I – Introduzzjoni

I – Εισαγωγή

1. F’din il-kawża, l-Oberster Gerichtshof (il-Qorti Suprema tal-Awstrija) għamlet domanda preliminari dwar jekk l-Istat Awstrijak huwiex qed jaġixxi bħala “impriża” fis-sens tal-Artikolu 102 TFUE meta jipprojbixxi kemm l-użu mill-ġdid ta’ data li hemm fir-reġistru pubbliku ta’ impriżi (iktar ’il quddiem “ir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji”) u l-kummerċjalizzazzjoni ta’ din id-data biex joħloq servizz ta’ informazzjoni iżjed komprensiv dwar in-negozju. Jekk dan huwa l-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja mbagħad tintalab li tagħti deċiżjoni preliminari dwar jekk l’hekk imsejħa duttrina tal-faċilitajiet essenzjali hijiex applikabbli. Id-duttrina hija marbuta ma’ sitwazzjonijiet fejn il-kontroll ta’ riżorsi minn impriża fis-suq upstream joħloq pożizzjoni dominanti fis-suq upstream.

1. Στην υπό κρίση υπόθεση, το Oberster Gerichtshof (Ανώτατο Δικαστήριο της Αυστρίας) ζητεί να διευκρινιστεί αν το αυστριακό Δημόσιο ενεργεί ως «επιχείρηση» κατά την έννοια του άρθρου 102 ΣΛΕΕ, στο μέτρο που απαγορεύει τόσο την περαιτέρω χρήση των δεδομένων τα οποία περιέχονται στο υπό τη διαχείρισή της δημόσιο μητρώο εταιριών («μητρώο εταιριών») όσο και την εμπορική εκμετάλλευση των δεδομένων αυτών στο πλαίσιο μιας συνολικής υπηρεσίας παροχής εταιρικών πληροφοριών. Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης, το Δικαστήριο καλείται, στη συνέχεια, να αποφανθεί αν τυγχάνει εφαρμογής εν προκειμένω η λεγόμενη θεωρία της αναγκαίας υποδομής. Η θεωρία αυτή αφορά τις περιπτώσεις στις οποίες ο έλεγχος μιας υποδομής από επιχείρηση στην αγορά του προηγούμενου σταδίου δημιουργεί δεσπόζουσα θέση στην αγορά του επόμενου σταδίου.

2. Dawn id-domandi preliminari saru f’kuntest li fih il-prinċipji tad-dritt tal-Unjoni li jikkonċernaw il-protezzjoni legali ta’ databases, iż-żamma ta’ reġistri pubbliċi ta’ kumpanniji minn Stati Membri, u l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni fis-settur pubbliku huma rilevanti. Dan minħabba li, minn naħa waħda, l-Awstrija tinvoka direttiva li timponi obbligu fuqha li żżomm reġistru bl-informazzjoni dwar kumpanniji, oħra dwar il-protezzjoni legali ta’ databases u oħra dwar l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni pubblika. Min-naħa l-oħra, Compass‑Datenbank, il-kumpannija li ressqet din il-kawża, tagħmel riferiment għad-direttiva dwar l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni pubblika biex tissostanzja l-argumenti li ressqet dwar l-abbuż ta’ pożizzjoni dominanti, u b’mod iżjed speċifiku d-duttrina tal-“faċilitajiet essenzjali”.

2. Τα ως άνω ερωτήματα ανέκυψαν στο πλαίσιο της εκδίκασης μιας διαφοράς που εγείρει ζητήματα σχετικά με τις αρχές του δικαίου της Ένωσης οι οποίες διέπουν τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων, την τήρηση δημοσίων μητρώων εταιριών από τα κράτη μέλη και την περαιτέρω χρήση πληροφοριών που περιέχονται σε έγγραφα τα οποία βρίσκονται στην κατοχή φορέων του δημοσίου τομέα (στο εξής: δημόσια δεδομένα). Συγκεκριμένα, αφενός, η Δημοκρατία της Αυστρίας στηρίζεται σε μια οδηγία η οποία της επιβάλλει την υποχρέωση να τηρεί μητρώο με τα στοιχεία των εταιριών, σε μίαν άλλη οδηγία, σχετική με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων, και σε μια τρίτη οδηγία που αφορά την περαιτέρω χρήση δημοσίων δεδομένων. Αφετέρου, η Compass-Datenbank, η εταιρία που προέβαλε το σχετικό αίτημα, επικαλείται την οδηγία σχετικά με την περαιτέρω χρήση δημοσίων δεδομένων προς θεμελίωση του επιχειρήματός της ότι συντρέχει περίπτωση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης, ειδικότερα δε παράβασης του κανόνα ο οποίος απορρέει από τη θεωρία της αναγκαίας υποδομής.

II – Id-dritt tal-Unjoni

II – Το δίκαιο της Ένωσης

Id-Direttiva 68/151/KEE (2)

Η οδηγία 68/151/ΕΟΚ (2)

3. L-Artikolu 3 tad-Direttiva 68/151 jiddisponi:

3. Το άρθρο 3 της οδηγίας 68/151 προβλέπει τα εξής:

“1. F’kull Stat Membru, għandu jinfetaħ file fir-reġistru ċentrali, reġistru kummerċjali jew reġistru tal-kumpanniji, għal kull waħda minn dawk il-kumpanniji rreġistrati fih.

«1. Σε κάθε κράτος μέλος ανοίγεται φάκελος σε κεντρικό μητρώο, σε εμπορικό μητρώο ή μητρώο εταιριών για κάθε καταχωριζόμενη εταιρία.

2. Id-dokumenti u partikolaritajiet kollha li għandhom ikunu żvelati skond l-Artikolu 2 għandhom jinżammu fil-file, jew jiddaħħlu fir-reġistru;

2. Όλες οι πράξεις και τα λοιπά στοιχεία που υπόκεινται σε δημοσιότητα δυνάμει του άρθρου 2 τηρούνται στον φάκελο ή καταχωρίζονται στο μητρώο· […]

[…]

3. Πλήρη αντίγραφα ή αποσπάσματα των αναφερομένων στο άρθρο 2 πράξεων ή στοιχείων πρέπει να είναι δυνατό να λαμβάνονται κατόπιν αιτήσεως. Από 1ης Ιανουαρίου 2007 το αργότερο, οι αιτήσεις μπορούν να υποβάλλονται στο μητρώο είτε με έγγραφα μέσα είτε με ηλεκτρονικά μέσα, αναλόγως της προτιμήσεως του αιτούντος.

3. Kopja tad-dokumenti jew partikolaritajiet kollha jew kull parti minnhom li hemm riferenza għalihom fl-Artikolu 2 ikollha tkun disponibbli meta japplikaw għaliha. Mhux aktar tard mill-1 ta' Jannar 2007, applikazzjonijiet jistgħu jintbagħtu lir-reġistru permezz ta’ stampat jew mezzi elettroniċi skont kif jagħżel l-applikant.

Από μια ημερομηνία της επιλογής των κρατών μελών που δεν μπορεί να είναι μεταγενέστερη της 1ης Ιανουαρίου 2007, τα αντίγραφα που μνημονεύονται στο πρώτο εδάφιο πρέπει να μπορούν να χορηγηθούν από το μητρώο είτε γραπτώς είτε με ηλεκτρονικά μέσα, αναλόγως της προτιμήσεως του αιτούντος. […]

Minn data li għandha tintgħażel minn kull Stat Membru, li mgħandhiex tkun aktar tard mill-1 ta’ Jannar 2007, kopji kif hemm riferenza għalihom fl-ewwel paragrafu għandhom ikunu disponibbli mir-reġistru permezz ta’ stampat jew b’mezzi elettroniċi kif jagħżel l-applikant.

Τα τέλη έκδοσης των πλήρων αντιγράφων ή των αποσπασμάτων των αναφερομένων στο άρθρο 2 πράξεων και στοιχείων, είτε με έγγραφα μέσα είτε με ηλεκτρονικά μέσα, δεν πρέπει να υπερβαίνουν το διοικητικό κόστος.

[…]

Τα παρεχόμενα αντίγραφα σε χαρτί λαμβάνουν θεώρηση ως ακριβή αντίγραφα εκτός αν ο αιτών παραιτηθεί της θεώρησης. Τα παρεχόμενα ηλεκτρονικά αντίγραφα δεν λαμβάνουν θεώρηση ως ακριβή αντίγραφα εκτός εάν ο αιτών το ζητήσει ρητά. […]

Il-prezz biex tinkiseb kopja ta’ dokumenti jew partikolaritajiet kollha jew uħud minnhom li hemm riferenza għalihom fl-Artikolu 2, sew jekk permezz ta’ stampat u sew jekk permezz ta’ mezzi elettroniċi, mgħandux ikun aktar mill-prezz amministrattiv tagħhom.

4. Οι αναφερόμενες στην παράγραφο 2 πράξεις και στοιχεία δημοσιεύονται στο οριζόμενο από το κράτος μέλος εθνικό δελτίο είτε υπό μορφή ολικής ή μερικής αναδημοσιεύσεως είτε υπό μορφή σημειώσεως που παραπέμπει στην κατάθεση του εγγράφου στον φάκελο ή στην καταχώρισή του στο μητρώο. Το οριζόμενο προς τον σκοπό αυτόν εθνικό δελτίο δύναται να τηρείται σε ηλεκτρονική μορφή […]

Kopji stampati pprovduti għandhom ikunu ċertifikati bħala “kopji veri”, kemm-il darba l-applikant ma jkunx jeħtieġ din iċ-ċertifikazzjoni. Kopji stampati pprovduti mgħandhomx ikunu ċertifikati bħala “kopji veri”, kemm-il darba l-applikant b’mod espliċitu ma jitlobx din iċ-ċertifikazzjoni.

5. Οι πράξεις και τα στοιχεία αντιτάσσονται κατά τρίτων από την εταιρία μόνον εφόσον έχουν δοθεί στη δημοσιότητα βάσει της παραγράφου 4 εκτός αν η εταιρία αποδείξει ότι οι εν λόγω τρίτοι ήταν εν γνώσει.

[…]

Εντούτοις για τις ενέργειες που συντελούνται πριν από την δεκάτη έκτη ημέρα μετά τη δημοσιοποίηση, οι εν λόγω πράξεις και στοιχεία δεν αντιτάσσονται κατά τρίτων που είναι σε θέση να αποδείξουν ότι δεν ήταν δυνατό να είναι εν γνώσει. […]»

4. Żvelar ta’ dokumenti u partikolaritajiet imsemmija fil-paragrafu 2 għandu jsir minn pubblikazzjoni fil-gazzetta nazzjonali nominata għal dak l-iskop minn Stat Membru, jew tat-test kollu jew ta’ parti mit-test, jew permezz ta’ riferenza għad-dokument li jkun ġie depożitat fil-file jew annotat firreġistru. Il-gazzetta nazzjonali maħtura għal dak l-iskop tista’ tinżamm f’forma elettronika.

Η οδηγία 96/9/ΕΚ (3)

[…]

4. Η τεσσαρακοστή και η τεσσαρακοστή πρώτη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 96/9 έχουν ως εξής:

5. Id-dokumenti u partikolaritajiet jistgħu jingħataw lil ħaddieħor mill-kumpannija lill-partijiet terzi biss wara li jkunu ġew żvelati skond il-paragrafu 4, kemm-il darba l-kumpannija ma tagħtix prova li l-partijiet terzi kienu jafu biha.

«(40) […] με το […] δικαίωμα ειδικής φύσεως επιδιώκεται η προστασία των επενδύσεων στην απόκτηση, επαλήθευση ή παρουσίαση του περιεχομένου μιας βάσης δεδομένων για την περιορισμένη διάρκεια ισχύος του δικαιώματος· […] οι επενδύσεις αυτές είναι δυνατόν να συνίστανται σε διάθεση χρηματοδοτικών μέσων ή/και δαπάνη χρόνου, προσπαθειών και ενέργειας·

Madankollu, rigward transazzjonijiet li jsiru qabel is-16-il jum wara li jiġu żvelati, id-dokumenti u partikolaritajiet għandhom jingħataw lil partijiet terzi li jkunu taw prova li kien impossibbli għalihom li jkunu jafu bihom.

(41) […] με το δικαίωμα ειδικής φύσεως, επιδιώκεται να παρασχεθεί στον κατασκευαστή μιας βάσης δεδομένων η δυνατότητα να εμποδίζει τη χωρίς άδεια εξαγωγή ή/και επαναχρησιμοποίση του συνόλου ή ουσιώδους μέρους του περιεχομένου της βάσης δεδομένων· […] ο κατασκευαστής μιας βάσης δεδομένων είναι το πρόσωπο που λαμβάνει την πρωτοβουλία και επωμίζεται τον κίνδυνο των επενδύσεων· […] για το λόγο αυτό, ο ορισμός του κατασκευαστή δεν καλύπτει, ιδίως, τους εργολάβους.»

[…]”

5. Το άρθρο 7 της οδηγίας 96/9, το οποίο επιγράφεται «Αντικείμενο της προστασίας» και περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο ΙΙΙ που φέρει τον τίτλο «Δικαίωμα ειδικής φύσεως», προβλέπει τα ακόλουθα:

Id-Direttiva 96/9/KE (3)

«1. Τα κράτη μέλη παρέχουν στον κατασκευαστή μιας βάσης δεδομένων το δικαίωμα να απαγορεύει την εξαγωγή ή/και επαναχρησιμοποίηση του συνόλου ή ουσιώδους μέρους, αξιολογούμενου ποιοτικά ή ποσοτικά, του περιεχομένου της βάσης δεδομένων, εφόσον η απόκτηση, ο έλεγχος ή η παρουσίαση του περιεχομένου της βάσης καταδεικνύουν ουσιώδη ποιοτική ή ποσοτική επένδυση.

4. Il-premessi 40 u 41 tad-Direttiva 96/9 jgħidu dan li ġej:

2. Για τους σκοπούς του παρόντος κεφαλαίου νοείται ως:

“(40) Billi l-mira ta’ dan id-dritt sui generis hu li jassigura l-protezzjoni ta’ kull investiment għal kisba, verifika jew preżentazzjoni tal-kontenut ta’ database tul iż-żmien limitat tad-dritt; billi dan l-investiment jista’ jkun magħmul bi tħaddim tajjeb ta’ riżorsi finanzjarji u/jew użu ta’ ħin, sforzi u enerġija;

α) “εξαγωγή”: η μόνιμη ή προσωρινή μεταφορά του συνόλου ή ουσιώδους μέρους του περιεχομένου βάσης δεδομένων σε άλλο υπόθεμα, με οποιοδήποτε μέσο ή υπό οποιοδήποτε μορφή·

(41) Billi l-mira tad-dritt sui generis hu li tingħata għażla lil min jagħmel database li ma jħallix li ssir estrazzjoni mhux awtorizzata u/jew l-użu mill-ġdid tal-kontenut kollu jew parti sewwa minn dik id-database; billi min jagħmel database huwa l-persuna li tieħu l-inizzjattiva u r-riskju li tinvesti; billi dan jeskludi sottokuntrattur partikolarment mit-tifsira tal-persuna li tkun għamlitu”.

β) “επαναχρησιμοποίηση”: η πάσης μορφής διάθεση στο κοινό του συνόλου ή ουσιώδους μέρους του περιεχομένου της βάσης με διανομή αντιγράφων, εκμίσθωση, μετάδοση με άμεση επικοινωνία ή με άλλες μορφές. Η πρώτη πώληση αντιγράφου μιας βάσης δεδομένων στην Κοινότητα από τον δικαιούχο ή με τη συγκατάθεσή του συνιστά ανάλωση του δικαιώματος ελέγχου της μεταπώλησης του εν λόγω αντιγράφου στην Κοινότητα·

5. L-Artikolu 7 tad-Direttiva 96/9, intitolat “Għan tal-protezzjoni” taħt il-Kapitolu III “Dritt sui generis ”, jipprovdi:

[…]

“1. Stati Membri għandhom jipprovdu għal dritt għal min jagħmel database li juri li jkun sar investiment sostanzjali kwalitattiv u/jew kwantitattiv fil-kisba, verifika jew preżentazzjoni tal-kontenut biex ma titħalliex li ssir estrazzjoni u/jew użu mill-ġdid tiegħu kollu jew parti sostanzjali minn, valutat b’mod kwalitattiv u/jew kwantitattiv, tal-kontenut ta’ dik id-database.

3. Το δικαίωμα που αναφέρεται στην παράγραφο 1 μπορεί να μεταβιβασθεί, εκχωρηθεί ή να παραχωρηθεί δωρεάν με συμβατική άδεια.

2. Għall-finijiet ta’ dan il-Kapitolu:

[…]

(a) “estrazzjoni” tfisser it-trasferiment permanenti jew temporanju tal-kontenut kollu jew parti sostanzjali minnu ta’ database lil apparat ieħor b’kull mezz jew f’kull forma;

5. Δεν επιτρέπεται η επανειλημμένη και συστηματική εξαγωγή ή/και επαναχρησιμοποίηση επουσιωδών μερών του περιεχομένου της βάσης δεδομένων εφόσον συνεπάγεται τη διενέργεια πράξεων που έρχονται σε σύγκρουση με την κανονική εκμετάλλευση της βάσης δεδομένων ή θίγουν αδικαιολόγητα τα νόμιμα συμφέροντα του κατασκευαστή της βάσης.»

(b) “użu mill-ġdid” tfisser kull mod li jagħmel disponibbli lill-pubbliku l-kontenut kollu jew parti sostanzjali minnu ta’ database permezz tad-distribuzzjoni ta’ kopji, kiri, trasmissjoni on-line jew modi oħra ta’ trasmissjoni. L-ewwel bejgħ fil-Komunità ta’ kopja tad-database mit-titulari tad-dritt jew bil-kunsens tiegħu jeżawrixxi d-dritt li jkun hemm kontroll tal-bejgħ mill-ġdid ta’ dik il-kopja fil-Komunità;

Η οδηγία 2003/98 (4)

3. Id-dritt imsemmi fil-paragrafu 1 jista’ jkun trasferit, assenjat jew mogħti permezz ta’ liċenza kuntrattwali.

6. Η όγδοη και η ένατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 2003/98 έχουν ως εξής:

[…]

«(8) Χρειάζεται η δημιουργία γενικού πλαισίου όσον αφορά τους όρους περαιτέρω χρήσης των εγγράφων του δημοσίου τομέα, για την εξασφάλιση δίκαιων, αναλογικών και ισότιμων όρων περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών αυτών. Οι φορείς του δημοσίου τομέα συλλέγουν, παράγουν, αναπαράγουν και διαδίδουν έγγραφα προκειμένου να εκπληρώνουν τη δημόσια αποστολή τους. Η χρήση των εγγράφων αυτών για άλλους λόγους αποτελεί περαιτέρω χρήση. Οι πολιτικές των κρατών μελών είναι δυνατόν να υπερβαίνουν τα ελάχιστα πρότυπα που καθιερώνονται με την παρούσα οδηγία, επιτρέποντας έτσι την πιο εκτεταμένη περαιτέρω χρήση.

5. L-estrazzjoni u/jew l-użu mill-ġdid ta’ sikwit u sistematika ta’ partijiet żgħar tal-kontenut tad-database li jġibu magħhom atti kuntrarji għall-użu normali ta’ dik id-database jew li jagħmlu ħsara irraġonevoli lill-interessi leġittimi ta’ min ikun għamel id-database m’għandhomx jitħallew isiru”.

(9) Η παρούσα οδηγία δεν επιβάλλει την υποχρέωση έγκρισης της περαιτέρω χρήσης εγγράφων. Η απόφαση για έγκριση ή μη της περαιτέρω χρήσης εναπόκειται στο οικείο κράτος μέλος ή φορέα του δημοσίου […] Οι φορείς του δημοσίου τομέα θα πρέπει να ενθαρρύνονται ώστε να διαθέτουν προς περαιτέρω χρήση οιοδήποτε έγγραφο που βρίσκεται στην κατοχή τους. Οι φορείς του δημοσίου τομέα θα πρέπει να προωθούν και να ενθαρρύνουν την περαιτέρω χρήση εγγράφων, συμπεριλαμβανομένων των επίσημων εγγράφων νομοθετικής και διοικητικής φύσεως, σε εκείνες τις περιπτώσεις στις οποίες ο φορέας του δημοσίου τομέα έχει το δικαίωμα να επιτρέπει την περαιτέρω χρήση τους.»

Id-Direttiva 2003/98/KE (4)

7. Η εικοστή δεύτερη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 2003/98 ορίζει ότι «[η] οδηγία δεν επηρεάζει υφιστάμενα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας φορέων του δημοσίου τομέα, ούτε περιορίζει την άσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων κατ’ ουδένα τρόπο πέραν των ορίων που τίθενται με την παρούσα οδηγία [και ότι] οι φορείς του δημοσίου τομέα θα πρέπει [ωστόσο] να ασκούν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας τους κατά τρόπον που να διευκολύνει την περαιτέρω χρήση».

6. Il-premessi 8 u 9 tad-Direttiva 2003/98 jipprovdu:

8. Το άρθρο 1, παράγραφος 1, της οδηγίας 2003/98, το οποίο τιτλοφορείται «Αντικείμενο και πεδίο εφαρμογής» προβλέπει τα ακόλουθα:

“(8) Qafas ġenerali għall-kondizzjonijiet li jirregolaw l-użu mill-ġdid ta’ dokumenti tas-settur pubbliku huwa meħtieġ sabiex jassigura kondizzjonijiet ġusti, proporzjonati u mhux diskriminatorji għall-użu mill-ġdid ta’ dik l-informazzjoni. Il-korpi tas-settur pubbliku jiġbru, jipproduċu, jipproduċu mill-ġdid u jxerrdu dikumenti biex iwettqu l-kompiti pubbliċi tagħhom. L-użu ta’ dawk id-dokumenti għal raġunijiet oħra jikkostitwixxi użu mill-ġdid. Il-politika ta’ l-Istati Membri tista’ tmur ‘l hinn mill-i tsandards [mill-istandards] minimi stabbiliti b’din id-Direttiva, u b’hekk jippermettu użu mill-ġdid aktar estensiv.

«1. Με την παρούσα οδηγία καθιερώνεται στοιχειώδης δέσμη κανόνων που διέπουν την περαιτέρω χρήση και τους πρακτικούς τρόπους για τη διευκόλυνση της περαιτέρω χρήσης υφιστάμενων εγγράφων που βρίσκονται στην κατοχή φορέων του δημοσίου τομέα των κρατών μελών.»

(9) Din id-Direttiva ma fihiex l-obbligu li jiġi permess l-użu mill-ġdid ta’ dakoumenti [dokumenti]. Id-deċiżjoni dwar jekk l-użu mill-ġdid jiġix awtorizzat jew le tibqa’ ta’ l-Istati Membri jew tal-korp tas-settur pubbliku konċernat. […] Il-korpi tas-settur pubbliku għandhom ikunu imħajjra li jagħmlu disponibbli għall-użu mill-ġdid ta’ kull dokumenti miżmuma minnhom. Il-korpi tas-s[e]ttur pubbliku għandhom jippromwovu u jħajjru l-użu mill-ġdid ta’ dokumenti, inklużi testi uffiċjali ta’ natura leġislattiva u amministrattiva f’dawk il-każi fejn il-korp tas-settur pubbliku ikollu d-dritt li jawtorizza l-użu mill-ġdid tagħhom”.

9. Το άρθρο 2, παράγραφος 4, της οδηγίας 2003/98 ορίζει ως περαιτέρω χρήση τη «χρήση, από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, εγγράφων που βρίσκονται στην κατοχή φορέων του δημοσίου τομέα, για εμπορικούς ή μη εμπορικούς σκοπούς, εκτός του αρχικού σκοπού στα πλαίσια της δημόσιας αποστολής για τον οποίο παρήχθησαν τα έγγραφα». Κατά το ίδιο άρθρο, «[η] ανταλλαγή εγγράφων μεταξύ φορέων του δημοσίου τομέα αποκλειστικά και μόνο κατά την άσκηση της δημόσιας αποστολής τους δεν συνιστά περαιτέρω χρήση».

7. Il-premessa 22 tad-Direttiva 2003/98 tipprovdi li “[…] id-Direttiva ma taffettwax l-eżistenza jew il-proprjetà ta’ drittijiet ta’ rpoprjetà [proprjetà] intellettwali ta’ korpi tas-settur pubbliku, lanqas ma tillimita l-eżerċizzju ta’ dawn id-drittijiet b’xi mod ‘l hinn mill-konfini stipulati b’din id-Direttiva. […] Il-korpi tas-settur pubbliku għandhom, iżda, jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom ta’ l-awtur b’dak il-mod li jiffaċilita l-użu mill- ġdid”.

10. Το άρθρο 3 της οδηγίας 2003/98, το οποίο επιγράφεται «Γενική αρχή» έχει ως εξής:

8. L-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2003/98, intitolat “Suġġett u kamp ta’ applikazzjoni”, jipprovdi:

«Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε, όταν επιτρέπεται η περαιτέρω χρήση εγγράφων τα οποία ευρίσκονται στην κατοχή φορέων του δημοσίου τομέα, τα έγγραφα αυτά να είναι επαναχρησιμοποιήσιμα για εμπορικούς ή μη εμπορικούς σκοπούς σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στα κεφάλαια ΙΙΙ και ΙV. Όπου αυτό είναι δυνατόν, τα έγγραφα διατίθενται με ηλεκτρονικά μέσα.»

“Din id-Direttiva tistabbilixxi sett minimu ta’ regoli li jirregolaw l-użu mill-ġdid u l-mezzi prattiċi għall-iffaċilitar ta’ l-użu mill-ġdid ta’ dokumenti eżistenti miżmuma minn korpi tas-settur pubbliku ta’ l-Istati Membri”.

III – Η διαφορά της κύριας δίκης, οι σχετικές διατάξεις του εθνικού δικαίου και τα προδικαστικά ερωτήματα

9. L-Artikolu 2(4) tad-Direttiva 2003/98 jiddefinixxi l-użu mill-ġdid bħala “[...] l-użu minn persuni jew entitajiet ġuridiċi ta’ dokumenti miżmuma minn korpi tas-settur pubbliku, għal finijiet kummerċjali jew mhux kummerċjali minbarra l-fini inizjali fi ħdan il-kompitu pubbliku li għalih kienu prodotti d-dokumenti. L-iskambju ta’ dokumenti bejn korpi tas-settur pubbliku purament fit-twettiq tal-kompiti pubbliċi tagħhom ma jikkostitwixxix użu mill-ġdid”.

Α – Το μητρώο εταιριών

10. L-Artikolu 3 tad-Direttiva 2003/98, intitolat “Prinċipju ġenerali”, jipprovdi:

11. Τα άρθρα 1 και 2 του Firmenbuchgesetz (στο εξής: FBG) (5) επιβάλλουν στις επιχειρήσεις την υποχρέωση να δηλώνουν ορισμένα στοιχεία στο μητρώο εταιριών, στο οποίο, βάσει των ως άνω διατάξεων, πρέπει να έχει πρόσβαση και το κοινό. Κατά το άρθρο 3 του FBG, πρέπει να καταχωρίζονται η επωνυμία της εταιρίας, η νομική της μορφή, η έδρα της, ο τομέας των δραστηριοτήτων της, τυχόν υποκαταστήματα, το όνομα και η ημερομηνία γέννησης των προσώπων που έχουν εξουσία εκπροσώπησης της εταιρίας και το εύρος της εξουσίας τους αυτής, καθώς και λεπτομέρειες σχετικές με τυχόν διαδικασία εκκαθάρισης ή με την κίνηση πτωχευτικής διαδικασίας.

“L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fejn ikun permess l-użu mill-ġdid ta’ dokumenti miżmuma minn korpi tas-settur pubbliku, dawn id-dokumenti għandhom ikunu jistgħu jintużaw mill-ġdid għal finijiet kummerċjali u mhux kummerċjali skont il-kondizzjonijiet stipulati fil-Kapitoli III u IV. Fejn possibbli, id-dokumenti għandhom jintgħamlu disponibbli permezz ta’ mezzi elettroniċi”.

12. Έως το 1990, το κοινό μπορούσε να συμβουλευθεί τα στοιχεία τα οποία είχε στη διάθεσή του το αυστριακό Δημόσιο στα δικαστήρια που τηρούσαν το μητρώο εταιριών. Ακόμη και σήμερα παρέχεται η δυνατότητα πρόσβασης στο μητρώο εταιριών μέσω είτε ειρηνοδικείων (Berzirksgerichte) είτε συμβολαιογραφείων (άρθρα 33 και 35 του FBG) έναντι καταβολής δικαστικού τέλους οριζόμενου εκ του νόμου.

III – Il-kwistjoni fil-kawża prinċipali, id-dritt nazzjonali rilevanti u d-domandi preliminari

13. Την 1η Ιανουαρίου 1991 ξεκίνησε η μηχανογράφηση του μητρώου εταιριών και έως το τέλος του 1994 είχε ολοκληρωθεί η μεταφορά όλων των στοιχείων των εταιριών σε ηλεκτρονική μορφή. Το 1993 κατέστη δυνατή η πρόσβαση μέσω της υπηρεσίας Bildschirmtext, ενώ από το 1999 το κοινό μπορεί να αναζητήσει online στοιχεία του μητρώου εταιριών μέσω Διαδικτύου. Το άρθρο 34 του FBG θεσπίζει γενικό δικαίωμα ταχείας πρόσβασης στα περιεχόμενα του μητρώου εταιριών μέσω ηλεκτρονικής μετάδοσης, στο μέτρο που υπάρχουν διαθέσιμα τεχνολογικά μέσα και προσωπικό προς τούτο.

A – Ir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji

14. Το καθεστώς της δημόσιας πρόσβασης στο μητρώο εταιριών, με ηλεκτρονικά μέσα, άλλαξε το 1999, όταν η Δημοκρατία της Αυστρίας ανέθεσε, αρχικώς, σε πέντε Πρακτορεία μεσολάβησης και διακανονισμού (Verrechnungsstellen, στο εξής: Πρακτορεία ) το έργο της παροχής πρόσβασης στο μητρώο εταιριών μέσω Διαδικτύου (6) . Τα Πρακτορεία αυτά χρεώνουν το οριζόμενο εκ του νόμου δικαστικό τέλος, καθώς και αμοιβή για τις υπηρεσίες τους. Τα δικαστικά τέλη που οφείλονται τόσο για την αναζήτηση στοιχείων γενικώς όσο και για την ταχείας πρόσβασης αναζήτηση καθορίζονται με την κανονιστική πράξη σχετικά με τη βάση δεδομένων του μητρώου εταιριών (Firmenbuchdatenbankverordnung, στο εξής: FBDV (7) ). Τα δικαστικά τέλη εισπράττονται από τα Πρακτορεία και αποδίδονται στο Δημόσιο. Υπολογίζονται βάσει του είδους των στοιχείων που αφορά η αναζήτηση. Η χωριστή αμοιβή η οποία καταβάλλεται για την υπηρεσία που παρέχουν τα Πρακτορεία πρέπει να εγκριθεί από το Υπουργείο Δικαιοσύνης.

11. Taħt l-Artikoli 1 u 2 tal-Firmenbuchgesetz (iktar ’il quddiem il-“FBG”) (5), l-impriżi jeħtieġu li jqiegħdu ċertu informazzjoni fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji li, skont l-istess dispożizzjonijiet, għandha tkun disponibbli wkoll għall-pubbliku. Skont l-Artikolu 3, l-informazzjoni tinkludi l-ismijiet tal-impriżi, il-forma legali tagħhom, is-sede tagħhom, indikazzjoni tal-qasam tal-attività tagħhom, il-fergħat tagħhom, l-ismijiet, id-dati tat-twelid u l-portata tal-awtorità ta’ dawk li jaġixxu bħala rappreżentanti, flimkien ma’ dettalji ta’ kwalunkwe proċeduri ta’ stralċ jew il-bidu ta’ kwalunkwe proċeduri ta’ insolvenza.

15. Η βάση δεδομένων του μητρώου εταιριών είναι προστατευόμενη βάση δεδομένων. Το αυστριακό Δημόσιο είναι ο δικαιούχος του ειδικής φύσεως δικαιώματος επί της εν λόγω βάσης δεδομένων. Κατά το άρθρο 4, παράγραφος 2, της FBDV, το πρόσωπο στο οποίο επιτρέπεται η πρόσβαση στο μητρώο εταιριών προς αναζήτηση στοιχείων δεν αποκτά δικαίωμα να προχωρήσει σε πράξεις διανομής (καθόσον «απαγορεύεται η επαναχρησιμοποίηση»). Μόνον το αυστριακό Δημόσιο ως δημιουργός της βάσης δεδομένων έχει το σχετικό δικαίωμα, σύμφωνα με τις περί πνευματικής ιδιοκτησίας διατάξεις οι οποίες θεσπίστηκαν για τη μεταφορά της οδηγίας 96/9 στην εθνική έννομη τάξη (8) .

12. Sal-1990, l-informazzjoni miżmuma mill-Istat Awstrijak kienet aċċessibbli għall-pubbliku permezz tal-qrati fejn kien jinżamm reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji. Għadu possibbli li jiġi kkonsultat ir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji permezz tal-qrati lokali u reġjonali (il-Berzirksgerichte) jew permezz tan-nutara (l-Artikoli 33 u 35 tal-FBG) għal miżata statutorja tal-qorti.

Β – Η βάση δεδομένων της Compass-Datenbank

13. Mill-1 ta’ Jannar 1991, ir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji ġie kompjuterizzat, u sal-aħħar tal-1994, id-data kollha dwar in-negozji kienet ġiet irreġistrata mill-ġdid. Mill-1993, it-tiftix seta’ jsir minn membri tal-pubbliku permezz ta’ vidjotext interattiv, u mill-1999 sar possibbli li jsir tiftix online fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji fuq l-internet. Skont l-Artikolu 34 tal-FBG, kullħadd huwa awtorizzat li jkollu aċċess rapidu biex jikkonsulta l-informazzjoni fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji permezz ta’ trażmissjoni elettronika, sa fejn jippermettu t-teknoloġija u d-disponibbiltà tal-persunal.

16. Για περισσότερα από 130 έτη η Compass-Datenbank GmbH (στο εξής: Compass-Datenbank) και οι δικαιοπάροχοί της είχαν στη διάθεσή τους αρχεία με πληροφορίες που τηρούσε το αυστριακό Δημόσιο σε σχέση με τις εταιρίες και τις επιχειρήσεις. Από το 1995 λειτουργεί η βάση τους δεδομένων του εμπορικού και βιομηχανικού κλάδου, η οποία είναι προσβάσιμη μέσω Διαδικτύου και αντλεί στοιχεία εν μέρει από τις ως άνω πληροφορίες.

14. L-aċċess pubbliku għar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, permezz ta’ mezzi elettroniċi, inbidel fl-1999 meta l-Awstrija tat, oriġinarjament, ħames aġenziji intermedjarji (Verrechnungsstellen ) il-kompitu li jipprovdu aċċess għar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji permezz tal-internet (6) . Dawn l-aġenziji jimponu miżata statutorja tal-qorti u jitolbu remunerazzjoni għas-servizzi tagħhom. Il-miżati tal-qorti dovuti għal konsultazzjonijiet b’aċċess rapidu u konsultazzjonijiet b’mod ġenerali huma stabbiliti skont ir-regolament li jikkonċerna d-database tar-reġistri tal-kummerċ u tal-kumpanniji (il-Firmenbuchdatenbankverordnung; iktar ’il quddiem il-“FBDV” (7) ). Il-miżati tal-qorti jinġabru mill-aġenziji intermedjarji u jiġu trażmessi lill-Istat. Dawn jiġu kkalkolati b’riferiment għan-natura tal-informazzjoni kkonsultata. Ir-remunerazzjoni separata għas-servizz ipprovdut mill-aġenziji intermedjarji għandha tiġi approvata mill-Ministeru tal-Ġustizzja.

17. Η βάση δεδομένων της Compass-Datenbank περιέχει και διάφορες άλλες πληροφορίες, πέραν εκείνων που είναι καταχωρισμένες στο μητρώο εταιριών. Συγκεκριμένα, παρέχει για την κάθε εταιρία στοιχεία όπως εταιρικά μερίδια, αριθμούς τηλεφώνου και fax, διευθύνσεις e-mail, περιοχές όπου ασκεί δραστηριότητες, με μια σύντομη περιγραφή των δραστηριοτήτων αυτών, καθώς και ονόματα των τραπεζών στις οποίες διατηρεί λογαριασμούς για συναλλαγές. Στο πλαίσιο της ως άνω υπηρεσίας παροχής πληροφοριών, η Compass-Datenbank πρέπει να ενημερώνει ημερησίως τη βάση δεδομένων της ανάλογα με τις καταχωρίσεις οι οποίες γίνονται στο μητρώο εταιριών, σε συνδυασμό με την έρευνα που πραγματοποιεί η ίδια.

15. Id-database tar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji hija database protetta. Il-proprjetarju tad-dritt sui generis għad-database huwa l-Istat Awstrijak. Skont l-Artikolu 4(2) tal-FBDV, l-awtorizzazzjoni li jiġi kkonsultat ir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji ma tagħtix dritt li jsiru atti ta’ distribuzzjoni (“użu mill-ġdid ipprojbit”). Dan huwa rriżervat għall-Istat Awstrijak bħala dak li ħoloq id-database, b’konformità mad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-liġi dwar id-drittijiet tal-awtur li ġew adottati biex jittrasponu d-Direttiva 96/9 (8) .

18. Έως το Δεκέμβριο του 2001 η Compass-Datenbank αντλούσε τα δεδομένα αυτά από το ομοσπονδιακό κέντρο υπολογιστών της Δημοκρατίας της Αυστρίας χωρίς περιορισμό ως προς την επαναχρησιμοποίησή τους. Η Compass-Datenbank είχε το δικαίωμα να λαμβάνει τις εν λόγω πληροφορίες ως εκδότρια του Zentralblatt für Eintragungen in das Firmenbuch der Republik Österreich (Κύριου φύλλου καταχωρίσεων στο μητρώο εταιριών της Δημοκρατίας της Αυστρίας). Η Compass-Datenbank επαναχρησιμοποιούσε τα ίδια δεδομένα για τη δική της βάση δεδομένων του εμπορικού και βιομηχανικού κλάδου.

B – Id-database ta’ Compass‑Datenbank

Γ – Η διαδικασία ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων

16. Għal iżjed minn 130 sena, Compass‑Datenbank GmBH (iktar ’il quddiem “Compass‑Datenbank”) u l-predeċessuri legali tagħha kellhom għad-dispożizzjoni tagħhom ġabriet ta’ informazzjoni miżmuma mill-Istat Awstrijak li jirrigwardaw impriżi u kumpanniji. Mill-1995 bdew joperaw database tal-kummerċ u tal-industrija, aċċessibbli permezz tal-internet u bbażat parzjalment fuq din l-informazzjoni.

19. To 2001 το αυστριακό Δημόσιο άσκησε ενώπιον του Handelsgericht Wien (αρμόδιου για τις εμπορικές διαφορές δικαστηρίου της Βιέννης) αγωγή με αίτημα, μεταξύ άλλων, να απαγορευθεί στην Compass-Datenbank η επαναχρησιμοποίηση δεδομένων από το μητρώο εταιριών, ιδίως η αποθήκευση, η αναπαραγωγή και η μετάδοσή τους σε τρίτους. Με διάταξη της 9ης Απριλίου 2002, το Oberster Gerichtshof έκανε εν μέρει δεκτή αντίστοιχη αίτηση προσωρινών μέτρων, υποχρεώνοντας την Compass-Datenbank, μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης επί της κύριας αγωγής, να παύσει να χρησιμοποιεί τη βάση δεδομένων του μητρώου εταιριών προς ενημέρωση της δικής της βάσης δεδομένων του εμπορικού και βιομηχανικού κλάδου και, ειδικότερα, να παύσει να αποθηκεύει ή να αναπαράγει, με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, δεδομένα από το μητρώο εταιριών με σκοπό να τα μεταβιβάσει σε τρίτους, παρέχοντάς τους είτε συνολική πρόσβαση σε αυτά είτε συγκεκριμένες πληροφορίες από αυτά, εφόσον δεν τα έχει αποκτήσει έναντι καταβολής εύλογης αμοιβής στο αυστριακό Δημόσιο. Δεν προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής αν τα αυστριακά δικαστήρια εξέδωσαν, εν τω μεταξύ, οριστική απόφαση στο πλαίσιο της ως άνω διαδικασίας.

17. Id-database ta’ Compass‑Datenbank fiha firxa ta’ informazzjoni addizzjonali għal dik li tidher fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji. Hija tinkludi informazzjoni dwar ishma, in-numri tat-telefon u tal-faks, l-indirizzi tal-posta elettronika, l-oqsma li fihom l-impriżi mniżżla joperaw, flimkien ma’ deskrizzjoni qasira tal-attivitajiet tagħhom, u l-banek li fihom għandhom kontijiet. Sabiex tmexxi s-servizz ta’ informazzjoni tagħha, Compass‑Datenbank teħtieġ li d-data rreġistrata fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji tiġi aġġornata kuljum, liema data hija ssupplimentata bir-riċerka tagħha stess.

20. Πάντως, ο εκπρόσωπος της Compass-Datenbank διευκρίνισε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι, εν πάση περιπτώσει, η εταιρία εξακολούθησε να λαμβάνει δεδομένα από το μητρώο εταιριών, απλώς έναντι αμοιβής η οποία, κατά τη Δημοκρατία της Αυστρίας, είναι πολύ χαμηλή.

18. Sa Diċembru 2001, Compass‑Datenbank irċeviet din id-data miċ-ċentru federali tal-kompjuters Awstrijak mingħajr ebda restrizzjoni dwar l-użu mill-ġdid tagħha. Compass‑Datenbank kellha s-setgħa li tirċievi informazzjoni fil-kapaċità tagħha bħala l-editur tal-Zentralblatt für Eintragungen in das Firmenbuch der Republik Österreich (Ġurnal Ċentrali għall-Iskrizzjonijiet fir-Reġistru tal-Kummerċ u tal-Kumpanniji tar-Repubblika tal-Awstrija). Compass‑Datenbank użat mill-ġdid l-istess data għad-database tal-kummerċ u tal-industrija tagħha.

21. Μια άλλη διαδικασία κινήθηκε από την Compass- Datenbank, η οποία, με αγωγή που άσκησε στις 21 Δεκεμβρίου 2006, ζήτησε να υποχρεωθεί το αυστριακό Δημόσιο να θέτει στη διάθεση της Compass-Datenbank, σύμφωνα με τον ομοσπονδιακό νόμο για την περαιτέρω χρήση των πληροφοριών που περιέχονται σε έγγραφα τα οποία βρίσκονται στην κατοχή φορέων του δημοσίου τομέα (Bundesgesetz über die Weiterverwendung von Informationen öffentlicher Stellen, στο εξής: IWG) (9), ορισμένα δεδομένα του μητρώου εταιριών έναντι καταβολής εύλογης αμοιβής. Ειδικότερα, η Compass-Datenbank ζήτησε πρόσβαση σε έγγραφα, υπό τη μορφή αποσπασμάτων του μητρώου εταιριών που περιέχουν ενημερωμένα δεδομένα σε σχέση με τα καταχωρισμένα υποκείμενα δικαίου ή με τα νομικά πρόσωπα που διαγράφηκαν κατά την προηγούμενη ημέρα, καθώς και αποσπασμάτων του ίδιου μητρώου που περιέχουν ιστορικά στοιχεία.

C – Il-proċeduri nazzjonali

22. Στο πλαίσιο της διαδικασίας ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων διαπιστώθηκε ότι η Compass-Datenbank δεν μπορεί να θεμελιώσει δικαίωμα στον IWG. Εντούτοις, δεν αποκλείστηκε το ενδεχόμενο να δύναται η εταιρία να προβάλει βάσιμα επιχειρήματα στηριζόμενη στο δίκαιο του ανταγωνισμού. Η υπόθεση έφτασε, τελικώς, ενώπιον του Oberster Gerichtshof, το οποίο έκρινε ότι έπρεπε να υποβάλει στο Δικαστήριο τα εξής τρία ερωτήματα προς έκδοση προδικαστικής απόφασης:

19. Fl-2001 l-Istat Awstrijak ressaq kawża quddiem il-Handelsgericht Wien (il-Qorti Kummerċjali, Vjenna) fejn talab, fost affarijiet oħra, ordni kontra Compass‑Datenbank li tipprojbixxieha milli tuża d-data mir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, b’mod partikolari permezz tal-issejvjar, riproduzzjoni jew trażmissjoni lil terzi. Permezz ta’ deċiżjoni tad-9 ta’ April 2002, l-Oberster Gerichtshof laqgħat parzjalment talba għal dan il-għan bħala miżura provviżorja u ordnat lil Compass-Datenbank li, sakemm hija tagħti d-deċiżjoni finali tagħha, toqgħod lura milli tuża mill-ġdid ir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji biex taġġorna d-database tal-kummerċ u tal-industrija tagħha u, b’mod partikolari, toqgħod lura milli tissejvja jew b’xi mod ieħor tirriproduċi data mir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji sabiex tgħaddieha lil terzi, tagħmililhom aċċessibbli jew tipprovdi informazzjoni minnu, sakemm Compass‑Datenbank ma tkunx irċeviet din id-data bi ħlas raġonevoli mill-Istat Awstrijak. Id-deċiżjoni tar-rinviju ma tgħidx jekk il-qrati Awstrijaki sussegwentament ħadux deċiżjoni definittiva f’dawn il-proċeduri.

«1) Πρέπει το άρθρο 102 ΣΛΕΕ να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι δημόσια αρχή ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα, όταν αποθηκεύει σε βάση δεδομένων (μητρώο εταιριών) δεδομένα, τα οποία οι επιχειρήσεις φέρουν εκ του νόμου υποχρέωση να δηλώνουν, και παρέχει έναντι αμοιβής τη δυνατότητα πρόσβασης και/ή δημιουργίας αντιγράφων, απαγορεύοντας κάθε περαιτέρω χρήση τους;

20. Madankollu, minkejja dan, ir-rappreżentant ta’ Compass‑Datenbank spjega fis-seduta li komplew jirċievu data mir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, iżda bi ħlas li l-Awstrija tqis baxx wisq.

Σε περίπτωση αρνητικής απάντησης στο πρώτο ερώτημα:

21. Fil-21 ta’ Diċembru 2006, Compass‑Datenbank fetħet min-naħa tagħha proċedura oħra li fiha talbet deċiżjoni li tirrikjedi lill-Istat Awstrijak ipoġġi għad-dispożizzjoni ta’ Compass‑Datenbank, b’konformità mal-liġi federali dwar l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni miżmuma minn korpi pubbliċi (Bundesgesetz über die Weiterverwendung von Informationen öffentlicher Stellen, iktar ’il quddiem l-“IWG”) (9), ċerti dokumenti disponibbli fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, inkambju għal remunerazzjoni xierqa. B’mod iktar speċifiku, Compass‑Datenbank talbet aċċess għal dokumenti fil-forma ta’ estratti mir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji li fihom data aġġornata dwar is-suġġetti legali rreġistrati fih, jew li ħassruhom mir-reġistru fil-jum preċedenti, kif ukoll estratti mir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji li fihom data storika.

2) Ασκείται επιχειρηματική δραστηριότητα όταν η δημόσια αρχή απαγορεύει άλλες πράξεις εκμετάλλευσης πέραν της πρόσβασης και της δημιουργίας αντιγράφων, επικαλούμενη το ειδικής φύσεως δικαίωμά της ως δημιουργός βάσης δεδομένων;

22. Matul il-proċeduri nazzjonali, ġie stabbilit li Compass‑Datenbank ma tista’ tikseb l-ebda drittijiet mill-IWG. Madankollu, irriżulta li jista’ jkun hemm argumenti li fuqhom setgħat tibbaża ruħha l-kumpannija li kienu fondati fuq id-dritt tal-kompetizzjoni. Wara diversi stadji fi qrati Awstrijaki differenti, il-każ wasal għand l-Oberster Gerichtshof, li sab li jeħtieġ li jagħmel dawn it-tliet domandi preliminari lill-Qorti tal-Ġustizzja:

Σε περίπτωση καταφατικής απάντησης στο πρώτο ή στο δεύτερο ερώτημα:

“1. L-Artikolu 102 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li l-attività ta’ awtorità pubblika li tissejvja f’database (Firmenbuch - reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji), data li l-impriżi għandhom jikkomunikaw abbażi tal-obbligi legali u li tippermetti li ssir konsultazzjoni ta’ din id-data u/jew li jiġu pprovduti kopji bi ħlas, filwaqt li tipprojbixxi kwalunkwe użu ieħor ta’ din id-data, hija attività kummerċjali?

3) Πρέπει το άρθρο 102 ΣΛΕΕ να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι οι αρχές που τέθηκαν με τις αποφάσεις της 6ης Απριλίου 1995, C‑241/91 P και C‑242/91 P, Magill TV Guide, και της 29ης Απριλίου 2004, C‑418/01, I.M.S. Health (10) (θεωρία της αναγκαίας υποδομής), εφαρμόζονται και όταν δεν υπάρχει “αγορά προηγούμενου σταδίου”, καθόσον τα προστατευόμενα δεδομένα συλλέγονται στο πλαίσιο της άσκησης δημόσιας εξουσίας και αποθηκεύονται σε βάση δεδομένων (μητρώο εταιριών);»

Fil-każ ta’ risposta fin-negattiv għall-ewwel domanda:

23. Η Compass-Datenbank, η Αυστριακή Κυβέρνηση, η Ιρλανδία, η Ολλανδική Κυβέρνηση, η Πολωνική Κυβέρνηση, η Πορτογαλική Κυβέρνηση και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέθεσαν γραπτές παρατηρήσεις. Η Compass-Datenbank, η Αυστριακή Κυβέρνηση, η Ιρλανδία και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέπτυξαν προφορικές παρατηρήσεις κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση της 2ας Φεβρουαρίου 2012.

2. Ikun hemm attività kummerċjali meta l-awtorità pubblika tinvoka l-protezzjoni sui generis li tingħatalha bħala produttur ta’ database, u tipprojbixxi kwalunkwe użu li jmur lil hinn mis-sempliċi konsultazzjoni u stampar tad-data?

IV – Ανάλυση

Fil-każ ta’ risposta fl-affermattiv għall-ewwel jew għat-tieni domanda:

Α – Εισαγωγικές παρατηρήσεις

3. L-Artikolu 102 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li l-prinċipji kkonstatati bis-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja, tas-6 ta’ April 1995, RTE u ITP vs Il-Kummissjoni (C‑241/91 P u C‑242/91 P, Ġabra p. I‑743), u tad-29 ta’ April 2004, IMS Health (10) (C‑418/01, Ġabra p. I‑5039) (“duttrina tal-faċilitajiet essenzjali”) japplikaw ukoll meta ma hemmx “suq upstream” peress li d-data protetta tinġabar u tiġi ssejvjata f’database (Firmenbuch - reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji) fil-kuntest ta’ eżerċizzju ta’ attività tal-poter pubbliku?”

1. Ο ρόλος των Πρακτορείων

23. Compass-Datenbank, il-Gvern Awstrijak, l-Irlanda, il-Gvern Olandiż, il-Gvern Pollakk, il-Gvern Portugiż u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw osservazzjonijiet bil-miktub. Compass‑Datenbank, il-Gvern Awstrijak, l-Irlanda u l-Kummissjoni Ewropea pparteċipaw fis-seduta tat-2 ta’ Frar 2012.

24. Από τις παρατηρήσεις των μετεχόντων στη διαδικασία προκύπτει ότι ενδείκνυται να εξεταστεί, ως προκαταρκτικό ζήτημα, ο ρόλος των Πρακτορείων, ιδίως προκειμένου να αποσαφηνιστεί με ποιον τρόπο επηρεάζει την εκτίμηση του ζητήματος αν το αυστριακό Δημόσιο ασκεί οικονομική δραστηριότητα.

IV – Analiżi

25. Όπως προεκτέθηκε στο σημείο 14, το 1999 καθιερώθηκε η πρόσβαση στο μητρώο εταιριών μέσω των Πρακτορείων. Τα Πρακτορεία αυτά παρέχουν online πρόσβαση στο μητρώο εταιριών έναντι της καταβολής τιμήματος. Ο εκπρόσωπος της Δημοκρατίας της Αυστρίας εξήγησε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι, πλέον, κάθε επιχείρηση η οποία πληροί τα απαιτούμενα κριτήρια απόδοσης για την παροχή της υπηρεσίας μπορεί να γίνει δεκτή ως Πρακτορείο. Σήμερα υπάρχουν δέκα Πρακτορεία που ασκούν τη δραστηριότητα αυτή, ένα εκ των οποίων ανήκει στον ίδιο όμιλο εταιριών με την Compass-Datenbank (11) .

A – Osservazzjonijiet preliminari

26. Τα Πρακτορεία μεσολαβούν για να συνδεθεί ο πελάτης, μέσω Διαδικτύου, με το μητρώο εταιριών. Απαγορεύεται να κάνουν περαιτέρω χρήση των δεδομένων του μητρώου εταιριών, όπως επίσης δεν έχουν δικαίωμα να μεταβάλουν το περιεχόμενο ή την παρουσίαση των δεδομένων που μεταδόθηκαν. Επιπλέον, δεν επιτρέπεται τα Πρακτορεία να προσθέτουν διαφημίσεις στο περιεχόμενο της βάσης δεδομένων. Ούτε οι πελάτες των Πρακτορείων έχουν το δικαίωμα να επαναχρησιμοποιούν δεδομένα κατά τρόπο που θίγει το ειδικής φύσεως δικαίωμα της Δημοκρατίας της Αυστρίας επί της βάσης δεδομένων του μητρώου εταιριών. Αυτό σημαίνει ότι η απαγόρευση, βάσει του ειδικής φύσεως δικαιώματος, της επαναχρησιμοποίησης δεδομένων είναι απόλυτη και εφαρμόζεται από τη Δημοκρατία της Αυστρίας χωρίς διακρίσεις.

1. Ir-rwol tal-aġenziji intermedjarji

27. Σημειωτέον ότι, με τις αγωγές που έχει ασκήσει ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων, η Compass-Datenbank ζητεί από το αυστριακό Δημόσιο να της παράσχει τη δυνατότητα, έναντι εύλογης αμοιβής, να μεταφέρει μαζικά τα νέα δεδομένα που καταχωρίζονται στο μητρώο εταιριών και να τα επαναχρησιμοποιεί, περιλαμβάνοντάς τα στη δική της υπηρεσία παροχής πληροφοριών προς τους πελάτες της.

24. L-osservazzjonijiet tal-partijiet juru li, bħala kwistjoni preliminari, għandu jiġi analizzat ir-rwol tal-aġenziji intermedjarji, b’mod partikolari fir-rigward ta’ kif dan jolqot il-kwistjoni dwar jekk l-Istat Awstrijak huwiex qed iwettaq attivitajiet ekonomiċi.

28. Σκοπός της Compass- Datenbank είναι να της επιτραπεί, με την έκδοση ευνοϊκής απόφασης από τα εθνικά δικαστήρια, να παρέχει μια υπηρεσία η οποία θα έχει ως αφετηρία τα δεδομένα που είναι ήδη προσβάσιμα στο κοινό μέσω των Πρακτορείων. Όπως επισήμανε η Compass-Datenbank κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, η φιλοδοξία της είναι να προσφέρει κάτι περισσότερο από μια απλή αντιγραφή των πληροφοριών που παρέχουν τα Πρακτορεία. Επιδιώκει να δημιουργήσει προστιθέμενη αξία, εμπλουτίζοντας τις πληροφορίες αυτές και με άλλο υλικό. Επιπλέον, το επιχειρησιακό της μοντέλο προϋποθέτει την πρόσβαση σε νέα και ενημερωμένα δεδομένα έναντι τιμήματος που δεν θα υπερβαίνει το οριζόμενο εκ του νόμου δικαστικό τέλος το οποίο καταβάλλεται στο Δημόσιο μέσω των Πρακτορείων. Αυτά είναι τα αιτήματα που προβάλλει ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων η Compass-Datenbank, η οποία έχει μάλιστα υποβάλει συγκεκριμένη πρόταση για ένα τέλος που συνιστά, κατά την άποψή της, εύλογη αμοιβή προς το αυστριακό Δημόσιο.

25. Kif spjegajt hawn fuq fil-punt 14, fl-1999 ġie stabbilit metodu ta’ aċċess għar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji permezz ta’ aġenziji intermedjarji. Dawn jipprovdu aċċess online, bi ħlas, lir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji. Fis-seduta, ir-rappreżentant tal-Awstrija spjega li preżentament, kwalunkwe impriża li tissodisfa l-kundizzjonijiet ta’ servizz u l-kwalitajiet ta’ prestazzjoni tista’ tiġi aċċettata bħala aġenzija intermedjarja. Issa hemm għaxar aġenziji intermedjarji involuti f’din il-kwistjoni, li waħda minnhom hija membru tal-istess grupp ta’ kumpanniji bħal Compass‑Datenbank (11) .

29. Για δύο λόγους είναι σημαντικό να αποσαφηνιστεί ο ρόλος των Πρακτορείων. Πρώτον, προκειμένου να διαπιστωθεί αν μια δημόσια αρχή ενεργεί ως «επιχείρηση» από πλευράς του δικαίου ανταγωνισμού της Ένωσης, πρέπει να αναλυθούν οι συγκεκριμένες δραστηριότητες της οικείας δημόσιας αρχής. Η αρχή θα χαρακτηριστεί «επιχείρηση» στο μέτρο που οι δραστηριότητες αυτές είναι οικονομικής φύσεως (12) . Επομένως, οι δραστηριότητες του αυστριακού Δημοσίου, και όχι των Πρακτορείων, είναι εκείνες που έχουν σημασία στο πλαίσιο της εξέτασης του ζητήματος αν το άρθρο 102 ΣΛΕΕ έχει εφαρμογή στην υπό κρίση διαφορά.

26. L-aġenziji intermedjarji jistabbilixxu, permezz tal-internet, il-konnessjoni bejn ir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji u l-klijent. Huma pprojbiti milli jużaw mill-ġdid id-data fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji jew milli jibdlu l-kontenut jew il-preżentazzjoni tal-informazzjoni li ġiet trażmessa. Huma wkoll preklużi milli jespandu l-kontenut permezz ta’ reklamar. Il-klijenti tal-aġenziji intermedjarji huma pprojbiti wkoll milli jużaw mill-ġdid id-data b’tali mod li jiksru d-drittijiet sui generis tal-Awstrija b’rabta mar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji. Dan ifisser li l-projbizzjoni dwar dan l-użu mill-ġdid li hija koperta mid-dritt sui generis hija assoluta u applikata mill-Awstrija b’mod mhux diskriminatorju.

30. Η διάκριση είναι σημαντική και για τον λόγο ότι, προκειμένου να διαπιστωθεί αν συντρέχει περίπτωση κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης από επιχείρηση που αρνείται να παράσχει ένα προϊόν ή μια υπηρεσία, πρέπει προηγουμένως να προσδιοριστεί η αγορά στην οποία η οικεία επιχείρηση κατέχει δεσπόζουσα θέση. Επομένως, η ανάλυση αυτή πρέπει μάλλον να αφορά το αυστριακό Δημόσιο, και όχι τα Πρακτορεία.

27. Huwa importanti li wieħed iżomm f’moħħu li, permezz tat-talbiet imressqa quddiem il-qrati nazzjonali, Compass‑Datenbank qed titlob mill-Istat Awstrijak dritt ta’ trasferiment bil-kwantità ta’ data ġdida rreġistrata fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, bi ħlas raġonevoli, u bid-dritt li tużaha mill-ġdid sabiex tinkludi d-data fis-servizz ta’ informazzjoni ta’ Compass‑Datenbank u tqassamha.

31. Κατά την άποψή μου, η ορθή ανάλυση του υπάρχοντος συστήματος είναι η εξής: η Δημοκρατία της Αυστρίας συνάπτει με τα Πρακτορεία συμβάσεις παραχώρησης δημόσιας υπηρεσίας. Καταλήγω στο ως άνω συμπέρασμα διότι τα Πρακτορεία έχουν, έστω υπό την επίβλεψη του Υπουργείου Δικαιοσύνης, μια ορισμένη ευχέρεια να καθορίζουν την τιμή της online πρόσβασης στο μητρώο εταιριών (υπό τη μορφή της αμοιβής που καταβάλλεται πέραν του εκ του νόμου οριζόμενου δικαστικού τέλους) και εισπράττουν την εν λόγω αμοιβή από τρίτους, και όχι από την αναθέτουσα αρχή με την οποία συνήψαν τη σχετική σύμβαση (13) . Επιπλέον, τα Πρακτορεία φέρουν τους εμπορικούς κινδύνους που συνδέονται με την online πρόσβαση στο μητρώο εταιριών, στοιχείο που επίσης συνηγορεί υπέρ της άποψης ότι πρόκειται απλώς για παραχώρηση δημόσιας υπηρεσίας εκ μέρους της Δημοκρατίας της Αυστρίας (14) .

28. L-għan wara l-kisba ta’ din id-deċiżjoni huwa li jippermetti lil Compass‑ Datenbank jipprovdi servizz li jibni fuq id-data li hija diġà aċċessibbli għal kullħadd permezz tal-aġenziji intermedjarji. Kif ġie indikat minn Compass‑Datenbank fis-seduta, hija tixtieq li tipprovdi iktar minn sempliċi kopja tal-informazzjoni pprovduta mill-aġenziji intermedjarji. Hija tixtieq li żżid valur għal din l-informazzjoni billi tissupplimentaha b’materjal ieħor. Barra minn hekk, il-mod ta’ kif topera jirrikjedi li jkollha aċċess għal data ġdida u aġġornata għal prezz li huwa inqas mill-miżata statutorja pagabbli permezz tal-aġenziji intermedjarji. Dan huwa l-eżitu mixtieq fil-proċeduri nazzjonali mibdija minn Compass‑Datenbank, li pproponiet ċertu prezz li tqis bħala r-remunerazzjoni xierqa li għandha titħallas lill-Istat Awstrijak.

32. Μολονότι, κατά τη νομολογία, η άρνηση κράτους μέλους να δώσει αποκλειστική άδεια, στο πλαίσιο της παραχώρησης δημόσιας υπηρεσίας, ελέγχεται βάσει των θεμελιωδών κανόνων της Συνθήκης ΕΕ και της Συνθήκης ΛΕΕ γενικώς, ιδίως δε του άρθρου 56 ΣΛΕΕ, και βάσει των αρχών της ίσης μεταχείρισης και της απαγόρευσης των διακρίσεων λόγω ιθαγένειας ειδικώς (15), εντούτοις τα κράτη μέλη δεν υπέχουν συναφώς άλλες υποχρεώσεις. Οι συμβάσεις παραχώρησης δημόσιας υπηρεσίας δεν διέπονται από καμία από τις οδηγίες που ρυθμίζουν τον τομέα των δημόσιων συμβάσεων (16) .

29. Huwa importanti li tinżamm perċezzjoni ċara tar-rwol tal-aġenziji intermedjarji għal żewġ raġunijiet. L-ewwel nett, biex jiġi ddeterminat jekk awtorità pubblika taġixxix bħala “impriża” għall-finijiet tad-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, hemm bżonn ta’ analiżi tal-attivitajiet individwali tal-awtorità pubblika kkonċernata. L-awtorità tiġi kklassifikata bħala “impriża” sa fejn dawn l-attivitajiet huma “ekonomiċi” fin-natura tagħhom (12) . Għaldaqstant huma l-attivitajiet tal-Istat Awstrijak, iktar milli dawk tal-aġenziji intermedjarji, li huma rilevanti għad-determinazzjoni sa fejn l-Artikolu 102 TFUE huwa applikabbli għat-tilwima inkwistjoni.

33. Ειρήσθω εν παρόδω ότι τίθεται, ενδεχομένως, το ζήτημα αν το οριζόμενο εκ του νόμου δικαστικό τέλος και/ή πρόσθετη αμοιβή που χρεώνουν τα Πρακτορεία υπερβαίνουν το επιτρεπτό «διοικητικό κόστος» για την έκδοση αντιγράφων των πράξεων ή των στοιχείων κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 3, της οδηγίας 68/151. Ωστόσο, το ζήτημα αν η Δημοκρατία της Αυστρίας ενεργεί κατά τρόπο που δεν συνάδει με τις διατάξεις της οδηγίας 68/151 δεν έχει σχέση με το ζήτημα αν ενεργεί ως επιχείρηση (17), καθόσον δεν επιτρέπει τη συγκεντρωτική πρόσβαση στα δεδομένα και την επαναχρησιμοποίησή τους.

30. Id-distinzjoni hija importanti wkoll għax, sabiex jiġi ddeterminat jekk impriża hijiex qed tabbuża mill-pożizzjoni dominanti tagħha billi tirrifjuta l-provvista ta’ prodott jew servizz, jeħtieġ li l-ewwel ikun hemm identifikazzjoni tas-suq li fih l-impriża kkonċernata għandha pożizzjoni dominanti. Din l-analiżi hija għaldaqstant immirata lejn l-Istat Awstrijak iktar milli lejn l-aġenziji intermedjarji.

34. Επιπλέον, καίτοι οι δραστηριότητες των Πρακτορείων πρέπει να θεωρηθούν ως αμιγώς οικονομικές, το στοιχείο αυτό είναι επίσης άνευ σημασίας στο πλαίσιο της εξέτασης του ζητήματος αν η Δημοκρατία της Αυστρίας ενεργεί καταχρηστικώς καθόσον δεν χορηγεί στην Compass-Datenbank συγκεντρωτική πρόσβαση στα δεδομένα του μητρώου εταιριών και δεν της επιτρέπει να τα επαναχρησιμοποιεί. Ο λόγος για τον οποίο το στοιχείο αυτό στερείται σημασίας είναι ότι τα Πρακτορεία λειτουργούν σε μια χωριστή αγορά που είναι άσχετη με εκείνη στην οποία η Compass-Datenbank επιθυμεί να ασκήσει εμπορικές δραστηριότητες. Συγκεκριμένα, τα Πρακτορεία δραστηριοποιούνται στην αγορά της παροχής online πρόσβασης στο μητρώο εταιριών. Με άλλα λόγια, παρέχουν απλώς μια ηλεκτρονική δίοδο και μια αποκεντρωμένη διεπαφή χρήστη για τα αρχεία πληροφοριών που τηρεί το αυστριακό Δημόσιο.

31. Fl-opinjoni tiegħi, l-analiżi korretta tal-arranġamenti hija din li ġejja. L-Awstrija tagħti konċessjoni ta’ servizz pubbliku lill-aġenziji intermedjarji. Wasalt għal din il-konklużjoni minħabba l-fatt li l-aġenziji intermedjarji għandhom, suġġett għas-superviżjoni tal-Ministeru tal-Ġustizzja, ċerta libertà limitata li jistabbilixxu l-prezz tal-aċċess online għar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji (ir-remunerazzjoni li hija supplimentari għall-miżata statutorja tal-qorti) u huma jirċievu din ir-remunerazzjoni minn terzi u mhux mill-awtorità kontraenti li tathom il-kuntratti (13) . Ir-riskji kummerċjali marbuta mal-aċċess online għar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji jintrefgħu mill-aġenziji intermedjarji, li tissuġġerixxi wkoll li l-Awstrija tat biss konċessjoni lill-aġenziji (14) .

35. Η Compass-Datenbank δεν έχει αποκλειστεί από την ως άνω αγορά, αντιθέτως μάλιστα έχει πρόσβαση σε αυτήν υπό όρους που δεν εισάγουν διακρίσεις. Όπως προανέφερα, μία από τις εταιρίες του ίδιου ομίλου ασκεί δραστηριότητες Πρακτορείου στην εν λόγω αγορά. Η Compass-Datenbank δεν ζητεί να της αναγνωριστεί το δικαίωμα να επαναχρησιμοποιεί τις πληροφορίες που παρέχουν τα Πρακτορεία, τα οποία επίσης στερούνται του δικαιώματος αυτού, αλλά αναζητεί έναν εναλλακτικό τρόπο πρόσβασης στα οικεία δεδομένα. Η Compass-Datenbank ισχυρίζεται, δηλαδή, ότι η Δημοκρατία της Αυστρίας ενεργεί καταχρηστικώς, καθόσον αποκλείει κάθε ενδεχόμενο να αναδυθεί ή να εξακολουθήσει να υφίσταται η αγορά που αφορά την εμπορική εκμετάλλευση των δεδομένων αυτών.

32. Filwaqt li huwa stabbilit li r-rifjut minn Stat Membru li jipprovdi, permezz ta’ konċessjoni ta’ servizz, liċenzja esklużiva huwa suġġett għal regoli fundamentali tat-Trattat TUE u tat-Trattat TFUE b’mod ġenerali, inkluż l-Artikolu 56 TFUE u, b’mod partikolari, il-prinċipji ta’ trattament ugwali u nondiskriminazzjoni abbażi ta’ nazzjonalità, kif ukoll l-obbligu ta’ trasparenza li minnhom jirriżulta (15), l-obbligi fuq l-Istati Membri jiefqu hemm. Il-kuntratti ta’ konċessjoni ta’ servizz pubbliku ma humiex irregolati mid-direttivi li jirregolaw il-qasam tal-kuntratti pubbliċi (16) .

2. Σημασία των οδηγιών για την επίλυση της διαφοράς

33. Ninnota, inċidentalment, li tista’ tqum il-kwistjoni dwar jekk il-miżati statutorji tal-qorti u/jew ir-remunerazzjoni supplimentari applikati mill-aġenziji intermedjarji jeċċedux l-“ispiża amministrattiva” permissibbli għall-kisba ta’ kopji ta’ dokumenti jew dettalji partikolari li jissemmew fl-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 68/151. Madankollu, il-kwistjoni dwar jekk l-Awstrija hijiex qed taġixxi b’mod inkonsistenti mad-Direttiva 68/151 ma hijiex rilevanti għad-domanda dwar jekk l-Awstrija hijiex qed taġixxi bħala impriża (17) billi tirrifjuta aċċess bil-kwantità u użu mill-ġdid tad-data inkwistjoni fil-kawża prinċipali.

36. Ένα ακόμη προκαταρκτικό ζήτημα, το οποίο πρέπει να εξεταστεί, ανέκυψε με αφορμή τις γραπτές παρατηρήσεις που κατέθεσαν η Αυστριακή και η Ολλανδική Κυβέρνηση. Αφορά το ερώτημα αν, και με ποιον τρόπο, οι υποχρεώσεις που υπέχει η Δημοκρατία της Αυστρίας από τις οδηγίες 68/151 και 2003/98 επηρεάζουν την εξέταση του ζητήματος αν το εν λόγω κράτος μέλος ασκεί συναφώς οικονομική δραστηριότητα, οπότε πρέπει να ληφθούν υπόψη στο πλαίσιο ενδεχόμενης εφαρμογής του άρθρου 102 ΣΛΕΕ.

34. Barra minn hekk, minkejja li l-attivitajiet tal-aġenziji intermedjarji għandhom jitqiesu li huma ċarament ekonomiċi, din il-kwistjoni hija irrilevanti wkoll għad-domanda dwar jekk l-Awstrija aġixxietx b’mod abbużiv meta rrifjutat li toħroġ liċenzja ta’ aċċess bil-kwantità lil Compass‑Datenbank, jew li tippermetti l-użu mill-ġdid ta’ data fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji. Dan peress li l-aġenziji intermedjarji joperaw f’suq separat u mhux relatat mas-suq li fih Compass‑Datenbank tixtieq tinnegozja. Dawn tal-ewwel joperaw fis-suq b’aċċess online għar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji. Fi kliem ieħor, jipprovdu sempliċement mod ta’ aċċess elettroniku u interface għall-klijent deċentralizzat għall-informazzjoni miżmuma mill-Istat Awstrijak.

37. Δεν αμφισβητείται ότι, σε περίπτωση ευθείας σύγκρουσης μεταξύ μιας διατάξεως οδηγίας και μιας διατάξεως του πρωτογενούς δικαίου της Ένωσης, όπως το άρθρο 102 ΣΛΕΕ, υπερισχύει η δεύτερη. Ωστόσο, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως και κάθε πολιτείας η οποία στηρίζεται στις αρχές του συνταγματισμού και του κράτους δικαίου, είναι καθήκον του νομοθέτη να εκτιμά και να σταθμίζει τους πιο αφηρημένους και γενικούς κανόνες και τις αρχές που καθιερώνονται με το Σύνταγμα, ή στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις Συνθήκες (18) .

35. Compass‑Datenbank ma hijiex prekluża minn dan is-suq iżda għandha aċċess għalih abbażi ta’ kundizzjonijiet nondiskriminatorji. Kif diġà semmejt, waħda mill-kumpanniji fi ħdan il-grupp tagħha hija fil-fatt aġenzija intermedjarja li topera f’dan is-suq. Compass‑Datenbank ma hijiex qed titlob dritt għall-użu mill-ġdid tal-informazzjoni mill-aġenziji intermedjarji, li huma ugwalment preklużi milli jużawha mill-ġdid, iżda li tingħata mod alternattiv ta’ kif tista’ taċċedi għal din id-data. Compass‑Datenbank qed tallega mġiba abbużiva min-naħa tal-Awstrija fil-prevenzjoni tal-ħolqien, jew tal-kontinwazzjoni, tas-suq fil-kummerċjalizzazzjoni ta’ din id-data.

38. Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθετεί, ιδίως, η Ολλανδική Κυβέρνηση στις γραπτές της παρατηρήσεις, η ύπαρξη και το περιεχόμενο των οδηγιών έχουν την ίδια σημασία με τις εθνικές νομοθετικές διατάξεις για την εξέταση του ζητήματος αν το οικείο κράτος μέλος ασκεί συναφώς οικονομική δραστηριότητα, η οποία εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 102 ΣΛΕΕ, κατ’ αντιδιαστολή προς την άσκηση δημόσιας εξουσίας, η οποία δεν εμπίπτει στο πεδίο αυτό. Ως κριτήρια για να διαπιστωθεί αν μια δημόσια αρχή ασκεί οικονομικές δραστηριότητες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη η φύση των δραστηριοτήτων αυτών, ο σκοπός τους και οι κανόνες που τις διέπουν (19) . Σε αυτούς καταλέγονται τυχόν σχετικές οδηγίες, όπως προκύπτει από την υπόθεση Τ‑155/04, Selex Sistemi Integrati κατά Επιτροπής (20), στην οποία μια οδηγία ήταν κρίσιμη για τον χαρακτηρισμό των δραστηριοτήτων του Eurocontrol ως οικονομικής φύσεως ή ως δραστηριοτήτων στο πλαίσιο της άσκησης δημόσιας εξουσίας.

2. Ir-rilevanza tad-direttivi

39. Επομένως, φρονώ ότι οι οδηγίες, όχι μόνο δεν πρέπει να αγνοηθούν βάσει μιας συλλογιστικής στηριζόμενης στην ιεραρχία των κανόνων δικαίου, αλλά, αντιθέτως, αποτελούν σημαντικό στοιχείο στο πλαίσιο της εκτίμησης που καλείται να πραγματοποιήσει το Δικαστήριο. Αμφότερες οι οδηγίες 68/151 και 2003/98, καθώς και η οδηγία 96/9, περιέχουν διατάξεις οι οποίες ασκούν επιρροή ως προς το ζήτημα αν η Δημοκρατία της Αυστρίας, απαγορεύοντας την επαναχρησιμοποίηση δεδομένων του μητρώου εταιριών και μη χορηγώντας άδειες συγκεντρωτικής πρόσβασης, ασκεί οικονομική δραστηριότητα ή δημόσια εξουσία.

36. Qamet kwistjoni preliminari oħra li teħtieġ li tiġi indirizzata abbażi tal-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Gvern Awstrijak u tal-Gvern Olandiż. Din tittratta ma’ kif, jekk inhu l-każ, l-obbligi imposti fuq l-Awstrija mid-Direttivi 68/151 u 2003/98 għandhom impatt fuq id-determinazzjoni ta’ jekk hijiex twettaq attivitajiet ekonomiċi f’sens li huwa rilevanti għall-applikabbiltà tal-Artikolu 102 TFUE.

Β – Πρώτο και δεύτερο προδικαστικό ερώτημα

37. Ma hemmx dubju li, fil-każ ta’ kunflitt dirett bejn direttiva u dispożizzjoni primarja tat-Trattat UE jew tat-Trattat TFUE, inkluż l-Artikolu 102 TFUE, din tal-aħħar għandha tipprevali. Madankollu, fl-Unjoni Ewropea bħal fi kwalunkwe sistema ta’ gvern ibbażata fuq il-prinċipji tal-kostituzzjonaliżmu u l-istat tad-dritt, huwa kompitu tal-leġiżlatur li jqis u jiżen ir-regoli u prinċipji ġenerali ta’ natura astratta inkorporati fil-kostituzzjoni, jew fil-każ tal-Unjoni Ewropea, fit-Trattati (18) .

1. Το αντικείμενο των υποβληθέντων ερωτημάτων

38. B’konformità mal-approċċ użat, b’mod partikolari, mill-Gvern Olandiż fl-osservazzjonijiet bil-miktub tiegħu, l-eżistenza u l-kontenut tad-direttivi huma rilevanti daqs id-dispożizzjonijiet legali nazzjonali fid-determinazzjoni ta’ jekk Stat Membru huwiex qed iwettaq attivitajiet ekonomiċi, li huma rregolati bl-Artikolu 102 TFUE, b’differenza milli kieku ma jaqgħux taħtu b’eżerċizzju tas-setgħa pubblika. Il-kriterju li jippermetti li jiġi ddeterminat jekk awtorità pubblika hijiex twettaq attivitajiet ekonomiċi jirrikjedi li jittieħdu inkunsiderazzjoni n-natura u l-għan tal-attività tagħha, kif ukoll ir-regoli li għaliha l-attività hija suġġetta (19) . Dan jinkludi kull direttiva rilevanti, kif intwera fis-sentenza Selex Sistemi Integrati vs Il‑Kummissjoni (20), fejn direttiva kienet rilevanti sabiex jiġi ddeterminat jekk l-attività ta’ Eurocontrol kellhiex natura ekonomika jew pubblika.

40. Το Δικαστήριο καλείται να διευκρινίσει αν, υπό τις περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης, η Δημοκρατία της Αυστρίας ενεργεί ως «επιχείρηση» κατά την έννοια του άρθρου 102 ΣΛΕΕ και, δεύτερον, αν η θεωρία της αναγκαίας υποδομής έχει σημασία για την επίλυση της διαφοράς, σε περίπτωση που, όπως υποστηρίζεται, δεν υφίσταται αγορά προηγούμενου σταδίου.

39. Għaldaqstant, minflok inqiegħed id-direttivi fuq naħa waħda abbażi tal-ġerarkija tan-normi, fl-opinjoni tiegħi dawn jifformaw parti importanti mill-evalwazzjoni li l-Qorti tal-Ġustizzja ntalbet tagħmel. Kemm id-Direttiva 68/151 kif ukoll id-Direttiva 2003/98, flimkien mad-Direttiva 96/9, fihom dispożizzjonijiet li huma rilevanti għad-determinazzjoni ta’ jekk l-Awstrija, billi tipprojbixxi l-użu mill-ġdid ta’ data fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji u tirrifjuta l-liċenzjar għall-aċċess bil-kwantità, hijiex qed twettaq attivitajiet ekonomiċi jew teżerċita setgħat pubbliċi.

41. Ως εκ τούτου, θεωρώ ότι έργο του Δικαστηρίου είναι εν προκειμένω να παράσχει απλώς στο εθνικό δικαστήριο κατευθύνσεις ως προς το ζήτημα αν η Δημοκρατία της Αυστρίας ασκεί δημόσια εξουσία ή προνομίες, αποκλειόμενης κάθε οικονομικής δραστηριότητας (21), ή αν, αντιθέτως, μία τουλάχιστον από τις επίμαχες δραστηριότητες είναι οικονομικής φύσεως και μπορεί να διαχωριστεί από την άσκηση δημόσιας εξουσίας (22) . Στη δεύτερη αυτή περίπτωση, ζητείται από το Δικαστήριο να αποσαφηνίσει τις παραμέτρους εφαρμογής των διατάξεων περί κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης υπό τη μορφή άρνησης παροχής (23) και, ειδικότερα, τις περιστάσεις υπό τις οποίες η μη χορήγηση αδειών για τη χρησιμοποίηση υλικού που προστατεύεται δυνάμει του ειδικής φύσεως δικαιώματος επί βάσης δεδομένων εμπίπτει στην απαγόρευση του άρθρου 102 ΣΛΕΕ.

B – Fuq l-ewwel u t-tieni domandi preliminari

42. Θα αναλύσω τα δύο πρώτα ζητήματα εξετάζοντας από κοινού το πρώτο και το δεύτερο προδικαστικό ερώτημα. Το τελευταίο ζήτημα σχετικά με τη μη χορήγηση αδειών θα αποτελέσει αντικείμενο αυτοτελούς ανάλυσης στο πλαίσιο της χωριστής εξέτασης του τρίτου ερωτήματος.

1. L-għan tad-domandi preliminari

43. Όπως επισήμανε η Πολωνική Κυβέρνηση, το Δικαστήριο καλείται να εξετάσει τρεις συγκεκριμένες πράξεις υπό το πρίσμα της νομολογίας του σχετικά με τις περιστάσεις υπό τις οποίες μια δημόσια αρχή ενεργεί ως επιχείρηση, με συνέπεια να δεσμεύεται από τους κανόνες του δικαίου της Ένωσης που απαγορεύουν την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης κατά την έννοια του άρθρου 102 ΣΛΕΕ. Οι πράξεις αυτές είναι οι εξής:

40. Il-Qorti tal-Ġustizzja ntalbet tiddetermina jekk, fiċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża, l-Awstrija hijiex “impriża” għall-finijiet tal-Artikolu 102 TFUE, u t-tieni nett, jekk, id-duttrina tal-“faċilitajiet essenzjali” hijiex rilevanti biex tirriżolvi t-tilwima, fin-nuqqas allegat ta’ suq upstream.

(i) αποθήκευση σε βάση δεδομένων (μητρώο εταιριών) στοιχείων τα οποία οι επιχειρήσεις φέρουν εκ του νόμου υποχρέωση να δηλώνουν·

41. Minkejja dan, fl-opinjoni tiegħi, il-kompitu tal-Qorti tal-Ġustizzja huwa limitat li jipprovdi l-qorti nazzjonali bi gwida dwar jekk l-Awstrija hijiex qed teżerċita setgħat jew prerogattivi pubbliċi b’esklużjoni ta’ attivitajiet ekonom iċi (21), jew jekk, għall-kuntrarju, mill-inqas waħda mill-attivitajiet inkwistjoni hijiex attività ekonomika li hija diviżibbli mill-attivitajiet pubbliċi tal-Awstrija (22) . Jekk dan tal-aħħar huwa l-każ, il-Qorti tal-Ġustizzja tintalab tipprovdi gwida dwar il-parametri tal-liġi dwar l-abbuż ta’ pożizzjoni dominanti, fil-forma ta’ rifjut ta’ provvista (23), u b’mod iktar partikolari ċ-ċirkustanzi li fihom ir-rifjut li tingħata liċenzja fil-konfront ta’ materjal protett minn dritt sui generis għal database jaqa’ taħt l-Artikolu 102 TFUE.

(ii) παροχή πρόσβασης και/ή της δυνατότητας δημιουργίας αντιγράφων από το μητρώο εταιριών έναντι καταβολής τιμήματος, και

42. Ser neżamina l-ewwel wieħed minn dawn il-punti billi nikkunsidra flimkien l-ewwel u t-tieni domandi preliminari. Se niddiskuti l-aħħar punt, li jikkonċerna r-rifjut li tingħata liċenzja, billi neżamina t-tielet domanda preliminari separatament.

(iii) απαγόρευση της επαναχρησιμοποίησης των στοιχείων που περιέχει το μητρώο εταιριών.

43. Kif indika l-Gvern Pollakk, dawn il-kwistjonijiet jirrikjedu li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra tliet attivitajiet speċifiċi fid-dawl tal-ġurisprudenza dwar iċ-ċirkustanzi li fihom awtorità pubblika taġixxi bħala impriża, biex b’hekk tintrabat bir-regoli tal-Unjoni li jipprojbixxu l-abbuż ta’ pożizzjoni dominanti taħt l-Artikolu 102 TFUE. Dawn l-azzjonijiet huma:

44. Πριν αναλυθούν τα ζητήματα αυτά, πρέπει να σημειωθεί ότι η σχετική αυστριακή νομοθεσία αντανακλά μια περιοριστική πολιτική όσον αφορά τις δυνατότητες τρίτων να παρέχουν υπηρεσίες εταιρικών πληροφοριών κατόπιν επεξεργασίας των στοιχείων του μητρώου εταιριών. Άλλα κράτη μέλη, όπως η Ιρλανδία, ακολουθούν μια πιο φιλελεύθερη προσέγγιση και επιτρέπουν, παραδείγματος χάρη, τη χορήγηση αδειών για συγκεντρωτική πρόσβαση στα δεδομένα και επαναχρησιμοποίησή τους προς εμπορικούς σκοπούς. Ανεξαρτήτως της αξιολόγησης των πλεονεκτημάτων της κάθε προσέγγισης, το δίκαιο της Ένωσης μπορεί να επιβάλλει περιορισμούς στις επιλογές πολιτικής στις οποίες προβαίνει ένα κράτος μέλος μόνον όταν αυτό ενεργεί ως επιχείρηση.

(i) l-issejvjar f’database (ir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji) ta’ informazzjoni pprovduta mill-impriżi abbażi ta’ obbligi legali ta’ żvelar;

2. Αποθήκευση στοιχείων στο μητρώο εταιριών

(ii) il-fatt li jiġu permessi il-konsultazzjoni u/jew l-istampar tar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji bi ħlas; u

45. Στο δίκαιο του ανταγωνισμού, η έννοια της επιχείρησης καλύπτει κάθε οντότητα που ασκεί οικονομική δραστηριότητα, ανεξάρτητα του νομικού καθεστώτος που τη διέπει και του τρόπου χρηματοδότησής της (24) . Στον ορισμό αυτό εμπίπτουν και τα κράτη μέλη. Ουδεμία σημασία έχει συναφώς αν το κράτος μέλος ενεργεί απευθείας, εφόσον πρόκειται για κάποιον φορέα δημόσιας διοίκησης, ή μέσω άλλου φορέα στον οποίο έχει παραχωρήσει ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα (25) . Το κρίσιμο στοιχείο είναι η φύση των δραστηριοτήτων που ασκεί η δημόσια επιχείρηση ή ο φορέας (26) .

(iii) il-fatt li jiġi pprojbit l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni li hemm fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji.

46. Ο χαρακτηρισμός των νομικών προσώπων του ευρύτερου δημόσιου τομέα ως επιχειρήσεων αποκλείεται μόνον όταν ασκούν δημόσια εξουσία ή προνομίες, αποκλειόμενης κάθε οικονομικής δραστηριότητας (27) . Επομένως, απαιτείται καθεμία από τις δραστηριότητες που ασκεί το οικείο νομικό πρόσωπο να εξετάζεται αυτοτελώς. Αν οι δραστηριότητες αυτές μπορούν να διαχωριστούν, το νομικό πρόσωπο συνιστά επιχείρηση στο μέτρο που ασκεί οικονομικές δραστηριότητες (28) . Κατά πάγια νομολογία, νοείται ως οικονομική δραστηριότητα κάθε δραστηριότητα που συνίσταται στην προσφορά αγαθών και υπηρεσιών στην αγορά (29) .

44. Qabel ma jiġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet, huwa importanti li jiġi osservat li l-leġiżlazzjoni Awstrijaka rilevanti tirrifletti politika restrittiva dwar il-possibbiltajiet għal terzi li jipprovdu servizzi ta’ informazzjoni kummerċjali billi jipproċessaw id-data fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji. Stati Membri oħra, bħall-Irlanda, adottaw approċċi iktar liberali, u jippermettu, pereżempju, liċenzji li jagħtu l-possibbiltà ta’ aċċess bil-kwantità u ta’ użu mill-ġdid għal skopijiet kummerċjali ta’ din id-data. Ikunu xi jkunu l-merti ta’ dawn l-approċċi differenti, id-dritt tal-Unjoni ser jillimita biss l-għażliet ta’ politika magħmula minn Stat Membru f’ċirkustanzi li fihom jaġixxi bħala impriża.

47. Δεν αμφισβητείται ότι η αποθήκευση σε βάση δεδομένων, εν προκειμένω στο μητρώο εταιριών, στοιχείων τα οποία οι επιχειρήσεις φέρουν εκ του νόμου υποχρέωση να δηλώνουν άπτεται της άσκησης δημόσιας εξουσίας, λόγω της φύσεώς της, του σκοπού της και των κανόνων που τη διέπουν (30) .

2. L-issejvjar ta’ informazzjoni fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji

48. Η αποθήκευση δεδομένων στο μητρώο εταιριών, στο πλαίσιο σχετικής νομικής υποχρέωσης, αποτελεί δραστηριότητα η οποία ασκείται προς το γενικό συμφέρον της ασφάλειας δικαίου. Τα υποκείμενα δικαίου κατά την έννοια του άρθρου 2 του FBG οφείλουν να παρέχουν τα στοιχεία στα οποία αναφέρεται το άρθρο 3 του FBG, προκειμένου να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις δημοσιότητας που προβλέπονται στα άρθρα 4, 5, 6 και 7. Υποχρεούνται επίσης να κοινοποιούν χωρίς καθυστέρηση τυχόν αλλαγές στα στοιχεία που έχουν καταχωριστεί (άρθρο 10 του FBG). Το αυστριακό Δημόσιο μπορεί να επιβάλλει διοικητικές κυρώσεις προκειμένου να εξασφαλίζει την έγκαιρη κοινοποίηση του συνόλου των στοιχείων που πρέπει να δηλώνονται (άρθρο 24 του FBG). Το τελευταίο αυτό στοιχείο έχει σημασία δεδομένου ότι η απονομή εξουσιών καταναγκασμού αποτελεί, κατά πάγια νομολογία, ένδειξη της άσκησης δημόσιας εξουσίας (31) .

45. Fid-dritt tal-kompetizzjoni, il-kunċett ta’ impriża jinkludi kull korp li jwettaq attività ekonomika, indipendentament mill-istatus legali tal-korp u l-mod li bih jiġi ffinanzjat (24) . Dan jinkludi l-Istati Membri. Ma huwiex importanti li l-Istat Membru jkun qed jaġixxi direttament permezz ta’ korp li jifforma parti mill-amministrazzjoni tal-Istat jew permezz ta’ korp li lilu jkun tah drittijiet speċjali jew esklużivi (25) . Minflok, jeħtieġ li tiġi kkunsidrata n-natura tal-attivitajiet imwettqa mill-impriża jew mill-korp pubbliku inkwistjoni (26) .

49. Επιπλέον, η δραστηριότητα αυτή συνδέεται άμεσα με τις υποχρεώσεις που υπέχει η Δημοκρατία της Αυστρίας από την οδηγία 68/151 και, ειδικότερα, από το άρθρο 3 της οδηγίας αυτής. Το άρθρο αυτό επιβάλλει στα κράτη μέλη την υποχρέωση να τηρούν κεντρικό μητρώο, εμπορικό μητρώο ή μητρώο εταιριών. Επιπλέον, το ίδιο άρθρο απαιτεί από τα κράτη μέλη να εξασφαλίζουν τη δημοσιότητα και την παροχή, υπό εύλογους όρους, πρόσβασης στα περιεχόμενά του.

46. L-entitajiet pubbliċi ser ikunu preklużi milli jikkwalifikaw bħala impriża biss jekk jeżerċitaw setgħat jew prerogattivi pubbliċi b’esklużjoni tal-attivitajiet ekonomiċi (27) . Jeħtieġ li tiġi kkunsidrata separatament kull attività mwettqa mill-entità fis-settur pubbliku inkwistjoni. Jekk dawn l-attivitajiet huma diviżibbli, entità fis-settur pubbliku tammonta għal impriża sa fejn twettaq attivitajiet ekonomiċi (28) . L-attivitajiet ekonomiċi jikkonsistu, skont il-ġurisprudenza, fl-offerta ta’ kwalunkwe oġġetti u servizzi fis-suq (29) .

50. Πρέπει να τονιστεί ότι οι ιδιωτικοί φορείς έχουν μεν, στην πράξη, τη δυνατότητα να συλλέξουν δεδομένα για να δημιουργήσουν και να εκμεταλλευτούν εμπορικώς εταιρικές πληροφορίες, πλην όμως δεν μπορούν να προσδώσουν στη σχετική βάση δεδομένων το νομικό καθεστώς στο οποίο υπόκεινται τα δεδομένα που καταχωρίζονται στο μητρώο εταιριών· ιδίως, δεν μπορούν να τα καταστήσουν αντιτάξιμα έναντι τρίτων (32) . Το συγκεκριμένο έννομο αποτέλεσμα απορρέει μόνον από ειδικούς νομικούς κανόνες. Πρόδηλος σκοπός των δημόσιων μητρώων, όπως το μητρώο εταιριών, είναι να δημιουργηθεί μια πηγή πληροφοριών της οποίας η επίκληση να είναι δυνατή στο πλαίσιο των έννομων σχέσεων, ώστε να εξασφαλιστεί η ασφάλεια δικαίου που είναι αναγκαία για τις συναλλαγές στην αγορά.

47. Ma hemmx dubju li l-issejvjar f’database, f’dan il-każ fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, ta’ informazzjoni pprovduta minn impriżi abbażi ta’ obbligi legali ta’ żvelar huwa, fid-dawl tan-natura tiegħu, tal-għan tiegħu u tar-regoli li għalihom huwa suġġett, konness mal-eżerċizzju ta’ setgħat pubbliċi (30) .

3. Παροχή πρόσβασης στο μητρώο εταιριών

48. L-issejvjar ta’ data fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, abbażi ta’ obbligu legali li dan isir, hija attività mwettqa fl-interess ġenerali taċ-ċertezza legali. Il-persuni suġġetti għad-dritt imsemmija fl-Artikolu 2 tal-FGB huma obbligati li jipprovdu l-informazzjoni msemmija fl-Artikolu 3 tal-FGB sabiex jikkonformaw ruħhom mar-rekwiżiti ta’ reġistrazzjoni previsti fl-Artikoli 4, 5, 6 u 7. Jeħtieġu wkoll li jikkomunikaw mingħajr dewmien kwalunkwe bidliet fl-informazzjoni li diġà ġiet irreġistrata (ara l-Artikolu 10 tal-FGB). L-Istat Awstrijak jista’ jimponi sanzjonijiet amministrattivi sabiex jiżgura li l-informazzjoni li għandha tiġi ddikjarata hija kkomunikata kollha kemm hi fil-ħin (Artikolu 24 tal-FBG). Dan huwa rilevanti għaliex l-eżistenza ta’ prerogattivi u ta’ setgħat ta’ impożizzjoni li jidderogaw mid-dritt komuni huma indikaturi stabbiliti tal-eżerċizzju tas-setgħat pubbliċi (31) .

51. Πρόκειται επίσης, αναμφίβολα, για πτυχή της άσκησης δημόσιας εξουσίας. Είναι προφανές ότι τα δημόσια μητρώα, όπως το μητρώο εταιριών, δεν είναι δυνατό να εκπληρώσουν τον βασικό τους σκοπό, ο οποίος έγκειται στη δημιουργία συνθηκών ασφάλειας δικαίου μέσω μιας πηγής νομικώς αξιόπιστων πληροφοριών που λειτουργεί σύμφωνα με την αρχή της διαφάνειας, αν δεν παρέχεται σε όλους πρόσβαση στο περιεχόμενό τους.

49. Barra minn hekk, din l-attività hija direttament konnessa mal-obbligi tal-Awstrija taħt id-Direttiva 68/151, u b’mod partikolari l-Artikolu 3 tagħha. Dan jobbliga lill-Istati Membri jżommu reġistru ċentrali, reġistru kummerċjali, jew reġistru tal-kumpanniji. L-Artikolu 3 jirrikjedi wkoll li l-Istati Membri jiżguraw l-iżvelar tal-informazzjoni li hemm ġo fih, kif ukoll aċċess raġonevoli għaliha.

52. Όπως παρατήρησε η Ολλανδική Κυβέρνηση, το γεγονός ότι καταβάλλεται τέλος δεν αρκεί για να συναχθεί το συμπέρασμα ότι η δραστηριότητα είναι οικονομικής φύσεως. Είναι σύνηθες φαινόμενο να εισπράττεται τέλος παροχής υπηρεσίας σε περιπτώσεις δραστηριοτήτων για τις οποίες ουδεμία αμφιβολία χωρεί ότι δεν είναι οικονομικής φύσεως. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα δικαστικά τέλη ή η αμοιβή του δικαστικού επιμελητή. Το γεγονός ότι μια δραστηριότητα που άπτεται της άσκησης δημόσιας εξουσίας μπορεί να αποφέρει κέρδος στον οικείο φορέα δεν σημαίνει ότι η δραστηριότητα αυτή είναι, κατ’ ανάγκην, οικονομικής φύσεως.

50. Għandu jiġi nnutat li minkejja l-fatt li l-partijiet privati għandhom il-kapaċità fiżika li joħolqu, jiġbru u jikkumerċjalizzaw informazzjoni dwar l-impriżi, ma humiex kapaċi li jagħtuha status legali li jikkaratterizza d-data rreġistrata fir-reġistru uffiċjali tal-kummerċ u tal-kumpanniji, jiġifieri n-natura opponibbli tagħha fil-konfront ta’ terzi (32) . Dan l-effett legali jista’ jinħoloq biss b’regoli legali speċifiċi. L-għan espress tar-reġistri pubbliċi bħar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji huwa li jinħoloq sors ta’ informazzjoni li wieħed jista’ jibbaża fuqu f’relazzjonijiet legali, u għaldaqstant jipprovdu ċ-ċertezza legali meħtieġa għall-iskambju fis-suq.

53. Το άρθρο 3, παράγραφος 3, τρίτο εδάφιο, της οδηγίας 68/151 προβλέπει ότι τα τέλη έκδοσης αντιγράφων από το μητρώο εταιριών δεν πρέπει να υπερβαίνουν το «διοικητικό κόστος». Σύμφωνα τόσο με τις γραπτές παρατηρήσεις της Επιτροπής όσο και με τις προφορικές παρατηρήσεις που ανέπτυξε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση, το αυστριακό Δημόσιο, επικαλούμενο το ειδικής φύσεως δικαίωμά του επί της βάσης δεδομένων του μητρώου εταιριών, προστατεύει τα οικονομικά του συμφέροντα.

3. Il-fatt li tiġi permessa l-konsultazzjoni tar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji

54. Επί του παρόντος δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι το οριζόμενο εκ του νόμου δικαστικό τέλος, είτε από μόνο του είτε σε συνδυασμό με την αμοιβή την οποία χρεώνουν τα Πρακτορεία, υπερβαίνει το διοικητικό κόστος της δημιουργίας αντιγράφου των πράξεων ή των στοιχείων που καταχωρίζονται στο μητρώο εταιριών, κατά την έννοια του άρθρου 3, παράγραφος 3, της οδηγίας 68/151. Αν συνέβαινε αυτό, το σύστημα τιμολόγησης που εφαρμόζει συναφώς η Δημοκρατία της Αυστρίας θα μπορούσε να προσβληθεί ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων ή και ενώπιον του δικαστή της Ένωσης στο πλαίσιο διαδικασίας για τη διαπίστωση της παράβασης κράτους μέλους, δυνάμει του άρθρου 258 ΣΛΕΕ.

51. Din l-attività hija wkoll mingħajr ebda dubju funzjoni pubblika. Huwa evidenti li r-reġistri pubbliċi bħar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji ma jistgħux iwettqu l-iskop essenzjali tagħhom, jiġifieri l-ħolqien ta’ ċertezza legali permezz ta’ disponibbiltà trasparenti ta’ informazzjoni legalment affidabbli, sakemm l-aċċess għalihom ma jingħatax lil kulħadd.

55. Ακόμη και αν η παροχή πρόσβασης και/ή αντιγράφων από το μητρώο εταιριών θεωρηθεί οικονομική δραστηριότητα, δεν θα ήταν δυνατό να διαχωριστεί από τη δραστηριότητα της συλλογής των δεδομένων. Μια δραστηριότητα οικονομικής φύσεως και μια δραστηριότητα που εμπίπτει στην άσκηση δημόσιας εξουσίας μπορούν να διαχωριστούν, αν η πρώτη δεν συνδέεται στενά με τη δεύτερη και η μεταξύ τους σχέση είναι απλώς έμμεση (33) . Όπως έχει επισημάνει ο γενικός εισαγγελέας P. Maduro, όλες οι εκδηλώσεις της άσκησης της δημόσιας εξουσίας που αποσκοπούν στη ρύθμιση της αγοράς, και όχι στη συμμετοχή σ’ αυτήν, αποκλείονται από το πεδίο εφαρμογής του δικαίου του ανταγωνισμού (34) . Όπως προκύπτει ιδίως από το γράμμα του άρθρου 3 της οδηγίας 68/151, η τήρηση του μητρώου εταιριών συνδέεται άρρηκτα με την εξασφάλιση πρόσβασης σε αυτό υπό εύλογους όρους.

52. Kif indikat mill-Gvern Olandiż, il-fatt li miżata hija imposta ma twassalx għall-konklużjoni li attività hija ekonomika. Huwa komuni li l-attivitajiet li huma ċarament mhux ekonomiċi fin-natura tagħhom jintabtu magħhom miżata għas-servizzi. Eżempju ċar ta’ dan jikkonsisti fil-miżati imposti mill-qrati jew il-marixxalli. Il-fatt li attività pubblika tista’ tkun ta’ profitt ekonomiku għall-entità pubblika inkwistjoni ma tagħmilhiex ekonomika fin-natura tagħha.

56. Επιπλέον, αντιθέτως προς ορισμένα επιχειρήματα που προέβαλε η Επιτροπή με τις γραπτές της παρατηρήσεις, το γεγονός ότι τα Πρακτορεία, τα οποία παρέχουν τη δίοδο για τη δημόσια online πρόσβαση στα επίμαχα δεδομένα, δεν απολαύουν εξουσιών καταναγκασμού, σε συνδυασμό με την ύπαρξη κάποιας μορφής περιορισμένου ανταγωνισμού μεταξύ των Πρακτορείων αυτών (35), δεν αναιρεί τη διαπίστωση ότι η συλλογή των δεδομένων και η πρόσβαση σε αυτά είναι αναπόσπαστες. Επιπροσθέτως, τα Πρακτορεία υπόκεινται σε έλεγχο από τις δημόσιες αρχές, υπό τη μορφή της επίβλεψης, εκ μέρους του Υπουργείου Δικαιοσύνης, των αμοιβών που μπορούν να χρεώσουν στους χρήστες (36) .

53. It-tielet subparagrafu tal-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 68/151 jipprovdi li l-prezz għall-kisba ta’ kopja ta’ reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji ma jistax jeċċedi l-“ispiża amministrattiva”. Skont l-osservazzjonijiet bil-miktub tagħha kif ukoll is-sottomissjonijiet orali tagħha fis-seduta, il-Kummissjoni sostniet li l-Istat Awstrijak, billi invoka d-dritt sui generis fil-konfront tad-data fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, qed jipproteġi l-interessi ekonomiċi tiegħu.

4. Απαγόρευση της περαιτέρω χρήσης των πληροφοριών

54. Fil-preżent, ma hemmx provi li juru li l-miżata statutorja tal-qorti waħedha jew flimkien mar-remunerazzjoni imposta mill-aġenziji intermedjarji teċċedi l-ispiża amministrattiva tal-provvista ta’ kopja ta’ dokumenti jew dettalji partikolari rreġistrati fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji fis-sens tal-Artikolu 3(3) tad-Direttiva 68/151. Kieku dan kien il-każ, is-sistema għall-iffissar tal-prezz applikata mill-Awstrija tkun tista’ tiġi kkontestata quddiem il-qrati nazzjonali jew, f’livell ġenerali, fil-kuntest ta’ proċeduri ta’ ksur skont l-Artikolu 258 TFUE.

57. Το αίτημα της Compass-Datenbank είναι καινοφανές, υπό την έννοια ότι θεμελιώνεται σε υποχρέωση της Δημοκρατίας της Αυστρίας να συμμορφωθεί προς το άρθρο 102 ΣΛΕΕ μέσω πράξης, και όχι παράλειψης. Στο σημείο αυτό θα ήταν χρήσιμο να υπομνησθούν τα όρια που υφίστανται ως προς την υποχρέωση κράτους μέλους να ενεργήσει με συγκεκριμένο τρόπο προκειμένου να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις τις οποίες υπέχει από το δικαίου ανταγωνισμού της Ένωσης. Μολονότι προβλέπεται γενική υποχρέωση παράλειψης οποιασδήποτε πράξης θα έθετε σε κίνδυνο τους σκοπούς της Συνθήκης, η οποία καλύπτει τις αρμοδιότητες των κρατών μελών όσον αφορά τη χάραξη της πολιτικής ανταγωνισμού (37), οι «θετικές» υποχρεώσεις των κρατών μελών παραμένουν περιορισμένες.

55. Anki kieku l-permess li ssir il-konsultazzjoni u/jew l-istampar tar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji kellu jiġi kkunsidrat bħala attività ekonomika, din tkun indiviżibbli mill-funzjonijiet tal-ġbir tad-data. L-attivitajiet ekonomiċi u pubbliċi jkunu separabbli jekk l-attività ekonomika ma tkunx konnessa mill-qrib mal-attività pubblika, u r-relazzjoni bejn it-tnejn hija sempliċement indiretta (33) . Kif ikkonkluda l-Avukat Ġenerali Maduro, il-każijiet kollha li jinvolvu l-eżerċizzju tal-awtorità uffiċjali għall-iskop li jiġi rregolat is-suq, u mhux bl-għan li jkun hemm parteċipazzjoni fih, jaqgħu barra mill-kamp ta’ applikazzjoni tad-dritt tal-kompetizzjoni (34) . Kif inhu rifless, b’mod partikolari, fit-test tal-Artikolu 3 tad-Direttiva 68/151, iż-żamma tar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji tintrabat b’mod inseparabbli mal-iżgurar ta’ aċċess raġonevoli għalih.

58. Οι αρχές αυτές επιβεβαιώθηκαν προσφάτως με την απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση AG2R Prévoyance (38), όπου το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι το άρθρο 101 ΣΛΕΕ, σε συνδυασμό με το άρθρο 4, παράγραφος 3, ΣΕΕ, επιβάλλει στα κράτη μέλη να μη θεσπίζουν ή να μη διατηρούν σε ισχύ μέτρα νομοθετικής ή κανονιστικής φύσεως ικανά να καταστήσουν άνευ πρακτικής αποτελεσματικότητας τους εφαρμοστέους επί των επιχειρήσεων κανόνες ανταγωνισμού (39) . Επιπλέον, κατά το άρθρο 106, παράγραφος 1, ΣΛΕΕ, τα κράτη μέλη δεν θεσπίζουν ούτε διατηρούν σε ισχύ, ως προς τις δημόσιες επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις στις οποίες χορηγούν ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα, μέτρα αντίθετα προς τους κανόνες των Συνθηκών, ιδίως προς εκείνους των άρθρων 18 ΣΛΕΕ και 101 ΣΛΕΕ έως 109 ΣΛΕΕ, υπό την επιφύλαξη του άρθρου 106, παράγραφος 2, ΣΛΕΕ (40) .

56. Barra minn hekk, b’differenza mill-argumenti fl-osservazzjonijiet bil-miktub tal-Kummissjoni, il-fatt li l-aġenziji intermedjarji, li jipprovdu l-interface għall-aċċess pubbliku online għad-data inkwistjoni, ma jgawdux minn setgħat ta’ impożizzjoni, flimkien mal-eżistenza ta’ xi forma ta’ kompetizzjoni limitata bejn dawn l-aġenziji (35), ma jnaqqsux min-natura indiviżibbli tal-aċċess għad-data u l-ġbir tagħha. Barra minn hekk, l-aġenziji intermedjarji huma suġġetti għal kontroll mill-Istat permezz tas-superviżjoni tal-Ministeru tal-Ġustizzja fuq il-miżati li jistgħu jimponu fuq l-utenti (36) .

59. Το αίτημα της Compass-Datenbank δεν βρίσκει έρεισμα σε καμία από τις δύο αυτές αρχές. Οι σχετικές διατάξεις του αυστριακού δικαίου δεν καθιστούν τους κανόνες ανταγωνισμού του δικαίου της Ένωσης άνευ πρακτικής αποτελεσματικότητας. Ούτε μπορεί η νομολογία αυτή να ερμηνευθεί υπό την έννοια ότι επιβάλλεται σε κράτος μέλος να διαβιβάζει δεδομέν α σε επιχειρηματίες, ή να διευκολύνει με οποιονδήποτε άλλον τρόπο τη δημιουργία νέων αγορών, ελλείψει μέτρων για την εσωτερική αγορά τα οποία να έχουν ως στόχο το άνοιγμα του ανταγωνισμού σε βιομηχανίες που λειτουργούσαν παραδοσιακά υπό καθεστώς κρατικού μονοπωλίου (41) .

4. Il-fatt li jiġi pprojbit l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni

60. Επιπλέον, τα πραγματικά περιστατικά της υπό κρίση υπόθεσης διαφέρουν από εκείνα των περιπτώσεων στις οποίες έχουν παραχωρηθεί ειδικά ή αποκλειστικά δικαιώματα σε επιχείρηση. Αντιθέτως, η απαγόρευση της επαναχρησιμοποίησης και της εμπορίας των δεδομένων που τηρούνται στο μητρώο εταιριών, πέραν της δραστηριότητας των Πρακτορείων η οποία συνίσταται στην online παροχή πρόσβασης στη βάση δεδομένων, εφαρμόζεται έναντι όλων, και όχι μόνον έναντι της Compass Datenbank. Πράγματι, στο παρόν στάδιο της εξέλιξης του δικαίου της Ένωσης, «ο δημιουργός μιας βάσεως δεδομένων μπορεί να διατηρήσει για τον εαυτό του το αποκλειστικό δικαίωμα προσβάσεως στη δική του βάση δεδομένων ή να επιτρέψει σε συγκεκριμένα άτομα την πρόσβαση […] ή ακόμη να θέσει ειδικούς όρους, παραδείγματος χάρη οικονομικής φύσεως, για την παροχή προσβάσεως σε αυτήν» (42) . Όπως προανέφερα, η οδηγία 2003/98 «δεν επιβάλλει [στα κράτη μέλη] την υποχρέωση έγκρισης της περαιτέρω χρήσης εγγράφων» (43) .

57. Il-każ ta’ Compass‑Datenbank huwa ġdid, fis-sens li huwa bbażat fuq obbligu għall-Awstrija li taġixxi sabiex tikkonforma ruħha mal-obbligi tagħha taħt l-Artikolu 102 TFUE, u mhux fuq obbligu li tonqos li taġixxi. Huwa utli hawnhekk li jitfakkru l-limiti fuq l-obbligi tal-Istati Membri li jaġixxu b’mod proattiv sabiex jikkonformaw ruħhom mal-obbligi tagħhom taħt id-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni. Filwaqt li hemm obbligu ġenerali li ma jsir xejn li jikkomprometti l-għanijiet tat-Trattat, inkluża l-politika ta’ kompetizzjoni (37), l-obbligi ta’ natura pożittiva tal-Istati Membri jibqgħu limitati.

61. Η Αυστριακή, η Ολλανδική και η Πορτογαλική Κυβέρνηση επικαλούνται επίσης το άρθρο 7 της οδηγίας 96/9 για τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων και το ειδικής φύσεως δικαίωμα προστασίας του μητρώου εταιριών ως βάσης δεδομένων (44) . Ωστόσο, φρονώ ότι τούτο δεν έχει μεγάλη σημασία ως προς το ζήτημα αν η απαγόρευση της επαναχρησιμοποίησης δεδομένων αποτελεί έκφανση της άσκησης δημόσιας εξουσίας ή έχει οικονομικό χαρακτήρα κατά την έννοια του άρθρου 102 ΣΛΕΕ. Είναι μάλλον σαφές ότι οι φορείς του δημόσιου τομέα μπορούν να στηριχθούν σε δικαιώματά τους που απορρέουν από το ιδιωτικό δίκαιο προκειμένου να προστατεύσουν τη δημόσια εξουσία τους, όπως όταν απαγορεύουν, βάσει του δικαιώματος ιδιοκτησίας τους, την καταπάτηση σε περίπτωση παράνομης εισόδου σε στρατιωτική βάση. Πάντως, το ειδικής φύσεως δικαίωμα ασκεί επιρροή στο πλαίσιο του τρίτου προδικαστικού ερωτήματος, όσον αφορά το αν και πότε ο δικαιούχος δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας μπορεί να υποχρεωθεί να παραχωρήσει άδεια χρήσης.

58. Dawn il-prinċipji reċentament ittennew fis-sentenza AG2R Prévoyance (38), fejn il-Qorti tal-Ġustizzja ddeċidiet li l-Artikolu 101 TFUE, moqri flimkien mal-Artikolu 4(3) UE, jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li ma jieħdux jew li ma jżommux fis-seħħ miżuri, ta’ natura leġiżlattiva jew regolamentari, li jkunu jistgħu jeliminaw l-effetti utli tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għall-impriżi (39) . Barra minn hekk, skont l-Artikolu 106(1) TFUE, fir-rigward tal-impriżi pubbliċi u l-impriżi mogħtija drittijiet speċjali jew esklużivi, l-Istati Membri la għandhom jiddekretaw u lanqas iżommu fis-seħħ miżuri kuntrarji għar-regoli fit-trattati, b’mod partikolari għal dawk li hemm fl-Artikoli 18 TFUE u 101 TFUE sa 109 TFUE inklużi, mingħajr ħsara għall-Artikolu 106(2) TFUE. (40)

62. Συμπερασματικώς, προτείνω στο Δικαστήριο να δώσει αρνητική απάντηση τόσο στο πρώτο όσο και στο δεύτερο ερώτημα.

59. L-ebda wieħed minn dawn il-prinċipji ma huwa utli għall-każ ta’ Compass‑Datenbank. Id-dispożizzjonijiet rilevanti tal-liġi Awstrijaka ma humiex qed jagħmlu r-regoli tal-kompetizzjoni tal-Unjoni ineffettivi. Ma hemm xejn f’din il-ġurisprudenza li jobbliga Stat Membru jirrilaxxa d-data lill-operaturi ekonomiċi, jew b’xi mod ieħor jiffaċilita l-ħolqien ta’ swieq ġodda, fin-nuqqas ta’ miżuri tas-suq intern li huma intiżi sabiex jiftħu l-kompetizzjoni f’industriji li tradizzjonalment tmexxew bħala monopolji tal-Istat (41) .

Γ – Το τρίτο προδικαστικό ερώτημα

60. Il-fatti ta’ din il-kawża lanqas ma jikkorrispondu mas-sitwazzjoni li fiha impriża tingħata drittijiet speċjali jew esklużivi. Għall-kuntrarju, il-projbizzjoni dwar l-użu mill-ġdid u l-kummerċjalizzazzjoni tad-data miżmuma fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, lil hinn mill-attivitajiet tal-aġenziji intermedjarji li jikkonsistu fl-għoti tal-faċilità ta’ aċċess online għad-database, tapplika għal kulħadd u mhux biss għal Compass‑Datenbank. Fil-fatt, fl-istat attwali tad-dritt tal-Unjoni, “il-persuna li tkun bniet database tista’ tirriżerva dritt għal aċċess esklużiv għad-database tagħha għaliha nfisha jew tirriżerva l-aċċess għal din id-database għal persuni speċifiċi [...], jew tissuġġetta dan l-aċċess għal kundizzjonijiet partikolari, pereżempju ta’ natura finanzjarja” (42) . Kif diġà semmejt, id-Direttiva 2003/98 “ma timponix obbligu” fuq l-Istati Membri sabiex “jippermettu l-użu mill-ġdid tad-dokumenti” (43) .

63. Δεδομένου ότι πρότεινα να δοθεί αρνητική απάντηση στα δύο πρώτα ερωτήματα, παρέλκει η απάντηση στο τρίτο προδικαστικό ερώτημα. Ωστόσο, θα αναπτύξω ορισμένες παρατηρήσεις οι οποίες ενδέχεται να αποδειχθούν χρήσιμες για το Δικαστήριο εφόσον αποφασίσει ότι η Δημοκρατία της Αυστρίας, είτε συλλέγοντας τα δεδομένα του μητρώου εταιριών είτε θέτοντας τα δεδομένα αυτά στη διάθεση του κοινού, ή σε αμφότερες τις περιπτώσεις, ασκεί, στην πραγματικότητα, οικονομική δραστηριότητα.

61. Il-Gvernijiet tal-Awstrija, tal-Olanda u tal-Portugall jinvokaw ukoll l-Artikolu 7 tad-Direttiva 96/9 dwar il-protezzjoni legali tad-databases u d-dritt sui generis għall-protezzjoni ta’ dik id-database (44) . Madankollu, fl-opinjoni tiegħi, dan huwa irrilevanti għal kollox biex jiġi ddeterminat jekk projbizzjoni dwar l-użu mill-ġdid tad-data hijiex attività pubblika jew ekonomika skont l-Artikolu 102 TFUE. Jidher ċar li l-entitajiet pubbliċi jistgħu jinvokaw id-drittijiet tagħhom taħt id-dritt privat biex jipproteġu l-kompiti pubbliċi tagħhom, bħall-projbizzjoni, invokata mill-proprjetarju ta’ biċċa art, ta’ dħul mhux permess fi stabbiliment militari. Min-naħa l-oħra, id-dritt sui generis jidħol fis-seħħ fil-kuntest tat-tielet domanda preliminari, fid-determinazzjoni ta’ jekk u meta s-sid tad-dritt ta’ proprjetà intellettwali jistax jiġġiegħel joħroġ liċenzja.

64. Με το ερώτημα αυτό ζητείται από το Δικαστήριο να αποσαφηνίσει τις αρχές που τέθηκαν με τις αποφάσεις Magill και IMS Health («θεωρία της αναγκαίας υποδομής») και να εξετάσει τη δυνατότητα εφαρμογής τους σε περίπτωση που δεν υφίσταται αγορά προηγούμενου σταδίου, καθόσον τα προστατευόμενα δεδομένα συλλέγονται και αποθηκεύονται σε βάση δεδομένων (στο μητρώο εταιριών) στο πλαίσιο της άσκησης δημόσιας εξουσίας. Το ζήτημα αυτό τίθεται μόνον εφόσον κριθεί ότι η Δημοκρατία της Αυστρίας ενεργούσε ως επιχείρηση υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις της υπόθεσης της κύριας δίκης.

62. Bħala konklużjoni, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja għandha twieġeb fin-negattiv għall-ewwel u t-tieni domandi preliminari.

65. Κατ’ αρχάς, πρέπει να προσδιοριστεί η αγορά προηγούμενου σταδίου (45) . Τούτο διότι χωρίς δεσπόζουσα θέση στην αγορά αυτή δεν είναι δυνατό να συντρέχει περίπτωση κατάχρησης στην αγορά του επόμενου σταδίου, η οποία καλείται επίσης ενίοτε γειτονική ή παράγωγη αγορά. Εν προκειμένω, πέραν της παράλληλης αγοράς της online πρόσβασης στα μη επεξεργασμένα δεδομένα του μητρώου εταιριών μέσω των Πρακτορείων, δεν υπάρχει αγορά προηγούμενου σταδίου που να αφορά τη συγκεντρωτική πρόσβαση σε νομίμως διαθέσιμα προς επαναχρησιμοποίηση δεδομένα του μητρώου εταιριών, από τα οποία η Compass-Datenbank θα μπορούσε να αντλήσει για να προσφέρει μια εμπλουτισμένη υπηρεσία. Αντιθέτως, το προηγούμενο στάδιο χαρακτηρίζεται από δύο λειτουργίες: αφενός, τη συλλογή και την καταχώριση των δεδομένων και, αφετέρου, τη διασφάλιση της πρόσβασης σε αυτά. Οι δύο υποθέσεις στις οποίες αναφέρεται το προδικαστικό ερώτημα ως κρίσιμες για την επίλυση της υπό κρίση διαφοράς, δηλαδή οι υποθέσεις Magill και IMS Health, ήσαν αρκετά διαφορετικές.

C – It-tielet domanda preliminari

66. Στην υπόθεση Magill, οι επιχειρήσεις οι οποίες κρίθηκε ότι υπέπεσαν σε κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στο μέτρο που δεν χορήγησαν άδεια χρήσης των προγραμμάτων των εκπομπών τους, με συνέπεια να καταστήσουν αδύνατη τη δημιουργία μιας αγοράς για ολοκληρωμένους τηλεοπτικούς οδηγούς, είχαν αναμφίβολα δεσπόζουσα θέση στην προηγούμενου σταδίου αγορά των πληροφοριών σχετικά με τα προγράμματα των τηλεοπτικών σταθμών, μέσω του de facto μονοπωλίου τους επί των οικείων πληροφοριών (46) . Αυτή η δεσπόζουσα θέση λειτουργούσε ως μοχλός πίεσης στη δυνητική αγορά επόμενου σταδίου, όπου θα μπορούσε να εμφανιστεί ανταγωνισμός. Στην υπόθεση Magill, η RTE και η ITP επιδίωξαν να εξασφαλίσουν ότι μόνον οι αντισυμβαλλόμενοί τους, οι οποίοι είχαν λάβει από τις ως άνω εταιρίες σχετική άδεια και ασκούσαν δραστηριότητες στην αγορά προηγούμενου σταδίου, θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν εμπορικώς τα προγράμματα των τηλεοπτικών τους εκπομπών, προς αποτροπή της ανάδυσης μιας αγοράς επόμενου σταδίου για ολοκληρωμένους τηλεοπτικούς οδηγούς.

63. Peress li weġibt għall-ewwel żewġ domandi preliminari fin-negattiv, ma jeħtieġx li nwieġeb ukoll għat-tielet domanda preliminari. Madankollu, ser nagħmel ir-rimarki li ġejjin li jistgħu jkunu ta’ għajnuna għall-Qorti tal-Ġustizzja f’każ li tiddeċiedi li l-Awstrija fil-fatt kienet qed twettaq attività ekonomika billi tiġbor id-data li hemm fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, jew billi għamlitha disponibbli lill-pubbliku, jew it-tnejn li huma.

67. Ομοίως, στην υπόθεση IMS Health, ζητήθηκε να υποχρεωθεί να χορηγήσει άδεια μια επιχείρηση η οποία ασκούσε οικονομική δραστηριότητα και κατείχε δεσπόζουσα θέση στην οικεία αγορά της παρουσίασης δεδομένων σχετικών με τις περιφερειακές πωλήσεις φαρμακευτικών προϊόντων. Μια προστατευόμενη δυνάμει δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας «δομή μωσαϊκού» που είχε αναπτύξει η επιχείρηση αυτή για την παρουσίαση των στοιχείων των πωλήσεων κατέστη ο κανόνας στον συγκεκριμένο τομέα δραστηριότητας, προσδίδοντας δεσπόζουσα θέση στην εν λόγω επιχείρηση. Το Δικαστήριο παρατήρησε ότι η άρνηση της κατέχουσας δεσπόζουσα θέση επιχείρησης να παραχωρήσει σε ανταγωνιστή άδεια χρήσης της δομής μωσαϊκού θα συνιστούσε καταχρηστική συμπεριφορά μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις (47) . Σε όλες τις περιπτώσεις που αφορούν την άσκηση αποκλειστικού δικαιώματος πρέπει να πληρούνται τρεις σωρευτικές προϋποθέσεις: (i) η άρνηση να εμποδίζει την εμφάνιση νέου προϊόντος για το οποίο υπάρχει εν δυνάμει ζήτηση εκ μέρους των καταναλωτών, (ii) να είναι αδικαιολόγητη, και (iii) να μπορεί να αποκλείσει κάθε μορφή ανταγωνισμού σε μια παράγωγη αγορά (48) .

64. Permezz ta’ din id-domanda preliminari, il-Qorti tal-Ġustizzja qed tintalab tipprovdi gwida dwar il-prinċipji kkonstatati fil-sentenzi “Magill” u IMS Health (“id-duttrina tal-faċilitajiet essenzjali”) u teżamina l-applikabbiltà tagħhom fejn ma hemmx “suq upstream” peress li d-data protetta hija miġbura u maħżuna f’database (ir-reġistru tal-kumpanniji u tal-kummerċ) tul il-kors tal-involviment f’attivitajiet pubbliċi. Din id-domanda preliminari hija rilevanti biss jekk l-Awstrija titqies li aġixxiet bħala impriża fiċ-ċirkustanzi tal-kawża prinċipali.

68. Εν προκειμένω, η απόφαση περί παραπομπής δεν παρέχει επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την αγορά του επόμενου σταδίου. Δεν αμφισβητείται ότι η Compass-Datenbank επιθυμεί να εκμεταλλευτεί για εμπορικούς σκοπούς, στο πλαίσιο μιας εξελιγμένης υπηρεσίας παροχής εταιρικών πληροφοριών, τα μη επεξεργασμένα δεδομένα του μητρώου εταιριών που τηρεί το αυστριακό Δημόσιο. Ωστόσο, τίποτε δεν είναι γνωστό σχετικά με τη θέση της Compass-Datenbank στην εν λόγω αγορά από πλευράς κρίσιμων στοιχείων, όπως τι μερίδιο της αγοράς κατέχει συγκριτικά με τους ανταγωνιστές της, εφόσον πράγματι υπάρχουν ανταγωνιστές. Όπως έχει επισημάνει το Δικαστήριο, «η οριοθέτηση της έχουσας εν προκειμένω σημασία αγοράς με βάση το προϊόν και τη γεωγραφική περιοχή, καθώς και ο υπολογισμός των μεριδίων αγοράς που διαθέτουν οι διάφορες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην αγορά αυτή, αποτελούν το σημείο αφετηρίας για κάθε εκτίμηση καταστάσεως από πλευράς δικαίου του ανταγωνισμού» (49) . Εφόσον το Δικαστήριο δεν είναι σε θέση να πραγματοποιήσει την ως άνω εκτίμηση, θα κρίνει την αίτηση για την έκδοση προδικαστικής αποφάσεως απαράδεκτη (50) .

65. Jeħtieġ li nibda bl-identifikazzjoni tas-suq upstream (45) . Dan minħabba li n-nuqqas ta’ dominanza f’dan is-suq ifisser li ma jistax ikun hemm abbuż fis-suq downstream, li xi kultant jissejjaħ is-suq sekondarju jew derivattiv. F’din il-kawża, hemm suq parallel fl-aċċess online għad-data mhux ipproċessata tar-reġistru tal-kumpanniji u tal-kummerċ permezz ta’ aġenziji intermedjarji, iżda ma hemmx suq upstream fl-aċċess bil-kwantità għad-data tar-reġistru tal-kumpanniji u tal-kummerċ li huwa legalment disponibbli għall-użu mill-ġdid, u li minnu Compass‑Datenbank tista’ tieħu biex tipproduċi prodott imsaħħaħ. Minflok, hemm żewġ funzjonijiet upstream; wieħed li jwassal għall-ġbir u r-reġistrazzjoni tad-data, u ieħor li jiżgura l-aċċess għalih. Iż-żewġ kawżi li huma essenzjali għar-riżoluzzjoni ta’ din il-kwistjoni, jiġifieri s-sentenzi Magill u IMS Health, kienu pjuttost differenti.

69. Δεν προκύπτει από την απόφαση περί παραπομπής αν υπάρχουν σημαντικοί ανταγωνιστές της Compass-Datenbank, οι οποίοι παρέχουν στο κοινό εταιρικές πληροφορίες αντίστοιχες προς τις περιεχόμενες στη βάση δεδομένων της Compass-Datenbank. Αν δεν υφίσταται ανταγωνισμός, τότε μάλλον η Compass-Datenbank κατέχει δεσπόζουσα θέση, απορρέουσα από την ιδιότητα που είχε στο παρελθόν ως εκδότρια του Zentralblatt. Επιπλέον, η Compass-Datenbank λαμβάνει τα επίμαχα δεδομένα έναντι τιμήματος που η Δημοκρατία της Αυστρίας θεωρεί πολύ χαμηλό, μετά τη διάταξη την οποία εξέδωσε το 2002 το Oberster Gerichtshof, στηριζόμενο σε μια νομική βάση που δεν διευκρινίζεται επακριβώς στην απόφαση περί παραπομπής. Εντούτοις, η Compass-Datenbank ζητεί εν προκειμένω, κατ’ ουσίαν, προνομιακή πρόσβαση στο μητρώο εταιριών, υπό οικονομικούς και νομικούς όρους ευνοϊκότερους από τους γενικώς ισχύοντες. Για τον λόγο αυτό, δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως, από πλευράς πραγματικών περιστατικών, αν η προσαπτόμενη κατάχρηση αφορά την τιμολόγηση, την άρνηση παροχής υπηρεσίας ή την πρόσβαση σε αναγκαία υποδομή.

66. Fis-sentenza Magill, l-impriżi li nstabu li abbużaw mill-pożizzjoni dominanti tagħhom billi rrifjutaw li jipprovdu liċenzja fuq l-iskedi ta’ programmi tagħhom, u b’hekk ipprekludew il-ħolqien ta’ suq fil-gwidi komprensivi tal-programmi televiżivi, kienu bla dubju dominanti fis-suq upstream tal-informazzjoni marbuta mal-programmi televiżivi permezz ta’ monopolju de facto fuq l-informazzjoni użata għall-kumpilazzjoni tal-listi għall-programmi televiżivi (46) . Din id-dominanza upstream ipprovdiethom b’iżjed qawwa f’suq potenzjalment downstream li fih kien hemm il-kompetizzjoni potenzjali. Fis-sentenza Magill, RTE u ITP riedu jirriżervaw l-esplojtazzjoni kummerċjali tal-iskedi tal-programmi għall-persuni awtorizzati minnhom li jaġixxu fis-suq upstream b’esklużjoni tal-ħolqien tas-suq downstream tal-gwidi komprensivi tal-programmi televiżivi.

70. Ανακύπτει περαιτέρω το ζήτημα τι ακριβώς συνιστά την αναγκαία υποδομή που ελέγχει το αυστριακό Δημόσιο. Δύο πιθανές απαντήσεις είναι ότι πρόκειται είτε για το ειδικής φύσεως δικαίωμα επί της βάσης δεδομένων του μητρώου εταιριών είτε για την πρόσβαση στα δεδομένα του μητρώου εταιριών που δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί. Σε κάθε περίπτωση, ως ελεγχόμενη υποδομή δεν μπορεί να νοούνται τα ίδια τα μη επεξεργασμένα δεδομένα, δεδομένου ότι πρόσβαση σε αυτά παρέχεται σε όλους, υπό όρους που δεν εισάγουν διακρίσεις, μέσω των Πρακτορείων (51) .

67. B’mod simili, fis-sentenza IMS Health, l-impriża li kontrieha ntalbet liċenzja obbligatorja kienet qed twettaq attività ekonomika u dominanti fis-suq rilevanti, jiġifieri l-preżentazzjoni lil kumpanniji farmaċewtiċi ta’ data tal-bejgħ reġjonali li tikkonċerna l-prodotti farmaċewtiċi. L-“istrutturi tal-briks” protetti mid-drittijiet tal-awtur, li bihom l-impriża ppreżentat id-data tal-bejgħ, kienu saru l-istandard fl-industrija u kienu poġġew l-impriża f’pożizzjoni dominanti. Il-Qorti tal-Ġustizzja osservat li r-rifjut tal-impriża dominanti li tagħti liċenzja fuq l-istruttura tal-briks lil kompetitur ikun jinvolvi mġiba abbużiva f’ċirkustanzi eċċezzjonali biss (47) . Fil-każijiet kollha tal-eżerċizzju ta’ liċenzja esklużiva, jeħtieġ li jiġu sodisfatti tliet kundizzjonijiet kumulattivi: (i) ir-rifjut għandu jipprekludi l-ħolqien ta’ prodott ġdid li għalih hemm domanda potenzjali tal-konsumatur, (ii) li r-rifjut ma għandux ikun iġġustifikat, u (iii) ir-rifjut għandu jkun tali li jeskludi kwalunkwe kompetizzjoni fis-suq sekondarju (48) .

71. Έχω ήδη καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μια απαγόρευση της επαναχρησιμοποίησης δεδομένων υπό όρους που δεν εισάγουν διακρίσεις αποτελεί επιλογή στο πλαίσιο της άσκησης κυβερνητικής πολιτικής, η οποία επιτρέπεται βάσει της ένατης αιτιολογικής σκέψης και του άρθρου 3 της οδηγίας 2003/98. Ωστόσο, δεν χωρεί αμφιβολία ότι τόσο η άρνηση της Δημοκρατίας της Αυστρίας να παράσχει νέα και ενημερωμένα δεδομένα όσο και η απαγόρευση της επαναχρησιμοποίησης καθιστούν, στην πράξη, αδύνατη την παροχή μιας υπηρεσίας για την οποία υφίσταται, κατά τα φαινόμενα, διαπιστωμένη ζήτηση. Εντούτοις, όπως επισήμανε ο γενικός εισαγγελέας F. G. Jacobs στην υπόθεση Bronner, η επιβολή σε δικαιούχο δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας της υποχρέωσης να χορηγήσει άδεια, «είτε νοείται ως εφαρμογή της θεωρίας [της αναγκαίας υποδομής] είτε, πιο παραδοσιακά, ως απάντηση στην άρνηση προμηθεύσεως αγαθών ή παροχής υπηρεσιών, δεν μπορεί να δικαιολογηθεί, από την άποψη της πολιτικής του ανταγωνισμού, παρά μόνον στις περιπτώσεις κατά τις οποίες η κατέχουσα δεσπόζουσα θέση επιχείρηση δεσπόζει πραγματικά στην παραπλήσια αγορά»(52) .

68. F’din il-kawża, hemm nuqqas ta’ informazzjoni fid-deċiżjoni tar-rinviju dwar is-suq downstream rilevanti. Nafu li Compass‑Datenbank tixtieq tikkummerċjalizza u tissupplimenta d-data mhux ipproċessata tar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji miżmum mill-Istat Awstrijak fil-forma ta’ servizz ta’ informazzjoni kummerċjali żviluppata. Madankollu, ma nafu xejn dwar il-pożizzjoni ta’ Compass‑Datenbank fis-suq f’servizz hekk żviluppat fl-aspetti fundamentali, fosthom is-sehmhom fis-suq, u kif dan jitqabbel mas-sehem tal-parteċipanti l-oħra, jekk fil-fatt jeżistu. Kif osservat il-Qorti tal-Ġustizzja, “id-delimitazzjoni tas-suq rilevanti mill-aspett tal-prodott u taż-żona ġeografika, kif ukoll il-kalkolu tal-ishma fis-suq miżmuma mid-diversi impriżi li joperaw f’dan is-suq, jikkostitwixxu l-punt tat-tluq ta’ kull evalwazzjoni ta’ sitwazzjoni fid-dawl tad-dritt tal-kompetizzjoni” (49) . Jekk il-Qorti tal-Ġustizzja ma hijiex kapaċi tagħmel din l-evalwazzjoni, għandha tiddikjara d-deċiżjoni tar-rinviju inammissibbli (50) .

72. Είναι αμφίβολο κατά πόσον η άρνηση παροχής και η απαγόρευση επαναχρησιμοποίησης στην προκειμένη περίπτωση καθιστούν αδύνατο τον ανταγωνισμό στην παράγωγη αγορά. Θεωρητικώς, αν η απαγόρευση επαναχρησιμοποίησης εφαρμοζόταν στην πράξη, όπερ μάλλον δεν συμβαίνει μέχρι στιγμής, θα απέκλειε το ενδεχόμενο δημιουργίας της παράγωγης αγοράς και, ως εκ τούτου, κάθε ανταγωνισμό στην αγορά αυτή, εφ όσον η επαναχρησιμοποίηση των δεδομένων του μητρώου εταιριών κρινόταν απολύτως αναγκαία, κατά την έννοια της σχετικής νομολογίας του Δικαστηρίου (53), για την παροχή μιας πραγματικής υπηρεσίας παροχής εταιρικών πληροφοριών. Ωστόσο, η άρνηση παροχής συγκεντρωτικής πρόσβασης σε νέα και ενημερωμένα δεδομένα δεν είναι, αυτή καθ’ εαυτήν, ικανή να εξαλείψει κάθε πιθανότητα ανταγωνισμού στην παράγωγη αγορά. Προκαλεί, απλώς, μια καθυστέρηση στην παρουσίαση ενημερωμένων στοιχείων, στο πλαίσιο μιας υπηρεσίας όπως αυτή που προσφέρει η Compass-Datenbank, και αυξάνει το κόστος της παροχής της.

69. Ma hemmx informazzjoni fit-talba għal deċiżjoni preliminari dwar jekk hemmx kompetituri sinjifikattivi għal Compass‑Datenbank li qed joffru servizzi ta’ informazzjoni kummerċjali li jikkompetu mad-database ta’ Compass‑Datenbank. Jekk dawn ma jeżistux, allura Compass‑Datenbank tidher li għandha pożizzjoni dominanti, derivata ovvjament mill-pożizzjoni storika tagħha bħala l-editur tal-Zentralblatt. Compass‑Datenbank kienet kapaċi wkoll tirċievi d-data li teħtieġ wara l-ordni tal-Oberster Gerichtshof tal-2002, li l-bażi legali tagħha ma hijiex spjegata fid-deċiżjoni tar-rinviju, għal prezz li l-Awstrija tqis li huwa baxx wisq. Madankollu, f’din il-kawża Compass‑Datenbank essenzjalment qed tfittex aċċess privileġġat għad-data fir-reġistru tal-kumpanniji u tal-kummerċ b’kundizzjonijiet ekonomiċi u legali li huma iżjed favorevoli minn dawk applikati għal oħrajn. Għal dawn ir-raġunijiet, hemm ċerta indeterminatezza fattwali f’din il-kawża dwar jekk l-allegat abbuż huwiex marbut mal-iffissar tal-prezz, mar-rifjut li jiġi pprovdut servizz jew mal-aċċess għal faċilità essenzjali.

V – Πρόταση

70. Tqum ukoll il-problema li jiġi ddeterminat liema hija l-faċilità essenzjali rilevanti miżmuma mill-Istat Awstrijak. Iż-żewġ kandidati ovvji huma d-dritt sui generis għad-data bank tar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji, jew l-aċċess għad-data li għadha ma ġietx żvelata tar-reġistru tal-kummerċ u l-kumpanniji. Fi kwalunkwe każ, il-faċilità li ġiet irrifjutata ma tistax tkun l-aċċess għad-data mhux ipproċessata bħala tali, għaliex din hija pprovduta lil kulħadd taħt kundizzjonijiet mhux diskriminatorji permezz ta’ aġenziji intermedjarji (51) .

73. Για τους ανωτέρω λόγους, προτείνω στο Δικαστήριο να απαντήσει ως εξής στα ερωτήματα του αυστριακού Oberster Gerichtshof:

71. Diġà kkonkludejt li projbizzjoni nondiskriminatorja dwar l-użu mill-ġdid hija eżerċizzju ta’ politika tal-gvern, u xi ħaġa li hija permessa mill-premessa 9 u mill-Artikolu 3 tad-Direttiva 2003/98. Madankollu, ma jistax jinċaħad li r-rifjut tal-Awstrija li tipprovdi data reċenti u aġġornata u l-projbizzjoni dwar l-użu mill-ġdid effettivament jipprekludu l-provvista ta’ servizz li għalih jidher li hemm domanda evidenti mill-konsumatur. Minkejja dan, kif ikkonkluda l-Avukat Ġenerali Jacobs fis-sentenza Bronner, ordni li tirrikjedi l-għoti ta’ dritt ta’ proprjetà intellettwali, “kemm jekk mifhum bħala applikazzjoni tad-duttrina tal-faċilitajiet essenzjali jew, b’mod iktar tradizzjonali, bħala reazzjoni għar-rifjut ta’ provvista ta’ oġġetti jew servizzi, tista’ tkun iġġustifikata biss, fuq il-livell tal-politika ta’ kompetizzjoni, f’każijiet li fihom l-impriża dominanti għandha kontroll sħiħ tas-suq relatat” (52) .

Το άρθρο 102 ΣΛΕΕ έχει την έννοια ότι δημόσια αρχή δεν ενεργεί ως επιχείρηση στο μέτρο που αποθηκεύει σε βάση δεδομένων (μητρώο εταιριών) τα στοιχεία τα οποία οι επιχειρήσεις είναι υποχρεωμένες εκ του νόμου να δηλώνουν. Ούτε ενεργεί ως επιχείρηση στο μέτρο που επιτρέπει την αναζήτηση στοιχείων στη βάση δεδομένων και τη δημιουργία αντιγράφων από αυτή, αλλά απαγορεύει κάθε περαιτέρω χρήση των δεδομένων, στηριζόμενη είτε στο ειδικής φύσεως δικαίωμά της ως δημιουργός της βάσης δεδομένων είτε σε άλλους λόγους.

72. Huwa dubjuż jekk ir-rifjut li jiġi konkluż ftehim u l-projbizzjoni fuq l-użu mill-ġdid jeskludux, f’din il-kawża, kwalunkwe kompetizzjoni fis-suq sekondarju. Teoretikament, kieku l-projbizzjoni dwar l-użu mill-ġdid kellha tiġi effettivament infurzata, li ma jidhirx li kien il-każ s’issa, din tipprekludi l-eżistenza tas-suq sekondarju u b’konsegwenza ta’ dan, kwalunkwe kompetizzjoni li tirriżulta minnu, sakemm dak l-użu mill-ġdid tad-data fir-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji kien indispensabbli, fis-sens preskritt mill-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (53), għall-provvista ta’ kwalunkwe servizz ta’ informazzjoni kummerċjali sinjifikattiv li jikkonċerna l-impriżi. Madankollu, ir-rifjut tal-provvista fil-forma ta’ aċċess bil-kwantità għal data ġdida u aġġornata ma huwiex, fih innifsu, kapaċi li jeskludi l-kompetizzjoni fis-suq sekondarju. Dan jikkawża biss dewmien fil-preżentazzjoni ta’ prodotti aġġornati, bħas-servizz ipprovdut minn Compass‑Datenbank, u jżid l-ispiża tal-provvista tagħhom.

(1) .

V – Konklużjoni

(2) – Πρώτη οδηγία 68/151/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 1968, περί συντονισμού των εγγυήσεων που απαιτούνται στα Κράτη μέλη εκ μέρους των εταιριών, κατά την έννοια του άρθρου 58, δεύτερη παράγραφος, της συνθήκης, για την προστασία των συμφερόντων των εταίρων και των τρίτων, με σκοπό να καταστούν οι εγγυήσεις αυτές ισοδύναμες (ΕΕ ειδ. έκδ. 06/001, σ. 80), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2003/58/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Ιουλίου 2003, για τροποποίηση της οδηγίας 68/151/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις απαιτήσεις δημοσιότητας για ορισμένες μορφές εταιριών (ΕΕ L 221, σ. 13).

73. Abbażi tar-raġunijiet ippreżentati iktar ’il fuq, nipproponi li l-Qorti tal-Ġustizzja tirrispondi għad-domandi preliminari mressqa mill-Oberster Gerichtshof kif ġej:

(3) – Οδηγία 96/9/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 1996, για τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων (EE L 77, σ. 20).

L-Artikolu 102 TFUE għandu jiġi interpretat fis-sens li awtorità pubblika ma tkunx qed taġixxi bħala impriża jekk tissejvja f’database (reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji) l-informazzjoni mogħtija mill-impriżi abbażi ta’ obbligi legali ta’ żvelar. Tali awtorità lanqas ma tkun qed taġixxi bħala impriża meta tippermetti l-konsultazzjoni u l-ħolqien ta’ estratti stampati tar-reġistru, iżda tipprojbixxi kwalunkwe użu iktar estensiv tad-data, kemm jekk tibbaża ruħha fuq drittijiet sui generis għall-protezzjoni bħala dik li ħolqot id-database jew fuq raġunijiet oħra.

(4) – Οδηγία 2003/98 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Νοεμβρίου 2003, για την περαιτέρω χρήση πληροφοριών του δημοσίου τομέα (ΕΕ L 345, σ. 90).

(1) .

(5) – BGBl αριθ. 10/1991.

(2) – L-Ewwel Direttiva tal-Kunsill 68/151/KEE, tad-9 ta’ Marzu 1968, dwar il-koordinazzjoni ta’ salvagwardji li, għall-protezzjoni tal-interessi ta’ membri u oħrajn, jeħtieġu mill-Istati Membri minn kumpanniji fis-sens tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 58 tat-Trattat, bil-għan li tagħmel dawn is-salvagwardji ekwivalenti f’kull parti tal-Komunità (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 3), kif emendata bid-Direttiva 2003/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-15 ta’ Lulju 2003, li temenda d-Direttiva tal-Kunsill 68/151/KEE rigward ir-rekwiżiti ta’ żvelar fir-rigward ta’ ċerti tipi ta’ kumpanniji (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 17, Vol. 1, p. 304).

(6) – Ο εκπρόσωπος της Αυστρίας εξήγησε κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση ότι η λύση αυτή προκρίθηκε για τον λόγο και μόνον ότι δεν υπήρχε δημόσια υποδομή για online έκδοση τιμολογίων και είσπραξη των τελών που επιβάλλονται σε περίπτωση αναζητήσεως στοιχείων του μητρώου εταιριών μέσω Διαδικτύου.

(3) – Direttiva 96/9/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tal-11 ta’ Marzu 1996, dwar il-protezzjoni legali ta’ databases (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 15, p. 459).

(7) – BGBl . II αριθ. 240/1999.

(4) – Direttiva 2003/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, tas-17 ta’ Novembru 2003, dwar l-użu mill-ġdid ta’ informazzjoni tas-settur pubbliku (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 13, Vol. 32, p. 701).

(8) – Η Compass-Datenbank υποστηρίζει με τις γραπτές της παρατηρήσεις ότι πριν από το 1998 δεν είχε αναγνωριστεί ότι το αυστριακό Δημόσιο έχει δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας επί των δημόσιων μητρώων.

(5) – BGBl. Nr. 10/1991.

(9) – BGBl. I αριθ. 135/2005. Το ζήτημα αυτό δεν αναλύεται λεπτομερώς στην απόφαση περί παραπομπής, ούτε υπάρχει μνεία της διατάξεως την οποία παρέθεσα ανωτέρω. Επισημαίνω, πάντως, ότι το άρθρο 7 του IWG προβλέπει ότι η αμοιβή που χρεώνουν οι αρχές για την περαιτέρω χρήση δημόσιων δεδομένων δεν πρέπει να υπερβαίνει το σχετικό κόστος, λαμβανομένου υπόψη ενός εύλογου περιθωρίου κέρδους.

(6) – Ir-rappreżentant tal-Awstrija spjega fis-seduta li din is-soluzzjoni ġiet adottata għall-unika raġuni li ma kienx hemm infrastruttura statali għal ħruġ ta’ fatturi online u pagamenti marbuta ma’ konsultazzjonijiet fuq l-internet tar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji.

(10) Συλλογή 1995, σ. Ι‑743, και Συλλογή 2004, σ. Ι‑5039, αντίστοιχα.

(7) – BGBl. II Nr. 240/1999.

(11) – Κατά την επ’ ακροατηρίου συζήτηση αναφέρθηκε ότι πρόκειται για αδελφή εταιρία της Compass-Datenbank.

(8) – Skont l-osservazzjonijiet bil-miktub ta’ Compass‑Datenbank, qabel l-1998 l-Istat Awstrijak ma gawdiex il-protezzjoni tal-liġi dwar id-drittijiet tal-awtur fir-rigward tar-reġistri pubbliċi.

(12) – Βλ. αποφάσεις της 23ης Απριλίου 1991, C‑41/90, Höfner και Elser (Συλλογή 1991, σ. I‑1979, σκέψη 21), της 16ης Μαρτίου 2004, C‑264/01, C‑306/01, C‑354/01 και C‑355/01, AOK-Bundesverband κ.λπ. (Συλλογή 2004, σ. I‑2493, σκέψη 59), και της 19ης Ιανουαρίου 1994, C‑364/92, SAT Fluggesellschaft κατά Eurocontrol (Συλλογή 1994, σ. Ι‑43, σκέψη 18).

(9) – BGBl. I Nr. 135/2005. Din il-kwistjoni ma hijiex spjegata fid-dettall fid-deċiżjoni għal rinviju, u lanqas ma hija d-dispożizzjoni rilevanti li kkwotajt. Madankollu, nosserva li l-Artikolu 7 tal-IWG jipprovdi li r-remunerazzjoni imposta mill-awtoritajiet għall-użu mill-ġdid ta’ data fis-settur pubbliku ma għandhiex teċċedi l-ispejjeż relatati, b’marġni raġonevoli ta’ profitti miżjuda.

(13) – Βλ. αποφάσεις της 10ης Σεπτεμβρίου 2009, C‑206/08, Eurawasser (Συλλογή 2009, σ. I‑8377, σκέψεις 53 έως 57), και της 10ης Μαρτίου 2011, C‑274/09, Privater Rettungsdienst και Krankentransport Stadler (που δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψεις 24 και 25). Σύμφωνα με το παράγωγο δίκαιο της Ένωσης, οι συμβάσεις παραχώρησης δημόσιας υπηρεσίας παρουσιάζουν τα ίδια χαρακτηριστικά με μια σύμβαση υπηρεσιών, εκτός από το γεγονός ότι το εργολαβικό αντάλλαγμα συνίσταται είτε αποκλειστικά στο δικαίωμα εκμετάλλευσης της υπηρεσίας είτε στο δικαίωμα αυτό σε συνδυασμό με καταβολή αμοιβής.

(10) – Ma tapplikax għall-verżjoni Maltija.

(14) – Βλ. προαναφερθείσες αποφάσεις Eurawasser, σκέψεις 67 και 68, και Privater Rettungsdienst και Krankentransport Stadler, σκέψη 26.

(11) – Fis-seduta ġie ddikjarat li l-aġenzija intermedjarja hija kumpannija sister ta’ Compass‑Datenbank.

(15) – Απόφαση της 3ης Ιουνίου 2010, C‑203/08, Sporting Exchange (Συλλογή 2010, σ. I‑4695, σκέψη 39).

(12) – Ara s-sentenzi tat-23 ta’ April 1991, Höfner u Elser, C‑41/90, Ġabra p. I‑1979, punt 21; tas-16 ta’ Marzu 2004, AOK Bundesverband et C‑264/01, C‑306/01, C‑354/01 u C‑355/01, Ġabra p. I‑2493, punt 59, tad-19 ta’ Jannar 1994, SAT Fluggesellschaft, C‑364/92, Ġabra p. I‑43, punt 18.

(16) – Όπ.π.

(13) – Sentenzi tal-10 ta’ Settembru 2009, Eurawasser, C‑206/08, Ġabra p. I‑8377, punti 53 sa 57; u tal-10 ta’ Marzu 2011, Privater Rettungsdienst und Krankentransport Stadler, C‑274/09, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punti 24 u 25. Skont il-leġiżlazzjoni sekondarja tal-Unjoni, konċessjoni ta’ servizzi hija kuntratt tal-istess tip bħal kuntratt pubbliku għal servizzi, bl-eċċezzjoni tal-fatt li servizzi jiġu pprovduti biss inkambju għad-dritt li jintuża s-servizz jew f’dan id-dritt flimkien ma’ ħlas.

(17) – Αντιθέτως, χρήζει ενδελεχέστερης εξέτασης το ζήτημα αν το δικαστικό τέλος πρόσβασης στο μητρώο εταιριών για αναζήτηση στοιχείων, το οποίο επιβάλλει η Δημοκρατία της Αυστρίας στηριζόμενη στο ειδικής φύσεως δικαίωμά της επί της βάσης δεδομένων, είναι τόσο υψηλό ώστε η δραστηριότητα να καθίσταται οικονομική.

(14) – Sentenza Eurawasser, punti 67 u 68. Sentenza Privater Rettungsdienst und Kranentransport Stadler, punt 26.

(18)  – Για τον λόγο αυτό, μια πράξη του παράγωγου δικαίου της Ένωσης παύει να παράγει έννομα αποτελέσματα μόνον αν το Δικαστήριο επιβεβαιώσει ότι είναι ασύμβατη προς τις Συνθήκες στο πλαίσιο διαδικασίας ελέγχου της νομιμότητάς της. Βλ. απόφαση του Δικαστηρίου της 22ας Οκτωβρίου 1987, 314/85, Foto-Frost (Συλλογή 1987, σ. 4199).

(15) – Sentenza tat-3 ta’ Ġunju 2010, Sporting Exchange, C‑203/08, Ġabra p. I‑4695, punt 39.

(19) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση SAT Fluggesellschaft κατά Eurocontrol, σκέψη 30. Η υπογράμμιση δική μου.

(16)  – Sentenza Sporting Exchange, punt 39.

(20) – Απόφαση του Πρωτοδικείου, της 12ης Δεκεμβρίου 2006, T‑155/04, Selex Sistemi Integrati κατά Επιτροπής (Συλλογή 2006, σ. II‑4797), και κατ’ αναίρεση απόφαση του Δικαστηρίου της 26ης Μαρτίου 2009, C‑113/07 P, Selex Sistemi Integrati κατά Επιτροπής (Συλλογή 2009, σ. I‑2207).

(17) – Min-naħa l-oħra, id-domanda ta’ jekk il-miżati statutorji għall-konsultazzjoni tar-reġistri tal-kummerċ u tal-kumpanniji stabbiliti mill-Awstrija, abbażi tad-dritt sui generis tagħha għad-data bank, humiex daqstant għolja li jagħtu lill-attività natura ekonomika, tirrikjedi eżami iktar dettaljat.

(21) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση SAT Fluggesellschaft κατά Eurocontrol, σκέψη 30, απόφαση της 18ης Μαρτίου 1997, C‑343/95, Calì & Figli (Συλλογή 1997, σ. I‑1547, σκέψεις 22 και 23), και προαναφερθείσα απόφαση C‑113/07 P, Selex Sistemi Integrati κατά Επιτροπής, σκέψη 70.

(18)  – Għal din ir-raġuni, l-atti leġiżlattivi tal-UE ma jistgħux jitwarrbu sakemm il-Qorti tal-Ġustizzja ma tkunx ikkonfermat l-eżistenza tal-inkompatibbiltà mat-Trattati tul il-kors tal-proċeduri fejn il-validità ta’ miżura sekondarja hija eżaminata. Ara s-sentenza tat-22 ta’ Ottubru 1987, Foto‑Frost, 314/85, Ġabra p. 4199.

(22) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση SAT Fluggesellschaft κατά Eurocontrol, σκέψη 28, και απόφαση του Πρωτοδικείου της 12ης Δεκεμβρίου 2000, T‑128/98, Aéroports de Paris (Συλλογή 2000, σ. II‑3929, σκέψη 108). Η αρχή ότι ο διαχωρισμός είναι δυνατός επιβεβαιώθηκε από το Δικαστήριο με την απόφαση της 24ης Οκτωβρίου 2002, C‑82/01 P, Aéroports de Paris (Συλλογή 2002, σ. I‑9297, σκέψη 81).

(19) – Sentenza tad-19 ta’ Jannar 1994, SAT Fluggesellschaft, punt 30. L-enfasi hija miżjuda minni.

(23) – Βλ. αποφάσεις της 5ης Οκτωβρίου 1988, 53/87, CICRA και Maxicar (Συλλογή 1988, σ. 6039), και 238/87, Volvo (Συλλογή 1988, σ. 6211)· απόφαση της 26ης Νοεμβρίου 1998, C‑7/97, Bronner (Συλλογή 1998, σ. I‑7791)· προαναφερθείσα απόφαση I.M.S. Health· απόφαση του Πρωτοδικείου της 17ης Σεπτεμβρίου 2007, T‑201/04, Microsoft κατά Επιτροπής (Συλλογή 2007, σ. II‑3601).

(20) – Sentenza tat-12 ta’ Diċembru 2006, Selex Sistemi Integrati vs Il‑Kummissjoni, T‑155/04, Ġabra p. II‑4797 li kienet is-suġġett ta’ appell li tat lok għas-sentenza tas-26 ta’ Marzu 2009, Selex Sistemi Integrati vs Il‑Kummissjoni, C‑113/07 P, Ġabra p. I‑2207.

(24) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση SAT Fluggesellschaft κατά Eurocontrol, σκέψη 18.

(21) – Ara s-sentenzi SAT Fluggesellschaft, punt 30; tat-18 ta’ Marzu 1997, Diego Calì & Figli, C‑343/95, Ġabra p. I‑1547, punti 22 u 23, u Selex Sistemi Integrati, punt 70.

(25) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση Calì & Figli, σκέψη 17.

(22) – Ara s-sentenzi SAT Fluggesellschaft, punt 28; tat-12 ta’ Diċembru 2000, Aéroports de Paris vs Il‑Kummissjoni (T‑128/98, Ġabra p. II‑3929, punt 108, il-prinċipju tan-natura separabbli ġie affermat mill-Qorti tal-Ġustizzja fis-sentenza tal-24 ta’ Ottubru 2002, Aéroports de Paris vs Il‑Kummissjoni, C‑82/01 P, Ġabra p. I‑9297, punt 81.

(26) – Όπ.π., σκέψη 18.

(23) – Ara s-sentenzi tal-5 ta’ Ottubru 1988, CIRCA u Maxicar, 53/87, Ġabra p. 6039; tal-5 ta’ Ottubru 1988, Volvo, 238/87, Ġabra p. 6211; tas-6 ta’ April 1995, “Magill”; tas-26 ta’ Novembru 1998, Bronner, C‑7/97, Ġabra p. I‑7791; tad-29 ta’ April 2004, IMS Health, u tas-17 ta’ Settembru 2007, Microsoft vs Il‑Kummissjoni, T‑201/04, Ġabra p. II‑3601.

(27) – Βλ. προαναφερθείσες αποφάσεις SAT Fluggesellschaft κατά Eurocontrol, σκέψεις 27 έως 30, Calì & Figli, σκέψη 22, και C‑113/07 P Selex Sistemi Integrati κατά Επιτροπής, σκέψη 70.

(24) – Sentenza SAT Fluggesellschaft, punt 18.

(28) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση SAT Fluggesellschaft κατά Eurocontrol, σκέψη 28.

(25) – Ara s-sentenza tat-18 ta’ Marzu 1997, Diego Calì & Figli, punt 17.

(29) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση του Πρωτοδικείου, Aéroports de Paris, σκέψη 107, και προαναφερθείσα απόφαση του Δικαστηρίου, Aéroports de Paris, σκέψη 79, καθώς και τις αποφάσεις της 14ης Ιανουαρίου 2006, C‑205/03 P, FENIN κατά Επιτροπής (Συλλογή 2006, σ. I‑6295, σκέψη 25), και της 3ης Μαρτίου 2011, C‑437/09, AG2R Prévoyance (δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στη Συλλογή, σκέψη 42). Ακόμη και αν η δραστηριότητα δεν ασκείται σε κερδοσκοπική βάση, δεν αποκλείεται το ενδεχόμενο συμμετοχής στην αγορά. Βλ. προτάσεις του γενικού εισαγγελέα P. Maduro στην προαναφερθείσα υπόθεση FENIN κατά Επιτροπής, σημείο 14, και προαναφερθείσα απόφαση C‑113/07 P, Selex Sistemi Integrati κατά Επιτροπής, σκέψη 115.

(26) – Ara s-sentenza tat-18 ta’ Marzu 1997, Diego Calì & Figli, punt 18.

(30) – Βλ. προαναφερθείσες αποφάσεις Calì & Figli, σκέψη 23, και SAT Fluggesellschaft κατά Eurocontrol, σκέψη 30.

(27) – Sentenzi SAT Fluggesellschaft, punti 27 sa 30; Diego Calì & Figli, punt 22, Selex Sistemi Integrati vs Il‑Kummissjoni, punt 70.

(31) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση SAT Fluggesellschaft κατά Eurocontrol, σκέψη 24.

(28) – Sentenza SAT Fluggesellschaft, punt 28.

(32) – Βλ. άρθρο 3, παράγραφος 5, της οδηγίας 68/151.

(29) – Sentenza tal-Qorti Ġenerali Aéroports de Paris vs Il‑Kummissjoni, punt 107; sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja Aéroports de Paris, iċċitata iktar ’il fuq, punt 79; sentenzi tal-11 ta’ Lulju 2006, FENIN vs Il‑Kummissjoni, C‑205/03, Ġabra p. I‑6295, punt 25 u tat-3 ta’ Marzu 2011, AG2R Prévoyance, C‑437/09, li għadha ma ġietx ippubblikata fil-Ġabra, punt 42 . Anke jekk l-attività titwettaq mingħajr skop ta’ lukru, xorta jista’ jkun hemm parteċipazzjoni rilevanti f’suq. Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Maduro fil-kawża FENIN vs Il‑Kummissjoni, iċċitati iktar ’il fuq, punt 14; sentenza Selex Sistemi Integrati vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punt 115.

(33) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση C‑113/07 P, Selex Sistemi Integrati κατά Επιτροπής, σκέψεις 76 και 77.

(30) – Ara s-sentenzi Diego Calì & Figli, punt 23, u SAT Fluggesellschaft, punt 30.

(34) – Βλ. προτάσεις του γενικού εισαγγελέα P. Maduro στην προαναφερθείσα υπόθεση FENIN κατά Επιτροπής, σημείο 15.

(31) – Sentenza SAT Fluggesellschaft, punt 24.

(35) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση AOK Bundesverband κ.λπ., σκέψη 56.

(32) – Ara l-Artikolu 3(5) tad-Direttiva 68/151.

(36) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση Calì & Figli, σκέψη 24. Για την εν λόγω πρόσβαση σε υπηρεσία εμπίπτουσα στην άσκηση δημόσιας εξουσίας ενδέχεται να είναι αναγκαία η χρησιμοποίηση των υπηρεσιών που παρέχουν «μεσάζοντες», των οποίων οι δραστηριότητες είναι οικονομικής φύσεως, όπως προκύπτει, μεταξύ άλλων, από τις διατάξεις που επιβάλλουν στους διαδίκους την υποχρέωση εκπροσωπήσεώς τους από δικηγόρο. Βλ., παραδείγματος χάρη, άρθρο 19, παράγραφος 3, του Οργανισμού του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

(33) – Sentenza Selex Sistemi Integrati vs Il‑Kummissjoni, iċċitata iktar ’il fuq, punti 76 u 77.

(37) – Βλ. απόφαση του Δικαστηρίου της 18ης Ιουνίου 1991, C‑260/89, ΕΡΤ (Συλλογή 1991, σ. I‑2925).

(34)  – Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Maduro fil-kawża FENIN vs Il‑Kummissjoni, punt 15.

(38) – Προαναφερθείσα απόφαση, σκέψεις 24 και 25.

(35) – Ara s-sentenza AOK‑Bundesverband et , punt 56.

(39) – Όπ.π., σκέψη 24. Βλ. επίσης αποφάσεις της 21ης Σεπτεμβρίου 1999, C‑115/97 έως C‑117/97, Brentjens (Συλλογή 1999, σ. I‑6025, σκέψη 65), C‑219/97, Drijvende Bokken (Συλλογή 1999, σ. I‑6121, σκέψη 55).

(36) – Ara s-sentenza Diego Calì & Figli, punt 24. Li l-aċċess għal attività pubblika jista’ jiddependi fuq l-użu ta’ “gate-keepers” li l-attività tagħhom hija ekonomika fin-natura tagħhom jintwera inter alia b’dispożizzjonijiet li jirrikjedu li l-partijiet fi proċeduri quddiem il-qorti huma rrappreżentati minn avukati. Ara pereżempju l-Artikolu 19(3) tal-Istatut tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.

(40) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση AGR2 Prévyoance, σκέψη 25.

(37) – Sentenza tat-18 ta’ Ġunju 1991, ERT, C‑260/89, Ġabra p. I‑2925.

(41) – Όπως, παραδείγματος χάρη, συνέβη στον τομέα των τηλεπικοινωνιών.

(38) – Punti 24 u 25.

(42) – Βλ. απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Οκτωβρίου 2008, C‑304/07, Directmedia Publishing (Συλλογή 2008, σ. I‑7565, σκέψη 52). Βλ., επίσης, απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Νοεμβρίου 2004, C‑203/02, British Horseracing Board κ.λπ. Συλλογή 2004, σ. I‑10415, σκέψη 55). Τόσο η τεσσαρακοστή έβδομη αιτιολογική σκέψη όσο και το άρθρο 13 της οδηγίας 96/9 καθιστούν σαφές ότι το ειδικής φύσεως δικαίωμα δεν θίγει τους κανόνες του δικαίου της Ένωσης που αφορούν, μεταξύ άλλων, την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης (βλ. προαναφερθείσα απόφαση Directmedia Publishing, σκέψη 56). Πάντως, δεδομένου ότι έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Δημοκρατία της Αυστρίας δεν ασκεί δραστηριότητες που θα δικαιολογούσαν εν προκειμένω τον χαρακτηρισμό της ως «επιχείρηση» κατά την έννοια του δικαίου της Ένωσης, δεν τίθεται ζήτημα παραβάσεως των κανόνων του δικαίου ανταγωνισμού της Ένωσης.

(39) – Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi AG2R Prévoyance, punt 24; tal-21 ta’ Settembru 1999, Brentjens’, C‑115/97 sa C‑117/97, Ġabra p. I‑6025, punt 65, u Drijvende Bokken, C‑219/97, Ġabra p. I‑6121, punt 55.

(43) – Βλ. ένατη αιτιολογική σκέψη της οδηγίας 2003/98. Βλ. επίσης άρθρο 3 της οδηγίας 2003/98, από το οποίο προκύπτει σαφώς ότι το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας περιορίζεται σε καταστάσεις στις οποίες το κράτος μέλος «επιτρέπει», κατά την απόλυτη διακριτική του ευχέρεια, την «περαιτέρω χρήση εγγράφων τα οποία ευρίσκονται στην κατοχή φορέων του δημόσιου τομέα». Το στοιχείο αυτό συνηγορεί υπέρ της άποψης ότι η απαγόρευση της επαναχρησιμοποίησης δεδομένων αποτελεί θεμιτή επιλογή στο πλαίσιο της άσκησης κυβερνητικής πολιτικής, και, επομένως, έκφανση της άσκησης δημόσιας εξουσίας, και όχι πράξη οικονομικού χαρακτήρα.

(40) – Ara s-sentenza AG2R Prévoyance, punt 25.

(44)  – Όσον αφορά την έκταση της απαγόρευσης της επαναχρησιμοποίησης χωρίς άδεια δυνάμει του άρθρου 7 της οδηγίας 96/9, βλ. προαναφερθείσα απόφαση British Horseracing Board κ.λπ., σκέψη 61. Σε σχέση με τον ορισμό της προστατευόμενης βάσης δεδομένων, βλ. προαναφερθείσα απόφαση British Horse Racing Board κ.λπ. και απόφαση του Δικαστηρίου της 9ης Νοεμβρίου 2004, C‑46/02, Fixtures Marketing (Συλλογή 2004, σ. I‑10365).

(41) – Bħal, pereżempju, kif seħħ fis-settur tat-telekomunikazzjonijiet.

(45) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση IMS Health, και συγκεκριμένα τη σκέψη 45, όπου το Δικαστήριο επισήμανε ότι «[…] έχει καθοριστική σημασία να μπορούν να προσδιορισθούν δύο διαφορετικά στάδια παραγωγής, η σχέση των οποίων συνίσταται στο ότι η παραγωγή του προϊόντος του πρωτογενούς σταδίου αποτελεί αναγκαίο στοιχείο για τη διάθεση στο εμπόριο του προϊόντος του δευτερογενούς σταδίου».

(42) – Sentenza tad-9 ta’ Ottubru 2008, Directmedia Publishing, C‑304/07, Ġabra p. I‑7565, punt 52. Ara wkoll is-sentenza tad-9 ta’ Novembru 2004, The British Horseracing Board et , C‑203/02, Ġabra p. I‑10415, punt 55. Kemm il-premessa 47 kif ukoll l-Artikolu 13 tad-Direttiva 96/9 jagħmluha ċara li d-dritt sui generis huwa mingħajr preġudizzju għar-regoli tal-UE dwar inter alia l-abbuż ta’ pożizzjoni dominanti (ara s-sentenza Directmedia Publishing, punt 56). Madankollu, peress li kkonkludejt li l-Awstrija ma wettqitx attivitajiet ekonomiċi li jiġġustifikaw li tiġi kkunsidrata bħala “impriża” taħt id-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni, ma tqum l-ebda kwistjoni ta’ preġudizzju għar-regoli dwar id-dritt tal-kompetizzjoni tal-Unjoni.

(46) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση RTE και ITP (Magill TV guide), σκέψη 47.

(43) – Ara l-premessa 9 tad-Direttiva 2003/98. Ara wkoll l-Artikolu 3 tad-Direttiva 2003/98, li jagħmilha ċara li l-kamp ta’ applikazzjoni tad-direttiva huwa limitat għaċ-ċirkustanzi li fihom l-Istat Membru kkonċernat ikun “ippermetta”, fid-diskrezzjoni libera tiegħu, “l-użu mill-ġdid tad-dokumenti miżmuma mill-korpi fis-settur pubbliku”. Dan jidher li jindika li l-projbizzjoni dwar l-użu mill-ġdid ta’ data huwa eżerċizzju leġittimu ta’ politika tal-gvern, u għaldaqstant funzjoni tal-Istat, iktar milli attività ekonomika.

(47) – Βλ. προαναφερθείσα απόφαση IMS Health, σκέψη 35.

(44)  – Dwar il-kamp ta’ applikazzjoni tal-projbizzjoni dwar l-użu mill-ġdid mingħajr awtorizzazzjoni skont l-Artikolu 7 tad-Direttiva 96/9, ara s-sentenza The British Horseracing Board et , punt 61. Għal gwida dwar id-definizzjoni ta’ database protetta, ara s-sentenza The British Horseracing Board et u s-sentenza tad-9 ta’ Novembru 2004, Fixtures Marketing, C‑46/02, Ġabra p. I‑10365.

(48) – Όπ.π., σκέψη 38. Πιο πρόσφατα, βλ. προαναφερθείσα απόφαση του Πρωτοδικείου, Microsoft κατά Επιτροπής, σκέψεις 331 έως 335, όπου το Πρωτοδικείο συνόψισε πολύ περιεκτικώς την ισχύουσα νομική κατάσταση ως προς την άρνηση χορήγησης άδειας και την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης.

(45) – Ara s-sentenza IMS Health, punt 45: “[…] huwa determinanti li jistgħu jiġu identifikati żewġ stadji differenti ta’ produzzjoni u li dawn huma interkonnessi, safejn il-prodott upstream huwa indispensabbli għall-provvista tal-prodott downstream”.

(49) – Απόφαση του Δικαστηρίου της 17ης Φεβρουαρίου 2005, C‑134/03, Viacom Outdoor (Συλλογή 2005, σ. I‑1167, σκέψη 27).

(46) – Ara s-sentenza “Magill”, punt 47.

(50) – Όπ.π., σκέψη 29.

(47) – Sentenza IMS Health, punt 35.

(51) – Υπ’ αυτή την έννοια η υπό κρίση υπόθεση είναι παρεμφερής με εκείνη επί της οποίας εκδόθηκε η απόφαση του Πρωτοδικείου, της 12ης Ιουνίου 1997, T‑504/93, Tiercé Ladbroke κατά Επιτροπής (Συλλογή 1997, σ. II-923, σκέψη 124), όπου το Πρωτοδικείο είχε παρατηρήσει ότι δεν συνέτρεχε περίπτωση δυσμενούς διάκρισης, δεδομένου ότι ουδεμία άδεια είχε χορηγηθεί εντός της οικείας γεωγραφικής αγοράς. Εν προκειμένω, δεν συντρέχει περίπτωση διάκρισης καθόσον πρόσβαση στο μητρώο εταιριών παρέχεται σε όλους μέσω των Πρακτορείων.

(48) – Sentenza IMS Health, punt 38. Ara iktar reċentement is-sentenza Microsoft vs Il‑Kummissjoni, punti 331 sa 335, li fiha l-Qorti tal-Prim’Istanza tipprovdi taqsira sinjifikattiva tal-liġi dwar ir-rifjut li tingħata liċenzja u dwar l-abbuż ta’ pożizzjoni dominanti.

(52) – Βλ. προτάσεις του γενικού εισαγγελέα F. G. Jacobs στην προαναφερθείσα υπόθεση Bronner, σημείο 65.

(49) – Sentenza tas-17 ta’ Frar 2005, Viacom Outdoor, C‑134/03, Ġabra p. I‑1167, punt 27.

(53) – Βλ. προαναφερθείσες αποφάσεις Bronner, σκέψεις 41 έως 46, και I.M.S. Health, σκέψεις 28, 45 και 49.

(50) – Sentenza Viacom Outdoor, punt 29.

(51) – F’dan is-sens, il-kawża hija simili għall-kawża Tiercé Ladbroke vs Il‑Kummissjoni, sentenza tat-12 ta’ Ġunju 1997, T‑504/93, Ġabra p. II‑923, punt 124, fejn il-Qorti Ġenerali osservat li ħadd ma ngħata liċenzja fis-suq ġeografiku rilevanti u għalhekk ma kienet seħħet l-ebda diskriminazzjoni. F’dan il-każ ma hawn l-ebda diskriminazzjoni peress li l-aċċess għar-reġistru tal-kummerċ u tal-kumpanniji huwa disponibbli għal kulħadd permezz tal-aġenziji intermedjarji.

(52) – Ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs fil-kawża Bronner, punt 65.

(53) – Sentenzi Bronner, punti 41 sa 46; IMS Health, punti 28, 45 u 49.