicht op de stabiliteit van het volledige financiële stelsel. Indien het ECSR overeenkomstig dat voorstel wordt opgericht, zal het systeemrisico's op Europees niveau signaleren en risicowaarschuwingen afgeven. De toevoeging van een solide macroprudentieel niveau aan de bestaande microprudentiële aanpak zou de procyclische factoren, zoals beperkingen in de meting van risico's en inadequate reacties van marktdeelnemers op risico's, moeten helpen tegengaan[43]. Hierdoor zouden cycli en de toename van risico's in het stelsel tijdig moeten kunnen worden gesignaleerd. Indien toezichthouders en beleidsmakers daarbij een belangrijke rol wordt toebedeeld, zou sneller actie kunnen worden ondernomen om buitensporige volatiliteit en procycliciteit in tijden van economische neergang te voorkomen.

58. V roku 2009 Komisia navrhla aj zriadenie Európskeho výboru pre systémové riziká (ESRB)[42] s cieľom dohliadať na stabilitu finančného systému ako takého. Ak dôjde k zriadeniu ESRB v súlade s návrhom, ESRB bude zisťovať systémové riziká na európskej úrovni a bude vydávať varovania o rizikách. Pridanie pevného makroprudenciálneho dohľadu k bežnému mikroprudenciálnemu prístupu by malo prispieť k odstraňovaniu zdrojov procyklickosti spojených s obmedzeniami v meraní rizík a nevhodnými reakciami účastníkov trhu na riziko[43]. Mala by sa tak podporiť včasná identifikácia cyklov a tvorby rizík v systéme, čo spolu s pevnými väzbami na orgány dohľadu a tvorcov politiky umožní včasnejšie prijatie opatrení s cieľom zamedziť nadmernej premenlivosti a procyklickosti v období hospodárskeho poklesu.

Conclusies

Závery

59. Er zij benadrukt dat de gepresenteerde analyse een indicatief karakter heeft omdat de voorschriften van RKV II pas in 2009 zijn aangenomen.

59. Treba zdôrazniť, že predložená analýza má iba indikatívny charakter vzhľadom na skutočnosť, že pravidlá CRD II boli prijaté iba v roku 2009.

60. De Commissie merkt op dat vele internationale instellingen en comités hebben onderstreept dat het belangrijk is anticyclische maatregelen in het prudentiële kader op te nemen om excessieve procycliciteit in het financiële stelsel te beperken. Parallel met de werkzaamheden van het Bazelse Comité zal de Commissie met name de opties onderzoeken die het systeemrisico en de procycliciteit op de meest doeltreffende wijze aanpakken. De Commissie is van mening dat deze maatregelen het nemen van buitensporige risico's in tijden van economische groei moeten beperken, maar ook zodanig moeten worden opgevat dat zij in geval van economische neergang kunnen worden teruggeschroefd om de weerbaarheid van de banksector te bevorderen en de kredietstroom naar de economie te ondersteunen.

60. Komisia upozorňuje, že mnohé medzinárodné inštitúcie a výbory zdôraznili dôležitosť zavedenia proticyklických opatrení do prudenciálneho rámca s cieľom zmierniť nadmernú procyklickosť vo finančnom systéme. Súčasne s prácami prebiehajúcimi v Bazilejskom výbore bude Komisia skúmať najmä možnosti najúčinnejšieho spôsobu riešenia systémového rizika a procyklickosti Komisia sa domnieva, že tieto opatrenia by mali byť schopné obmedziť nadmerné podstupovanie rizík v období hospodárskeho rastu, ale súčasne by mali byť vypracované tak, aby mohli byť v období hospodárskeho poklesu využité na zvýšenie odolnosti bankového sektoru a na podporu peňažných tokov v hospodárstve.

61. De Commissie herinnert aan de conclusies van de Raad (Ecofin)[44], waarin wordt opgeroepen tot de invoering van een "vooruitziend [voorzieningenbeleid], hierin bestaande dat in goede tijden uit de winsten [voorzieningen] worden aangelegd voor verwachte verliezen op de leningenportefeuille, (…) dat een temperende werking op de procycliciteit [uitoefent]". De Commissie herinnert ook aan de aanbeveling van de G20, die de opstellers van verslaggevingsstandaarden ertoe heeft aangespoord op korte termijn met toezichthouders en regelgevende instanties samen te werken om de standaarden inzake waardering en voorzieningen te verbeteren en tot één enkel stelsel van mondiale verslaggevingsstandaarden van hoge kwaliteit te komen". De Commissie zal in een eventueel wetgevingsvoorstel rekening houden met de lopende werkzaamheden van de voor het opstellen van de internationale verslaggevingsstandaarden bevoegde instantie (IASB) en van de prudentiële toezichthouders (met name het Bazelse Comité).

61. Komisia pripomína závery Rady ECOFIN[44], vyzývajúc „na zavedenie prospektívnej tvorby opravných položiek, ktorá spočíva v tvorbe opravných položiek odpočítaných od ziskov v období priaznivého vývoja na krytie očakávaných strát z úverových portfólií a ktorá by prispela k obmedzeniu procyklickosti.“ Komisia takisto pripomína odporúčania skupiny G20, ktoré vyžadujú, aby „tvorcovia účtovných štandardov urýchlene spolupracovali spolu s orgánmi dohľadu a regulačnými orgánmi na zlepšení štandardov hodnotenia a tvorby opravných položiek a dosiahli jednotný súbor vysoko kvalitných medzinárodných účtovných štandardov.“ Komisia pri posudzovaní legislatívneho návrhu zohľadní prebiehajúce práce tvorcu medzinárodných účtovných štandardov (IASB) a orgánov prudenciálneho dohľadu (najmä Bazilejského výboru).

Referenties

ODKAZY

BIS (2008), "Addressing financial system procyclicality: a possible framework", notitie bestemd voor de werkgroep Market and Institutional Resilience van het FSF, september 2008, beschikbaar op http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_0904e.pdf?noframes=1

BIS (2008), „Addressing financial system procyclicality: a possible framework“, Oznámenie pre pracovnú skupinu FSF pre odolnosť trhu a inštitúcií, september 2008, dostupné na: http://www.financialstabilityboard.org/publications/r_0904e.pdf?noframes=1

Borio, C., C. Furfine en P. Lowe (2001), "Procyclicality of the financial system and financial stability: issues and policy options", BIS Paper No 1

Borio, C., C. Furfine, and P. Lowe (2001), „Procyclicality of the financial system and financial stability: issues and policy options“, BIS dokument č. 1

Cappiello, L., A. Kadareja, C. Kok Sørensen en M. Protopapa (2009), "Do bank loans and credit standards have an effect on output? A panel approach for the euro area", ECB Working Paper (verschijnt binnenkort)

Cappiello, L., A. Kadareja, C. Kok Sørensen and M. Protopapa (2009), „Do bank loans and credit standards have an effect on output? A panel approach for the euro area“, Pracovný dokument ECB (vo fáze prípravy)

Ciccarelli, M., A. Maddaloni en J.-L. Peydró (2009), "Trusting the Bankers: a New Look at the Credit Channel of Monetary Transmission", document voorgesteld op de CREDIT-conferentie van 2009 over kredietrisico, financiële crises en de macro-economie, Venetië

Ciccarelli, M., A. Maddaloni and J.-L. Peydró (2009), „Trusting the Bankers: a New Look at the Credit Channel of Monetary Transmission“, dokument predložený v roku 2009 na konferencii CREDIT o úverovom riziku, finančnej kríze a makroekonomike, Benátky

COM(2009) 362 definitief, Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de Richtlijnen 2006/48/EG en 2006/49/EG wat betreft de kapitaalvereisten voor de handelsportefeuille en voor hersecuritisaties, alsook het bedrijfseconomisch toezicht op het beloningsbeleid, beschikbaar op http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2009:0362:FIN:NL:PDF

KOM (2009) 362 v konečnom znení, návrh smernice európskeho Parlamentu a Rady, ktorou sa menia a dopĺňajú smernice 2006/48/ES a 2006/49/ES, pokiaľ ide o kapitálové požiadavky na obchodnú knihu a na resekuritizácie a preverovanie politík odmeňovania orgánmi dohľadu, dostupné na: http://ec.europa.eu/internal_market/bank/docs/regcapital/com2009/Leg_Proposal_Adopted_1307.pdf

COM(2009) 499 definitief, Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende communautair macroprudentieel toezicht op het financiële stelsel en tot oprichting van een Europees Comité voor systeemrisico’s, 23 september 2009, beschikbaar op http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2009:0499:FIN:NL:PDF

KOM (2009) 499 v konečnom znení, návrh nariadenia Európskeho parlamentu a Rady o makroprudenciálnom dohľade nad finančným systémom na úrovni Spoločenstva a o zriadení Európskeho výboru pre systémové riziká, 23. september 2009, dostupné na: http://ec.europa.eu/internal_market/finances/docs/committees/supervision/20090923/com2009_499_en.pdf

Raad (Ecofin) (2009), Conclusies van de Raad over procycliciteit, 2954e zitting van de Raad Economische en Financiële Zaken, Brussel, 7 juli 2009, beschikbaar op http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/nl/ecofin/109827.pdf

ECOFIN (2009), „Závery Rady o procyklickosti“, 2954. zasadnutie Rady pre hospodárske a finančné záležitosti, Brusel, 7. júla 2009, dostupné na: http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ecofin/109050.pdf

G20 (2009), "Declaration on strengthening the financial system", Londen, 2 april 2009, beschikbaar op http://www.g20.org/Documents/Fin_Deps_Fin_Reg_Annex_020409_-_1615_final.pdf

G-20 (2009), „Vyhlásenie o posilnení finančného systému“, Londýn, 2. apríla 2009, dostupné na: http://www.g20.org/Documents/Fin_Deps_Fin_Reg_Annex_020409_-_1615_final.pdf

Masschelein, N. (2007), "Monitoring pro-cyclicality under the capital requirements directive: preliminary concepts for developing a framework", NBB Working Paper 120

Masschelein, N. (2007), „Monitoring pro-cyclicality under the capital requirements directive: preliminary concepts for developing a framework“, pracovný dokument NBB č.120

[1] De RKV omvat Richtlijn 2006/48/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen en Richtlijn 2006/49/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen.

[1] CRD zahŕňa smernicu Európskeho parlamentu a Rady 2006/48/ES o začatí a vykonávaní činností úverových inštitúcií a smernicu Európskeho parlamentu a Rady 2006/49/ES o kapitálovej primeranosti investičných spoločností a úverových inštitúcií.

[2] De TFICF is belast met het monitoren van de omvang en volatiliteit van de minimumkapitaalvereisten van banken, zoals gedefinieerd in de RKV, alsook met de analyse van het effect van deze vereisten op de kredietverlening door banken en op de conjunctuurcyclus.

[2] Úlohou pracovnej skupiny TFICF je monitorovať úroveň a premenlivosť minimálnych kapitálových požiadaviek vzťahujúcich sa na banky, ktoré sú ustanovené v smernici CRD, a analyzovať ich vplyv na poskytovanie bankových úverov a na hospodársky cyklus.

[3] Tussen 12 augustus en 28 september 2009 werd onder Europese ondernemingen een enquête gehouden. De ondernemingen werden via het Europees toetsingspanel van het bedrijfsleven (European Business Test Panel — EBTP) geraadpleegd over hun waarnemingen met betrekking tot de ontwikkeling van de beschikbaarheid en de voorwaarden van bankkredieten sinds oktober 2008. 429 leden van het EBTP uit 28 EU/EER-lidstaten hebben de vragenlijst ingevuld. 59% van de ondervraagde ondernemingen was klein, 20% middelgroot en 21% groot.

[3] Dotazník určený pre podniky v EÚ prebiehal od 12. augusta do 28. septembra 2009. Prostredníctvom Európskeho podnikateľského testovacieho panela boli podnikatelia konzultovaní ohľadom toho, ako vnímajú vývoj, pokiaľ ide o dostupnosť a podmienky udeľovania bankových úverov od októbra 2008. Dotazník vyplnilo 429 členov panela z 28 krajín EÚ/EHP. Pokiaľ ide o veľkosť podnikov, ktoré odpovedali na dotazník, 59 % boli malé podniky, 20 % stredné podniky a 21 % veľké podniky.

[4] Tussen 21 mei en 31 augustus 2009 werd in de Europese banksector een enquête gehouden. Er werden negentien antwoorden ontvangen uit IT, SI, BE, AT, DE, UK en NL. De respondenten waren onder meer banken die voornamelijk in particulier bezit zijn (beursgenoteerd), nationale coöperatieve banknetwerken en overheidsbanken. Enkele antwoorden waren afkomstig van nationale verenigingen die het gezamenlijke standpunt van hun leden verwoordden, waardoor het aantal individuele kredietinstellingen dat tot de enquête heeft bijgedragen, in wezen heel wat hoger lag.

[4] Dotazník určený pre banky v EÚ prebiehal od 21. mája do 31. augusta 2009. Prišlo 19 odpovedí z IT, SI, BE, AT, DE, UK a NL. Medzi respondentmi boli banky vo väčšinovom súkromnom vlastníctve (verejne obchodované), vnútroštátne siete kooperatívnych bánk a banky vo verejnom vlastníctve. Niektoré odpovede boli predložené vnútroštátnymi asociáciami zastupujúcimi konsolidovanú pozíciu svojich členov, takže počet individuálnych úverových inštitúcií pokrytých dotazníkom bol v skutočnosti vyšší.

[5] Richtlijn 2009/111/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 tot wijziging van de Richtlijnen 2006/48/EG, 2006/49/EG en 2007/64/EG wat betreft banken die zijn aangesloten bij centrale instellingen, bepaalde eigenvermogensbestanddelen, grote posities, het toezichtkader en het crisisbeheer.

[5] Smernica Európskeho parlamentu a Rady 2009/111/ES zo 16. septembra 2009 , ktorou sa menia a dopĺňajú smernice 2006/48/ES, 2006/49/ES a 2007/64/ES, pokiaľ ide o banky pridružené k ústredným inštitúciám, niektoré položky vlastných zdrojov, veľkú majetkovú angažovanosť, mechanizmy dohľadu a krízové riadenie.

[6] Zie BIS (2008) en Masschelein (2007) voor een grondige beschrijving van de voornaamste bronnen van procycliciteit en van de rol die de regelgeving inzake kapitaaltoereikendheid daarbij vervult.

[6] Podrobný opis hlavných faktorov, ktoré podmieňujú procyklickosť, a úlohy, ktorú zohrávajú pravidlá kapitálovej primeranosti, nájdete v dokumentoch BIS (2008) a Masschelein (2007).

[7] Financiële instellingen hebben het met name moeilijk om absolute risico's in te schatten (zij zijn heel wat bedrevener in het inschatten van relatieve risico's), vooral over een langere periode, waardoor zij maar zelden voor het financiële stelsel gevaarlijk sterke groei als dusdanig herkennen. Risicometingen kunnen vrij laag uitvallen in expansiefases terwijl zwakke punten en risico's ontstaan. Zij schieten echter de hoogte in zodra zich spanningen voordoen. Zo kan het marktrisico van de handelsportefeuille van banken gemakkelijk worden onderschat indien het beoordeeld wordt op basis van korte perioden waarin activa worden aangehouden. Dergelijke beperkingen in de perceptie van risico's zijn ten dele het gevolg van de beperkte informatie die beschikbaar is over de dynamiek van het systeemrisico en worden verklaard door bepaalde theorieën van de "behavioural finance", zoals blindheid voor grote risico's ("disaster myopia") en cognitieve dissonantie. Zie Borio et al. (2001) voor een ruimere analyse.

[7] Finančné inštitúcie majú ťažkosti najmä s posudzovaním absolútnej úrovne rizika (zatiaľ čo relatívne riziko dokážu posúdiť lepšie), predovšetkým za dlhšie obdobie, takže zriedka rozpoznajú hospodársky rozmach s následkami pre systémové riziko. Meranie rizika môže byť dosť nízke, keď sa zraniteľnosť a riziko vytvárajú v období hospodárskeho rozmachu, môže sa však prudko zvýšiť, keď sa objaví napätie. Napríklad, trhové riziko obsiahnuté v obchodnej knihe banky sa môže ľahko podceniť, ak je merané počas krátkeho obdobia držby. Takéto obmedzenia vo vnímaní rizika možno čiastočne pripísať nedostatku informácií týkajúcich sa dynamiky systémového rizika a sú vysvetlené niektorými teóriami behaviorálnych financií, ako sú slepota voči katastrofám a kognitívna disonancia. Podrobnú analýzu nájdete v Borio et al. (2001).

[8] Wanneer het economische klimaat somber is en de waarde van zekerheden daalt, kunnen informatieasymmetrieën met betrekking tot de kwaliteit van de balans van cliënten ertoe leiden dat zelfs kredietnemers met winstgevende projecten nog maar moeilijk leningen kunnen krijgen. Wanneer de economie opleeft en de waarde van zekerheden stijgt, kan zich het tegengestelde voordoen. Deze redenering doet vermoeden dat het procyclische effect wellicht sterker is bij kredietnemers met een grotere kans op informatieasymmetrie, zoals onder meer kleine en middelgrote ondernemingen waaraan geen externe ratings worden toegekend en waarvoor geen uitgebreide informatieverplichtingen gelden.

[8] Ak sa hospodárske podmienky zhoršia a hodnota kolaterálu klesne, asymetria v informáciách týkajúcich sa kvality súvah klientov môže viesť k tomu, že dokonca aj žiadatelia o úvery so ziskovými projektmi iba ťažko získajú financovanie. Ak sa hospodárske podmienky zlepšia a hodnota kolaterálu stúpne, môže dôjsť k opačnej situácii. Z tejto argumentácie vyplýva, že procyklické účinky sa môžu prejaviť skôr pri takých žiadateľoch o úvery, ktorých sa viac dotýka asymetria informácií, vrátane malých a stredných podnikov, ktoré nepodliehajú vonkajším ratingom, ani rozsiahlym požiadavkám na uverejňovanie informácií.

[9] In bepaalde gevallen worden deze reacties ingegeven door de kortetermijnbenadering van beloningsstructuren of door kuddegedrag (neiging van marktdeelnemers om hun gedrag af te stemmen op dat van de andere marktspelers). Het beloningsbeleid van financiële instellingen kan het procyclische effect versterken indien het (mogelijkerwijs onevenredige) beloningen inhoudt wanneer alles goed gaat en onvoldoende bestraffing in geval van moeilijkheden, bijvoorbeeld bonussen op basis van opbrengsten op korte termijn die meteen worden uitbetaald, zonder dat deze zijn afgestemd op de genomen risico's of dat de betaling wordt uitgesteld om rekening te houden met toekomstige prestaties van de bedrijfseenheid of van de gehele instelling. Zie Borio et al. (2001) voor een ruimere analyse.

[9] V niektorých prípadoch sa reakcie vysvetľujú štruktúrami odmeňovania, ktoré majú krátkodobý charakter, alebo stádovým správaním (účastníci trhu majú tendenciu prispôsobiť svoje správanie podľa správania iných účastníkov). Politiky odmeňovania vo finančných inštitúciách môžu mať posilňujúci procyklický účinok, ak z nich vyplývajú (prípadne disproporčné) odmeny v období rozmachu a nedostatočné sankcie v období poklesu, napríklad bonusy založené na krátkodobých ziskoch, ktoré sa vyplácajú okamžite bez úpravy o riziko alebo bez odkladu platby s cieľom zohľadniť budúce výsledky obchodnej jednotky alebo celej inštitúcie. Podobnú analýzu nájdete v Borio et al. (2001).

[10] Bij een economische neergang kunnen de marktontwikkelingen daarentegen leiden tot een daling van de reële waarde van activa en tot hogere voorzieningsvereisten. Deze neerwaartse herziening van de waardering van activa en stijgende kredietverliezen kunnen de banken ertoe aanzetten hun kredietvoorwaarden aan te scherpen en hun kredietverlening terug te schroeven.

[10] Naopak, v období hospodárskeho poklesu môže viesť vývoj na trhu k zníženiu skutočnej hodnoty aktív, ako aj k zvýšeniu požiadaviek na tvorbu opravných položiek. Tieto úpravy smerom nadol pri hodnotení aktív, ako aj nárast úverových strát by mohli viesť k tomu, že banky sprísnia úverové štandardy a obmedzia poskytovanie úverov.

[11] Wat het relatieve effect van individuele risicoparameters in de interne-ratingbenadering betreft, wordt de PD-waarde gezien als de factor die het meest tot de cycliciteit van het raamwerk bijdraagt, hoewel ook LGD en EAD van invloed kunnen zijn, zij het in mindere mate. De mate waarin de kapitaalvereisten variëren, wordt onder meer bepaald door het systeem dat banken in hun interne-ratingprocessen toepassen, namelijk een systeem dat uitgaat van een bepaald moment in de tijd (point-in-time of PIT) of van de gehele cyclus (through-the-cycle of TTC). TTC-ratings reageren doorgaans niet zo snel op schommelingen in de macro-economische situatie, waardoor zij minder door ontwikkelingen in de conjunctuurcyclus worden beïnvloed. TTC-ratingsystemen worden in het kader van het Bazel II-raamwerk en de RKV aanbevolen als een manier om de potentiële volatiliteit van de kapitaalvereisten af te vlakken. Gezien de voorkeur van banken voor recente gegevens over wanbetaling en voor systemen van vroegtijdige waarschuwing en aangezien het erg moeilijk is om voldoende gegevens te vergaren, gebruiken zij hoofdzakelijk PIT-benaderingen, vooral voor vorderingen op kleine en middelgrote ondernemingen en op particulieren.

[11] Pokiaľ ide o relatívny vplyv individuálnych rizikových parametrov metódy IRB, PD sa považuje za faktor, ktorý najviac prispieva k cyklickosti rámca, zatiaľ čo vplyvy LGD a EAD môžu byť takisto významné, avšak v menšej miere. Miera, do akej sa menia kapitálové požiadavky, môže závisieť okrem iných faktorov aj od toho, či banka v rámci svojho interného ratingového postupu uplatňuje systém založený na danom momente (Point-in-Time, PIT) alebo systém založený na celom cykle (Through-the-Cycle, TTC). TTC ratingy sa v reakcii na premenlivosť makroekonomických podmienok obyčajne nemenia rýchlo, a preto sú menej ovplyvnené dynamikou hospodárskeho cyklu. V rámci Bazilej II a v rámci smernice CRD sa navrhuje používanie ratingového systému TTC, pretože umožňuje zmiernenie prípadnej premenlivosti kapitálových požiadaviek. Avšak vzhľadom na skutočnosť, že banky uprednostňujú využívanie najnovších údajov o prípadoch zlyhania a systémy včasného varovania, a vzhľadom na ťažkosti so získavaním dostatočného množstva údajov, banky uplatňujú najmä prístupy PIT, najmä v prípade expozícií voči MSP a retailovým klientom.

[12] Bij de standaardbenadering schommelen de kapitaalvereisten minder sterk omdat banken gebruik maken van risicogewichten op basis van externe ratings (die doorgaans op TTC-basis worden toegekend) van externe kredietbeoordelingsinstellingen.

[12] Podľa štandardizovaného prístupu sa očakáva, že požiadavky sa budú meniť menej, ak banky použijú rizikové váhy založené na externých ratingoch (ktoré sa prevažne stanovujú na základe TTC) vydaných externými ratingovými agentúrami.

[13] Verwacht wordt dat de risicogewogen activa van bedrijfskredietportefeuilles bij de elementaire interne-ratingbenadering minder sterk door de conjunctuurcyclus worden beïnvloed dan bij de geavanceerde interne-ratingbenadering, aangezien banken bij de geavanceerde methode hun eigen LGD- en EAD-ramingen gebruiken. Aangenomen wordt immers dat intern geraamde LGD- en EAD-waarden sterker op conjunctuurcycli reageren dan de ramingen van de toezichthouders die in het kader van de elementaire interne-ratingbenadering worden gebruikt.

[13] Pokiaľ ide o podnikové portfóliá, rizikovo vážené aktíva podľa základného prístupu založeného na internom ratingu sú pravdepodobne menej citlivé na hospodársky cyklus ako rizikovo vážené aktíva podľa pokročilého prístupu založeného na internom ratingu, keďže v rámci pokročilého prístupu založeného na internom ratingu banky používajú svoje vlastné odhady LGD a EAD. Zdá sa, že interne odhadované LGD a EAD sú citlivejšie na hospodársky cyklus ako odhady orgánov dohľadu používané v rámci základného prístupu založeného na internom ratingu.

[14] Naast de kredietrisicoparameters kan ook het gebruik van producten voor de overdracht van kredietrisico's, zoals hersecuritisaties, gevolgen hebben voor de cycliciteit van de kapitaalvereisten. Onder gunstige omstandigheden ondersteunen de securitisatiemarkten de overdracht van kredietrisico's van afzonderlijke instellingen, waardoor zij een ontlastend effect hebben op de kapitaalpositie van banken. Uit recente gegevens is echter gebleken dat deze risico-overdrachtsfunctie onder gespannen marktomstandigheden niet noodzakelijkerwijze doeltreffend wordt gebruikt, wat het negatieve effect op de kapitaalpositie van banken dan weer kan versterken.

[14] Okrem úverových rizikových parametrov má na cyklickosť kapitálových požiadaviek pravdepodobne vplyv aj používanie nástrojov na presun úverového rizika, ako je sekuritizácia. Za priaznivých hospodárskych podmienok sekuritizačné trhy podporujú presun úverového rizika z individuálnych inštitúcií, takže majú zmierňujúci vplyv na kapitálové pozície bánk. Nedávne skúsenosti však ukázali, že funkcia presunu rizika nemusí byť v napätej trhovej situácii využívaná účinne, čo následne môže viesť k zosilneniu negatívnych účinkov na kapitálové pozície bánk.

[15] Juni 2008, december 2008 en juni 2009 voor ongeveer 60 tot 80 banken uit veertien EU-lidstaten die de interne-ratingbenadering toepassen.

[15] Jún 2008, december 2008 a jún 2009 za približne 60 až 80 bánk používajúcich prístup založený na interných ratingoch zo 14 krajín EÚ.

[16] Zonder de overgangsperioden in aanmerking te nemen.

[16] Bez toho, aby sa zohľadnili prechodné spodné hranice.

[17] Een bank behoort tot groep 1 indien haar Tier 1-kapitaal meer dan 3 miljard EUR bedraagt, haar activiteiten voldoende gediversifieerd zijn en zij internationaal actief is.

[17] Banka je považovaná za banku skupiny 1, ak jej kapitál prvej triedy je vyšší ako 3 miliardy EUR a je dostatočne diverzifikovaný a ak je banka aktívna na medzinárodnej úrovni.

[18] Het is mogelijk dat de door de banken bekendgemaakte gegevens het effect van de RKV op de kapitaalvereisten die op basis van de interne-ratingbenaderingen van kredietrisico bepaald worden, nog niet ten volle weergeven omdat banken ten dele de standaardbenadering toepassen. In december 2008 was het procentuele aandeel van de vorderingen waarvoor banken deze gedeeltelijke toepassing verkozen zowel in groep 1 (31%) als in groep 2 (40%) aanzienlijk.

[18] Vplyv smernice CRD na kapitálové požiadavky vyplývajúce z prístupov k úverovému riziku založených na interných ratingoch sa ešte nemusel plne prejaviť v údajoch zverejňovaných bankami, pokiaľ banky čiastočne uplatňujú štandardizovaný prístup. V decembri 2008 bol podiel expozícií bánk súvisiaci s týmto čiastočným uplatňovaním štandardizovaného prístupu významný tak v prípade bánk skupiny 1 (31 %), ako aj v prípade bánk skupiny 2 (40 %).

[19] Het MRC per vordering - een maatstaf voor risico - is in december 2008 ten opzichte van juni 2008 immers onveranderd gebleven (voor de banken van groep 1) of licht gedaald (voor groep 2). Hoewel de PD-waarde op portefeuilleniveau bij de banken van groep 1 gemiddeld is gestegen, zijn de niet in gebreke gebleven PD's virtueel onveranderd gebleven, wat erop wijst dat de stijging van het PD-gemiddelde toe te schrijven was aan een hoger aantal gevallen van wanbetaling. De stijging van de PD-waarden weerspiegelt een stijging van het aantal vorderingen met een betalingsachterstand, maar het effect van het hogere PD-gemiddelde op de risicogewogen activa (en het MRC) is minder duidelijk aangezien het risicogewicht van een vordering met een betalingsachterstand nihil is (met enkele uitzonderingen bij de geavanceerde interne-ratingbenadering). In een dergelijk geval wordt het risico in de boeken weergegeven door het verwachte verlies, waarvoor risicovoorzieningen dienen te worden aangelegd (indien de voorzieningen ontoereikend zijn, wordt het resterende verlies op het kapitaal in mindering gebracht). Voorts was de LGD-waarde van een aantal vorderingen in december 2008 lager dan in juni 2008.

[19] MPK na expozíciu (meradlo rizikovosti) zostal v decembri 2008 nezmenený (v prípade bánk skupiny 1) alebo iba mierne klesol (v prípade skupiny 2) v porovnaní s júnom 2008. Zatiaľ čo pravdepodobnosť zlyhania na úrovni portfólií bánk skupiny 1 sa v priemere zvýšila, pravdepodobnosť zlyhania v prípade dlžníkov, ktorí nezlyhali, sa prakticky nezmenila, čo naznačuje, že nárast priemernej pravdepodobnosti zlyhania bol spôsobený vyšším počtom zlyhaní. Pokiaľ zvýšenie pravdepodobnosti zlyhania odráža zvýšenie podielu expozícií, v prípade ktorých došlo k zlyhaniu, vplyv rastúcej priemernej hodnoty pravdepodobnosti zlyhania na rizikovo vážené expozície (a na MPK) je menej priamy, keďže riziková váha expozícií, v prípade ktorých došlo k zlyhaniu, je nulová (až na niektoré výnimky podľa pokročilého prístupu založeného na internom ratingu). Riziko sa potom účtuje ako očakávaná strata, a mali by sa preň vytvoriť opravné položky (v prípade nedostatočných opravných položiek sa vykoná odpočet od kapitálu). Okrem toho strata zo zlyhania v decembri 2008 bola nižšia v porovnaní s júnom 2008 v prípade celého radu expozícií.

[20] Het MRC is een doeltreffende weergave van de teller en de noemer van de wettelijk vereiste kapitaalratio. Het is een maat voor het kapitaal dat vereist is voor de dekking van i) 8% van de risicogewogen activa, ii) het verschil tussen de totale in aanmerking komende voorzieningen en het totale verwachte verlies en iii) de overige aftrekposten.

[20] MPK v podstate zhŕňa čitateľa a menovateľa podielu regulačného kapitálu. Meria kapitál požadovaný na pokrytie i) 8 % rizikovo vážených aktív; ii) rozdielov medzi celkovými oprávnenými opravnými položkami a celkovou očakávanou sumou straty; a iii) iných odpočtov.

[21] De PD wordt geraamd op basis van de winst- en verliescijfers, die met enige vertraging door de conjunctuurcyclus worden beïnvloed en met nog meer vertraging worden bekendgemaakt. Indien de inkomsten van een onderneming bijvoorbeeld aan het begin van het jaar beginnen te dalen, wordt dit weergegeven in de financiële rekeningen van het volledige boekjaar die pas na enkele maanden in het volgende boekjaar worden gepubliceerd en nog enkele maanden later eventueel in de ratingsystemen worden opgenomen.

[21] Pravdepodobnosť zlyhania sa odhaduje za použitia údajov o ziskoch a stratách, ktoré sú ovplyvňované hospodárskym cyklom s určitým oneskorením a sú uverejňované s časovým posunom. Napríklad, ak príjmy podniku začnú klesať na začiatku roka, odrazia sa až v jeho koncoročnej účtovnej závierke, ktorá sa uverejní až o niekoľko mesiacov neskôr v nasledujúcom roku, a môžu byť zohľadnené v ratingových systémoch až o niekoľko ďalších mesiacov neskôr.

[22] Weergegeven door de vertraagde "output gap" en gemeten als het verschil tussen het feitelijke en het potentiële bbp.

[22] Vyjadrený oneskorenou produkčnou medzerou a meraný ako rozdiel medzi aktuálnym a potenciálnym HDP.

[23] De coëfficiënt is enkel voor de bedrijfskredietportefeuille statistisch significant (1%).

[23] Koeficient je štatisticky významný iba v prípade podnikového portfólia (1 %).

[24] Uit regressieanalysen van de ECB met betrekking tot het verband tussen veranderingen van de afzonderlijke risicoparameters en de conjunctuurcyclus is gebleken dat de PD-waarde van bedrijfskrediet- en particuliere kredietportefeuilles sneller stijgt in landen met een beperkte bedrijfsactiviteit, zoals gemeten door de output gap met één periode vertraging. Soortgelijke regressieanalyses met betrekking tot de LGD-waarden leverden voor alle portefeuilles negatieve, statistisch insignificante coëfficiënten op. Dit kan erop wijzen dat de LGD-waarden die in de interne modellen van banken zijn opgenomen, minder snel op veranderingen in de macro-economische situatie reageren dan de PD-waarden. Er is dan ook een langere referentieperiode nodig om het verwachte zeer negatieve verband tussen de economische activiteit en de LGD-waarden duidelijk aan te tonen. Een andere mogelijke verklaring voor het feit dat geen verband is gevonden tussen de LGD-waarden en de conjunctuurcyclus, zijn de wettelijke voorschriften die het gebruik van met economisch moeilijke tijden overeenstemmende LGD-waarden voorschrijven.

[24] Na základe regresných analýz zameraných na vzájomný vzťah medzi zmenou individuálnych vstupných rizikových parametrov a hospodárskym cyklom, ktoré vykonala ECB, sa zistilo, že pravdepodobnosť zlyhania podnikových a retailových portfólií má tendenciu rásť výraznejšie v krajinách so slabou podnikateľskou činnosťou, meraná ako produkčná medzera oneskorená o jedno obdobie. Podobné regresné analýzy týkajúce sa LGD vykázali pre všetky portfóliá koeficienty, ktoré sú negatívne, avšak štatisticky bezvýznamné. To môže naznačovať, že hodnoty LGD zaznamenané v interných modeloch bánk sú o niečo menej citlivé ako hodnoty PD, a teda je možné, že reagujú pomalšie na zmeny makroekonomických podmienok. Preto je potrebné, aby sa analýza vzťahovala na dlhšie obdobie s cieľom získať solídne dôkazy o predpokladanom silnom negatívnom vzájomnom vzťahu medzi hospodárskou činnosťou a LGD. Ďalšie možné vysvetlenie toho, že sa nenachádza súvislosť medzi LGD a hospodárskym cyklom, môže spočívať v regulačných požiadavkách, ktoré predpisujú používanie LGD v obdobiach napätia.

[25] De antwoorden van de banken op de vragenlijst van de Commissie geven evenwel aan dat de wettelijke kapitaalvereisten de belangrijkste benadering vormen voor de berekening van het streefniveau voor hun kapitaalpositie, zowel bij banken die de standaardbenadering toepassen als bij die welke de interne-ratingbenadering volgen.

[25] Odpovede bánk na dotazníky vypracované Komisiou však naznačujú, že regulačné kapitálové požiadavky sú najdôležitejším kritériom pri stanovovaní cieľovej výšky kapitálu – tak v prípade bánk uplatňujúcich štandardizovaný prístup, ako aj v prípade bánk uplatňujúcich prístup založený na interných ratingoch.

[26] De BLS van juli 2009, waaraan meer dan 100 banken uit de eurozone hebben deelgenomen, bevatte vragen over het effect van de RKV op het kredietbeleid van banken (gemeten naar hun kredietvoorwaarden) in de periode van het eerste kwartaal van 2008 tot en met het tweede kwartaal van 2009.

[26] Prieskum BLS z júla 2009 sa vzťahoval na vzorku viac ako 100 bánk v eurozóne a zahŕňal aj otázky týkajúce sa vplyvu smernice CRD na politiky poskytovania bankových úverov (merané ich úverovými štandardmi) v období od prvého štvrťroka 2008 do druhého štvrťroka 2009.

[27] Na in 2007 op hun handelsportefeuille een winst van 82 miljard EUR te hebben behaald (met inbegrip van niet-gerealiseerde winsten en verliezen), boekten 105 Europese banken in 2008 samen een verlies van 94 miljard EUR op hun handelsportefeuille. Bronnen: Orbis en Bloomberg.

[27] Po dosiahnutí zisku z obchodnej činnosti (vrátane nezrealizovaných ziskov a strát) vo výške 82 miliárd EUR v roku 2007, vzorka 105 bánk v EÚ zaznamenala v roku 2008 straty z obchodnej činnosti vo výške 94 miliárd EUR; Zdroje: Orbis, Bloomberg

[28] Enquête die de ECB in samenwerking met de Commissie tussen 17 juni en 23 juli 2009 heeft gehouden onder 6 000 kleine, middelgrote en grote ondernemingen in de eurozone.

[28] Prieskum vykonala ECB v spolupráci s Komisiou od 17. júna do 23. júla 2009, pričom sa týkal 6 000 MSP a veľkých podnikov v eurozóne.

[29] Hoe groter de ondernemingen, hoe gemakkelijker zij een lening konden krijgen, aangezien slechts 5% van de grote ondernemingen een lening geweigerd werd.

[29] Čím sú podniky väčšie, tým sú úspešnejšie pri získavaní úveru, keďže iba 5 % veľkých podnikov bola žiadosť o úver zamietnutá.

[30] Uit de antwoorden van 429 EU/EER-lidstaten is gebleken dat 13% van de ondernemingen die in de periode van oktober 2008 tot september 2009 een aanvraag voor een bankkrediet hebben ingediend, elke vorm van bankkrediet werd geweigerd. Dit percentage lag hoger bij het MKB (15%) dan bij grote ondernemingen (5%). De antwoorden gaven ook aan dat voor de groep ondernemingen die verklaarden negatief te zijn beïnvloed door de beperktere beschikbaarheid van bankkrediet, het MKB meer moeite had dan grote ondernemingen om de nodige financiering uit andere bronnen te verkrijgen.

[30] Z odpovedí 429 podnikov v EÚ/EHP vyplýva, že v období od októbra 2008 do septembra 2009 13 % podnikov žiadajúcich o bankový úver nezískalo financovanie vo forme bankového úveru. Toto percento bolo vyššie u MSP (15 %) ako u veľkých spoločností (5 %). Z odpovedí tiež vyplýva, že pre čiastočnú vzorku podnikov, ktoré uviedli, že boli nepriaznivo ovplyvnené dostupnosťou bankových úverov, bolo získanie potrebných finančných prostriedkov z iných zdrojov náročnejšie pre MSP ako pre veľké spoločnosti.

[31] Cappiello et al. (2009) leveren empirisch bewijs dat de kredietverlening door banken een transmissiekanaal van het monetaire beleid in de eurozone vormt. De auteurs stellen vast dat veranderingen in de kredietverlening, zowel wat het volume als wat de voorwaarden voor bedrijfsleningen betreft, de activiteit in de reële economie aanzienlijk beïnvloeden. Voorschriften met betrekking tot de balans van banken, zoals bindende kapitaalvereisten, kunnen de groei van de reële economie dan ook afremmen omdat zij banken ertoe aanzetten hun kredietverlening terug te schroeven.

[31] Cappiello et al. (2009) poskytuje empirické dôkazy o existencii kanálu na prenos menovej politiky v eurozóne, ktorý má formu bankových pôžičiek. Autori sa domnievajú, že zmeny v ponuke úverov z hľadiska objemu a úverových štandardov uplatňovaných na úvery podnikom, majú významný vplyv na reálnu hospodársku činnosť. Obmedzenia vzťahujúce sa na súvahy bánk ako napríklad záväzné regulačné kapitálové požiadavky môžu mať negatívne vplyvy na reálny hospodársky rast, pokiaľ vedú banky k obmedzeniu ponuky úverov.

Ciccarelli et al. (2009) gebruiken een VAR-panelbenadering voor de eurozone met bbp, prijzen, kortetermijnrentetarieven en vraag- en aanbodvoorwaarden in verband met krediet. Met behulp van impulsantwoordfuncties hebben de auteurs vastgesteld dat een verstrenging van kredietvoorwaarden een aanzienlijke daling van de reële bbp-groei tot gevolg heeft. Aangezien de RKV de kredietvoorwaarden van banken beïnvloedt, doet deze vaststelling dus vermoeden dat zij uiteindelijk ook de economische activiteit beïnvloedt.

Ciccarelli et al. (2009) používajú pre eurozónu model VAR s HDP, cenami, krátkodobými úrokovými sadzbami a podmienkami dopytu a ponuky úverov. Autori prostredníctvom funkcie „impulz a reakcia“ zistili, že sprísnenie úverových štandardov vedie k značnému poklesu reálneho rastu HDP. Takže pokiaľ smernica CRD ovplyvňuje úverové štandardy bánk, z tejto štúdie vyplýva, že aj hospodárska činnosť bude v konečnom dôsledku ovplyvnená smernicou CRD.

[32] http://ec.europa.eu/internal_market/bank/regcapital/index_en.htm

[32] http://ec.europa.eu/internal_market/bank/regcapital/index_en.htm

[33] Bankentoezichthouders zijn er niet voor gewonnen banken voor de bepaling van hun kapitaalvereisten eigen kredietrisicomodellen te laten gebruiken wegens de onzekerheid van en het gebrek aan gegevens over de correlaties van activa. Zoals de recente gebeurtenissen hebben aangetoond, hebben de interne modellen van banken niet echt goed gewerkt.

[33] Bankové regulačné orgány nesúhlasili s tým, aby banky mohli používať svoje vlastné modely úverového rizika na odvodenie kapitálových požiadaviek, a to z dôvodu neistoty a nedostatku údajov v súvislosti s koreláciami aktív. Z nedávnych skúseností vyplýva, že interné modely bánk príliš dobre nefungovali.

[34] Overeenkomstig Richtlijn 2009/111/EG tot wijziging van de RKV dienen banken alle mogelijke voorzorgsmaatregelen te treffen, waaronder het aanhouden van 5% van de gesecuritiseerde activa. Het bestuur van de ratingbureaus zal worden geregeld door de verordening betreffende ratingbureaus.

[34] V smernici 2009/111/ES, ktorou sa mení a dopĺňa smernica CRD, sa vyžaduje náležitá starostlivosť zo strany bánk, vrátane ponechania 5 % sekuritizovaných aktív, zatiaľ čo riadením ratingových agentúr sa bude zaoberať nariadenie o ratingových agentúrach.

[35] Er zijn echter belangrijke factoren die het effect van de hogere kapitaalvereisten in geval van ratingverlagingen kunnen beperken omdat: i) ratingverlagingen gepaard gaan met boekhoudkundige waarderingsverliezen. Aangezien de EU-regelgeving banken toelaat boekhoudkundige waarderingsverliezen in de kapitaalvereisten te verrekenen, hebben ratingverlagingen heel wat minder effect bij banken die een conservatief waarderingsbeleid op hun securitisatieposities toepassen; ii) banken die voor hun securitisatieposities overheidswaarborgen genieten of die deze posities op de markt of aan gespecialiseerde door de overheid gefinancierde vehikels ("bad banks") hebben verkocht, aangezien de stijging van de kapitaalvereisten geheel of gedeeltelijk geneutraliseerd zien.

[35] Existujú však dôležité faktory, ktoré môžu znížiť dosah zvýšenia kapitálových požiadaviek, ak sa ratingy zhoršia, pretože: i) zníženie ratingu bolo sprevádzané stratami z účtovného oceňovania. Keďže bankové predpisy EÚ umožňujú bankám započítať straty z účtovného oceňovania oproti kapitálovým požiadavkám, dosah zníženia ratingu bude oveľa nižší v prípade bánk, ktoré pre svoje sekuritizačné pozície prijali konzervatívne politiky oceňovania; ii) banky, ktoré pre svoje sekuritizačné pozície využili štátne záruky alebo ktoré ich predali na trhoch alebo osobitným štátom dotovaným subjektom („problémové banky“), budú takisto čiastočne alebo úplne oslobodené od zvýšenia kapitálových požiadaviek.

[36] Eind juni 2008 bedroegen deze gemiddelden 2,9% voor groep 1 en 4,5% voor groep 2.

[36] Koncom júna 2008 bol tento priemer 2,9 % v prípade bánk skupiny 1 a 4,5 % v prípade bánk skupiny 2.

[37] De IASB heeft een grondige herziening van IAS 39 "financiële instrumenten" doorgevoerd, met inbegrip van het aanleggen van voorzieningen voor kredietverliezen, en heeft in november 2009 een afzonderlijke Exposure Draft (ED) gepubliceerd. Deze ED bevat vijf meetbeginselen op hoog niveau ("verwachte kasstroom"- of ECF-model) die verslaggevende entiteiten samen met de op beginselen gebaseerde toepassingsrichtsnoeren voor de berekening van de geamortiseerde kostprijs dienen toe te passen. Volgens de voorgestelde methode zouden banken:

[37] Rada pre medzinárodné účtovné štandardy (IASB) uskutočnila komplexný prieskum štandardu IAS 39 „finančné nástroje“ vrátane opravných položiek pre úverové straty a v novembri 2009 vydala samostatnú konzultačnú správu. Konzultačná správa obsahuje päť zásad merania na vysokej úrovni (model založený na očakávanom peňažnom toku, Expected Cash Flow Model, ECF), ktoré by mali vykazujúce jednotky používať spolu s pokynmi na uplatňovanie týchto zásad s cieľom stanoviť amortizované náklady. Podľa navrhovanej metódy by banky mali:

a) eerst de verwachte kasstroom voor de (resterende) looptijd van het financieel instrument ramen, inclusief de verwachte kredietverliezen (met inachtneming van de zekerheden);

a) najprv odhadnúť očakávané peňažné toky za (zostávajúcu) dobu životnosti finančných nástrojov vrátane očakávaných úverových strát (berúc do úvahy kolaterál);

b) op basis van de verwachte kasstroom het "effectieve rentetarief" (interne opbrengstvoet) berekenen. Het effectieve rentetarief is lager dan het contractueel overeengekomen rentetarief omdat de geschatte kredietverliezen in aanmerking worden genomen;

b) vypočítať „efektívnu úrokovú sadzbu“ (internú mieru návratnosti) na základe očakávaných peňažných tokov. Efektívna úroková sadzba bude nižšia ako zmluvná úroková sadzba, pretože sa zohľadnia odhadované úverové straty;

c) op elke balansdatum de initiële kasstroom en de verwachte kredietverliezen opnieuw onder de loep nemen en hen indien nodig aanpassen.

c) ku každému dátumu vykazovania preskúmať počiatočné odhady peňažných tokov a očakávaných strát, a opätovne ich preskúmať, keď je to potrebné.

De ECF-benadering zou de voorzieningen voor kredietrisico's in vergelijking met het huidige op daadwerkelijk geleden verliezen gebaseerde model van IAS 39 kunnen verbeteren, omdat niet langer op daadwerkelijke wanbetaling moet worden gewacht en kredietverliezen vroeger in de boeken kunnen worden opgenomen. Met de ECF-benadering zouden de contractuele rente-inkomsten beter op de verwachte verliezen kunnen worden afgestemd. De ED bevat echter slechts weinig aanwijzingen over het gebruik van gegevens en modellen. Het document vereist in wezen ramingen van de kasstroom en van de verwachte kredietverliezen op een bepaald moment in de tijd. Net als het Bazelse Comité en andere belanghebbenden onderzoekt de Commissie momenteel het voorstel van de IASB en zal zij een bijdrage leveren om het te verbeteren in overeenstemming met de door de G20 vastgestelde doelstellingen.

Prístup ECF by mohol zlepšiť tvorbu opravných položiek pre úverové riziká v porovnaní s modelom vzniknutých strát podľa IAS 39, pretože už nebude požadovať rozhodnú udalosť a umožní včasnejšie uznanie úverovej straty. Prístup ECF umožní aj dosiahnutie lepšieho zosúladenia zmluvných úrokových výnosov s očakávanými stratami. Konzultačný dokument však obsahuje iba obmedzené pokyny k používaniu údajov a modelov. Konzultačný dokument v zásade vyžaduje, aby sa odhady peňažných tokov a očakávaných úverových strát vykonali v konkrétnom okamihu. Komisia rovnako ako Bazilejský výbor a ostatné zainteresované strany prehodnotí návrh IASB a prispeje k zlepšeniu v súlade s cieľmi stanovenými skupinou G20.

[38] G20 (2009).

[38] G-20 (2009)

[39] Zie deel 5 voor meer informatie over inadequate reacties van marktdeelnemers op veranderingen in de economische toestand.

[39] Podrobnejšie informácie o nevhodných reakciách účastníkov trhu na zmeny hospodárskych podmienok nájdete v odseku 5.

[40] COM(2009) 362 definitief.

[40] KOM(2009) 362 v konečnom znení.

[41] Ibidem.

[41] Tamtiež.

[42] Zie COM(2009) 499 definitief.

[42] Pozri KOM(2009) 499 v konečnom znení.

[43] Zie deel 5 voor meer informatie hierover.

[43] Podrobnosti nájdete v odseku 2.

[44] Raad (Ecofin) (2009).

[44] ECOFIN (2009)