Bilingwi

Opinion of the Advocate-General

BG DA DE EL EN ES ET FI FR HU IT LV MT NL PL PT RO SK SL SV  BG DA DE EL EN ES ET FI FR HU IT LV MT NL PL PT RO SK SL SV 

mt

fr

 

Opinion of the Advocate-General


1. Permezz tad-domanda preliminari tagħha, il-High Court (l-Irlanda) essenjalment titlob lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tippreċiża l-portata tad-dritt għal smigħ fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami ta’ talba għal protezzjoni sussidjarja mressqa minn ċittadin tar-Rwanda abbażi tad-Direttiva 2004/83/KE (2) . Din il-protezzjoni sussidjarja hija indirizzata lil kull ċittadin ta’ pajjiż terz li ma jistax jitqies bħala refuġjat, iżda li fir-rigward tiegħu ikun hemm raġunijiet serji u attwali biex wieħed jemmen li jinsab f’riskju reali li jġarrab ħsara serja jekk imur lura fil-pajjiż tal-oriġini tiegħu (3) .
1. Par sa question préjudicielle, la High Court (Irlande) invite, en substance, la Cour à préciser la portée du droit d’être entendu dans le cadre de la procédure d’examen d’une demande de protection subsidiaire introduite par un ressortissant rwandais au titre de la directive 2004/83/CE (2) . Cette protection subsidiaire s’adresse à tout ressortissant d’un pays tiers qui ne peut pas être considéré comme un réfugié, mais pour lequel il existe des motifs sérieux et avérés de croire qu’il courrait un risque réel de subir des atteintes graves une fois de retour dans son pays d’origine (3) .
2. B’mod konformi mal-Artikolu 78(2) TFUE, l-Unjoni Ewropea stabbilixxiet kriterji komuni għall-Istati Membri kollha fir-rigward tal-kundizzjonijiet li ċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi għandhom jissodisfaw sabiex jibbenefikaw minn protezzjoni internazzjonali abbażi tad-Direttiva 2004/83. Fil-kuntest tal-kapitolu II ta’ dik id-Direttiva, li huwa ddedikat għall-evalwazzjoni individwali ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, l-Artikolu 4(1) jipprovdi skont kif ġej:
2. Conformément à l’article 78, paragraphe 2, TFUE, l’Union européenne a établi des critères communs à l’ensemble des États membres en ce qui concerne les conditions que les ressortissants de pays tiers doivent satisfaire afin de bénéficier d’une protection internationale au titre de la directive 2004/83. Dans le cadre du chapitre II de cette directive, consacré à l’évaluation individuelle d’une demande de protection internationale, l’article 4, paragraphe 1, de celle-ci dispose ce qui suit:
“L-Istati Membri jistgħu iqisuha bħala d-dmir ta’ l-applikant li jissottometti kemm jista’ jkun malajr l-elementi kollha meħtieġa biex tiġi sostanzjata l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. F’koperazzjoni ma’ l-applikant huwa d-dmir ta’ l-Istat Membru li jistma l-elementi rilevanti ta’ l-applikazzjoni.”
«Les États membres peuvent considérer qu’il appartient au demandeur de présenter, aussi rapidement que possible, tous les éléments nécessaires pour étayer sa demande de protection internationale. Il appartient à l’État membre d’évaluer, en coopération avec le demandeur, les éléments pertinents de la demande.»
3. F’din il-kawża, il-qorti tar-rinviju tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk id-dmir ta’ kooperazzjoni stabbilit f’dik id-dispożizzjoni għandux jiġi interpretat fis-sens li dan iġiegħel lill-awtorità responsabbli għall-eżaminazzjoni tat-talba biex tikkomunika, qabel l-adozzjoni ta’ deċiżjoni sfavorevoli u meta applikazzjoni għall-ażil tkun diġà nċaħdet, l-elementi li fuqhom hija tkun beħsiebha tibbaża dik id-deċiżjoni u li tiġbor, fuq dak il-punt, l-osservazzjonijiet tal-applikant.
3. Dans la présente affaire, la juridiction de renvoi demande à la Cour si le devoir de coopération établi à cette disposition doit être interprété en ce sens qu’il contraint l’autorité responsable de l’examen de la demande à communiquer, préalablement à l’adoption d’une décision défavorable et alors qu’une demande d’asile a déjà été rejetée, les éléments sur lesquels elle entend fonder cette décision et à recueillir, sur ce point, les observations du demandeur.
4. It-talba għal deċiżjoni preliminari qed issir fil-kuntest ta’ kawża bejn M., ċittadin tar-Rwanda li huwa membru tal-grupp etniku Tutsi, u l-Minister for Justice, Equality and Law Reform, fl-Irlanda u l-Attorney General dwar il-legalità tal-proċedura segwita minn dawn l-awtoritajiet Irlandiżi biex jeżaminaw l-applikazzjoni tiegħu għal protezzjoni sussidjarja.
4. La demande de décision préjudicielle s’inscrit dans le cadre d’un litige opposant M. M., un ressortissant rwandais membre de l’ethnie tutsie, au Minister for Justice, Equality and Law Reform, à l’Irlande et à l’Attorney General au sujet de la légalité de la procédure suivie par ces autorités irlandaises pour instruire sa demande de protection subsidiaire.
5. Wara l-iskadenza tal-viża ta’ studju li kienet ingħatatlu mill-awtoritajiet Irlandiżi, M. ippreżenta, quddiem l-Office of the Refugee Applications Commissioner (servizz tal-Kummissarju inkarigat minn applikazzjonijiet ta’ ażil) (4), applikazzjoni għall-ażil fil-21 ta’ Mejju 2008. Wara li din inċaħdet, M. ippreżenta applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja fil-31 ta’ Diċembru 2008, li wkoll inċaħdet fl-24 ta’ Settembru 2010. Il-Minister for Justice, Equality and Law Reform ikkunsidra li, minħabba d-dubji serji dwar il-kredibbiltà tal-allegazzjonijiet tiegħu, ma kienx possibbli li jintwera li kien jinsab f’riskju li jġarrab ħsara serja malli jintbagħat lura fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu, li jiġġustifika l-għoti ta’ protezzjoni sussidjarja.
5. À la suite de l’expiration du visa d’étude qui lui avait été accordé par les autorités irlandaises, M. M. a introduit, devant l’Office of the Refugee Applications Commissionner (service du commissaire chargé des demandes d’asile) (4), une demande d’asile le 21 mai 2008. Consécutivement au rejet de celle-ci, M. M. a introduit une demande de protection subsidiaire le 31 décembre 2008, laquelle a également été rejetée le 24 septembre 2010. Le Minister for Justice, Equality and Law Reform a considéré que, en raison des doutes sérieux pesant sur la crédibilité de ses allégations, il n’était pas possible de démontrer qu’il risquerait de subir une atteinte grave une fois de retour dans son pays d’origine, justifiant l’octroi d’une protection subsidiaire.
6. Kien kontra dik id-deċiżjoni li M. ressaq rikors għal annullament quddiem il-High Court. Huwa argumenta li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti ma osservawx id-dmir ta’ kooperazzjoni li kellhom abbażi tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83, peress li ma offrewlux il-possibbiltà li jippreżenta l-osservazzjonijiet tiegħu dwar l-abbozz ta’ deċiżjoni li tiċħad l-applikazzjoni tiegħu, li kienet tagħmel referenza b’mod partikolari għal dokument li l-persuna kkonċernata ma kinitx taf dwaru matul il-proċedura.
6. C’est à l’encontre de cette dernière décision que M. M. a introduit un recours en annulation devant la High Court. Il estime que les autorités nationales compétentes n’ont pas respecté le devoir de coopération qui leur incombe au titre de l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83, en ne lui offrant pas la possibilité de présenter ses observations sur le projet de décision portant rejet de sa demande, laquelle faisait notamment état d’un document dont l’intéressé n’a pas eu connaissance au cours de la procédure.
7. Fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, il-High Court tindika li ma taqbilx mal-analiżi ta’ M. dwar l-interpretazzjoni tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83. F’dan ir-rigward, hija tirreferi għas-sentenza tagħha tal-24 ta’ Marzu 2011, Ahmed vs Minister for Justice, Equality and Law Reform, u għal tnejn mill-argumenti li hija ppreżentat sabiex tiċħad dik l-interpretazzjoni. L-ewwel wieħed kien marbut mal-ħtieġa li tiġi evitata multipliċità ta’ stadji proċedurali. It-tieni wieħed kien relatat mal-interazzjoni kunsiderevoli li diġà kienet seħħet bejn l-awtorità nazzjonali kompetenti u l-applikant matul l-eżami tal-applikazzjoni għall-ażil. Il-High Court ippreċiżat, effettivament, li talba għal protezzjoni sussidjarja ma tiġix ippreżentata b’mod iżolat, iżda wara proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għall-ażil li matulha l-applikant ikun diġà nstema’ f’diversi okkażjonijiet.
7. Dans sa décision de renvoi, la High Court indique ne pas partager l’analyse de M. M. sur l’interprétation de l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83. À cet égard, elle se réfère à son arrêt du 24 mars 2011, Ahmed v. Minister for Justice, Equality and Law Reform, et à deux des arguments qu’elle avait exposés en vue de rejeter une telle interprétation. Le premier était lié à la nécessité d’éviter une multiplicité d’étapes procédurales. Le second était relatif à l’interaction considérable ayant déjà eu lieu entre l’autorité nationale compétente et le demandeur au cours de l’examen de la demande d’asile. La High Court précisait, en effet, qu’une demande de protection subsidiaire était introduite non pas isolément, mais à la suite d’une procédure d’examen d’une demande d’asile au cours de laquelle le demandeur était déjà entendu à de nombreuses reprises.
8. Madankollu, fid-deċiżjoni tar-rinviju tagħha, il-High Court tirrileva li r-Raad van State (Kunsill tal-Istat) (il-Pajjiżi l-Baxxi), f’sentenza tat-12 ta’ Lulju 2007, deher li adotta interpretazzjoni oħra tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83. Kien sabiex tevita kull diverġenza fl-interpretazzjoni bejn il-qrati tal-Istati Membri li l-High Court iddeċidiet li tissospendi l-proċeduri quddiemha u li tagħmel din id-domanda preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:
8. Néanmoins, dans sa décision de renvoi, la High Court relève que le Raad van State (Conseil d’État) (Pays-Bas), dans un arrêt du 12 juillet 2007, a paru adopter une autre interprétation de l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83. C’est afin d’éviter toute divergence d’interprétation des juridictions des États membres que la High Court a décidé de surseoir à statuer et de poser à la Cour la question préjudicielle suivante:
“Fl-ipoteżi fejn applikant jitlob l-istatus ta’ protezzjoni sussidjarja wara li jkun ġie rrifjutat l-istatus ta’ refuġjat, u fejn huwa propost li tali talba tinċaħad, il-ħtieġa ta’ kooperazzjoni mal-applikant imposta fuq l-Istati Membri mill-Artikolu 4(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2004/83[…] tobbliga lill-awtoritajiet amministrattivi tal-Istat Membru inkwistjoni li jikkomunikaw lill-applikant ir-riżultati ta’ tali evalwazzjoni qabel l-adozzjoni ta’ deċiżjoni finali, b’mod li jkun jista’ jirreaġixxi għall-aspetti tad-deċiżjoni proposta li tissuġġerixxi risposta negattiva?”
«Dans l’hypothèse où un demandeur sollicite le statut conféré par la protection subsidiaire après que le statut de réfugié lui a été refusé et où il est proposé qu’une telle demande soit rejetée, l’exigence de coopérer avec le demandeur imposée aux États membres par l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83[…] oblige-t-elle les autorités administratives de l’État membre en question à communiquer au demandeur les résultats d’une telle appréciation avant l’adoption d’une décision finale, de manière à lui permettre de réagir aux aspects de la décision proposée qui tendent à la réponse négative?»
9. Ġew ippreżentati osservazzjonijiet mill-partijiet fil-kawża prinċipali, mill-Gvernijiet tar-Repubblika Ċeka u tal-Ġermanja, mill-Irlanda, mill-Gvernijiet ta’ Franza, tal-Ungerija, tal-Pajjiżi l-Baxxi u tal-Isvezja kif ukoll mill-Kummissjoni Ewropea.
9. Des observations ont été déposées par les parties au litige au principal, les gouvernements tchèque et allemand, l’Irlande, les gouvernements français, hongrois, néerlandais et suédois ainsi que par la Commission européenne.
10. Matul is-seduta, ir-rappreżentant ta’ M. talab lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tifformula mill-ġdid id-domanda li saret b’mod li hija tkun tista’, essenzjalment, tevalwa jekk il-proċedura ta’ eżami inkwistjoni ppermettietx li jiġi ggarantit ir-rispett tad-dritt għal rikors ġudizzjarju effettiv, kif stabbilit fl-Artikolu 47 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (5) . Peress li dik ir-riformulazzjoni tmur ampjament lil hinn mill-kuntest iffissat mill-qorti tar-rinviju u peress li dik id-domanda, konsegwentement, ma ġietx dibattuta mill-partijiet, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja biex ma tilqax din it-talba.
10. Lors de l’audience, le représentant de M. M. a invité la Cour à reformuler la question posée de sorte que celle-ci puisse, en substance, apprécier si la procédure d’examen en cause a permis de garantir le respect du droit à un recours juridictionnel effectif, tel que celui-ci est consacré à l’article 47 de la charte des droits fondamentaux de l’Union européenne (5) . Dans la mesure où cette reformulation dépasse largement le cadre fixé par la juridiction de renvoi et où cette question n’a, par conséquent, nullement été débattue par les parties, nous invitons la Cour à ne pas y faire droit.
I – L-analiżi tiegħi
I – Notre analyse
11. Permezz tad-domanda tagħha, il-qorti tar-rinviju essenzjalment tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk id-dmir ta’ kooperazzjoni, stabbilit fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83, għandux jiġi interpretat fis-sens li l-Istat Membru huwa obbligat li jisma’ lill-persuna kkonċernata dwar l-evalwazzjoni tal-fatti u taċ-ċirkustanzi li jkun għamel, qabel l-adozzjoni ta’ deċiżjoni ta’ ċaħda.
11. Par sa question, la juridiction de renvoi demande, en substance, à la Cour si le devoir de coopération, établi à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83, doit être interprété en ce sens que l’État membre est tenu d’entendre l’intéressé au sujet de l’évaluation des faits et des circonstances à laquelle il a procédé, préalablement à l’adoption d’une décision de rejet.
12. L-importanza tar-risposta għad-domanda mressqa mill-qorti tar-rinviju hija ċara.
12. L’enjeu de la réponse à la question posée par la juridiction de renvoi est clair.
13. Minn naħa waħda, din tirrigwarda d-determinazzjoni tal-portata tad-dritt għal smigħ fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami ta’ talba għal protezzjoni internazzjonali. B’mod partikolari, il-kwistjoni hija jekk id-dmir ta’ kooperazzjoni stabbilit fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83, jġiegħelx lill-awtorità responsabbli mill-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja biex tikkomunika, qabel l-adozzjoni ta’ deċiżjoni sfavorevoli u meta applikazzjoni għall-ażil tkun diġà nċaħdet, l-elementi li fuqhom hija tkun beħsiebha tibbaża dik id-deċiżjoni u li tiġbor, fuq dak il-punt, l-osservazzjonijiet tal-applikant.
13. D’une part, il s’agit de déterminer la portée du droit d’être entendu dans le cadre de la procédure d’examen d’une demande de protection internationale. En particulier, la question est de savoir si le devoir de coopération institué à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83 contraint l’autorité responsable de l’examen d’une demande de protection subsidiaire à communiquer, préalablement à l’adoption d’une décision défavorable et alors qu’une demande d’asile a déjà été rejetée, les éléments sur lesquels elle entend fonder cette décision et à recueillir, sur ce point, les observations du demandeur.
14. Min-naħa l-oħra, id-domanda hija intiża biex jiġu ppreċiżati l-garanziji minimi li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti ma jistgħux jirrifjutaw li jagħtu lill-applikanti għal protezzjoni internazzjonali fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjoni tagħhom. Effettivament, għalkemm skont il-ħdax-il premessa tad-Direttiva 2005/85/KE (6) u l-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Istati Membri għandhom marġni ta’ diskrezzjoni fl-organizzazzjoni tal-ipproċessar tal-applikazzjonijiet għall-protezzjoni internazzjonali, dawn tal-aħħar huma madankollu obbligati li jirrispettaw id-drittijiet u l-prinċipji proċedurali, anki jekk minimi, stabbiliti fil-kuntest ta’ dik id-direttiva (7) .
14. D’autre part, il s’agit de préciser les garanties minimales que les autorités nationales compétentes ne peuvent pas refuser de reconnaître aux demandeurs d’une protection internationale dans le cadre de la procédure d’examen de leur demande. En effet, si, conformément au onzième considérant de la directive 2005/85/CE (6) et à la jurisprudence de la Cour, les États membres disposent d’une marge d’appréciation dans l’organisation du traitement des demandes de protection internationale, ces derniers sont, néanmoins, tenus de garantir le respect des droits et des principes procéduraux, même minimaux, établis dans le cadre de cette directive (7) .
A – L-osservazzjonijiet preliminari
A – Les observations liminaires
15. Qabel ma jiġu eżaminati dawn id-domandi, nixtieq nifformula żewġ osservazzjonijiet.
15. Préalablement à l’examen de la question, nous souhaitons formuler deux observations.
16. Fl-ewwel lok, għandu jiġi rrilevat, qabel kollox, li l-formulazzjoni tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83 ma tippermettix li jiġi impost obbligu fuq l-Istati Membri bħal dak li jallega M., fi kwalunkwe verżjoni lingwistika ta’ dak it-test.
16. Premièrement, il faut relever, d’emblée, que le libellé de l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83 ne permet pas de créer à la charge des États membres une obligation telle que celle revendiquée par M. M., et ce quelle que soit la version linguistique de ce texte.
17. Għaldaqstant, sabiex tingħata risposta għad-domanda li saret mill-qorti tar-rinviju, jeħtieġ li, qabel kollox, titfakkar il-portata tad-dritt għal smigħ fl-ordni ġuridiku tal-Unjoni kif iddefinit mill-Qorti tal-Ġustizzja fil-ġurisprudenza tagħha, qabel ma tiddetermina l-portata li dan għandu jkollu fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali.
17. Pour répondre à la question que nous pose la juridiction de renvoi, il faudra, d’abord, par conséquent, rappeler la portée du droit d’être entendu dans l’ordre juridique de l’Union, tel que la Cour l’a défini dans sa jurisprudence, avant de déterminer la portée que celui-ci devrait revêtir dans le cadre de la procédure d’examen d’une demande de protection internationale.
18. Sussegwentement, għandu jiġi eżaminat il-mod kif dan id-dritt ġie kkonkretizzat mil-leġiżlatur tal-Unjoni fil-kuntest tad-Direttivi 2004/83 u 2005/85. Effettivament, il-portata tad-dmir ta’ kooperazzjoni stabbilit fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83 għandha tiġi eżaminata mhux biss fir-rigward tal-ispirtu u l-għan ta’ dik id-dispożizzjoni, iżda għandha tiġi evalwata wkoll fid-dawl tar-regoli dwar il-proċedura għall-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali ffissata fil-kuntest tad-Direttiva 2005/85.
18. Il faudra, ensuite, examiner la manière dont ce droit est concrétisé par le législateur de l’Union dans le cadre des directives 2004/83 et 2005/85. En effet, la portée du devoir de coopération visé à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83 doit non seulement être examinée au regard de l’économie et de l’objectif de cette disposition, mais également être appréciée à la lumière des règles gouvernant la procédure d’octroi d’une protection internationale fixée dans le cadre de la directive 2005/85.
19. Effettivament, għandu jiġi enfasizzat li d-Direttiva 2004/83, kemm permezz tat-titolu u l-preambolu tagħha kif ukoll mill-kontenut u mill-iskop tagħha, ma hijiex intiża li tistabbilixxi r-regoli proċedurali applikabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali jew li tistabbilixxi l-garanziji proċedurali li għandhom, fuq dik il-bażi, jingħataw lill-applikant. Dik id-direttiva għandha biss l-iskop li tiffissa kriterji komuni għall-Istati Membri kollha fir-rigward tal-kundizzjonijiet li għandhom jissodisfaw liċ-ċittadini ta’ pajjiżi terzi sabiex ikunu jistgħu jibbenefikaw minn protezzjoni internazzjonali (8) u l-kontenut ta’ dik il-protezzjoni.
19. En effet, il faut signaler que la directive 2004/83, tant par son intitulé et son préambule que par son contenu et sa finalité, n’entend pas dégager les règles procédurales applicables à l’examen d’une demande de protection internationale ni établir les garanties procédurales qui doivent, à ce titre, être accordées au demandeur. Cette directive a pour seul objectif de fixer des critères communs à l’ensemble des États membres en ce qui concerne les conditions que doivent remplir les ressortissants de pays tiers pour pouvoir bénéficier d’une protection internationale (8) et le contenu de cette protection.
20. Huwa f’dan il-kuntest li d-Direttiva 2004/83 tiffissa, fl-Artikolu 4 tagħha, il-lista ta’ elementi ta’ natura fattwali u ċirkustanzjali, li l-Istati Membri għandhom jeżaminaw sabiex jevalwaw il-fondatezza tal-applikazzjoni u tistabbilixxi, fil-paragrafu 1 ta’ dak l-Artikolu, id-dmir ta’ kooperazzjoni li l-portata tiegħu qiegħda titpoġġa indiskussjoni f’din il-kawża.
20. C’est dans ce cadre que la directive 2004/83 fixe, à son article 4, la liste des éléments, de nature factuelle et circonstancielle, que les États membres doivent apprécier afin d’évaluer le bien-fondé de la demande et établit, au paragraphe 1 de cet article, le devoir de coopération dont la portée est ici mise en question.
21. Il-portata ta’ dik il-kooperazzjoni hija ppreċiżata fil-kuntest tad-Direttiva 2005/85.
21. Or, la portée de cette coopération est précisée dans le cadre de la directive 2005/85.
22. Id-Direttiva 2005/85, li ġiet adottata ftit xhur wara d-Direttiva 2004/83, għandha l-għan li tistabbilxxi r-regoli proċedurali komuni għall-Istati Membri kollha fir-rigward tal-għoti u l-irtirar tal-istatus ta’ refuġjat. F’dan il-kuntest, id-Direttiva 2005/85 tippreċiża, fil-kapitoli II u III tagħha, id-drittijiet u l-obbligi proċedurali tal-applikant u tal-Istat Membru fir-rigward tal-evalwazzjoni ta’ applikazzjoni għall-ażil u tikkonkretizza l-kooperazzjoni stabbilita fil-kuntest tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83.
22. Adoptée quelques mois après la directive 2004/83, la directive 2005/85 a pour objectif d’établir des règles de procédure communes à l’ensemble des États membres en ce qui concerne l’octroi et le retrait du statut de réfugié. Dans ce cadre, la directive 2005/85 précise, à ses chapitres II et III, les droits et les obligations procédurales s’imposant au demandeur et à l’État membre concernant l’évaluation d’une demande d’asile et concrétise la coopération établie dans le cadre de l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83.
23. Għandu jiġi ppreċiżat il-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2005/85.
23. Il faut préciser le champ d’application de la directive 2005/85.
24. B’mod konformi mal-Artikolu 3(1) tagħha, din tapplika għal kull applikazzjoni għall-ażil ippreżentata fit-territorju tal-Istati Membri.
24. Conformément à son article 3, paragraphe 1, elle s’applique à toutes les demandes d’asile introduites sur le territoire des États membres.
25. Skont l-Artikolu 3(3) tagħha, din tapplika wkoll meta Stat Membru jistabbilixxi proċedura unika li fil-kuntest tagħha huwa jeżamina applikazzjoni fid-dawl taż-żewġ forom ta’ protezzjoni internazzjonali, jiġifieri l-ażil u l-protezzjoni sussidjarja. Effettivament, skont dik id-dispożizzjoni, “[f]ejn Stati Membri jużaw jew jintroduċu proċedura li fiha l-applikazzjonijiet għall-ażil jiġu eżaminati kemm bħala applikazzjonijiet abbażi tal-Konvenzjoni [dwar l-istatus tar-refuġjati (9) ] kif ukoll bħala applikazzjonijiet għal tipi oħra ta’ protezzjoni internazzjonali mogħtija taħt iċ-ċirkostanzi definiti mill-Artikolu 15 tad-Direttiva 2004/83 [dwar il-protezzjoni sussidjarja], dawn għandhom japplikaw din id-Direttiva matul il-proċedura kollha tagħhom”.
25. En vertu de son article 3, paragraphe 3, elle s’applique également lorsqu’un État membre instaure une procédure unique dans le cadre de laquelle il examine une demande à la lumière des deux formes de protection internationale, à savoir l’asile et la protection subsidiaire. En effet, en application de cette disposition, «[l]orsque les États membres utilisent ou instaurent une procédure dans le cadre de laquelle les demandes d’asile sont examinées en tant que demandes fondées sur la convention [relative au statut des réfugiés (9) ], et en tant que demandes des autres types de protection internationale accordée dans les circonstances précisées à l’article 15 de la directive 2004/83 [relatif à la protection subsidiaire], ils appliquent la présente directive pendant toute leur procédure».
26. Nifhem li l-maġġoranza tal-Istati Membri, jew kważi kollha fosthom, adottaw l-hekk imsejħa sistema ta’ “one-stop shop”, sistema li l-leġiżlatur tal-Unjoni ilu jħeġġeġ sew sa mill-2004 (10) u li llum il-ġurnata hija stabblita fil-kuntest tal-proposta emendata tad-Direttiva 2005/85 (11) .
26. Nous comprenons que la majorité des États membres, voire la quasi-totalité d’entre eux, a adopté ce système dit «du guichet unique», système largement encouragé par le législateur de l’Union dès 2004 (10) et aujourd’hui établi dans le cadre de la proposition modifiée de la directive 2005/85 (11) .
27. Min-naħa l-oħra, mis-seduta jirriżulta li, meta Stat Membru jistabbilixxi proċedura amministrattiva distinta għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja, huwa ma huwiex obbligat, stricto sensu , skont l-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 2005/85, li japplika l-garanziji proċedurali mogħtija fil-kuntest tal-eżami tal-applikazzjoni għall-ażil.
27. En revanche, il ressortirait de l’audience que, lorsqu’un État membre instaure une procédure administrative distincte pour l’examen d ’une demande de protection subsidiaire, il n’est pas tenu, stricto sensu, en vertu de l’article 3, paragraphe 3, de la directive 2005/85, d’appliquer les garanties procédurales accordées dans le cadre de l’examen de la demande d’asile.
28. Fit-tieni lok, għandu jitfakkar li d-Direttivi 2004/83 u 2005/85 ġew adottati fuq il-bażi tal-ewwel punt tal-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 63 KE, li jistabblixxi li l-Kunsill tal-Unjoni Ewropea għandu l-kompitu li jintroduċi miżuri dwar l-ażil fuq il-bażi ta’ applikazzjoni integrali u globali tal-Konvenzjoni ta’ Genève. Dawn iż-żewġ direttivi b’hekk jipparteċipaw fl-istabbiliment ta’ Reġim Komuni Ewropew dwar l-Ażil ibbażat fuq l-applikazzjoni integrali u globali ta’ dik il-konvenzjoni u għandhom l-għan li jgħinu lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li japplikawha permezz tad-definizzjoni ta’ kunċetti u ta’ kriterji komuni.
28. Deuxièmement, il faut rappeler que les directives 2004/83 et 2005/85 ont été adoptées sur le fondement de l’article 63, premier alinéa, point 1, CE, en vertu duquel le Conseil de l’Union européenne était chargé d’arrêter des mesures relatives à l’asile sur la base d’une application intégrale et globale de la convention de Genève. Ces deux directives participent ainsi à l’établissement d’un régime d’asile européen commun fondé sur l’application intégrale et globale de cette convention et ont pour objectif d’aider les autorités nationales compétentes à appliquer celle-ci à travers la définition de notions et de critères communs.
29. Konsegwentement, u b’mod konformi mal-ġurisprudenza kostanti tal-Qorti tal-Ġustizzja (12), id-dispożizzjonijiet inkwistjoni għandhom jiġu interpretati mhux biss fid-dawl tal-ispirtu ġenerali u l-iskop tad-Direttivi 2004/83 u 2005/85, iżda wkoll billi jittieħdu inkunsiderazzjoni d-dispożizzjonijiet previsti fil-kuntest tal-Konvenzjoni ta’ Genève (13) u, b’mod partikolari, l-interpretazzjoni adottata f’dan ir-rigward mill-Kummissarjat Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-refuġjati (UNHCR) (14) .
29. Par conséquent, et conformément à la jurisprudence constante de la Cour (12), nous interpréterons les dispositions en cause non seulement à la lumière de l’économie générale et de la finalité des directives 2004/83 et 2005/85, mais également en tenant compte des dispositions prévues dans le cadre de la convention de Genève (13) et, en particulier, de l’interprétation retenue à cet égard par le Haut-Commissariat des Nations unies pour les réfugiés (HCR) (14) .
B – Fuq il-portata tad-dritt għal smigħ
B – Sur la portée du droit d’être entendu
30. Il-Qorti tal-Ġustizzja affermat l-importanza tad-dritt għal smigħ u l-portata wiesgħa ħafna tiegħu fis-sistema ġuridika tal-Unjoni.
30. La Cour a affirmé l’importance du droit d’être entendu et sa portée très large dans l’ordre juridique de l’Union.
31. B’hekk, skont ġurisprudenza kostanti, dan id-dritt jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni li, minn naħa waħda, jifforma parti mid-dritt għal amministrazzjoni tajba, stabbilit fl-Artikolu 41 tal-Karta, u min-naħa l-oħra, mill-osservanza tad-drittijiet tad-difiża u tad-dritt għal smigħ xieraq li huma ggarantiti fl-Artikoli 47 u 48 tal-Karta (15) .
31. Ainsi, conformément à une jurisprudence constante, ce droit constitue un principe général du droit de l’Union qui relève, d’une part, du droit à une bonne administration, consacré à l’article 41 de la Charte, et, d’autre part, du respect des droits de la défense et du droit à un procès équitable garantis aux articles 47 et 48 de la Charte (15) .
32. Id-dritt għal smigħ għandu japplika għal kull proċedura li tista’ twassal għal deċiżjoni ta’ natura amministrattiva jew ġudizzjarja li taffettwa b’mod sfavorevoli l-interessi ta’ persuna. Ma humiex biss l-istituzzjonijiet tal-Unjoni li għandhom l-obbligu li josservaw dan id-dritt, skont l-Artikolu 41(2)(a) tal-Karta (16), iżda wkoll, peress li jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni, l-amministrazzjonijiet ta’ kull Stat Membru meta jadottaw deċiżjonijiet li jidħlu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, u dan anki meta r-regolamentazzjoni applikabbli ma tipprevedix espressament tali formalità (17) . Għaldaqstant, id-dritt għal smigħ għandu japplika għall-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali mmexxija mill-awtorità nazzjonali kompetenti b’mod konformi mar-regoli adottati fil-kuntest tar-Reġim Komuni Ewropew dwar l-Ażil.
32. Le droit d’être entendu doit s’appliquer à toute procédure susceptible d’aboutir à une décision de nature administrative ou juridictionnelle affectant d’une manière défavorable les intérêts d’une personne. Le respect de ce droit s’impose non seulement aux institutions de l’Union, en vertu de l’article 41, paragraphe 2, sous a), de la Charte (16), mais également, parce qu’il constitue un principe général du droit de l’Union, aux administrations de chacun des États membres lorsqu’elles adoptent des décisions entrant dans le champ d’application du droit de l’Union, et ce même lorsque la réglementation applicable ne prévoit pas expressément une telle formalité (17) . Par conséquent, le droit d’être entendu doit s’appliquer à la procédure d’examen d’une demande de protection internationale conduite par l’autorité nationale compétente conformément aux règles adoptées dans le cadre du régime d’asile européen commun.
33. Skont ġurisprudenza kostanti, id-dritt għal smigħ jiggarantixxi lil kull persuna d-dritt li tippreżenta l-osservazzjonijiet tagħha, bil-miktub jew orali, dwar l-elementi li fuqhom l-amministrazzjoni jkun beħsiebha tibbaża deċiżjoni kontriha (18) . Dan id-dritt jeħtieġ li l-amministrazzjoni tpoġġi lill-persuna kkonċernata f’pożizzjoni li tieħu konjizzjoni ta’ dawk l-elementi matul il-proċedura u li tikkomunika l-fehma tagħha b’mod utli u effettiv. Dan jimplika wkoll li l-amministrazzjoni tieħu konjizzjoni tal-osservazzjonijiet tal-persuna kkonċernata bl-attenzjoni kollha meħtieġa.
33. Conformément à une jurisprudence constante, le droit d’être entendu garantit à toute personne le droit de présenter ses observations, écrites ou orales, quant aux éléments sur lesquels l’administration entend fonder une décision susceptible de lui faire grief (18) . Il exige de l’administration qu’elle mette l’intéressé en mesure de prendre connaissance de ces éléments au cours de la procédure et de faire connaître utilement et effectivement son point de vue. Il implique également que l’administration prenne connaissance des observations de l’intéressé avec toute l’attention requise.
34. Id-dritt għal smigħ isegwi diversi għanijiet.
34. Le droit d’être entendu poursuit plusieurs objectifs.
35. Fl-ewwel lok, dan huwa utli sabiex jiġu stabbiliti l-fatti u b’hekk sabiex jiġi kkumpilat il-proċess. L-osservazzjonijiet mogħtija mill-parti kkonċernata u l-komunikazzjoni tal-elementi kollha li jista’ jkollhom effett fuq il-kontenut tad-deċiżjoni tal-amministrazzjoni għandhom jippermettu lil din tal-aħħar li teżamina b’għarfien sħiħ tal-kawża u b’mod eżawrjenti l-elementi kollha ta’ natura fattwali, ċirkustanzjali jew ġuridika li fuqhom tkun ibbażata l-proċedura.
35. Premièrement, il sert à l’établissement des faits et donc à l’instruction du dossier. Les observations émises par l’intéressé et la communication de tous les éléments susceptibles d’avoir une incidence sur le sens de la décision de l’administration doivent permettre à cette dernière d’examiner en toute connaissance de cause et de façon exhaustive l’ensemble des éléments de nature factuelle, circonstancielle ou juridique sur lesquels repose la procédure.
36. Fit-tieni lok, id-dritt għal smigħ għandu jippermetti li tiġi żgurata protezzjoni effettiva tal-persuna kkonċernata. Din għandha dritt li tieħu sehem fil-proċedura li tikkonċernaha u, f’dan il-kuntest, għandha tingħata assigurazzjoni li tista’ tesprimi ruħha minn qabel dwar il-punti kollha importanti li fuqhom l-amministrazzjoni jkun beħsiebha li tibbaża d-deċiżjoni tagħha. Id-dritt għal smigħ għandu jippermettilha li tikkoreġi żball jew li tippreżenta informazzjoni dwar is-sitwazzjoni personali tagħha li tkun favur li d-deċiżjoni tittieħed, li ma tittiħidx, jew li jkollha kontenut partikolari (19) . Dan jikkontribwixxi lejn il-fiduċja li ċ-ċittadin għandu jkollu fl-amministrazzjoni.
36. Deuxièmement, le droit d’être entendu doit permettre d’assurer une protection effective de l’intéressé. Celui-ci a le droit de prendre part à la procédure qui le concerne et, dans ce cadre, il doit avoir l’assurance de pouvoir s’exprimer au préalable sur tous les points importants sur lesquels l’administration entend fonder sa décision. Le droit d’être entendu doit lui permettre de corriger une erreur ou de faire valoir tels éléments relatifs à sa situation personnelle qui militent dans le sens que la décision soit prise, ne soit pas prise ou qu’elle ait tel ou tel contenu (19) . Cela contribue à fonder la confiance que l’administré doit pouvoir porter dans l’administration.
37. Il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet b’mod ċar l-eżistenza tad-dritt għal smigħ fil-kuntest tal-proċeduri amministrattivi ppreżentati minn persuna kkonċernata bil-għan li tibbenefika minn dritt bħal eżenzjoni doganali (20) jew konkors finanzjarju Komunitarju (21) .
37. La Cour a clairement reconnu l’existence du droit d’être entendu dans le cadre des procédures administratives initiées par un intéressé en vue de bénéficier d’un droit tel qu’une franchise douanière (20) ou un concours financier communautaire (21) .
38. Hija ppreċiżat ukoll il-portata ta’ dak id-dritt fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ natura kważi ripressiva li fihom l-amministrazzjoni tieħu passi kontra l-persuna kkonċernata minħabba att meqjus bħala kundannabbli u tadotta sanzjonijiet ekonomiċi u finanzjarji kontra tagħha (22) .
38. Elle a également précisé la portée de ce droit dans le cadre de procédures de nature quasi répressive dans lesquelles l’administration engage des poursuites à l’encontre de l’intéressé en raison d’un acte jugé répréhensible et adopte des sanctions économiques et financières à son égard (22) .
39. B’hekk, meta l-Kummissjoni tippenalizza akkordju jew abbuż ta’ pożizzjoni dominanti, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li d-dritt għal smigħ jimplika, mat-tmiem tal-inkjesta u qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni, il-komunikazzjoni lill-parti kkonċernata tal-ilmenti ssollevati kontra tagħha (23) . Dik il-komunikazzjoni tal-ilmenti tikkostitwixxi dokument preparatorju li ma jippreġudikax id-deċiżjoni finali tal-Kummissjoni. Għaldaqstant, hija ssemmi l-konklużjonijiet preliminari tal-Kummissjoni dwar l-eżistenza ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni billi tispjega l-evalwazzjonijiet ta’ fatt u ta’ dritt li hija għamlet fil-kuntest tal-investigazzjoni tal-kawża u tiftaħ il-fażi kontradittorja tal-proċedura (24) .
39. Ainsi, lorsque la Commission sanctionne une entente ou un abus de position dominante, la Cour a admis que le droit d’être entendu implique, à l’issue de l’enquête et préalablement à l’adoption de la décision, la communication à l’intéressé des griefs retenus à l’encontre de celui-ci (23) . Cette communication des griefs constitue un document préparatoire qui ne préjuge pas de la décision finale de la Commission. Pour autant, elle expose les conclusions préliminaires de la Commission quant à l’existence d’une violation des règles de la concurrence en expliquant les appréciations de fait et de droit auxquelles elle a procédé dans le cadre de l’instruction de l’affaire et ouvre la phase contradictoire de la procédure (24) .
40. Bl-istess mod, fir-rigward tad-deċiżjonijiet li permezz tagħhom il-Kunsill jiffriża l-fondi ta’ entitajiet involuti f’atti ta’ terroriżmu, il-Qorti tal-Ġustizzja teżiġi, fil-prinċipju, li l-adozzjoni ta’ dawk il-miżuri restrittivi jkunu ppreċeduti bil-komunikazzjoni lill-parti kkonċernata tal-elementi kkunsidrati kontriha kif ukoll bl-opportunità li tinstema’ (25) . Għaldaqstant, dan il-prinċipju japplika biss għad-deċiżjonijiet li jittieħdu wara l-iffriżar ta’ fondi. Effettivament, f’dak li jikkonċerna d-deċiżjonijiet inizjali, il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li tiffissa limiti għad-dritt għal smigħ, għall-finijiet tal-protezzjoni ta’ interess pubbliku superjuri. Peress li dawn id-deċiżjonijiet għandhom, min-natura tagħhom stess, ikunu jistgħu jibbenefikaw minn effett ta’ sorpriża u japplikaw immedjatament, il-Qorti tal-Ġustizzja tinvoka l-effettività tal-azzjoni amministrattiva meta tillimita l-komunikazzjoni tal-motivi lill-persuna kkonċernata u meta tiftaħ id-dritt għal smigħ tagħha fil-mument tal-adozzjoni tad-deċiżjoni jew immedjatament wara.
40. De la même façon, s’agissant des décisions par lesquelles le Conseil gèle les fonds d’entités impliquées dans des actes de terrorisme, la Cour exige, en principe, que l’adoption de ces mesures restrictives soit précédée de la communication à l’intéressé des éléments retenus à charge ainsi que de l’opportunité conférée à celui-ci d’être entendu (25) . Pour autant, ce principe ne s’applique qu’aux décisions subséquentes de gel de fonds. En effet, en ce qui concerne les décisions initiales, la Cour a décidé d’apporter des limites au droit d’être entendu au nom de la protection d’un intérêt public supérieur. Ces décisions devant, par leur nature même, pouvoir bénéficier d’un effet de surprise et s’appliquer immédiatement, la Cour fait prévaloir l’efficacité de l’action administrative en limitant la communication des motifs à la personne concernée et en ouvrant le droit à l’audition de celle-ci concomitamment avec ou immédiatement après l’adoption de la décision.
41. Għalkemm id-dritt għal smigħ jista’, f’ċerti ċirkustanzi partikolari, jiġi limitat meta jkun hemm riskju li dan jista’ jippreġudika interess pubbliku superjuri, madankollu dan xorta jikkostitwixxi formalità sostanzjali. Bħala konsegwenza u b’mod konformi mal-ġurisprudenza, il-ksur ta’ dak id-dritt għandu jiġi ppenalizzat bħala tali mill-qorti u għandu jwassal għall-annullament tad-deċiżjoni jew tal-parti tad-deċiżjoni dwar il-fatti jew l-ilmenti li dwarhom il-parti kkonċernata ma setgħetx tissolleva l-osservazzjonijiet tagħha (26) .
41. Si le droit d’être entendu peut, dans certaines circonstances particulières, être limité lorsqu’il risque de porter atteinte à un intérêt public supérieur, il n’en constitue pas moins une formalité substantielle. En conséquence et conformément à la jurisprudence, la violation de ce droit doit être sanctionnée en tant que telle par le juge et doit entraîner l’annulation de la décision ou de la partie de la décision relative aux faits ou aux griefs sur lesquels l’intéressé n’a pas pu faire valoir ses observations (26) .
42. Il-Qorti tal-Ġustizzja ma kellhiex l-okkażjoni li tippronunzja ruħha dwar il-portata tad-dritt għal smigħ fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali. Madankollu, il-konsiderazzjonijiet li hija ressqet fil-kuntest tal-ġurisprudenza msemmija japplikaw, fil-fehma tiegħi, bl-istess saħħa.
42. La Cour n’a pas eu l’occasion de se prononcer sur la portée du droit d’être entendu dans le cadre de la procédure d’examen d’une demande de protection internationale. Néanmoins, les considérations qu’elle a développées dans le cadre de la jurisprudence évoquée s’imposent, à notre avis, avec la même force.
43. Effettivament, f’dan it-tip ta’ proċedura li hija kkaratterizzata minn sitwazzjoni umana u materjali diffiċli u fejn b’mod ċar tkun kwistjoni ta’ preżervazzjoni tad-drittijiet essenzjali tal-parti kkonċernata, ir-rispett ta’ dik il-garanzija proċedurali huwa ta’ importanza fundamentali. Dan mhux biss minħabba li l-parti kkonċernata tokkupa post ċentrali b’mod eminenti peress li tagħti bidu għall-proċedura u hija l-unika persuna li tista’ tagħti, b’mod konkret, l-istorja personali tagħha kif ukoll il-kuntest li fih tinsab, iżda wkoll għaliex id-deċiżjoni mogħtija hija ta’ importanza vitali għaliha.
43. En effet, dans ce type de procédure caractérisée par une situation humaine et matérielle difficile et où il est évidemment question de la préservation des droits essentiels de l’intéressé, le respect de cette garantie procédurale est d’une importance fondamentale. Non seulement l’intéressé occupe une place éminemment centrale parce qu’il initie la procédure et se trouve être le seul à pouvoir exposer, de façon concrète, son histoire personnelle ainsi que le contexte dans lequel elle s’est déroulée, mais également la décision rendue revêtira une importance vitale pour celui-ci.
44. Issa ser neżamina b’liema mod il-leġiżlatur tal-Unjoni implementa d-dritt għal smigħ fil-kuntest tad-Direttivi 2004/83 u 2005/85.
44. Examinons, à présent, de quelle façon le législateur de l’Union a mis en œuvre le droit d’être entendu dans le cadre des directives 2004/83 et 2005/85.
C – Fuq l-implementazzjoni tad-dritt għal smigħ fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali
C – Sur la mise en œuvre du droit d’être entendu dans le cadre de la procédure d’examen d’une demande de protection internationale
45. Skont l-għaxar premessa tad-Direttiva 2004/83 u t-tmien premessa tad-Direttiva 2005/85, il-leġiżlatur tal-Unjoni ntrabat li jirrispetta d-dittijiet fundamentali fl-istabbiliment tar-regoli sostantivi u proċedurali marbuta mal-għoti ta’ protezzjoni internazzjonali.
45. Aux termes du dixième considérant de la directive 2004/83 et du huitième considérant de la directive 2005/85, le législateur de l’Union s’est engagé à respecter les droits fondamentaux dans l’établissement des règles de fond et de procédure liées à l’octroi d’une protection internationale.
46. Fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, il-leġiżlatur tal-Unjoni b’hekk għamel ċert li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jiggarantixxu l-eżerċizzju effettiv tad-drittijiet proċedurali rikonoxxuti lill-applikant u b’mod partikolari d-dritt għas-smigħ tiegħu.
46. Dans le cadre de la procédure d’examen d’une demande de protection internationale, le législateur de l’Union a donc veillé à ce que les autorités nationales compétentes garantissent l’exercice effectif des droits procéduraux reconnus au demandeur, et en particulier de son droit d’être entendu.
47. Fl-ewwel lok, għandu jiġi kkonstatat li l-awtorità nazzjonali kompetenti hija obbligata li taqdi dmirha permezz ta’ eżami individwali oġġettiv u imparzjali tal-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali b’mod konformi mal-Artikolu 8(2)(a) tad-Direttiva 2005/85. Hija għandha, barra minn hekk, tieħu konjizzjoni tal-elementi fattwali u ċirkustanzjali li hija bbażata fuqhom l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali b’mod xieraq u eżawrjenti, skont l-ewwel subparagrafu tal-Artikolu 23(2) tad-Direttiva 2005/85.
47. En premier lieu, nous constatons que l’autorité nationale compétente est tenue de s’acquitter de sa mission au moyen d’un examen individuel, objectif et impartial de la demande de protection internationale conformément à l’article 8, paragraphe 2, sous a), de la directive 2005/85. Elle doit, en outre, prendre connaissance des éléments factuels et circonstanciels sur lesquels se fonde la demande de protection internationale de façon appropriée et exhaustive, en vertu de l’article 23, paragraphe 2, premier alinéa, de la directive 2005/85.
48. Fit-tieni lok, għandu jiġi rrilevat li, sabiex jiġi żgurat ir-rispett tad-dritt għal smigħ b’mod effettiv, l-applikant jibbenefika mill-garanziji proċedurali msemmija, b’mod partikolari, fl-Artikoli 10 u 13 tad-Direttiva 2005/85. B’hekk, l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha tinforma lill-parti kkonċernata, b’lingwa li hija tifhem, dwar il-proċedura li għandha tiġi segwita kif ukoll bil-mezzi li għandha għad-dispożizzjoni tagħha biex tippreżenta l-argumenti tagħha. Hija għandha, barra minn hekk, tippermettilha tibbenefika minn interpretu u tiggarantilha eżami ddettaljat u bir-reqqa tal-applikazzjoni tagħha billi tqabbad persuna biex tmexxi l-intervista, li tkun kompetenti biex tieħu inkunsiderazzjoni s-sitwazzjoni personali jew ġenerali li fihom issir l-applikazzjoni. Finalment, l-awtorità nazzjonali kompetenti għandha tiżgura l-kunfidenzjalità tal-intervista, li għandha effettivament tippermetti li tpoġġi lill-applikant f’sitwazzjoni ta’ fiduċja sabiex ikun jista’ jispjega b’mod ċar il-każ tiegħu u jesprimi l-opinjonijiet u s-sentimenti tiegħu b’mod sħiħ.
48. En deuxième lieu, nous relevons que, pour assurer le respect du droit d’être entendu d’une manière effective, le demandeur bénéficie des garanties procédurales visées, notamment, aux articles 10 et 13 de la directive 2005/85. Ainsi, l’autorité nationale compétente doit informer l’intéressé, dans une langue qu’il comprend, de la procédure à suivre ainsi que des moyens dont il dispose pour présenter ses arguments. Elle doit, en outre, lui permettre de bénéficier d’un interprète et lui garantir un examen soigné et attentif de sa demande en chargeant une personne de mener l’entretien, qui soit compétente pour tenir compte de sa situation personnelle ou générale dans laquelle la demande s’inscrit. Enfin, l’autorité nationale compétente doit assurer la confidentialité de l’entretien, ce qui doit effectivement permettre de placer le demandeur en confiance pour l’amener à exposer clairement son cas et exprimer pleinement ses opinions et sentiments.
49. Fit-tielet lok, nikkonstata li qabel ma tittieħed id-deċiżjoni, l-applikant jinstema’ fil-kuntest ta’ laqgħa waħda jew iktar li matulha jew matulhom huwa jista’ jispjega l-elementi kollha ta’ natura fattwali u ċirkustanzjali li fuqhom huwa jibbaża l-applikazzjoni tiegħu.
49. En troisième lieu, nous constatons que le demandeur est, préalablement à la prise de décision, entendu dans le cadre d’une ou de plusieurs réunions au cours de laquelle ou desquelles il peut exposer l’ensemble des éléments de nature factuelle et circonstancielle sur lesquels il fonde sa demande.
50. Qabel kollox, l-applikant jinstema’ matul laqgħa li l-prinċipju tagħha huwa ffissat fl-Artikolu 12(2)(b) tad-Direttiva 2005/85 (27) .
50. Tout d’abord, le demandeur est entendu à l’occasion d’une réunion dont le principe est fixé à l’article 12, paragraphe 2, sous b), de la directive 2005/85 (27) .
51. Fil-fehma tiegħi, dik il-laqgħa tikkonkretizza d-dmir ta’ kooperazzjoni stabbilit fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83, li l-portata tagħha qed titpoġġa indiskussjoni f’din il-kawża.
51. À notre sens, cette réunion concrétise le devoir de coopération établi à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83, dont la portée est ici mise en question.
52. B’mod konformi mal-Artikolu 12(2)(b) tad-Direttiva 2005/85, dik il-laqgħa għandha tippermetti lill-awtorità nazzjonali kompetenti li tgħin lill-applikant “fit-tlestija ta’ l-applikazzjoni tiegħu u fil-preżentazzjoni ta’ l-informazzjoni essenzjali fir-rigward ta’ l-applikazzjoni, konformement ma’ l-Artikolu 4(2) tad-Direttiva 2004/83”. Dik l-informazzjoni tikkorrispondi mhux biss “[ma’ dik] ta’ l-applikant” u mad-dokumentazzjoni kollha għad-dispożizzjoni tiegħu “rigward l-età [tiegħu], l-ambjent minfejn ikun ġej, inkluż dak ta’ qraba rilevanti, identità, nazzjonalità(jiet), pajjiż(i) u post(ijiet) ta’ residenza ta’ qabel, applikazzjonijiet ta’ asil ta’ qabel, [rotot] ta’ vjaġġar, dokumenti ta’ identita u ta’ vjaġġar”, iżda wkoll mar-raġunijiet li jiġġustifikaw l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
52. Conformément à l’article 12, paragraphe 2, sous b), de la directive 2005/85, ladite réunion doit permettre à l’autorité nationale compétente d’aider le demandeur «à remplir sa demande et à fournir les informations essentielles concernant ladite demande, conformément à l’article 4, paragraphe 2, de la directive 2004/83». Ces informations correspondent non seulement «[à celles] du demandeur» et à tous les documents dont il dispose «concernant son âge, son passé, y compris celui [de ses] parents […], son identité, sa ou ses nationalité(s), le ou les pays ainsi que le ou les lieux où il a résidé auparavant, ses demandes d’asile antérieures, son itinéraire, ses pièces d’identité et ses titres de voyage», mais également aux raisons justifiant la demande de protection internationale.
53. Għalhekk, din l-ewwel laqgħa ssir fil-kuntest iffissat mill-Artikolu 4 tad-Direttiva 2004/83 u b’hekk għandha titpoġġa f’perspettiva mal-prinċipji ffissati mil-leġiżlatur tal-Unjoni f’dak l-Artikolu.
53. Cette première réunion s’inscrit donc bien dans le cadre fixé à l’article 4 de la directive 2004/83 et doit donc être mise en perspective avec les principes fixés par le législateur de l’Union à cet article.
54. L-artikolu msemmi jiffissa r-regoli li l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti għandhom japplikaw f’dak li jirrigwarda l-komunikazzjoni u l-evalwazzjoni tal-elementi ta’ fatt u ċ-ċirkustanzi li jissostanzjaw l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali.
54. Ledit article fixe les règles que les autorités nationales compétentes doivent appliquer en ce qui concerne la communication et l’évaluation des éléments de fait et des circonstances étayant la demande de protection internationale.
55. Fir-rigward ta’ applikazzjoni għall-ażil, l-għan huwa li jiġi ddeterminat, b’mod konformi mal-Artikolu 2(c) tad-Direttiva 2004/83 u fuq il-bażi ta’ informazzjoni ferm konkreta, jekk il-biża’ tal-individwu li jiġi ppersegwitat malli jmur lura fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu hijiex fondata oġġettivament. Fir-rigward ta’ applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja, l-għan huwa li jiġi evalwat, fid-dawl tal-Artikolu 2(e) ta’ dik id-direttiva, jekk jeżistux motivi serji u attwali biex wieħed jemmen li l-parti kkonċernata tinsab f’riskju reali li ġġarrab danni serji jekk tintbagħat lura lejn il-pajjiż ta’ oriġini tagħha.
55. S’agissant d’une demande d’asile, l’objectif est de déterminer, conformément à l’article 2, sous c), de la directive 2004/83 et sur la base d’informations très concrètes, si la crainte de l’individu d’être persécuté une fois de retour dans son pays d’origine est objectivement fondée. S’agissant d’une demande de protection subsidiaire, le but est d’apprécier, à la lumière de l’article 2, sous e), de cette directive, s’il existe des motifs sérieux et avérés de croire que l’intéressé courrait un risque réel de subir des atteintes graves s’il était renvoyé dans son pays d’origine.
56. B’mod konformi mal-Artikolu 4(1) tal-imsemmija direttiva, l-oneru tal-prova jinsab fuq l-applikant għal protezzjoni internazzjonali. Effettivament, dan huwa obbligat li jippreżenta l-provi kollha meħtieġa sabiex jissostanzja l-applikazzjoni tiegħu (28), li jfisser li l-applikant għandu, a priori , ikun f’pożizzjoni li jippreżenta s-sitwazzjoni li huwa jinsab fiha u li jressaq provi relatati ma’ dan.
56. Conformément à l’article 4, paragraphe 1, de ladite directive, la charge de la preuve incombe au demandeur d’une protection internationale. Celui-ci est, en effet, tenu de présenter tous les éléments nécessaires pour étayer sa demande (28), ce qui a tout son sens puisque seul le demandeur est, a priori, en mesure d’évoquer la situation dans laquelle il se trouve et d’apporter les preuves y afférentes.
57. Il-leġiżlatur tal-Unjoni madankollu kkwalifika dan il-prinċipju billi żied jgħid li “hija fil-kompetenza tal-Istat Membru biex jevalwa, b’kooperazzjoni mal-applikant, l-elementi relevanti tal-applikazzjoni”. Huwa b’hekk f’dan l-istadju tal-proċedura li l-leġiżlatur tal-Unjoni kellu l-ħsieb li jistabbilixxi l-kooperazzjoni li l-portata tagħha tinsab inkwistjoni f’din il-kawża.
57. Le législateur de l’Union a, néanmoins, tempéré ce principe en ajoutant qu’«[i]l appartient à l’État membre d’évaluer, en coopération avec le demandeur, les éléments pertinents de la demande». C’est donc à ce stade de la procédure que le législateur de l’Union entend instaurer la coopération dont la portée est ici en cause.
58. Il-kooperazzjoni b’hekk għandha tinftiehem li hija suġġetta għall-preżentazzjoni tal-fatti rilevanti u għall-komunikazzjoni tal-elementi meħtieġa għall-evalwazzjoni tal-fondatezza tal-applikazzjoni.
58. La coopération doit donc s’entendre comme étant circonscrite à la présentation des faits pertinents et à la communication des éléments nécessaires à l’appréciation du bien-fondé de la demande.
59. L-użu tal-kunċett ta’ kooperazzjoni jippresupponi, barra minn hekk, kollaborazzjoni bejn iż-żewġ partijiet għall-finijiet ta’ għan komuni.
59. L’emploi de la notion de coopération suppose, en outre, une collaboration entre les deux parties en vue d’un objectif commun.
60. Fil-kuntest tal-ħidmiet preparatorji tad-Direttiva 2004/83, il-Kummissjoni kellha tistabbilixxi obbligu “kondiviż” bejn l-applikant u l-Istat Membru inkarigat biex jeżamina l-applikazzjoni fil-verifika u l-evalwazzjoni tal-fatti kollha rilevanti (29) .
60. Dans le cadre des travaux préparatoires de la directive 2004/83, il s’agissait pour la Commission d’établir une obligation «partagée» entre le demandeur et l’État membre chargé d’examiner la demande dans la vérificati on et l’évaluation de tous les faits pertinents (29) .
61. Fil-kuntest tal-kummenti mogħtija mill-UNHCR, intqal li din kienet tikkonsisti fl-istabbiliment ta’ “responsabbiltà komuni għall-applikant u l-eżaminatur” f’dak li jirrigwarda l-kompitu li jiġu stabbiliti u evalwati l-elementi meħtieġa għall-evalwazzjoni tal-applikazzjoni (30) .
61. Dans le cadre des commentaires émis par le HCR, il s’agissait d’instaurer une «responsabilité commune au demandeur et à l’examinateur» en ce qui concerne la tâche d’établir et d’évaluer les éléments nécessaires à l’appréciation de la demande (30) .
62. Dan id-dmir ta’ kooperazzjoni jikkostitwixxi obbligu għall-applikant għall-ażil, b’mod konformi mal-Artikolu 11 tad-Direttiva 2005/85.
62. Ce devoir de coopération constitue une obligation pour le demandeur d’asile, conformément à l’article 11 de la directive 2005/85.
63. Effettivament, l-applikant huwa l-persuna li tibda l-proċedura sabiex tibbenefika minn dritt. Huwa wkoll l-unika persuna li tista’ tispjega, b’mod konkret, l-istorja personali tagħha kif ukoll il-kuntest li fih tkun seħħet u li tista’ tagħti l-ewwel informazzjoni utli. Dik il-kooperazzjoni tissarraf f’diversi obbligi li fosthom insibu, b’mod partikolari, l-obbligu għall-individwu li jippreżenta ruħu personalment, f’data preċiża, li jippreżenta d-dokumenti u l-oġġetti li jkunu fil-pussess tiegħu u li huma rilevanti għall-eżami tal-applikazzjoni jew li jaċċetta r-reġistrazzjoni tad-dikjarazzjonijiet tiegħu.
63. En effet, c’est lui qui initie la procédure afin de bénéficier d’un droit. C’est également lui qui, seul, peut exposer, de façon concrète, son histoire personnelle ainsi que le contexte dans lequel elle s’est déroulée et peut apporter les premiers renseignements utiles. Cette coopération se traduit par diverses obligations parmi lesquelles figurent, notamment, l’obligation pour l’individu de se présenter en personne, à une date précise, celle de remettre les documents et les objets qui sont en sa possession et qui présentent un intérêt pour l’examen de la demande ou encore celle d’accepter l’enregistrement de ses déclarations.
64. Dak id-dmir ta’ kooperazzjoni jinsab ukoll fuq l-Istat Membru. Dan huwa spjegat, fil-fehma tiegħi, fir-rigward tad-diffikultajiet li l-applikant għal protezzjoni internazzjonali jista’ jiltaqa’ magħhom fl-istabbiliment tal-provi.
64. Ce devoir de coopération incombe également à l’État membre. Il s’explique, à notre sens, au regard des difficultés auxquelles le demandeur d’une protection internationale est susceptible d’être confronté dans l’établissement des preuves.
65. Minn naħa waħda, ma huwiex wisq probabbli li dan ikun dejjem f’pożizzjoni li jiddetermina jekk l-applikazzjoni tiegħu tissodisfax il-kriterji stabbiliti fil-Konvenzjoni ta’ Genève jew fid-Direttiva 2004/83, li jkun jaf bi strumenti oħrajn fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem li fuqhom huma bbażati forom oħra ta’ protezzjoni internazzjonali jew li jista’ jissottometti, mill-bidu nett, l-iktar provi adegwati għall-eżaminazzjoni tal-applikazzjoni tiegħu.
65. D’une part, il est peu probable que celui-ci soit toujours à même de déterminer si sa demande se rapporte aux critères énoncés dans la convention de Genève ou dans la directive 2004/83, qu’il ait connaissance des autres instruments en matière de droits de l’homme sur lesquels reposent d’autres formes de protection internationale ou qu’il puisse soumettre, d’emblée, les preuves les plus adéquates à l’examen de sa demande.
66. Min-naħa l-oħra, huwa indispensabbli li tittieħed inkunsiderazzjoni l-vulnerabbiltà mhux biss materjali, iżda wkoll psikoloġika li fiha jista’ jsib ruħu l-applikant għall-ażil. Kif ifakkar il-UNHCR, dan tal-aħħar, billi jkun ħarab minn pajjiżu, jista’ jasal bl-inqas affarijiet possibbli, ma jkollu ebda dokument ta’ identità u jista’, għaldaqstant, ma jkunx f’pożizzjoni li jissostanzja d-dikjarazzjonijiet tiegħu bi provi dokumentati. L-applikant jista’, barra minn hekk, ikun għaddej minn trawma psikoloġika u jħoss sens ta’ sfiduċja f’awtorità pubblika, minħabba dak li jkun għadda minnu f’pajjiżu, u jista’ jkun qed jibża’ jitkellem b’mod liberu u li jistqarr totalment u kompletament l-elementi kollha tas-sitwazzjoni tiegħu (31) .
66. D’autre part, il est indispensable de tenir compte du dénuement non seulement matériel mais également psychologique dans lequel le demandeur d’asile est susceptible de se trouver. Comme le rappelle le HCR, ce dernier, en fuyant son pays d’origine, peut arriver avec le strict minimum, ne disposer d’aucune pièce d’identité et peut, par conséquent, ne pas être en mesure d’étayer ses déclarations par des preuves documentaires. Le demandeur peut, en outre, souffrir d’une réelle détresse psychologique et éprouver de la défiance à l’égard d’une autorité publique, compte tenu de son expérience dans son pays d’origine, et peut craindre de parler librement et d’exposer pleinement et complètement tous les éléments de sa situation (31) .
67. F’dawn iċ-ċirkustanzi, il-kooperazzjoni stabbilita fil-kuntest tal-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83 għandha tippermetti, skont iċ-ċirkustanzi ta’ kull każ, li jiġu evalwati u miġbura l-iktar elementi rilevanti għall-finijiet tal-evalwazzjoni tal-applikazzjoni għall-protezzjoni internazzjonali u li tinġabar, flimkien mal-applikant u permezz tar-riżorsi li jkollha għad-dispożizzjoni tagħha l-awtorità nazzjonali kompetenti, l-informazzjoni kollha meħtieġa sabiex tiġi evalwata l-kredibbiltà tal-applikant u l-fondatezza tal-applikazzjoni tiegħu.
67. Dans ces conditions, la coopération établie dans le cadre de l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83 doit permettre, en fonction des circonstances de chaque cas d’espèce, d’évaluer et de recueillir les éléments les plus pertinents aux fins de l’évaluation de la demande de protection internationale et de rassembler, conjointement avec le demandeur et grâce aux ressources dont dispose l’autorité nationale compétente, toutes les informations nécessaires pour apprécier la crédibilité du demandeur et le bien-fondé de sa demande.
68. F’dan l-istadju tal-eżami tiegħi, nista’ diġà nikkonkludi li, billi stabbilixxa dmir ta’ kooperazzjoni fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83, il-leġiżlatur tal-Unjoni ma riedx iġiegħel lill-Istat Membru li jikkomunika, qabel l-adozzjoni ta’ deċiżjoni sfavorevoli, l-elementi li fuqhom ikun beħsiebu jibbaża dik id-deċiżjoni u li jirċievi, fuq dak il-punt, l-osservazzjonijiet tal-applikant. Dik il-kooperazzjoni, bħal-laqgħa li fiha tista’ tiġi konkretizzata, għandha biss l-għan li tgħin lill-applikant biex jimla l-applikazzjoni tiegħu u li tiġbor l-elementi meqjusa bħala essenzjali għal dak il-għan.
68. À ce stade de notre examen, nous pouvons donc d’ores et déjà conclure que, en établissant un devoir de coopération à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83, le législateur de l’Union n’a pas entendu contraindre l’État membre à communiquer, préalablement à l’adoption d’une décision défavorable, les éléments sur lesquels il entend fonder une telle décision et à recueillir, sur ce point, les observations du demandeur. Cette coopération, comme la réunion dans laquelle elle peut se concrétiser, n’a pour seul objectif que d’aider le demandeur à remplir sa demande et à recueillir les éléments jugés essentiels à cette fin.
69. Sussegwentement, għandu jiġi rrilevat li l-applikant għandu wkoll id-dritt għal smigħ fil-kuntest ta’ intervista personali stabbilita mill-Artikolu 12(1) tad-Direttiva 2005/85.
69. Ensuite, il faut relever que le demandeur dispose également du droit d’être entendu dans le cadre d’un entretien personnel prévu à l’article 12, paragraphe 1, de la directive 2005/85.
70. B’applikazzjoni tal-Artikolu 13(3) ta’ dik l-istess direttiva, dik l-intervista għandha tippermetti lill-parti kkonċernata li tippreżenta l-motivi kollha tal-applikazzjoni tagħha. Għaldaqstant, lanqas ma hija intenzjonata li tikkomunika lill-parti kkonċernata l-evalwazzjoni li tkun saret mill-awtorità nazzjonali kompetenti u li tirċievi l-osservazzjonijiet tal-applikant qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni.
70. En application de l’article 13, paragraphe 3, de cette même directive, cet entretien doit permettre à l’intéressé de présenter l’ensemble des motifs de sa demande. Par conséquent, il n’est pas destiné, non plus, à communiquer à l’intéressé l’évaluation à laquelle l’autorité nationale compétente aura procédé et à recueillir les observations du demandeur préalablement à l’adoption de la décision.
71. Finalment, għandu jingħad li l-applikant jirċievi rapporti li jsiru wara kull laqgħa.
71. Enfin, il faut signaler que le demandeur a communication des rapports établis à la suite de chacune des réunions.
72. Effettivament, skont l-Artikolu 14 tad-Direttiva 2005/85, l-intervisti bejn l-applikant u l-awtorità nazzjonali kompetenti għandhom ikunu suġġetti għal rapport bil-miktub, li għandu jiġi kkomunikat lill-parti kkonċernata “fil-ħin” jew fi stadju bikri biżżejjed sabiex tkun tista’ tħejji u tressaq rikors fiż-żmien stipulat. Dan ir-rapport għandu jinkludi “mill-inqas” l-informazzjoni essenzjali dwar l-applikazzjoni. Barra minn hekk, l-Istat Membru jista’ jitlob lill-parti kkonċernata biex tapprova l-kontenut tagħha, u li l-punti li ma jkunx jaqbel magħhom jistgħu jitpoġġew, jekk ikun il-każ, fil-fajl personali tiegħu. L-applikant b’hekk għandu l-possibbiltà li jikkoreġi ċerti elementi qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni jew warajha fil-kuntest ta’ rikors ġudizzjarju.
72. En effet, en application de l’article 14 de la directive 2005/85, les entretiens entre le demandeur et l’autorité nationale compétente doivent faire l’objet d’un rapport écrit, lequel doit être communiqué à l’intéressé «en temps voulu» ou suffisamment tôt pour lui permettre de préparer et d’introduire un recours dans les délais. Ce rapport doit contenir «au moins» les informations essentielles relatives à la demande. En outre, l’État membre peut demander à l’intéressé d’approuver le contenu de celui-ci, les points sur lesquels il est en désaccord pouvant être consignés, le cas échéant, dans son dossier personnel. Le demandeur dispose donc de la possibilité de corriger certains éléments préalablement à l’adoption de la décision ou postérieurement à celle-ci dans le cadre d’un recours juridictionnel.
73. Wara dik l-analiżi tar-regoli sostantivi u proċedurali li jirregolaw l-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali, għandu jiġi kkonstatat li l-leġiżlatur tal-Unjoni ma kellux il-ħsieb li jobbliga lill-Istati Membri, fil-kuntest tal-kooperazzjoni msemmija fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83 jew fl-okkażjoni tal-intervisti personali u komunikazzjonijiet qabel it-teħid tad-deċiżjoni, li jikkomunikaw lill-parti kkonċernata l-abbozz tad-deċiżjoni prevista u li jirċievu l-opinjoni tagħha, meta jkun bi ħsiebhom jagħtu deċiżjoni sfavorevoli.
73. À l’issue de cette analyse des règles de fond et de procédure gouvernant l’examen d’une demande de protection internationale, force est de constater que le législateur de l’Union n’a pas entendu obliger les États membres, que ce soit dans le cadre de la coopération visée à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83 ou à l’occasion des entretiens personnalisés et des communications préalables à la prise de décision, à communiquer à l’intéressé le projet de décision envisagée et à recueillir son point de vue, lorsqu’ils envisagent de rendre une décision défavorable.
74. B’hekk, jekk tali obbligu ma jistax jiġi dderivat mid-dispożizzjonijiet previsti mid-Direttivi 2004/83 u 2005/85, jista’ jiġi stabbilit mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-portata tad-dritt għal smigħ?
74. Si une telle obligation ne peut donc être tirée des dispositions prévues par les directives 2004/83 et 2005/85, peut-elle être dégagée de la jurisprudence de la Cour relative à la portée du droit d’être entendu?
75. Ma naħsibx.
75. Nous ne le pensons pas.
76. Kif diġà rajna, huwa minnu li, fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ natura kważi ripressiva bħal dik li fiha l-Kummissjoni tippenalizza akkordju jew abbuż ta’ pożizzjoni dominanti, il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet li d-dritt għal smigħ jimplika, qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni, il-komunikazzjoni lill-parti kkonċernata tal-ilmenti kontra tagħha. Dik il-komunikazzjoni tesponi l-konklużjonijiet preliminari tal-Kummissjoni dwar l-eżistenza ta’ ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni billi tispjega l-evalwazzjonijiet ta’ fatt u ta’ dritt li hija tkun għamlet fil-kuntest tal-investigazzjoni tal-kawża (32) .
76. Nous avons vu, il est vrai, que, dans le cadre de procédures de nature quasi répressive telles que celle dans laquelle la Commission sanctionne une entente ou un abus de position dominante, la Cour a admis que le droit d’être entendu implique, préalablement à l’adoption de la décision, la communication à l’intéressé des griefs retenus à l’encontre de celui-ci. Cette communication expose les conclusions préliminaires de la Commission quant à l’existence d’une violation des règles de la concurrence en expliquant les appréciations de fait et de droit auxquelles elle a procédé dans le cadre de l’instruction de l’affaire (32) .
77. F’dan il-kuntest, id-dritt għal smigħ effettivament jippermetti lill-persuna kkonċernata li tieħu konjizzjoni, qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni, tal-mod kif l-awtorità beħsiebha tevalwa ġuridikament il-fatti allegati u li tesprimi ruħha, jekk ikun il-każ, dwar il-motivazzjoni ġuridika.
77. Dans ce contexte, le droit d’être entendu permet effectivement à l’intéressé de prendre connaissance, avant l’adoption de la décision, de la manière dont l’autorité pense apprécier juridiquement les faits allégués et de s’exprimer, le cas échéant, au sujet de la motivation juridique.
78. Hawnhekk ninsabu fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ natura kważi penali fejn il-Kummissjoni tieħu passi kontra impriża minħabba att meqjus bħala kundannabbli. Id-dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet b’hekk hija simili għal “att ta’ akkuża” fformulat wara inkjesta mmexxija mill-Kummissjoni. Din tiftaħ il-fażi kontradittorja tal-proċedura, fejn l-impriża titpoġġa f’pożizzjoni li tissottometti l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha u li tinstema’ fil-kuntest ta’ seduta dwar il-fatti li fihom tkun akkużata, l-elementi ta’ prova li fuqhom ikunu bbażati dawk il-fatti kif ukoll il-kwalifikazzjoni tal-fatti msemmija.
78. Or, nous sommes dans le cadre de procédures de nature quasi pénale dans lesquelles la Commission engage des poursuites à l’encontre de l’entreprise en raison d’un acte jugé répréhensible. La communication des griefs est alors assimilable à un «acte d’accusation» formulé à l’issue de l’enquête menée par la Commission. Elle ouvre la phase contradictoire de la procédure, où l’entreprise est alors mise en mesure de soumettre ses observations écrites et d’être entendue dans le cadre d’une audition sur les faits qui lui sont reprochés, les éléments de preuve sur lesquels ces faits reposent ainsi que la qualification desdits faits.
79. F’dan il-kuntest, id-dritt għal smigħ jinftiehem bħala dritt ġenwin tad-difiża, li jippermetti lill-impriża li tiċħad l-akkużi miġjuba kontra tagħha qabel ma l-Kummissjoni timponi miżura jew penali kontra tagħha.
79. Dans ce cadre, le droit d’être entendu s’entend comme un véritable droit de la défense, permettant à l’entreprise de réfuter les griefs formulés à l’encontre de celle-ci avant que la Commission ne lui inflige une sanction ou ne lui impose une pénalité.
80. Fil-kuntest ta’ proċedura bħal dik inkwistjoni fil-kawża prinċipali li tinfetaħ mill-parti kkonċernata stess bil-għan li tibbenefika minn dritt, hija diġà setgħet tressaq l-osservazzjonijiet tagħha dwar l-elementi li għandhom jiġu kkunsidrati.
80. Or, dans le cadre d’une procédure telle que celle en cause au principal qui est elle-même initiée par l’intéressé en vue de bénéficier d’un droit, celui-ci a déjà pu faire valoir ses observations quant aux éléments à prendre en compte.
81. Kif fakkret il-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenzi tagħha ċċitati iktar ’il fuq Sopropé u Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran, l-iskop tar-regola li permezz tagħha d-destinatarju ta’ deċiżjoni sfavorevoli għandu jitpoġġa f’sitwazzjoni li jkun jista’ jressaq l-osservazzjonijiet tiegħu qabel ma din tiġi adottata huwa li l-awtorità kkonċernata tkun tista’ tieħu inkunsiderazzjoni b’mod utli l-elementi rilevanti kollha. Sabiex tiġi żgurata protezzjoni effettiva tal-imsemmi destinatarju, hija għandha b’mod partikolari l-għan li huwa jkun jista’ jikkoreġi żball jew iressaq dawk l-elementi relattivi għas-sitwazzjoni personali tiegħu li jimmilitaw fis-sens li d-deċiżjoni tittieħed jew ma tittiħidx jew li jkollha kontenut partikolari.
81. Comme l’a rappelé la Cour dans ses arrêts précités Sopropé et France/People’s Mojahedin Organization of Iran, la règle selon laquelle le destinataire d’une décision faisant grief doit être mis en mesure de faire valoir ses observations avant que celle-ci ne soit prise a pour but que l’autorité concernée soit à même de tenir utilement compte de l’ensemble des éléments pertinents. Afin d’assurer une protection effective dudit destinataire, elle a notamment pour objet que celui-ci puisse corriger une erreur ou faire valoir tels éléments relatifs à sa situation personnelle qui militent dans le sens que la décision soit prise, ne soit pas prise ou qu’elle ait tel ou tel contenu.
82. Għandu jiġi kkonstatat li, fid-dawl tal-qafas regolamentarju deskritt qabel, il-leġiżlatur tal-Unjoni għamel ċert li, qabel l-adozzjoni ta’ deċiżjoni, id-dritt tal-applikant li jinstema’ jkun żgurat f’dawn it-termini.
82. Or, force est de constater que, au vu du cadre réglementaire décrit précédemment, le législateur de l’Union a veillé à ce que, préalablement à l’adoption d’une décision, le droit d’être entendu du demandeur soit garanti dans ces termes.
83. Għalkemm l-ewwel elementi li fuqhom hija bbażata applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali huma, fl-ewwel lok, ipprovduti fuq il-bażi ta’ formularju jew kwestjonarju standard, l-applikant jista’, sussegwentement, jikkomunika r-realtà tal-fatti u taċ-ċirkustanzi li kellu jaffronta fil-pajjiż ta’ oriġini tiegħu fl-okkażjoni tal-fażi ta’ investigazzjoni tal-applikazzjoni. F’dan il-kuntest, il-kooperazzjoni stabbilita fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83 tippermetti lill-applikant li jevalwa l-iktar elementi rilevanti u li jgħaqqad, b’mod konġunt mal-awtorità nazzjonali kompetenti, l-informazzjoni kollha meħtieġa insostenn tal-applikazzjoni tiegħu. Rigward l-intervista jew l-intervisti personali msemmija fl-Artikolu 12 tad-Direttiva 2005/85, dawn jikkostitwixxu okkażjoni ġdida għall-applikant biex jiġi intervistat mill-persuna l-iktar ikkwalifikata biex tikkunsidra s-sitwazzjoni personali tiegħu. Huwa jista’ jsemmi l-motivi kollha tal-applikazzjoni tiegħu kif ukoll l-elementi ġodda kollha li ma kienx integra fl-argumentazzjoni tiegħu u jista’ jispjega ruħu. Għall-awtorità nazzjonali kompetenti, dik l-intervista tippermetti li tiġi eżaminata b’mod ferm konkret ir-rilevanza ta’ dawk l-elementi kollha sabiex tiġi evalwata l-personalità tal-individwu kif ukoll il-kredibbiltà tad-dikjarazzjonijiet tiegħu u li jixħet dawl, jekk ikun il-każ, fuq ċerti kontradizzjonijiet.
83. Si les premiers éléments sur lesquels repose une demande de protection internationale sont, tout d’abord, fournis sur la base d’un formulaire ou d’un questionnaire standard, le demandeur peut, ensuite, faire connaître la réalité des faits et des circonstances auxquels il est confronté dans son pays d’origine à l’occasion de la phase d’instruction de la demande. Dans ce contexte, la coopération établie à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83 permet au demandeur d’évaluer les éléments les plus pertinents et de rassembler, conjointement avec l’autorité nationale compétente, toutes les informations nécessaires au soutien de sa demande. Quant à l’entretien ou aux entretiens personnels visés à l’article 12 de la directive 2005/85, ils constituent une nouvelle occasion pour le demandeur de s’entretenir avec la personne la plus qualifiée pour tenir compte de sa situation personnelle. Il peut exposer l’ensemble des motifs de sa demande ainsi que tous les éléments nouveaux qu’il n’avait pas intégrés dans son argumentation et s’expliquer. Pour l’autorité nationale compétente, cet entretien permet d’examiner très concrètement la pertinence de tous ces éléments afin d’apprécier la personnalité de l’individu ainsi que la crédibilité de ses déclarations et de faire la lumière, le cas échéant, sur certaines contradictions.
84. Barra minn hekk, ma għandux jintesa’ li, b’mod konformi mal-Artikolu 9 tad-Direttiva 2005/85, l-awtorità nazzjonali kompetenti hija obbligata li timmotiva fil-fatt u fid-dritt id-deċiżjoni li twassal għaċ-ċaħda tal-applikazzjoni għall-ażil. Barra minn hekk, b’applikazzjoni tal-Artikolu 39 ta’ dik id-direttiva, l-Istati Membri għandhom jiggarantixxu d-dritt għal protezzjoni ġudizzjarja effettiva. B’hekk, il-legalità tad-deċiżjoni finali adottata u, b’mod partikolari, il-motivi li wasslu lill-awtorità kompetenti biex tiċħad l-applikazzjoni għall-ażil bħala infondata, jistgħu jkunu suġġetti għal eżami fil-fond mill-qorti nazzjonali, fil-kuntest ta’ rikors imressaq kontra d-deċiżjoni ta’ ċaħda ta’ dik l-applikazzjoni (33) .
84. En outre, il ne faut pas oublier de mentionner que, conformément à l’article 9 de la directive 2005/85, l’autorité nationale compétente est tenue de motiver en fait et en droit la décision portant rejet de la demande d’asile. Par ailleurs, en application de l’article 39 de cette directive, les États membres doivent garantir le droit à une protection juridictionnelle effective. Ainsi, la légalité de la décision finale adoptée et, notamment, les motifs qui ont conduit l’autorité compétente à rejeter la demande d’asile comme infondée peuvent faire l’objet d’un examen approfondi par le juge national, dans le cadre du recours introduit contre la décision de rejet de ladite demande (33) .
85. Finalment, għandu jitfakkar li l-proċeduri stabbiliti fil-kuntest tad-Direttivi 2004/83 u 2005/85 jikkostitwixxu regoli minimi. B’mod konformi mal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2004/83 u l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2005/85, l-Istati Membri huma liberi li jistabbilixxu jew li jżommu regoli iktar favorevoli f’dak li jirrigwarda l-kundizzjonijiet sostantivi kif ukoll il-proċeduri għall-għoti u għall-irtirar ta’ protezzjoni internazzjonali, kemm-il darba dawk ir-regoli jkunu kompatibbli mal-imsemmija direttivi. Għaldaqstant, l-Istati Membri huma liberi li jsaħħu l-garanziji fundamentali mogħtija lill-applikant fil-kuntest tal-eżami tal-applikazzjoni tiegħu. Il-Gvern Olandiż b’hekk jindika, fl-osservazzjonijiet tiegħu, li fil-Pajjiżi l-Baxxi, il-ministru kompetenti huwa obbligat li jinforma lill-applikant, bil-miktub u b’motivi ta’ sostenn, bl-intenzjoni tiegħu li jiċħad l-applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali tiegħu sabiex jirċievi l-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu u, jekk ikun il-każ, li jirrettifika xi difetti li jistgħu jivvizzjaw id-deċiżjoni.
85. Enfin, il faut rappeler que les procédures établies dans le cadre des directives 2004/83 et 2005/85 constituent des normes minimales. Conformément à l’article 3 de la directive 2004/83 et à l’article 5 de la directive 2005/85, les États membres sont libres de prévoir ou de maintenir des normes plus favorables en ce qui concerne les conditions de fond ainsi que les procédures d’octroi et de retrait d’une protection internationale, pour autant que ces normes soient compatibles avec lesdites directives. Par conséquent, les États membres sont libres de renforcer les garanties fondamentales accordées au demandeur dans le cadre de l’examen de sa demande. Le gouvernement néerlandais indique ainsi, dans ses observations, que, aux Pays-Bas, le ministre compétent est tenu d’informer le demandeur, par écrit et motifs à l’appui, de son intention de rejeter sa demande de protection internationale afin de recueillir ses observations écrites et, le cas échéant, de rectifier d’éventuels vices entachant la décision.
86. Għaldaqstant, fid-dawl ta’ dawn l-elementi, jiena tal-fehma li d-dmir ta’ kooperazzjoni msemmi fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83, moqri fid-dawl tar-regoli u tal-garanziji proċedurali stabbliti fil-kuntest tad-Direttiva 2005/85, għandu jiġi interpretat fis-sens li l-awtorità responsabbli mill-eżami tal-applikazzjoni ma hijiex obbligata li tikkomunika, qabel l-adozzjoni ta’ deċiżjoni sfavorevoli, l-elementi li fuqhom hija jkun bi ħsiebha tibbaża din tal-aħħar u li tirċievi, fuq dan il-punt, l-osservazzjonijiet tal-applikant.
86. Au vu de ces éléments, nous estimons, par conséquent, que le devoir de coopération visé à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83, lu à la lumière des règles et des garanties procédurales établies dans le cadre de la directive 2005/85, doit être interprété en ce sens que l’autorité responsable de l’examen de la demande n’est pas tenue de communiquer, préalablement à l’adoption d’une décision défavorable, les éléments sur lesquels elle entend fonder cette dernière et de recueillir, sur ce point, les observations du demandeur.
87. Din l-interpretazzjoni hija meħtieġa fil-kuntest tal-eżami ta’ applikazzjoni għall-ażil.
87. Cette interprétation s’impose dans le cadre de l’examen d’une demande d’asile.
88. Hija meħtieġa bl-istess mod, skont l-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 2005/85, meta l-Istat Membru jkun stabbilixxa proċedura unika li fil-kuntest tagħha huwa jeżamina l-applikazzjoni fid-dawl taż-żewġ forom ta’ protezzjoni internazzjonali, abbażi tal-applikazzjoni mill-persuna kkonċernata jew ex officio, fejn l-awtorità nazzjonali kompetenti teżamina awtomatikament il-motivi tal-protezzjoni sussidjarja, meta l-kundizzjonijiet biex jinkiseb l-istatus ta’ refuġjat ma jkunux sodisfatti. Effettivament, rajna li, f’dik l-ipoteżi, hija għandha tirrispetta r-regoli u l-garanziji proċedurali stabbiliti mid-Direttiva 2005/85, matul dik il-proċedura kollha.
88. Elle s’impose de la même façon, conformément à l’article 3, paragraphe 3, de la directive 2005/85, lorsque l’État membre a établi une procédure unique dans le cadre de laquelle il examine la demande à la lumière des deux formes de protection internationale, à la demande de l’intéressé ou d’office, l’autorité nationale compétente examinant alors automatiquement les motifs de protection subsidiaire, lorsque les conditions d’obtention du statut de réfugié ne sont pas réunies. En effet, nous avons vu que, dans cette hypothèse, elle doit respecter les règles et les garanties procédurales établies par la directive 2005/85, pendant toute cette procédure.
89. Min-naħa l-oħra, meta l-Istat Membru jeżamina l-applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja fil-kuntest ta’ proċedura distinta, huwa ma huwiex obbligat, minħabba l-kamp ta’ applikazzjoni tad-Direttiva 2005/85, li jagħti l-garanziji proċedurali previsti għall-eżami ta’ applikazzjoni għall-ażil. Madankollu, jibqa’ obbligat, minn naħa waħda, biex jikkoopera mal-applikant, fil-kuntest imsemmi fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83, u, min-naħa l-oħra, li jiggarantixxi d-dritt għal smigħ, inkwantu kif diġà ntqal, dan jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni.
89. En revanche, lorsque l’État membre examine la demande de protection subsidiaire dans le cadre d’une procédure distincte, il n’est pas tenu, en raison du champ d’application de la directive 2005/85, d’accorder les garanties procédurales prévues pour l’examen d’une demande d’asile. Néanmoins, il reste tenu, d’une part, de coopérer avec le demandeur, dans le cadre visé à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83, et, d’autre part, de garantir le droit d’être entendu, dans la mesure où celui-ci, nous l’avons dit, constitue un principe général du droit de l’Union.
90. Konsegwentement u fid-dawl tal-iżviluppi preċedenti, meta wara ċ-ċaħda ta’ applikazzjoni għall-ażil, titressaq applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja fil-kuntest ta’ proċedura ġdida, l-awtorità nazzjonali kompetenti ma tkunx, fil-fehma tiegħi, obbligata li tikkomunika l-abbozz ta’ deċiżjoni tagħha, sakemm, madankollu, hija tkun poġġiet lill-persuna kkonċernata f’pożizzjoni li tressaq l-argumenti kollha u li tipproduċi d-dokumenti kollha li juru li hija tissodisfa l-kundizzjonijiet partikolari tal-protezzjoni sussidjarja msemmija fl-Artikolu 15 tad-Direttiva 2004/83.
90. Par conséquent et au vu des développements qui précèdent, lorsque, à l’issue du rejet d’une demande d’asile, une demande de protection subsidiaire est introduite dans le cadre d’une nouvelle procédure, l’autorité nationale compétente n’est, à notre sens, pas tenue de communiquer son projet de décision, à condition, néanmoins, qu’elle ait mis l’intéressé en mesure de faire valoir l’ensemble des arguments et de produire l’ensemble des pièces de nature à démontrer qu’il satisfait aux conditions particulières de la protection subsidiaire visée à l’article 15 de la directive 2004/83.
91. Għaldaqstant, fid-dawl ta’ dawn l-elementi kollha, jiena nipproponi lill-Qorti tal-Ġustizzja biex tiddeċiedi li d-dmir ta’ kooperazzjoni msemmi fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva 2004/83, moqri fid-dawl tar-regoli u l-garanziji proċedurali stabbiliti fil-kuntest tad-Direttiva 2005/85, għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta awtorità nazzjonali kompetenti jkun bi ħsiebha tiċħad applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja mressqa wara ċ-ċaħda ta’ applikazzjoni għall-ażil, hija ma tkunx obbligata li tikkomunika, qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni tagħha, l-elementi li fuqhom hija bi ħsiebha tibbaża din tal-aħħar u li tirċievi, fuq dan il-punt, l-osservazzjonijiet tal-applikant.
91. Au vu de l’ensemble de ces éléments, nous proposons, par conséquent, à la Cour de dire pour droit que le devoir de coopération visé à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83, lu à la lumière des règles et des garanties procédurales établies dans le cadre de la directive 2005/85, doit être interprété en ce sens que, lorsqu’une autorité nationale compétente entend rejeter une demande de protection subsidiaire introduite à l’issue du rejet d’une demande d’asile, celle-ci n’est pas tenue de communiquer, préalablement à l’adoption de sa décision, les éléments sur lesquels elle entend fonder cette dernière et de recueillir, sur ce point, les observations du demandeur.
92. B’mod konformi mal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2004/83 u l-Artikolu 5 tad-Direttiva 2005/85, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu jew iżommu regoli iktar favorevoli fir-rigward tal-proċeduri għall-għoti u l-irtirar ta’ protezzjoni internazzjonali, kemm-il darba dawk ir-regoli jkunu kompatibbli mal-imsemmija Direttivi.
92. Conformément à l’article 3 de la directive 2004/83 et à l’article 5 de la directive 2005/85, les États membres peuvent prévoir ou maintenir des normes plus favorables en ce qui concerne les procédures d’octroi et de retrait d’une protection internationale, pour autant que ces normes soient compatibles avec lesdites directives.
D – L-applikazzjoni għal din il-kawża
D – L’application à la présente affaire
93. Għalkemm huwa fil-kompetenza esklużiva tal-qorti li quddiemha tinsab il-kawża prinċipali biex teżamina jekk id-deċiżjoni ġietx adottata bi ksur tal-garanziji proċedurali mogħtija lill-applikant, madankollu nixtieq, fil-kuntest tal-kooperazzjoni ġudizzjarja stabbilita fl-Artikolu 267 TFUE, nipprovdi lill-qorti tar-rinviju l-elementi li ġejjin għall-kunsiderazzjoni tagħha.
93. S’il appartient au seul juge saisi du litige au principal d’examiner si la décision a été adoptée en violation des garanties procédurales accordées au demandeur, nous souhaitons, néanmoins, dans le cadre de la coopération judiciaire instaurée par l’article 267 TFUE, fournir à la juridiction de renvoi les quelques éléments d’appréciation suivants.
94. Fid-data meta seħħew il-fatti fil-kawża prinċipali, ir-regoli dwar l-ipproċessar tal-applikazzjonijiet għall-ażil kienu jinsabu fil-liġi tal-1996 dwar ir-refuġjati (Refugee Act 1996). Id-dispożizzjonijiet dwar il-proċedura għall-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja jinsabu, min-naħa l-oħra, fir-Regolament tal-2006 dwar l-ammissibbiltà tal-protezzjoni fil-kuntest tal-Komunitajiet Ewropej [European Communities (Eligibility for Protection) Regulations 2006] (34), li jittrasponi d-Direttiva 2004/83.
94. À la date des faits au principal, les règles relatives au traitement des demandes d’asile figuraient dans la loi de 1996 sur les réfugiés (Refugee Act 1996). Les dispositions relatives à la procédure d’examen d’une demande de protection subsidiaire figuraient, quant à elles, dans le règlement de 2006 relatif à l’admissibilité à la protection dans le cadre des Communautés européennes [European Communities (Eligibility for Protection) Regulations 2006] (34), qui transpose la directive 2004/83.
95. Jiena fhimt, matul is-seduta, li l-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja fl-Irlanda jsir fil-kuntest ta’ proċedura distinta. Attwalment, ma teżistix proċedura unika. B’hekk, kif ikkonfermaw l-Irlanda u l-Kummissjoni, il-garanziji proċedurali stabbiliti mil-leġiżlatur tal-Unjoni fid-Direttiva 2005/85 ma humiex applikabbli għal dik il-proċedura.
95. Nous avons compris, lors de l’audience, que l’examen d’une demande de protection subsidiaire en Irlande s’inscrit dans le cadre d’une procédure distincte. Il n’existe pas, à l’heure actuelle, de procédure unique. Comme nous l’ont confirmé l’Irlande et la Commission, les garanties procédurales établies par le législateur de l’Union dans la directive 2005/85 ne sont donc pas applicables à cette procédure.
96. L-ewwel nett, quddiem il-qorti tar-rinviju, M. sostna li ma nstemax fil-kuntest tal-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja tiegħu u li huwa ma kienx jaf x’kienu l-elementi li fuqhom l-awtorità nazzjonali kompetenti kien bi ħsiebha tibbaża d-deċiżjoni ta’ ċaħda tagħha.
96. Premièrement, M. M. soutient, devant la juridiction de renvoi, qu’il n’a pas été entendu dans le cadre de l’examen de sa demande de protection subsidiaire et qu’il ignorait les éléments sur lesquels l’autorité nationale compétente entendait fonder sa décision de rejet.
97. Mid-dokumenti fil-proċess jirriżulta li huwa, effettivament, ma nstemax fil-kuntest ta’ intervista personali f’dak l-istadju tal-proċedura.
97. Il ressort des pièces du dossier que celui-ci n’a, en effet, pas été auditionné dans le cadre d’un entretien personnalisé à ce stade de la procédure.
98. Fil-fehma tiegħi, għalkemm l-eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja jsir fil-kuntest ta’ proċedura distinta, ma jidhirlix li għandhom jiġu injorati l-garanziji proċedurali li minnhom diġà bbenefika M. matul il-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjoni għall-ażil tiegħu. Effettivament, dawn iż-żewġ proċeduri jibqgħu marbuta b’mod intimu u bbażati, b’mod ferm konkret, fuq storja personali u fatti analogi. Għaldaqstant, huwa indispensabbli li jiġi żgurat li M. seta’ jressaq b’mod effettiv u utli l-osservazzjonijiet kollha tiegħu dwar ir-raġunijiet li fuqhom kienet ibbażata speċifikament l-applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja tiegħu.
98. À notre sens, si l’examen de la demande de protection subsidiaire s’inscrit dans le cadre d’une procédure distincte, nous ne pensons pas qu’il faille faire fi des garanties procédurales dont M. M. a déjà bénéficié au cours de la procédure d’examen de sa demande d’asile. En effet, ces deux procédures restent intimement liées et fondées, très concrètement, sur une histoire personnelle et des faits analogues. Pour autant, il est indispensable de s’assurer que M. M. a pu faire valoir effectivement et utilement toutes ses observations sur les raisons étayant spécifiquement sa demande de protection subsidiaire.
99. Fid-dawl tal-elementi għad-dispożizzjoni tiegħi, inħoss li l-persuna kkonċernata kienet f’pożizzjoni tajba biex tressaq l-argumenti tagħha dwar l-elementi li jiġġustifikaw l-għoti mhux biss tal-istatus ta’ refuġjat, iżda wkoll tal-protezzjoni sussidjarja.
99. Or, au vu des éléments dont nous disposons, nous avons le sentiment que l’intéressé a bien été mis en mesure de faire connaître ses arguments quant aux éléments justifiant l’octroi non seulement du statut de réfugié, mais également de la protection subsidiaire.
100. M. ressaq applikazzjoni għall-ażil quddiem l-ORAC fil-21 ta’ Mejju 2008, id-data meta huwa nstema’ fil-kuntest ta’ intervista preliminari b’applikazzjoni tal-Artikolu 8 tal-liġi tal-1996 dwar ir-refuġjati. F’dan il-kuntest, huwa kellu jimla kwestjonarju bil-għan li tinkiseb mingħandu kull informazzjoni rilevanti dwaru kif ukoll ir-raġunijiet li jimmotivaw l-applikazzjoni tiegħu. Fuq dik il-bażi u b’applikazzjoni tal-Artikolu 11 ta’ dik il-liġi, M. nstema’ fit-23 ta’ Awwissu 2008, f’intervista personali li matulha huwa tħalla jippreżenta r-raġunijiet kollha li jiġġustifikaw l-applikazzjoni tiegħu u l-provi li jissostanzjawhom. Dik l-intervista tat lok għat-tfassil ta’ rapport, li jikkostitwixxi deċiżjoni tal-ewwel istanza (35), li kien jinkludi rakkomandazzjoni negattiva tal-ORAC, li kien tal-fehma, b’mod partikolari, li l-applikazzjoni tal-persuna kkonċernata ma kinitx kredibbli biżżejjed meta jitqies id-dewmien fil-preżentazzjoni ta’ dik l-applikazzjoni.
100. M. M. a introduit sa demande d’asile auprès de l’ORAC le 21 mai 2008, date à laquelle il a été entendu dans le cadre d’un entretien préliminaire en application de l’article 8 de la loi de 1996 sur les réfugiés. Dans ce cadre, celui-ci s’est vu remettre un questionnaire visant à obtenir de l’intéressé toutes les informations pertinentes le concernant ainsi que les raisons motivant sa demande. Sur cette base et en application de l’article 11 de cette loi, M. M. a été entendu le 23 août 2008, au cours d’un entretien personnel pendant lequel il lui a été permis d’exposer l’ensemble des motifs justifiant sa demande et des éléments étayant celle-ci. Cet entretien a donné lieu à la rédaction d’un rapport, qui constitue une décision en première instance (35), lequel contenait une recommandation négative de l’ORAC, celui-ci estimant, en particulier, que la demande de l’intéressé n’était pas suffisamment crédible compte tenu des délais dans lesquels il avait introduit cette demande.
101. Dik ir-rakkomandazzjoni ġiet innotifikata lill-parti kkonċernata fit-8 ta’ Settembru 2008. B’mod konformi mal-Artikolu 16(1) tal-liġi tal-1996 dwar ir-refuġjati, M. ressaq rikors kontra dik ir-rakkomandazzjoni quddiem ir-Refugee Appeals Tribunal (l-Irlanda). Dak ir-rikors ġie eżaminat fil-kuntest ta’ proċedura bil-miktub, inkwantu l-fażi orali tal-proċedura ma saritx, skont l-Artikolu 13(5) u (6)(c) ta’ dik il-liġi, peress li l-applikant ma ppreżentax l-applikazzjoni tiegħu fi żmien raġonevoli mingħajr raġuni valida (36) . Dik il-proċedura ppermettietlu, minn naħa waħda, li jieħu pożizzjoni dwar il-motivi mogħtija mill-ORAC għaċ-ċaħda tal-applikazzjoni tiegħu għall-ażil u, min-naħa l-oħra, li jippreżenta għal darba oħra r-raġunijiet kollha li jipprekluduh milli jmur lura f’pajjiżu, filwaqt li jżid ma’ dawk in-noti ta’ osservazzjonijiet provi supplimentari kkomunikati fil-25 ta’ Settembru 2008.
101. Cette recommandation a été notifiée à l’intéressé le 8 septembre 2008. Conformément à l’article 16, paragraphe 1, de la loi de 1996 sur les réfugiés, M. M. a introduit un recours contre ladite recommandation devant le Refugee Appeals Tribunal (Irlande). Ce recours a été examiné dans le cadre d’une procédure écrite, la phase orale de la procédure étant, au titre de l’article 13, paragraphes 5 et 6, sous c), de cette loi, supprimée lorsque le demandeur n’a pas introduit sa demande dans un délai raisonnable, sans motif valable (36) . Cette procédure lui a permis, d’une part, de prendre position sur les motifs émis par l’ORAC pour rejeter sa demande d’asile et, d’autre part, de développer une nouvelle fois toutes les raisons l’empêchant de retourner dans son pays d’origine, joignant à ses écritures des éléments supplémentaires communiqués le 25 septembre 2008.
102. B’deċiżjoni tat-28 ta’ Ottubru 2008, ir-Refugee Appeals Tribunal ikkonferma r-rakkomandazzjoni negattiva tal-ORAC u talab biex l-istatus ta’ refuġjat ma jingħatax lil M. Dik id-deċiżjoni, li għandha tiġi mmotivata b’mod konformi mal-Artikolu 16(17) tal-liġi tal-1996 dwar ir-refuġjati, ġiet ikkomunikata lill-parti kkonċernata fil-31 ta’ Ottubru 2008. Huwa ma kkontestax il-konklużjonijiet tal-ORAC u lanqas din l-aħħar deċiżjoni quddiem il-High Court (37) .
102. Par décision du 28 octobre 2008, le Refugee Appeals Tribunal a confirmé la recommandation négative de l’ORAC et a demandé à ce que le statut de réfugié ne soit pas accordé à M. M. Cette décision, qui doit être motivée conformément à l’article 16, paragraphe 17, de la loi de 1996 sur les réfugiés, a été communiquée à l’intéressé le 31 octobre 2008. Celui-ci n’a pas contesté les conclusions de l’ORAC ni cette dernière décision devant la High Court (37) .
103. B’ittra nnotifikata fit-8 ta’ Diċembru 2008, M. ġie infurmat bid-deċiżjoni tal-Minister for Justice, Equality and Law Reform biex tinċaħad l-applikazzjoni għall-ażil tiegħu u li jieħu deċiżjoni ta’ deportazzjoni kontra tiegħu. Dik in-notifika ġiet akkumpanjata b’parir fejn huwa ġie infurmat li seta’ jitlob, minn naħa waħda, il-benefiċċju tal-istatus mogħti mill-protezzjoni sussidjarja u, min-naħa l-oħra, awtorizzazzjoni temporanja biex jibqa’ fit-territorju. Għal dan il-għan, ma’ dik l-ittra ntehmżu avviż ta’ informazzjoni dwar il-protezzjoni sussidjarja kif ukoll il-formularju li jippermetti li tiġi ppreżentata l-applikazzjoni. Minbarra l-informazzjoni personali, l-applikant ġie mistieden biex jikkomunika d-dokumenti supplimentari kollha u biex jagħti dettalji tar-raġunijiet relatati speċifikament maċ-ċirkustanzi invokati insostenn tal-applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja tiegħu billi ġie ppreċiżat, b’mod partikolari, il-preġudizzju gravi li seta’ jġarrab malli jmur lura f’pajjiżu.
103. Par lettre notifiée du 8 décembre 2008, M. M. a été informé de la décision du Minister for Justice, Equality and Law Reform de rejeter sa demande d’asile et de prendre à son égard un arrêté d’expulsion. Cette notification a été accompagnée d’un avis l’informant qu’il pouvait demander, d’une part, le bénéfice du statut conféré par la protection subsidiaire et, d’autre part, une autorisation temporaire de rester sur le territoire. À cette fin, une notice d’information sur la protection subsidiaire ainsi que le formulaire permettant d’introduire la demande étaient joints à ladite lettre. Outre les données personnelles, le demandeur a été invité à communiquer tous documents supplémentaires et à détailler les raisons se rapportant spécifiquement aux circonstances invoquées à l’appui de sa demande de protection subsidiaire en précisant, notamment, le préjudice grave dont il pourrait souffrir une fois de retour dans son pays d’origine.
104. Għaldaqstant, M. ressaq applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja fil-31 ta’ Diċembru 2008, li ġiet ikkompletata fil-15 ta’ Lulju 2009 u fis-6 ta’ Awwissu 2010 b’dokumenti li jissostanzjaw l-applikazzjoni tiegħu. Din tal-aħħar ġiet eżaminata b’mod konformi mar-regoli 4 u 5 tar-Regolament tal-2006, li jittrasponu l-Artikolu 4 tad-Direttiva 2004/83. B’hekk, b’mod konformi mar-regola 5 tar-Regolament tal-2006, l-awtorità nazzjonali kompetenti kienet obbligata li tieħu inkunsiderazzjoni l-fatti rilevanti kollha dwar il-pajjiż ta’ oriġini fil-mument meta ġiet adottata d-deċiżjoni, inklużi l-liġijiet u r-regolamenti tiegħu kif ukoll l-applikazzjoni tagħhom, id-dikjarazzjonijiet u d-dokumenti kkomunikati mill-applikant, inkluża l-informazzjoni dwar il-fatt li huwa kien suġġett jew seta’ kien suġġett għal persekuzzjonijiet jew ġarrab jew seta’ jġarrab preġudizzju serju, kif ukoll is-sitwazzjoni individwali u ċ-ċirkustanzi personali tal-applikant, inklużi fatturi bħall-istorja preċedenti tiegħu, is-sess, l-età u l-attivitajiet li huwa wettaq wara li telaq mill-pajjiż ta’ oriġini tiegħu u li jistgħu jwasslu għal persekuzzjonijiet jew preġudizzju serju f’każ li jmur lura.
104. M. M. a, dès lors, introduit une demande de protection subsidiaire le 31 décembre 2008, laquelle a été complétée les 15 juillet 2009 et 6 août 2010 par des pièces tendant à étayer sa demande. Cette dernière a été examinée conformément aux règles 4 et 5 du règlement de 2006, lesquelles transposent l’article 4 de la directive 2004/83. Ainsi, conformément à la règle 5 du règlement de 2006, l’autorité nationale compétente était tenue de prendre en compte tous les faits pertinents concernant le pays d’origine au moment de l’adoption de la décision, y compris ses lois et ses règlements ainsi que leur application, les déclarations et les documents communiqués par le demandeur, y compris les informations relatives au fait qu’il a fait ou pourrait faire l’objet de persécutions ou a subi ou pourrait subir un préjudice grave, ainsi que la situation individuelle et les circonstances personnelles du demandeur, y compris les facteurs tels que ses antécédents, son sexe, son âge et les activités exercées depuis qu’il a quitté son pays d’origine et susceptibles d’entraîner des persécutions ou un préjudice grave en cas de retour.
105. L-applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja nċaħdet fl-24 ta’ Settembru 2010 mill-Minister for Justice, Equality and Law Reform li kkunsidra li, minħabba d-dubji serji dwar il-kredibbiltà tal-allegazzjonijiet tal-applikant, ma kienx possibbli li jintwera li huwa kien jinsab f’riskju li jsofri preġudizzju serju malli jmur lura f’pajjiżu. Dik id-deċiżjoni ta’ ċaħda ġiet innotifikata lil M. fit-30 ta’ Settembru 2010.
105. La demande de protection subsidiaire a été rejetée le 24 septembre 2010 par le Minister for Justice, Equality and Law Reform qui a considéré que, en raison des doutes sérieux pesant sur la crédibilité des allégations du demandeur, il n’était pas possible de démontrer que celui-ci risquerait de subir une atteinte grave une fois de retour dans son pays d’origine. Cette décision de rejet a été notifiée à M. M. le 30 septembre 2010.
106. Ir-rendikont tal-fatti li għadni kemm tajt jippermetti, fil-fehma tiegħi, li jiġi stabbilit li M. seta’ jippreżenta l-fatti u ċ-ċirkustanzi kollha li jiġġustifikaw, fil-fehma tiegħu, protezzjoni internazzjonali, fil-forma ta’ dritt għall-ażil jew protezzjoni sussidjarja. Barra minn hekk, nista’ nippreżumi li huwa kien jaf l-elementi li fuqhom l-awtorità nazzjonali kompetenti setgħet tevalwa l-fondatezza ta’ dik l-applikazzjoni peress li, matul l-eżami tal-applikazzjoni għall-ażil tiegħu, huwa ġie intervistat f’diversi okkażjonijiet mill-ORAC, u sussegwentement seta’ jsir jaf bir-raġunijiet invokati minnu biex jagħti rakkomandazzjoni negattiva fil-kuntest tar-rikors imressaq quddiem ir-Refugee Appeals Tribunal. Finalment, huwa kkomunika l-motivi li fuqhom hija bbażata d-deċiżjoni ta’ ċaħda tal-Minister for Justice, Equality and Law Reform.
106. L’exposé des faits que nous venons d’évoquer permet, à notre sens, d’établir que M. M. a pu présenter l’ensemble des faits et des circonstances justifiant, selon lui, une protection internationale, que celle-ci relève du droit d’asile ou de la protection subsidiaire. En outre, nous pouvons présumer que celui-ci connaissait les éléments sur lesquels l’autorité nationale compétente comptait apprécier le bien-fondé de cette demande puisque, au cours de l’examen de sa demande d’asile, il a été auditionné à plusieurs reprises par l’ORAC, puis a pu prendre connaissance des raisons invoquées par celui-ci pour rendre une recommandation négative dans le cadre du recours introduit devant le Refugee Appeals Tribunal. Enfin, il a eu communication des motifs fondant la décision de rejet du Minister for Justice, Equality and Law Reform.
107. Fit-tieni lok, M. jallega li l-awtorità nazzjonali kompetenti bbażat l-evalwazzjoni tagħha fuq dokumenti ppubblikati fl-2010, u b’mod partikolari fuq rapport tad-Dipartiment tal-Istat tal-Istati Uniti tal-Amerika dwar is-sitwazzjoni fir-Rwanda, waqt li l-persuna kkonċernata ppreżentat l-istess rapport iddatat 2008 kif ukoll informazzjoni supplimentari dwar is-sistema ġudizzjarja tar-Rwanda aġġornata f’ittra tas-6 ta’ Awwissu 2010.
107. Deuxièmement, M. M. reproche à l’autorité nationale compétente d’avoir fondé son appréciation sur des documents publiés en 2010, notamment sur un rapport du département d’État des États-Unis d’Amérique relatif à la situation au Rwanda, l’intéressé ayant, quant à lui, soumis le même rapport datant de 2008 ainsi que des informations supplémentaires sur le système judiciaire rwandais mises à jour dans une lettre du 6 août 2010.
108. Ma nistgħux nakkużaw lill-awtorità nazzjonali kompetenti talli evalwat il-fondatezza tal-applikazzjoni inkwistjoni fuq il-bażi tal-iktar informazzjoni preċiża u attwali dwar is-sitwazzjoni ġenerali fir-Rwanda.
108. Nous ne saurions reprocher à l’autorité nationale compétente d’avoir apprécié le bien-fondé de la demande en cause sur la base des informations les plus précises et les plus actuelles quant à la situation générale au Rwanda.
109. Effettivament, b’mod konformi mal-Artikolu 4(3)(a) tad-Direttiva 2004/83, l-Istati Membri għandhom jipproċedu għal evalwazzjoni individwali ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali billi jittieħdu inkunsiderazzjoni “il-fatti kolla rilevanti kif jirrelataw mal-pajjiż tal-oriġin[i] fil-ħin tat-teħid ta’ deċiżjoni fuq l-applikazzjoni  [(38) ]”. Barra minn hekk, skont l-Artikolu 8(2) tad-Direttiva 2005/85, liema dispożizzjoni ċertament ma hijiex applikabbli fil-proċedura inkwistjoni, l-awtorità responsabbli għall-eżami tal-applikazzjoni għandha tipproċedi għal eżami xieraq u oġġettiv u għandha, għal dak il-għan, tiżgura li “tiġi miksuba informazzjoni preċiża u aġġornata minn sorsi varji, […] rigward is-sitwazzjoni ġenerali li teżisti fil-pajjiż[…] ta’ origini ta’ l-applikant[…]”.
109. En effet, conformément à l’article 4, paragraphe 3, sous a), de la directive 2004/83, les États membres doivent procéder à l’évaluation individuelle d’une demande de protection internationale en tenant compte de «tous les faits pertinents concernant le pays d’origine au moment de statuer sur la demande  [(38) ]». En outre, en application de l’article 8, paragraphe 2, de la directive 2005/85, disposition qui n’est, certes, pas applicable dans la procédure en cause, l’autorité responsable de l’examen de la demande doit procéder à un examen approprié et objectif et doit, à cet effet, veiller à ce que «des informations précises et actualisées soient obtenues auprès de différentes sources, […] sur la situation générale existant dans [le] pays d’origine [du] demandeur».
110. Għaldaqstant, kif indikat il-High Court fis-sentenza tagħha Ahmed vs Minister for Justice, Equality and Law Reform, iċċitata iktar ’il fuq, l-applikant għandu jistenna sakemm l-awtorità responsabbli mill-eżami tal-applikazzjoni tiegħu twettaq il-kompitu tagħha billi tiżgura li jkollha informazzjoni perfettament aġġornata.
110. Par conséquent, comme l’a indiqué la High Court dans son arrêt Ahmed v. Minister for Justice, Equality and Law Reform, précité, le demandeur doit s’attendre à ce que l’autorité responsable de l’examen de la demande accomplisse sa tâche en s’assurant qu’elle dispose d’éléments parfaitement à jour.
111. Il-kwistjoni issa hija jekk ir-rapport tal-2010 kienx ta’ tali natura li jorjenta b’mod sostanzjali d-deċiżjoni tal-awtorità nazzjonali kompetenti. Kieku dan kien il-każ u inkwantu jikkonsisti, konsegwentement, f’element essenzjali, jiena tal-fehma li l-parti kkonċernata b’hekk kellha titpoġġa f’pożizzjoni fejn tkun tista’ tissottometti l-osservazzjonijiet tagħha dwar dak il-punt. F’din il-kawża u fid-dawl tal-elementi tal-proċess, ma jidhirx li dan huwa l-każ. Minn naħa waħda, il-qorti tar-rinviju tirrileva li ma kienx hemm bidliet notevoli fis-sitwazzjoni ġenerali u tas-sigurtà fir-Rwanda fil-perijodu bejn l-2007 u l-2010. Min-naħa l-oħra, hija tindika li, fir-rigward tas-sitwazzjoni personali tal-applikant u b’mod partikolari, tan-nuqqas ta’ kredibbiltà li biha huwa jinsab akkużat, id-differenzi bejn ir-rapport tal-2008 u dak tal-2010 ma humiex wisq rilevanti. Għaldaqstant, jidher li l-informazzjoni li fuqha bbaża l-Minister for Justice, Equality and Law Reform sempliċement ikkorroborat il-konklużjonijiet li kienu diġà ntlaħqu fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjoni għall-ażil.
111. La question est, à présent, de savoir si le rapport de 2010 était de nature à orienter sensiblement la décision de l’autorité nationale compétente. Si tel était le cas et dans la mesure où il s’agirait, par conséquent, d’un élément essentiel, nous estimons que l’intéressé aurait alors dû être mis en mesure de soumettre ses observations sur ce point. Or, dans la présente affaire et au vu des éléments du dossier, cela ne paraît pas être le cas. D’une part, la juridiction de renvoi relève qu’il n’y a pas eu de changements appréciables dans la situation générale et sécuritaire au Rwanda s’agissant de la période 2007-2010. D’autre part, elle indique que, s’agissant de la situation personnelle du demandeur et, notamment, du défaut de crédibilité qui lui est en substance reproché, les différences entre le rapport de 2008 et celui de 2010 ne sont pas hautement pertinentes. Par conséquent, il semble que les informations sur lesquelles le Minister for Justice, Equality and Law Reform s’est fondé n’ont fait que corroborer les conclusions déjà tirées dans le cadre de la procédure d’examen de la demande d’asile.
112. Fit-tielet lok, M. jsostni li huwa ma kienx jaf f’liema mument kienet ser tittieħed deċiżjoni dwar l-applikazzjoni tiegħu għal protezzjoni sussidjarja, waqt li kkritika, barra minn hekk, id-dewmien tal-proċedura.
112. Troisièmement, M. M. fait valoir qu’il ignorait à quel moment il serait statué sur sa demande de protection subsidiaire, critiquant, en outre, la durée de la procédure.
113. Mid-dokumenti fil-proċess jirriżulta li l-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjoni għall-ażil imressqa minn M. damet sitt xhur u nofs u dik dwar l-applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja tiegħu damet 21 xahar. Il-parti kkonċernata b’hekk saret taf bis-sitwazzjoni tagħha wara proċedura li damet ftit iktar minn sentejn u tliet xhur.
113. Il ressort des pièces du dossier que la procédure d’examen de la demande d’asile introduite par M. M. a duré six mois et demi et celle relative à sa demande de protection subsidiaire, 21 mois. L’intéressé a, par conséquent, été fixé quant à sa situation à l’issue d’une procédure ayant duré un peu plus de deux ans et trois mois.
114. Jidhirli li huwa ċar li dak id-dewmien ma huwiex raġonevoli. Għalkemm fl-Irlanda l-eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja ma huwiex suġġett għar-regoli proċedurali msemmija fl-Artikolu 23(2) tad-Direttiva 2005/85 – li jipprevedi li l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedura ta’ eżami ta’ applikazzjoni għal protezzjoni internazzjonali għandha tiġi konkluża mill- iktar fis possibbli u, fejn ma tistax tittieħed deċiżjoni fi żmien sitt xhur , li l-applikant għandu jiġi infurmat dwar id-dewmien jew jirċievi informazzjoni dwar id-dewmien – xorta jibqa’ l-fatt li l-awtorità nazzjonali kompetenti hija obbligata li tiggarantixxi, meta hija tadotta deċiżjoni li tidħol fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-Unjoni, li jiġi osservat id-dritt tal-parti kkonċernata għal amministrazzjoni tajba, li jikkostitwixxi prinċipju ġenerali tad-dritt tal-Unjoni.
114. Cette durée nous semble manifestement déraisonnable. Si, en Irlande, l’examen de la demande de protection subsidiaire n’est pas soumis aux règles de procédure visées à l’article 23, paragraphe 2, de la directive 2005/85 – lequel prévoit que les États membres doivent veiller à ce que la procédure d’examen d’une demande de protection internationale soit menée à terme dans les meilleurs délais et, lorsqu’une décision ne peut pas être prise dans un délai de six mois , à ce que le demandeur soit informé du retard ou reçoive des informations concernant le délai –, il n’en reste pas moins que l’autorité nationale compétente est tenue de garantir, lorsqu’elle adopte une décision entrant dans le champ d’application du droit de l’Union, le respect du droit de l’intéressé à une bonne administration, lequel constitue un principe général du droit de l’Union.
115. B’hekk, l-applikazzjonijiet għal protezzjoni sussidjarja, bħall-applikazzjonijiet għal ażil, għandhom ikunu suġġetti għal eżami diliġenti, li jsir fi żmien raġonevoli, peress li r-rapidità tal-proċedura tikkontribwixxi mhux biss għaċ-ċertezza ġuridika tal-applikant, iżda wkoll għall-integrazzjoni tiegħu.
115. Les demandes de protection subsidiaire, comme les demandes d’asile, doivent donc faire l’objet d’un examen diligent, s’inscrivant dans un délai raisonnable, la rapidité de la procédure contribuant non seulement à la sécurité juridique du demandeur, mais également à son intégration.
116. Għaldaqstant, hija l-qorti tar-rinviju li għandha tevalwa sa liema grad id-dewmien relattivament twil ta’ dik il-proċedura seta’ jippreġudika d-drittijiet u l-garanziji mogħtija lil M. fil-kuntest tal-proċedura ta’ eżami tal-applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja tiegħu.
116. Il appartiendra, par conséquent, à la juridiction de renvoi d’apprécier dans quelle mesure la durée relativement longue de cette procédure a pu entamer les droits et les garanties accordés à M. M. dans le cadre de la procédure d’examen de sa demande de protection subsidiaire.
II – Konklużjoni
II – Conclusion
117. Fid-dawl tal-kunsiderazzjonijiet preċedenti, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi lill-High Court b’dan il-mod:
117. À la lumière des considérations qui précèdent, nous proposons à la Cour de répondre comme suit à la High Court:
“Id-dmir ta’ kooperazzjoni msemmi fl-Artikolu 4(1) tad-Direttiva tal-Kunsill 2004/83/KE, tad-29 ta’ April 2004, dwar l-istandards minimi għall-kwalifikazzjoni u l-istatus ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr Stat bħala refuġjati jew persuni li, għal raġunijiet oħra, jkunu jeħtieġu ħarsien internazzjonali u l-kontenut tal-ħarsien mogħti, moqri fid-dawl tar-regoli u l-garanziji proċedurali stabbiliti fil-kuntest tad-Direttiva tal-Kunsill 2005/85/KE, tal-1 ta’ Diċembru 2005, dwar standards minimi għal proċeduri fl-Istati Membri għall-għoti u l-irtirar tal-istatus ta’ rifuġjat, għandu jiġi interpretat fis-sens li, meta awtorità nazzjonali kompetenti jkun bi ħsiebha tiċħad applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja ppreżentata wara ċ-ċaħda ta’ applikazzjoni għall-ażil, hija ma hijiex obbligata li tikkomunika, qabel l-adozzjoni tad-deċiżjoni tagħha, l-elementi li fuqhom ikun bi ħsiebha tibbaża dik id-deċiżjoni u li tirċievi, fuq dak il-punt, l-osservazzjonijiet tal-applikant.
«Le devoir de coopération visé à l’article 4, paragraphe 1, de la directive 2004/83/CE du Conseil, du 29 avril 2004, concernant les normes minimales relatives aux conditions que doivent remplir les ressortissants des pays tiers ou les apatrides pour pouvoir prétendre au statut de réfugié ou les personnes qui, pour d’autres raisons, ont besoin d’une protection internationale, et relatives au contenu de ces statuts, lu à la lumière des règles et des garanties procédurales établies dans le cadre de la directive 2005/85/CE du Conseil, du 1 er décembre 2005, relative à des normes minimales concernant la procédure d’octroi et de retrait du statut de réfugié dans les États membres, doit être interprété en ce sens que, lorsqu’une autorité nationale compétente entend rejeter une demande de protection subsidiaire introduite à l’issue du rejet d’une demande d’asile, celle-ci n’est pas tenue de communiquer, préalablement à l’adoption de sa décision, les éléments sur lesquels elle entend fonder cette dernière et de recueillir, sur ce point, les observations du demandeur.
B’mod konformi mal-Artikolu 3 tad-Direttiva 2004/83 u mal-Artikolu 5 tad-Direttiva 2005/85, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu jew iżommu regoli iktar favorevoli fir-rigward tal-proċeduri għall-għoti u għall-irtirar ta’ protezzjoni internazzjonali, kemm-il darba dawk ir-regoli jkunu kompatibbli mad-direttivi msemmija.”
Conformément à l’article 3 de la directive 2004/83 et à l’article 5 de la directive 2005/85, les États membres peuvent prévoir ou maintenir des normes plus favorables en ce qui concerne les procédures d’octroi et de retrait d’une protection internationale, pour autant que ces normes soient compatibles avec lesdites directives.»
(1) .
(1) .
(2) – Direttiva tal-Kunsill 2004/83/KE, tad-29 ta’ April 2004, dwar l-istandards minimi għall-kwalifikazzjoni u l-istatus ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi jew persuni mingħajr Stat bħala refuġjati jew persuni li, għal raġunijiet oħra, jkunu jeħtieġu ħarsien internazzjonali, u l-kontenut tal-ħarsien mogħti (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 19, Vol. 7, p. 96, u corrigendum ĠU 2005, L 204, p. 24).
(2)  – Directive du Conseil du 29 avril 2004 concernant les normes minimales relatives aux conditions que doivent remplir les ressortissants des pays tiers ou les apatrides pour pouvoir prétendre au statut de réfugié ou les personnes qui, pour d’autres raisons, ont besoin d’une protection internationale, et relatives au contenu de ces statuts (JO L 304, p. 12, et rectificatif JO 2005, L 204, p. 24).
(3) – Ara d-definizzjoni fl-Artikolu 2(e) tad-Direttiva 2004/83.
(3)  – Voir définition visée à l’article 2, sous e), de la directive 2004/83.
(4) – Iktar ’il quddiem l-“ORAC”.
(4)  – Ci-après l’«ORAC».
(5) – Iktar ’il quddiem il-“Karta”.
(5)  – Ci-après la «Charte».
(6) – Direttiva tal-Kunsill tal-1 ta’ Diċembru 2005 dwar standards minimi għal proċeduri fi Stati Membri għall-għoti u l-irtirar tal-istatus ta’ rifuġjat (ĠU L 175M, p. 168 u corrigendum ĠU 2006, L 236, p. 36).
(6)  – Directive du Conseil du 1 er décembre 2005 relative à des normes minimales concernant la procédure d’octroi et de retrait du statut de réfugié dans les États membres (JO L 326, p. 13, et rectificatif JO 2006, L 236, p. 36).
(7)  – Ara s-sentenza tat-28 ta’ Lulju 2011, Samba Diouf (C‑69/10, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja fakkret li l-Istati Membri għandhom f’diversi sitwazzjonijiet marġni ta’ diskrezzjoni għall-implementazzjoni tad-dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2005/85, evidentement b’kunsiderazzjoni tal-partikolaritajiet tad-dritt nazzjonali tagħhom (punt 29).
(7)  – Voir arrêt du 28 juillet 2011, Samba Diouf (C‑69/10, non encore publié au Recueil), dans lequel la Cour a rappelé que les États membres disposent à plusieurs égards d’une marge d’appréciation pour la mise en œuvre des dispositions de la directive 2005/85, en tenant compte évidemment des particularités de leur droit national (point 29).
(8) – Ara l-Artikolu 1 tal-imsemmija direttiva.
(8)  – Voir article 1 er de ladite directive.
(9) – Din il-konvenzjoni, li ġiet iffirmata f’Genève fit-28 ta’ Lulju 1951 [Ġabra tat-Trattati tan-Nazzjonijiet Uniti, Vol. 189, p. 150, Nru 2545 (1954) (iktar ’il quddiem il-“Konvenzjoni ta’ Genève”)], daħlet fis-seħħ fit-22 ta’ April 1954. Din il-konvenzjoni kienet ikkompletata bil-Protokoll dwar l-istatus tar-refuġjati tal-31 ta’ Jannar 1967, li daħal fis-seħħ fl-4 ta’ Ottubru 1967.
(9)  – Cette convention, signée à Genève le 28 juillet 1951 [ Recueil des traités des Nations unies, vol. 189, p. 150, n° 2545 (1954) (ci-après la «convention de Genève»)], est entrée en vigueur le 22 avril 1954. Elle a été complétée par le protocole relatif au statut des réfugiés du 31 janvier 1967, entré en vigueur le 4 octobre 1967.
(10)  – Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Kunsill u lill-Parlament Ewropew, intitolata “Reġim ta’ ażil Ewropew komuni iktar effikaċi - Il-proċedura unika bħala l-istadju li jmiss [COM(2004) 503 finali].
(10)  – Communication de la Commission au Conseil et au Parlement européen, intitulée «Un régime d’asile européen commun plus efficace – La procédure unique comme prochaine étape» [COM(2004) 503 final].
(11) – Proposta emendata għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar proċeduri komuni għall-għoti u l-irtirar tal-istatus ta’ protezzjoni internazzjonali [COM(2011) 319 finali, punt 3.1.5]. Din il-proposta kienet tipprevedi proċedura unika u b’he kk tistabbilixxi b’mod ċar li l-applikazzjonijiet kellhom jitqiesu fid-dawl taż-żewġ forom ta’ protezzjoni internazzjonali previsti mid-Direttiva 2004/83, bl-għan li l-garanziji proċedurali kollha applikabbli għall-eżami ta’ applikazzjoni għall-ażil jiġu estiżi għal dak ta’ applikazzjoni għal protezzjoni sussidjarja.
(11)  – Proposition modifiée de directive du Parlement européen et du Conseil relative à des procédures communes pour l’octroi et le retrait du statut conféré par la protection internationale [COM(2011) 319 final, point 3.1.5]. Cette proposition prévoit une procédure unique et établit donc clairement que les demandes devraient être considérées à la lumière des deux formes de protection internationale prévues par la directive 2004/83, l’objectif étant d’étendre l’ensemble des garanties procédurales applicables à l’examen d’une demande d’asile à celui d’une demande de protection subsidiaire.
(12) – Sentenza tad-9 ta’ Novembru 2010, B u D (C‑57/09 u C‑101/09, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra).
(12)  – Arrêt du 9 novembre 2010, B et D (C‑57/09 et C‑101/09, non encore publié au Recueil).
(13) – Punt 78 u l-ġurisprudenza ċċitata.
(13)  – Point 78 et jurisprudence citée.
(14)  – Skont l-Artikolu 35(1) tal-Konvenzjoni ta’ Genève, il-UNHCR għandu l-kompitu li jiżgura li jiġu applikati konvenzjonijiet internazzjonali li jiżguraw il-protezzjoni tar-refuġjati. Huwa interessanti li ssir referenza għall-gwida dwar il-proċeduri u l-kriterji li għandhom jiġu applikati biex jiġi ddeterminat l-istatus ta’ refuġjat fir-rigward tal-konvenzjoni tal-1951 u l-protokoll tal-1967 dwar l-istatus tar-refuġjati, maħruġ mill-UNHCR, f’Jannar 1992, li jinsab f’dan l-indirizz fuq Internet: http://unhcr.org/refworld/docid/3ae6b32b0.html.
(14)  – En vertu de l’article 35, paragraphe 1, de la convention de Genève, le HCR a pour tâche de veiller à l’application des conventions internationales qui assurent la protection des réfugiés. Il est intéressant de se référer au guide des procédures et critères à appliquer pour déterminer le statut de réfugié au regard de la convention de 1951 et du protocole de 1967 relatifs au statut des réfugiés, édité par le HCR, janvier 1992, disponible à l’adresse Internet http://unhcr.org/refworld/docid/3ae6b32b0.html.
(15) – Ara s-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-18 ta’ Diċembru 2008, Sopropé (C-349/07, Ġabra p. I-10369, punti 36 sa 38 u l-ġurisprudenza ċċitata), u tal-21 ta’ Diċembru 2011, Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran (C-27/09 P, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 66), kif ukoll tal-Qorti Ġenerali tal-21 ta’ Marzu 2012, Fulmen u Mahmoudian vs Il-Kunsill (T-439/10 u T-440/10, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 71 u 72 kif ukoll il-ġurisprudenza ċċitata).
(15)  – Voir arrêts de la Cour du 18 décembre 2008, Sopropé (C‑349/07, Rec. p. I‑10369, points 36 à 38 et jurisprudence citée), et du 21 décembre 2011, France/People’s Mojahedin Organization of Iran (C‑27/09 P, non encore publié au Recueil, point 66), ainsi que du Tribunal du 21 mars 2012, Fulmen et Mahmoudian/Conseil (T‑439/10 et T‑440/10, non encore publié au Recueil, points 71 et 72 ainsi que jurisprudence citée).
(16)  – Il-Qorti tal-Ġustizzja, fis-sentenza tagħha tal-21 ta’ Diċembru 2011, Cicala (C‑482/10, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra), irrilevat espressament li, skont il-formulazzjoni tiegħu, l-Artikolu 41(2)(c) tal-Karta ma huwiex indirizzat lil-Istati Membri, iżda biss lill-istituzzjonijiet u lill-korpi tal-Unjoni (punt 28).
(16)  – La Cour, dans son arrêt du 21 décembre 2011, Cicala (C‑482/10, non encore publié au Recueil), a expressément relevé que, selon son libellé, l’article 41, paragraphe 2, sous c), de la Charte s’adresse non pas aux États membres, mais uniquement aux institutions et organes de l’Union (point 28).
(17) – Sentenza Sopropé, iċċitata iktar ’il fuq, punt 38).
(17)  – Arrêt Sopropé, précité (point 38).
(18)  – Ibidem (punt 37 u l-ġurisprudenza ċċitata kif ukoll il-punt 50).
(18)  – Ibidem (points 37 et jurisprudence citée ainsi que 50).
(19) – Ibidem (punt 49). Ara wkoll is-sentenza Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran, iċċitata iktar ’il fuq (punt 65).
(19)  – Ibidem (point 49). Voir, également, arrêt France/People’s Mojahedin Organization of Iran, précité (point 65).
(20)  – Ara, b’mod partikolari, is-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta’ Novembru 1991, Technische Universität München (C‑269/90, Ġabra p. I‑5469, punti 23 sa 25), dwar l-għoti ta’ eżenzjoni doganali għall-importazzjoni ta’ apparat xjentifiku, u tal-Qorti Ġenerali tad-9 ta’ Novembru 1995, France-aviation vs Il-Kummissjoni (T‑346/94, Ġabra p. II‑2841, punt 34), għal applikazzjoni ta’ dik il-ġurisprudenza għall-proċeduri ta’ rimbors tal-imposti doganali.
(20)  – Voir, notamment, arrêts de la Cour du 21 novembre 1991, Technische Universität München (C‑269/90, Rec. p. I‑5469, points 23 à 25), relatif à l’octroi d’une franchise douanière pour l’importation d’un appareil scientifique, et du Tribunal du 9 novembre 1995, France-aviation/Commission (T‑346/94, Rec. p. II‑2841, point 34), pour une application de cette jurisprudence aux procédures de remboursement de droits de douane.
(21)  – Sentenza tal-24 ta’ Ottubru 1996, Il-Kummissjoni vs Lisrestal et , (C-32/95 P, Ġabra p. I-5373).
(21)  – Arrêt du 24 octobre 1996, Commission/Lisrestal e.a. (C‑32/95 P, Rec. p. I‑5373).
(22)  – Ara, għal applikazzjoni fil-qasam tar-regoli tal-kompetizzjoni, is-sentenza tat-3 ta’ Settembru 2009, Papierfabrik August Koehler et vs Il-Kummissjoni (C‑322/07 P, C‑327/07 P u C‑338/07 P, Ġabra p. I‑7191), kif ukoll, għal applikazzjoni fil-qasam tal-ġlieda kontra t-terroriżmu, is-sentenza Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran, iċċitata iktar ’il fuq (punti 61 sa 66 u l-ġurisprudenza ċċitata).
(22)  – Voir, pour une application dans le domaine des règles de la concurrence, arrêt du 3 septembre 2009, Papierfabrik August Koehler e.a./Commission (C‑322/07 P, C‑327/07 P et C‑338/07 P, Rec. p. I‑7191), ainsi que, pour une application dans le domaine de la lutte contre le terrorisme, arrêt France/People’s Mojahedin Organization of Iran, précité (points 61 à 66 et jurisprudence citée).
(23)  – Ara, b’mod partikolari, il-konklużjonijiet tiegħi fil-kawża li tat lok għas-sentenza Papierfabrik August Koehler et vs Il-Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq.
(23)  – Voir, notamment, nos conclusions rendues dans l’affaire ayant donné lieu à l’arrêt Papierfabrik August Koehler e.a./Commission, précité.
(24) – Ara, f’dan is-sens, is-sentenza tas-17 ta’ Novembru 1987, British American Tobacco u Reynolds Industries vs Il-Kummissjoni (142/84 u 156/84, Ġabra p. 4487, punt 70).
(24)  – Voir, en ce sens, arrêt du 17 novembre 1987, British American Tobacco et Reynolds Industries/Commission (142/84 et 156/84, Rec. p. 4487, point 70).
(25)  – Sentenza Franza vs People’s Mojahedin Organization of Iran, iċċitata iktar ’il fuq (punti 61 u 62).
(25)  – Arrêt France/People’s Mojahedin Organization of Iran, précité (points 61 et 62).
(26)  – Ara, għal applikazzjoni, is-sentenzi ċċitati iktar ’il fuq Technische Universität München kif ukoll Papierfabrik August Koehler et vs Il-Kummissjoni.
(26)  – Voir, pour une application, arrêts précités Technische Universität München ainsi que Papierfabrik August Koehler e.a./Commission.
(27)  – Il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 14 tad-Direttiva 2005/85 hija applikabbli għal dik il-laqgħa b’mod konformi mal-paragrafu 4 tiegħu.
(27)  – La procédure établie à l’article 14 de la directive 2005/85 est applicable à cette réunion conformément à son paragraphe 4.
(28) – Ara wkoll, f’dan ir-rigward, l-Artikolu 10(1)(a) tad-Direttiva 2005/85.
(28)  – Voir également, à cet égard, article 10, paragraphe 1, sous a), de la directive 2005/85.
(29)  – Ara l-kummenti tal-Kummissjoni dwar l-Artikolu 7(a), li jinsabu fil-proposta għal direttiva tal-Kunsill tat-12 ta’ Settembru 2001 dwar ir-regoli minimi dwar il-kundizzjonijiet li għandhom jiġu sodisfatti miċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi u l-persuni mingħajr Stat sabiex jinvokaw l-istat ta’ refuġjat jew ta’ persun li, għal raġunijiet oħra, għandha bżonn protezzjoni internazzjonali, u dwar il-kontenut ta’ dawn ir-regoli [COM(2001) 510 finali].
(29)  – Voir commentaires de la Commission sur l’article 7, sous a), figurant dans la proposition de directive du Conseil du 12 septembre 2001 concernant les normes minimales relatives aux conditions que doivent remplir les ressortissants des pays tiers et les apatrides pour pouvoir prétendre au statut de réfugié ou de personne qui, pour d’autres raisons, a besoin d’une protection internationale, et relatives au contenu de ces statuts [COM(2001) 510 final].
(30)  – Ara l-kummenti annotati tal-UNHCR fuq id-Direttiva 2004/83 dwar l-Artikolu 4(1) tagħha.
(30)  – Voir commentaires annotés du HCR sur la directive 2004/83 relatifs à l’article 4, paragraphe 1, de celle-ci.
(31)  – Ara l-kummenti annotati tal-UNHCR dwar id-Direttiva 2004/83 dwar l-Artikolu 4 tagħha u l-punti 195 sa 205 tal-gwida dwar il-proċeduri u l-kriterji li għandhom jiġu applikati biex jiġi ddeterminat l-istatus ta’ refuġjat fir-rigward tal-konvenzjoni tal-1951 u tal-protokoll tal-1967 dwar l-istatus ta’ refuġjati, imsemmija fin-nota ta’ qiegħ il-paġna 14.
(31)  – Voir commentaires annotés du HCR sur la directive 2004/83 relatifs à l’article 4 de celle-ci et points 195 à 205 du guide des procédures et critères à appliquer pour déterminer le statut de réfugié au regard de la convention de 1951 et du protocole de 1967 relatifs au statut des réfugiés, mentionné à la note en bas de page 14.
(32) – Ara n-noti ta’ qiegħ il-paġna 23 u 24.
(32)  – Voir notes en bas de page 23 et 24.
(33) – Ara, f’dan ir-rigward, is-sentenza Samba Diouf, iċċitata iktar ’il fuq (punt 56).
(33)  – Voir, à cet égard, arrêt Samba Diouf, précité (point 56).
(34) – Iktar ’il quddiem ir-“Regolament tal-2006”.
(34)  – Ci-après le «règlement de 2006».
(35)  – B’mod konformi mal-Artikolu 13(4)(a) tal-imsemmija liġi, dak ir-rapport għandu jiġi kkomunikat lill-applikant.
(35)  – Conformément à l’article 13, paragraphe 4, sous a), de ladite loi, ce rapport doit être communiqué au demandeur.
(36)  – Dan huwa wkoll il-każ meta t-talba tkun, b’mod partikolari, manifestament infondata jew meta l-applikant ikun qarraq lill-awtoritajiet billi ppreżenta indikazzjonijiet foloz [traspożizzjoni tal-Artikolu 23(4) tad-Direttiva 2005/85].
(36)  – Cela est également le cas lorsque la demande est, notamment, manifestement infondée ou que le demandeur a induit les autorités en erreur en présentant de fausses indications (transposition de l’article 23, paragraphe 4, de la directive 2005/85).
(37)  – Mill-osservazzjonijiet ippreżentati mill-Irlanda jirriżulta li l-applikant li kien suġġett għal rakkomandazzjoni negattiva tal-ORAC u/jew tar-Refugee Appeals Tribunal, jista’ jressaq rikors ġudizzjarju quddiem il-High Court skont l-Artikolu 5(1)(h) u (i) tal-liġi tal-2000 dwar l-immigrazzjoni klandestina u l-kummerċ fil-bnedmin [Illegal Immigrants (Trafficking) Act 2000].
(37)  – Il ressort des observations déposées par l’Irlande que le demandeur qui a fait l’objet d’une recommandation négative de l’ORAC et/ou du Refugee Appeals Tribunal peut saisir la High Court d’un recours juridictionnel en application de l’article 5, paragraphe 1, sous h) et i), de la loi de 2000 relative à l’immigration clandestine et au commerce des êtres humains [Illegal Immigrants (Trafficking) Act 2000].
(38) – Enfasi tiegħi.
(38)  – Souligné par nos soins.
Fuq


Immexxi mill-Uffiċċju għall-Pubblikazzjonijiet