|
|
[pic] | COMMISSIONE DELLE COMUNITÀ EUROPEE |
|
[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |
|
|
Bruxelles, 27.2.2009
|
Brussel, 27.2.2009
|
|
COM(2009) 77 definitivo
|
COM(2009) 77 definitief
|
|
RELAZIONE DELLA COMMISSIONE AL CONSIGLIO, AL PARLAMENTO EUROPEO, AL COMITATO ECONOMICO E SOCIALE EUROPEO E AL COMITATO DELLE REGIONI
|
VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S
|
|
Parità tra donne e uomini — 2009
|
Gelijkheid van vrouwen en mannen — 2009
|
|
{SEC(2009) 165}
|
{SEC(2009) 165}
|
|
INDICE
|
INHOUDSOPGAVE
|
|
1. Introduzione 3
|
1. Inleiding 3
|
|
2. Principali evoluzioni 4
|
2. Belangrijkste ontwikkelingen 4
|
|
2.1. Divari tra donne e uomini 4
|
2.1. Genderkloof 4
|
|
2.2. Sviluppi politici e legislativi 6
|
2.2. Ontwikkelingen op beleids- en wetgevingsgebied 6
|
|
3. Sfide e orientamenti politici 8
|
3. Uitdagingen en beleidsoriëntaties 8
|
|
3.1. Favorire un'equa suddivisione, tra donne e uomini, delle responsabilità private e familiari 8
|
3.1. Stimuleren van een gelijkwaardige verdeling van privé- en gezinstaken tussen vrouwen en mannen 9
|
|
3.2. Lottare contro gli stereotipi per consentire alle donne e agli uomini di realizzare pienamente il loro potenziale 9
|
3.2. Doorbreken van stereotypen zodat vrouwen en mannen hun capaciteiten optimaal kunnen benutten 9
|
|
3.3. Promuovere la pari partecipazione delle donne e degli uomini a processi e ad incarichi decisionali 10
|
3.3. Stimuleren van gelijkwaardige deelname van vrouwen en mannen in besluitvormingsfuncties 10
|
|
3.4. Suscitare una maggiore consapevolezza e una migliore comprensione della parità tra donne e uomini 11
|
3.4. Een grotere bewustwording en een beter begrip van de gelijkheid tussen vrouwen en mannen 11
|
|
4. Conclusioni 11
|
4. Conclusies 11
|
|
1. INTRODUZIONE
|
1. INLEIDING
|
|
Su richiesta del Consiglio europeo, la Commissione europea presenta ogni anno una relazione sui progressi raggiunti verso la parità tra donne e uomini, nonché le sfide e le priorità per il futuro. Nel 2008 si è giunti a metà del processo di attuazione della tabella di marcia per la parità tra donne e uomini che conferma l'impegno della Commissione a favore della parità. Gli Stati membri hanno ripreso tale impegno nel Patto europeo per la parità di genere. Gli sforzi congiunti hanno prodotto risultati positivi concernenti, in particolare, l'occupazione delle donne, ma i progressi generali sono tuttora troppo lenti nella maggior parte dei settori e la parità tra donne e uomini è lungi dall'essere raggiunta. Un maggior numero di donne si è inserito nel mercato del lavoro, il che ha reso più vicini gli obiettivi di Lisbona, ma l'obiettivo quantitativo ('più' posti di lavoro) non è coinciso con quello qualitativo (posti di lavoro 'migliori'). Le donne lavorano tuttora a tempo parziale più degli uomini, sono in maggioranza in settori e posti di lavoro meno valorizzati, sono in media pagate meno degli uomini e occupano meno posti di responsabilità.
|
Op verzoek van de Europese Raad brengt de Europese Commissie elk jaar verslag uit over de voortgang in de gelijkheid tussen vrouwen en mannen en draagt ze uitdagingen en prioriteiten voor de toekomst voor. In 2008 was de tenuitvoerlegging van de routekaart voor gelijkheid tussen vrouwen en mannen halverwege; met dit plan verbindt de Commissie zich tot het bevorderen van de gelijkheid tussen vrouwen en mannen. De lidstaten hebben die inzet weerspiegeld in het Europees pact voor gendergelijkheid. De gezamenlijke inspanningen hebben tot positieve resultaten geleid, in het bijzonder inzake werkgelegenheid voor vrouwen, maar de algemene voortgang is op de meeste gebieden nog steeds te langzaam en er is dan ook nog lang geen sprake van gelijkheid tussen vrouwen en mannen. Er zijn nu meer vrouwen op de arbeidsmarkt, waardoor de Lissabondoelstellingen binnen bereik komen, maar de kwantitatieve verbetering (‘meer’ banen) is niet geëvenaard door kwaliteit (‘betere’ banen). Nog steeds werken vrouwen vaker parttime dan mannen; zij werken met name in minder gewaardeerde banen en sectoren; zij krijgen in het algemeen minder loon dan mannen en zij bekleden minder hoge posten.
|
|
La presente relazione è adottata in un contesto di recessione economica globale[1], collegata alla crisi finanziaria, causa di ripercussioni negative sulla crescita e sull'occupazione nell'UE. Per far fronte al rallentamento dell'economia, più importante che mai sarà investire in capitale umano e in infrastrutture sociali onde dar modo, alle donne e agli uomini, di sfruttare appieno il loro potenziale. Nell'Agenda sociale rinnovata[2] la Commissione ha riaffermato il suo impegno a creare posti di lavoro più numerosi e di migliore qualità nel quadro della Strategia europea per l'occupazione e la crescita. La parità tra donne e uomini è un fattore chiave per il successo di tale strategia e una necessità per far fronte alla penuria di manodopera e alle esigenze di nuove competenze[3]. Al giorno d'oggi le donne ottengono quasi il 60% delle lauree universitarie nell'UE, mentre la percentuale dei diplomi in materia di scienze e tecnologie rimane bassa. D'altra parte, esistono tuttora ostacoli che impediscono alle donne di realizzare pienamente il proprio potenziale e di accedere alle attività e ai posti di lavoro per i quali sono qualificate. La difficoltà nel conciliare il lavoro e la vita familiare è uno degli ostacoli principali all'occupazione e alla carriera femminile. Una serie di stereotipi legati al sesso, difficili da sradicare, limita le donne e gli uomini nella scelta dei loro studi e delle loro carriere, il che comporta una segregazione del mercato del lavoro a seconda del sesso. Inoltre, le donne sono più esposte degli uomini alle conseguenze della recessione economica, in quanto occupano più spesso posti di lavoro precari.
|
Dit verslag is goedgekeurd in een context van een wereldwijde economische vertraging[1] als gevolg van de financiële crisis, die een negatieve impact heeft op de groei en de werkgelegenheid in de EU. Om de economische neergang het hoofd te bieden, is het belangrijker dan ooit in menselijk kapitaal en sociale infrastructuur te investeren, waardoor zowel vrouwen als mannen hun potentieel ten volle kunnen benutten. In de vernieuwde sociale agenda[2] versterkte de Commissie haar voornemen voor het scheppen van meer en betere arbeidsplaatsen binnen het kader van de Europese strategie voor groei en werkgelegenheid. Gelijkheid tussen vrouwen en mannen is een sleutelfactor om deze strategie te doen slagen en is nodig om in te spelen op een tekort aan arbeidskrachten en de behoefte aan nieuwe vaardigheden[3]. Vandaag zijn bijna 60% van alle afgestudeerden aan de universiteit in de EU vrouwen, maar het percentage vrouwen met een afgeronde opleiding in een wetenschappelijke of technologische richting blijft laag. Er zijn bovendien nog steeds hindernissen waardoor vrouwen hun capaciteiten niet optimaal kunnen benutten en geen toegang hebben tot banen en functies waarvoor zij gekwalificeerd zijn. De moeilijkheid om het juiste evenwicht te vinden in de combinatie werk/gezin is een van de voornaamste hindernissen waarmee vrouwen te kampen hebben in het kader van werk en carrièreplanning. Aanhoudende genderstereotypen beperken de keuzes van vrouwen en mannen met betrekking tot studie en carrière, wat leidt tot gesegregeerde arbeidsmarkten voor vrouwen en mannen. Bovendien heeft de economische teruggang waarschijnlijk grotere gevolgen voor vrouwen dan voor mannen, omdat vrouwen vaker een onzekere baan hebben.
|
|
La presente relazione affronta le sfide e le risposte politiche connesse all'eliminazione degli ostacoli che si frappongono alla piena partecipazione delle donne e degli uomini al mercato del lavoro. Essa tratta altresì dell'importanza di correggere lo squilibrio tra i sessi nella presa di decisioni, tanto più che il 2009 recherà mutamenti di rilievo nella composizione delle strutture decisionali dell'Unione europea, in particolare in seno al Parlamento europeo e alla Commissione. Quantunque la recessione economica abbia modificato il contesto, è importante continuare a rafforzare le politiche in materia di parità tra donne e uomini. Decenni di sforzi congiunti hanno non soltanto migliorato la situazione e i diritti delle donne, ma anche contribuito alla sviluppo economico e sociale della nostra società.
|
Dit verslag richt zich op de uitdagingen en de beleidsmaatregelen voor het uit de weg ruimen van hindernissen om vrouwen en mannen volledig aan het arbeidsproces te kunnen laten deelnemen. Ook richt het zich op het belang van het corrigeren van het gebrek aan genderevenwicht in de besluitvorming, met name aangezien 2009 belangrijke veranderingen teweeg zal brengen in de samenstelling van besluitvormingsstructuren op EU-niveau, inclusief het Europees Parlement en de Commissie. Hoewel de economische teruggang de context heeft veranderd, is het belangrijk gendergelijkheidsbeleid te blijven versterken. Tientallen jaren van gezamenlijke inspanningen hebben niet enkel geleid tot een verbetering van de situatie en de rechten van vrouwen, maar hebben eveneens de economische en sociale ontwikkeling van onze maatschappij ondersteund.
|
|
2. PRINCIPALI EVOLUZIONI
|
2. BELANGRIJKSTE ONTWIKKELINGEN
|
|
2.1. Divari tra donne e uomini
|
2.1. Genderkloof
|
|
La parità tra donne e uomini non è soltanto un obiettivo in sé, bensì una condizione preliminare per la realizzazione degli obiettivi generali di crescita, di occupazione e di coesione sociale dell'Unione europea. Una più forte partecipazione delle donne al mercato del lavoro offre sia una garanzia della loro indipendenza economica sia un contributo fondamentale allo sviluppo economico e alla sostenibilità dei sistemi di protezione sociale. Essendo sovrarappresentate in lavori precari basati su contratti a breve termine, le donne sono più colpite dal rallentamento dell'economia nel mercato del lavoro. È dunque essenziale proseguire e rafforzare l'integrazione dei due sessi nel settore dell'occupazione e delle politiche sociali, incluso quello della flessicurezza, e continuare gli sforzi per eliminare gli ostacoli alla piena partecipazione delle donne e degli uomini al mercato del lavoro.
|
Gelijkheid tussen vrouwen en mannen is niet enkel een doel op zich: het is een eerste vereiste om te beantwoorden aan de algemene doelstellingen van de EU met betrekking tot groei, de arbeidsmarkt en sociale cohesie. Wanneer meer vrouwen aan het arbeidsproces deelnemen, biedt dit een garantie voor hun economische onafhankelijkheid, terwijl het ook substantieel bijdraagt aan de economische ontwikkeling en de duurzaamheid van sociale zekerheidsstelsels. Aangezien vrouwen oververtegenwoordigd zijn in onzekere banen met kortetermijncontracten, worden zij gemakkelijker getroffen door de economische neergang op de arbeidsmarkt. Het is van doorslaggevend belang om integratie van de genderdimensie na te streven en te versterken op het gebied van banen en sociaal beleid, inclusief flexizekerheidsregelingen, en om te blijven proberen hindernissen uit de weg te ruimen zodat vrouwen en mannen volledig kunnen deelnemen aan de arbeidsmarkt.
|
|
Passato dal 51,1% nel 1997 al 58,3% nel 2007, il tasso di occupazione femminile nell'Unione europea si avvicina attualmente all'obiettivo di Lisbona, cioè al 60% nel 2010. Esistono tuttavia notevoli divergenze tra gli Stati membri, con tassi che variano dal 36,9% al 73,2%. Lo scarto medio tra i tassi di occupazione delle donne e quelli degli uomini si sta riducendo: 17,1 punti percentuali nel 2000, 14,2 punti percentuali nel 2007. Peraltro, lo scarto è quasi doppio se si raffrontano i tassi di occupazione delle donne e degli uomini con figli di età inferiore a 12 anni a carico. Inoltre, il tasso di occupazione delle donne diminuisce di 12,4 punti se esse hanno bambini, mentre aumenta di 7,3 punti per gli uomini anch'essi con bambini, il che rispecchia l'ineguale ripartizione delle responsabilità parentali e l'insufficienza delle strutture per la custodia dei bambini e delle azioni di conciliazione della vita privata e della vita professionale.
|
Werkgelegenheid voor vrouwen in de EU komt nu in de buurt van de Lissabondoelstelling (60% in 2010). Deze nam toe van 51,1% in 1997 tot 58,3% in 2007. Maar er zijn grote onderlinge verschillen tussen de lidstaten: het percentage varieert van 36,9% tot 73,2%. De gemiddelde kloof tussen vrouwen en mannen wat betreft participatie op de arbeidsmarkt verkleint en is gedaald van 17,1% in 2000 tot 14,2% in 2007. Maar als men de participatiegraad van vrouwen en mannen met zorg voor kinderen onder de 12 vergelijkt, dan is de kloof bijna verdubbeld. Ook daalt de participatiegraad van vrouwen met 12,4% wanneer zij kinderen krijgen, terwijl die met 7,3% stijgt voor mannen met kinderen. Dit is een duidelijk bewijs van de ongelijke verdeling van de zorgverantwoordelijkheid en het gebrek aan kinderopvang en het gebrekkige beleid op het gebied van evenwicht tussen werk en privéleven.
|
|
Nel 2007 il 31,2% dei lavoratori dipendenti di sesso femminile lavoravano a tempo parziale , percentuale quattro volte più elevata di quella relativa agli uomini. Quantunque il tempo parziale e altre modalità flessibili di lavoro possano rappresentare preferenze personali, l'ineguale ripartizione delle responsabilità domestiche e familiari induce un numero maggiore di donne che non di uomini ad optare per tali modalità. Nell'UE oltre 6 milioni di donne nel gruppo di età 25-49 anni dichiarano di essere indotte a rinunciare al lavoro o a lavorare soltanto a tempo parziale a causa delle loro responsabilità familiari[4].
|
Het percentage parttime werkende vrouwelijke werknemers was 31,2% in 2007, vijf keer zo hoog als dat voor mannen. Hoewel regelingen voor parttime werken en andere flexibele arbeidsregelingen de persoonlijke voorkeur van vrouwen kunnen weergeven, leidt de ongelijke verdeling van huishoudelijke en gezinstaken ertoe dat meer vrouwen dan mannen kiezen voor zulke regelingen. In de EU zeggen meer dan 6 miljoen vrouwen in de leeftijd van 25 tot 49 jaar dat zij genoodzaakt zijn niet of slechts parttime te werken vanwege hun taken in het gezin[4].
|
|
Una migliore conciliazione tra la vita privata e la vita professionale, delle donne come degli uomini, è indispensabile non soltanto per arrivare alla parità tra i sessi, ma anche per conseguire gli obiettivi di Lisbona. L'allestimento di strutture destinate ai bambini, a prezzi abbordabili e di buona qualità, è indispensabile per consentire ai due genitori di conciliare lavoro e vita familiare. Resta ancora molto da fare per ottenere un livello soddisfacente delle strutture per bambini, in particolare al di sotto dei 3 anni, e raggiungere in tal modo gli obiettivi cosiddetti di Barcellona[5]; d'altro canto le politiche di conciliazione sono importanti per far fronte alle sfide demografiche. Gli Stati membri con il più elevato tasso di natalità sono attualmente quelli che più hanno fatto per migliorare l'equilibrio lavoro-vita familiare dei genitori e che fanno registrare un tasso di occupazione femminile elevato.
|
Een betere combinatie van werk en gezin voor zowel vrouwen als mannen is essentieel – niet enkel om de gelijkheid tussen vrouwen en mannen te verwezenlijken, maar ook om de Lissabondoelstellingen te halen. Het ontwikkelen van betaalbare kinderopvang van goede kwaliteit is van vitaal belang om beide ouders in staat te stellen werk en gezin te combineren. Om de door de lidstaten gestelde doelstellingen voor de uitbouw van voorzieningen voor kinderopvang te halen, de zogenaamde Barcelonadoelstellingen[5], moet nog veel gedaan worden; pas dan is een bevredigend niveau van kinderopvang bereikbaar, met name voor kinderen onder de drie jaar. Het treffen van maatregelen om dit te bewerkstelligen is ook belangrijk met betrekking tot de demografische uitdagingen. De lidstaten met de hoogste geboortecijfers zijn momenteel die landen die ook het meest gedaan hebben om het evenwicht tussen werk en gezin voor ouders te verbeteren en waar een hoog percentage vrouwen werkt.
|
|
La situazione delle donne è inoltre migliorata nel settore dell' istruzione : nel 2006 esse hanno ottenuto il 58,9% delle lauree universitarie nell'Unione europea (56,7% nel 2004). Sussistono peraltro differenze nei campi di studio, ad esempio, negli studi di ingegneria (18% di laureati di sesso femminile) e in quelli di informatica (20%), mentre le donne predominano nei campi di studio del commercio, della gestione e del diritto (60%). Le donne sono tuttora dietro gli uomini per quanto riguarda l'utilizzazione di nuove tecnologie e riscontrano difficoltà nell'accesso a lavori più specialistici connessi alle TIC.
|
Vrouwen hebben ook vooruitgang geboekt qua opleiding : in 2006 namen zij 58,9% van de voltooide universitaire opleidingen in de EU voor hun rekening (56,7% in 2004). Er bestaan echter nog steeds genderverschillen inzake de studierichting, vooral in engineering (18% vrouwelijke afgestudeerden) en informatica (20%), terwijl vrouwen de overhand hebben in handel, administratie en rechten (60%). Vrouwen hebben nog steeds een achterstand ten aanzien van mannen wat betreft het gebruik van nieuwe technologieën en hebben moeite om toegang te krijgen tot meer specialistische banen op ICT-gebied.
|
|
L'elevato livello di istruzione delle donne non si rispecchia direttamente nei posti che esse occupano nel mercato del lavoro. Per lo più le donne prestano lavoro in settori e professioni 'femminizzate' e restano in categorie di occupazione minori con un accesso limitato alle cariche elevate. Nella maggior parte degli Stati membri la segregazione professionale e settoriale è rimasta pressoché invariata negli ultimi anni, il che significa che l'aumento del tasso di occupazione femminile si è realizzato in settori in cui le donne erano già in maggioranza. Una ripartizione più equa dei campi di studio e delle professioni tra i sessi consentirebbe di rispondere alla domanda di nuove competenze e di soddisfare le future esigenze del mercato del lavoro.
|
Het hoge opleidingsniveau van vrouwen wordt niet direct weerspiegeld in de functies die zij hebben op de arbeidsmarkt. Vrouwen werken voornamelijk in ‘vrouwelijke’ sectoren en beroepen en blijven steken in lagere functiegroepen met minder toegang tot leidinggevende posities. De sectorale en beroepssegregatie van de arbeidsmarkt is de laatste jaren in de meeste lidstaten nauwelijks veranderd, wat betekent dat er meer werkgelegenheid voor vrouwen is gekomen in sectoren die al door vrouwen werden gedomineerd. Een beter evenwicht tussen vrouwen en mannen over alle opleidingen en beroepen heen zou een antwoord kunnen bieden op toekomstige behoeften aan vaardigheden op de arbeidsmarkt.
|
|
Una delle conseguenze della segregazione dei sessi sul mercato del lavoro è il persistente scarto di retribuzione (mediamente il 17,4% nell'UE), dovuto in parte al fatto che le donne sono concentrate in occupazioni e posti di lavoro meno valorizzati. Più disposte a lavorare a tempo parziale e a interrompere la propria carriera per ragioni familiari, le donne sono più esposte alle conseguenze negative di tali scelte in materia di retribuzione, di evoluzione della carriera e di diritti al pensionamento. Questo fatto comporta anche il rischio di povertà, in particolare per genitori singoli, che per lo più sono donne (con un tasso di rischio di povertà del 32%) e per le donne di età superiore ai 65 anni (con un tasso di rischio di povertà del 21%, ossia superiore di 5 punti a quello degli uomini). Le donne sono altresì più vulnerabili in periodi di aumento della disoccupazione dal momento che esse hanno, più degli uomini, contratti a durata determinata (15% contro 13,9%).
|
Een van de gevolgen van gendersegregatie op de arbeidsmarkt is de aanhoudende ongelijke beloning van vrouwen en mannen (gemiddeld 17,4% in de EU[6]); deze is deels te wijten aan het feit dat vrouwen veel meer te vinden zijn in minder gewaardeerde banen en posities dan mannen. Omdat vrouwen vaker parttime werken en hun carrière onderbreken voor hun gezin, worden ze gemakkelijk geconfronteerd met negatieve gevolgen voor salariëring, carrièrevoortgang en opgebouwde pensioenrechten. Dit heeft ook een invloed op het risico om arm te worden, vooral voor eenoudergezinnen, die meestal uit vrouwen bestaan (het armoederisico is 32%), en voor vrouwen boven de 65 (het armoederisico is 21%, d.w.z. 5 procentpunten hoger dan voor mannen). Vrouwen lopen ook meer risico bij stijgende werkloosheid, omdat zij vaker dan mannen een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd hebben (15% tegenover 13,9%).
|
|
Nonostante il fatto che sempre più numerose siano le donne altamente qualificate e che la partecipazione al mercato del lavoro delle donne sia in aumento, esse sono tuttora minoritarie rispetto agli uomini in posti di responsabilità nella politica e nelle imprese, specialmente ai più alti livelli. Il numero di donne con funzioni direttive [6] nell'UE è rimasto stabile negli ultimi anni, con una media del 30%, e meno ancora nella maggioranza degli Stati membri. Un membro su dieci degli consigli di amministrazione e il 3% dei direttori delle principali società quotate in borsa dell'Unione europea sono di sesso femminile. Non vi sono donne tra i governatori delle Banche centrali dell'Unione europea; esse rappresentano soltanto il 16% negli organi decisionali più elevati di tali istituzioni. La situazione è paradossale, se si pensa che le studentesse superano in numero gli studenti nei settori del commercio, della gestione e del diritto.
|
Ondanks het feit dat steeds meer vrouwen hooggekwalificeerd zijn en steeds vaker aan de arbeidsmarkt deelnemen, zijn zij in leidinggevende posities, in de politiek en de zakenwereld, met name op topniveau, nog altijd fors in de minderheid, vergeleken met mannen. Het aantal vrouwelijke managers [7] in de EU is de laatste jaren stabiel gebleven met een gemiddelde van 30%. In het merendeel van de lidstaten is dit cijfer zelfs lager. Het percentage vrouwelijke directeuren in de besturen van beursgenoteerde topbedrijven is 3% over de hele EU, terwijl een op de tien bestuursleden een vrouw is. Er zijn geen vrouwelijke presidenten bij de nationale centrale banken in de EU; ook wordt slechts 16% van de hoogste besluitvormingsorganen van deze instellingen door vrouwen bevolkt. Dit is paradoxaal als men nagaat dat er meer vrouwelijke dan mannelijke studenten zijn in de studierichtingen voor handel, administratie en rechten.
|
|
In politica, la maggior parte dei paesi dell'Unione europea ha fatto registrare progressi in questi ultimi dieci anni, progressi però lenti con cifre nel complesso basse. La percentuale media di donne tra i deputati dei parlamenti nazionali è passata dal 16% nel 1997 al 24% nel 2008, percentuale che varia dal 9% al 46% a seconda dei paesi. Soltanto in undici Stati membri tale percentuale è superiore al 30%, soglia ritenuta minima perché le donne possano esercitare un'effettiva influenza sulle questioni politiche. Nei governi nazionali un ministro di grado elevato su quattro è una donna, mentre la percentuale delle donne ministro varia dallo zero al 60%. Le istituzioni europee hanno fatto registrare alcuni progressi, ma le donne sono tuttora sottorappresentate ai più alti livelli. Soltanto tre su dieci deputati del Parlamento europeo sono donne.
|
In de politiek zijn er de laatste tien jaar positieve ontwikkelingen geweest in de meeste EU-landen, maar de vooruitgang vindt langzaam plaats en de totaalcijfers blijven laag. Het gemiddelde percentage vrouwelijke leden van nationale parlementen is tussen 1997 en 2008 gestegen van 16% naar 24%, maar de cijfers per land variëren van 9% tot 46%. In elf lidstaten is dit percentage boven de 30%; dit wordt beschouwd als het niveau dat minimaal nodig is om vrouwen een belangrijke invloed op de politiek uit te laten oefenen. In de nationale regeringen is een op de vier ministers een vrouw, maar het percentage vrouwelijke ministers varieert in de lidstaten van 0% tot 60%. Er is wat vooruitgang geweest binnen de Europese instellingen , maar nog steeds zijn vrouwen ondervertegenwoordigd in topposities. Slechts drie op de tien leden van het Europees Parlement is een vrouw.
|
|
2.2. Sviluppi politici e legislativi
|
2.2. Ontwikkelingen op beleids- en wetgevingsgebied
|
|
Una delle principali iniziative del 2008 per giungere alla parità tra donne e uomini è stata l'adozione, da parte della Commissione europea, di varie misure destinate a favorire un migliore equilibrio tra lavoro e vita privata [7]. Una delle proposte riguarda la modifica della direttiva 92/85/CEE sulla protezione della maternità[8]. Le principali modifiche proposte riguardano l'aumento da 14 a 18 settimane del congedo minimo di maternità, di massima senza perdita di reddito. La Commissione ha inoltre proposto di rafforzare le disposizioni della direttiva 86/613/CEE[9] a favore dei lavoratori autonomi e dei 'coniugi coadiuvanti' in aziende familiari. In una relazione della Commissione[10] è stata fatta una rassegna dei progressi nella realizzazione di strutture di custodia per i bambini negli Stati membri, e si è concluso che la maggior parte degli Stati membri non raggiungerà entro il 2010 gli obiettivi di Barcellona.
|
Een van de belangrijkste initiatieven in 2008 ten gunste van gendergelijkheid was dat de Europese Commissie diverse maatregelen heeft genomen gericht op een beter evenwicht tussen werk en privéleven [8]. Eén voorstel betreft de wijziging van Richtlijn 92/85/EEG betreffende bescherming van het moederschap[9]. De belangrijkste wijzigingen die zijn voorgesteld zijn onder andere dat het minimum zwangerschapsverlof wordt uitgebreid van 14 naar 18 weken, in principe zonder loonverlies. De Commissie heeft ook voorgesteld om de bepalingen van Richtlijn 86/613/EEG[10] te versterken voor zelfstandigen en ‘meewerkende echtgenoten' in familiebedrijven. Een verslag van de Commissie[11] heeft de voortgang bekeken bij het ontwikkelen van voorzieningen voor kinderopvang in de lidstaten; de conclusie was dat de meeste lidstaten in 2010 niet zullen voldoen aan de Barcelonadoelstellingen.
|
|
A seguito di una consultazione a due tappe avviata dalla Commissione, le parti sociali hanno iniziato negoziati sui congedi per motivi familiari diversi dal congedo di maternità. La cooperazione tra gli Stati membri continua in seno all' Alleanza europea per la famiglia , che rappresenta una piattaforma a livello europeo di discussione sulla conciliazione della vita privata e della vita professionale e sulle politiche degli Stati membri in materia di famiglia. La maggior parte degli Stati membri ha riconosciuto l'importanza delle politiche di conciliazione di fronte alle sfide economiche e demografiche. È stata introdotta una serie di misure, ad esempio una più ampia disponibilità di strutture di custodia per bambini (Germania, Regno Unito e Paesi Bassi), modalità di congedo più vantaggiose, in particolare per i padri (Svezia, Germania, Grecia, Lituania e Spagna) e azioni di sensibilizzazione sul ruolo dei padri (Slovenia).
|
Na een overleg in twee fasen, dat geïnitieerd was door de Commissie, zijn de sociale partners besprekingen begonnen over verlof om gezinsredenen anders dan moederschapsverlof. De samenwerking tussen de lidstaten kreeg een vervolg binnen de Europese Alliantie voor het Gezin , een platform op EU-niveau voor besprekingen tussen de lidstaten over het gezinsbeleid en moeilijkheden inzake het combineren van arbeid en gezin. De meeste lidstaten hebben het belang erkend van een beleid ter zake dat een antwoord biedt op economische en demografische uitdagingen. Er zijn diverse maatregelen ingevoerd, met inbegrip van een grotere beschikbaarheid van kinderopvang (Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Nederland), betere verlofregelingen, met name voor vaders (Zweden, Duitsland, Griekenland, Litouwen en Spanje) en bewustwordingscampagnes over de rol van vaders (Slovenië).
|
|
La Commissione ha continuato a raccogliere dati comparabili a livello europeo sulle donne e sugli uomini nella presa di decisioni, e una recente relazione ha confermato che, malgrado sviluppi positivi, le donne rimangono fortemente sottorappresentate[11]. Vari Stati membri hanno attuato misure per favorire un migliore equilibrio tra i sessi in posti direttivi (ad esempio, Spagna, Finlandia, Francia, Portogallo, Austria, Danimarca, Polonia e Cipro). Nel 2008 è stata lanciata una rete comunitaria per promuovere la presenza delle donne in posti di responsabilità nell'economia e nella politica , rete che potrà servire da piattaforma di scambio delle prassi ottimali tra le reti esistenti a livello dell'Unione europea.
|
De Commissie is doorgegaan met het verzamelen van vergelijkbare gegevens op EU-niveau over vrouwen en mannen in besluitvormingsfuncties; een recent verslag bevestigt dat vrouwen sterk ondervertegenwoordigd blijven, ondanks positieve ontwikkelingen[12]. Diverse lidstaten hebben maatregelen ingevoerd om een beter evenwicht tussen vrouwen en mannen in leidinggevende posities te stimuleren (bv. Spanje, Finland, Frankrijk, Portugal, Oostenrijk, Denemarken, Polen en Cyprus). Een EU-netwerk om vrouwen te stimuleren in economische en politieke besluitvormingsfuncties werd in 2008 gelanceerd met als doel een platform te creëren voor het uitwisselen van goede praktijken tussen bestaande netwerken op EU-niveau.
|
|
L'equa partecipazione delle donne e degli uomini alla presa di decisioni politiche è stato un tema prioritario della presidenza slovena, nel quadro della verifica della piattaforma d'azione di Pechino. Nel giugno 2008 il Consiglio dei ministri ha adottato una serie di conclusioni sulle donne nella presa di decisioni politiche e sull'eliminazione degli stereotipi legati al sesso esistenti nella società, tema prioritario del programma del trio di presidenza (Germania, Portogallo e Slovenia). Alla fine del 2007 la Commissione ha avviato un'iniziativa di formazione e di sensibilizzazione destinata ad informare le imprese, in particolare le piccole e medie imprese, circa i benefici della lotta contro gli stereotipi legati al sesso. Essa svolge altresì una campagna per attirare le giovani verso professioni connesse alle TIC e mantenere in questo settore l'occupazione femminile.
|
De gelijkwaardige deelname van vrouwen en mannen aan de politieke besluitvorming stond hoog op de agenda tijdens het voorzitterschap van Slovenië, als onderdeel van de follow-up van het Actieplatform van Peking. In juni 2008 stelde de Ministerraad conclusies vast over vrouwen in politieke besluitvormingsfuncties en over het doorbreken van genderstereotypen in de maatschappij; dit was een prioritair thema van het drievoorzitterschapsprogramma (Duitsland, Portugal en Slovenië). Eind 2007 is de Commissie met een opleidings- en bewustwordingsinitiatief gestart om bedrijven – met name het midden- en kleinbedrijf – te informeren over de voordelen van het doorbreken van genderstereotypen. Er loopt ook een campagne om meisjes aan te trekken in en vrouwen te behouden voor een baan in de ICT.
|
|
La legislazione dell'UE sulla parità di trattamento tra donne e uomini contribuisce anch'essa ai progressi in questo campo. Nel 2008 la Commissione ha esaminato in modo approfondito l'applicazione delle direttive 2002/73/CE[12] e 2004/113/CE[13] e ha intrapreso le iniziative necessarie per verificare il recepimento tempestivo e corretto di tali direttive negli Stati membri. La Commissione ha avviato contro un certo numero di Stati membri procedimenti di infrazione, di cui 20 tuttora in sospeso, per il recepimento non corretto della direttiva 2002/73/CE. Quanto alla direttiva 2004/113/CE, sono stati avviati, nei confronti di dodici Stati membri, procedimenti di infrazione, sette dei quali tuttora in sospeso alla fine del 2008, per la mancata comunicazione delle misure nazionali di recepimento.
|
Ook de EU-wetgeving inzake gelijke behandeling van vrouwen en mannen draagt bij tot vooruitgang op dit gebied. In 2008 hield de Commissie nauw toezicht op de tenuitvoerlegging van de Richtlijnen 2002/73/EG[13] en 2004/113/EG[14] en nam ze de noodzakelijke stappen om ervoor te zorgen dat deze richtlijnen tijdig en juist werden omgezet in de lidstaten. De Commissie leidde inbreukprocedures in tegen enkele lidstaten wegens onjuiste omzetting van Richtlijn 2002/73/EG en 20 procedures lopen nog. Wat betreft Richtlijn 2004/113/EG werden inbreukprocedures wegens niet-mededeling van nationale omzettingsmaatregelen tegen twaalf lidstaten ingeleid; zeven hiervan zijn eind 2008 nog niet afgesloten.
|
|
La Commissione inoltre sta esaminando l'adeguatezza dell'attuale legislazione dell'UE sulla parità di retribuzione al fine di contrastare il divario di retribuzione tra le donne e gli uomini conformemente alla comunicazione del 2007[14], e ha avviato una campagna di sensibilizzazione su tale problema. Vari Stati membri hanno avviato, in merito a tale problema, iniziative mirate, ad esempio il Regno Unito (dovere di parità dei poteri pubblici e commissione "Donne e lavoro"), la Francia (inclusione nelle contrattazioni collettive a livello delle parti sociali), la Finlandia (strategia nazionale di parità di retribuzione), la Svezia (piano d'azione annuale obbligatorio in tema di pari retribuzione per tutte le imprese con almeno dieci dipendenti) e il Belgio (relazione annuale e introduzione di sistemi di valutazione delle funzioni non discriminatori per le donne).
|
De Commissie is ook bezig te beoordelen of de huidige wetgeving van de EU inzake gelijke beloning voldoet. Doel is de ongelijke beloning van vrouwen en mannen tegen te gaan, overeenkomstig de Mededeling van 2007[15], en er is een bewustwordingscampagne gestart rondom de ongelijke beloning van vrouwen en mannen. Diverse lidstaten hebben de ongelijke beloning van vrouwen en mannen aan de orde gesteld door middel van specifieke initiatieven. Bijvoorbeeld in het VK (genderplicht voor de overheid en de Commissie Vrouwen en Werk), Frankrijk (meenemen bij loononderhandelingen op het niveau van de sociale partners), Finland (nationale strategie voor gelijke beloning), Zweden (verplicht jaarlijks actieplan voor gelijke beloning voor alle ondernemingen met ten minste tien werknemers) en België (jaarlijkse rapportage en invoering van gendervriendelijke functiebeoordelingssystemen).
|
|
L' Istituto europeo per l'uguaglianza di genere sta per essere istituito, e, una volta operativo, fornirà una nuova assistenza tecnica alle istituzioni comunitarie e agli Stati membri.
|
Momenteel wordt het Europees Instituut voor gendergelijkheid opgericht. Als dat eenmaal operationeel is, zal het nieuwe technische bijstand verlenen aan de instellingen van de Gemeenschap en de lidstaten.
|
|
3. SFIDE E ORIENTAMENTI POLITICI
|
3. UITDAGINGEN EN BELEIDSORIËNTATIES
|
|
La sfida globale è quella di trovare risposte efficaci e sostenibili alla crisi economica e di ridurne le molteplici ripercussioni a breve e lungo termine, in particolare sul mercato del lavoro. L'occupazione delle donne è stata una delle principali forze motrici del mercato del lavoro europeo a seguito dell'avvio della strategia di Lisbona. Di conseguenza, l'uguaglianza di genere deve essere integrata nelle azioni rivolte a far fronte alle sfide, in quanto le donne potranno essere interessate diversamente dagli uomini. Le politiche di parità tra uomini e donne si sono dimostrate risposte efficaci alle sfide, e gli Stati membri devono continuare ad investire a favore di una migliore utilizzazione dei talenti e delle risorse delle donne e degli uomini, rafforzando in particolare la specificità di genere delle politiche in materia di flessicurezza.
|
De algemene uitdaging is een efficiënt en duurzaam antwoord te vinden op de economische teruggang en de diverse korte- en langetermijngevolgen, inclusief die op de arbeidsmarkt, binnen de perken te houden. Sinds de lancering van de Lissabonstrategie is de werkgelegenheid voor vrouwen een belangrijke drijvende kracht van de arbeidsmarkt van de EU geweest. Daarom moeten de zorgen over gelijkheid tussen vrouwen en mannen geïntegreerd worden in de antwoorden die op deze uitdagingen gegeven worden, omdat ze een verschillende invloed zouden kunnen hebben op vrouwen en mannen. Het is bewezen dat het beleid inzake gelijkheid tussen vrouwen en mannen een efficiënt antwoord biedt op deze uitdagingen. De lidstaten moeten echter blijven investeren in een betere benutting van de talenten en vaardigheden van zowel vrouwen als mannen, met inbegrip van het versterken van de genderdimensie van het flexibiliteits- en zekerheidsbeleid.
|
|
Il persistere del divario tra donne e uomini conferma l'importanza dell'eliminazione degli ostacoli alla piena partecipazione delle donne al mercato del lavoro e alla lotta contro gli stereotipi legati al sesso profondamente radicati, che determinano i ruoli delle donne e degli uomini nella società, aggravando lo squilibrio, tra i sessi, nella ripartizione del lavoro retribuito e non retribuito. La ripartizione ineguale delle responsabilità familiari può spesso indurre le donne, in misura maggiore che non gli uomini, ad optare per modalità di lavoro flessibili e a interrompere il loro percorso lavorativo, fatto che può avere un impatto negativo sull'evoluzione della loro carriera, sul loro reddito, sui loro diritti al pensionamento e sulla loro indipendenza economica. Le politiche destinate a favorire la partecipazione delle donne al mercato del lavoro debbono quindi seguire un approccio integrato, includendo strategie destinate ad eliminare gli stereotipi legati al sesso, nonché misure di conciliazione della vita privata e della vita professionale tanto delle donne quanto degli uomini.
|
Een hardnekkige genderkloof bevestigt het belang van het uit de weg ruimen van hindernissen voor volledige arbeidsparticipatie van vrouwen. Het is belangrijk om diepgewortelde genderstereotypen te bestrijden die de rol van vrouwen en mannen in de maatschappij bepalen en invloed uitoefenen op het verstoorde genderevenwicht bij betaald en onbetaald werk. De ongelijke verdeling van de gezinstaken kan ertoe leiden dat vrouwen vaker kiezen voor flexibele werktijden en voor loopbaanonderbreking dan mannen, en kan zo een negatieve invloed hebben op hun carrière, inkomen, pensioenrechten en economische onafhankelijkheid. Er moet daarom een geïntegreerd beleid gevoerd worden voor het stimuleren van de participatie van vrouwen aan de arbeidsmarkt, met inbegrip van strategieën voor het uit de weg ruimen van genderstereotypen. Er moeten ook maatregelen getroffen worden voor een beter evenwicht tussen werk- en privéleven van zowel vrouwen als mannen.
|
|
Oltre alle strutture e alle pratiche discriminatorie visibili o invisibili, l'accesso delle donne a posti di responsabilità e di direzione è ostacolato anche dagli stereotipi legati al sesso e dalla difficoltà di conciliare lavoro e responsabilità familiari. Le politiche volte a promuovere la parità tra donne e uomini nei processi e nelle funzioni decisionali devono quindi essere di natura molteplice e affrontare le cause principali del problema. Nei punti seguenti sono illustrati i settori in cui è necessario agire.
|
Genderstereotypen en moeilijkheden om het juiste evenwicht te vinden tussen werk- en gezinstaken belemmeren ook de toegang van vrouwen tot hoge en leidinggevende posities, naast zichtbare en onzichtbare discriminerende praktijken en structuren. Beleid dat gericht is op het stimuleren van een gelijkwaardige deelname van vrouwen en mannen aan besluitvormingsprocessen en een evenredige aanstelling in besluitvormingsfuncties moet daarom veelzijdig zijn en de hoofdoorzaken van het probleem aanpakken. Gebieden die actie behoeven worden hieronder samengevat.
|
|
3.1. Favorire un'equa suddivisione, tra donne e uomini, delle responsabilità private e familiari
|
3.1. Stimuleren van een gelijkwaardige verdeling van privé- en gezinstaken tussen vrouwen en mannen
|
|
Le politiche a favore della conciliazione della vita privata e della vita professionale rispondono a sfide economiche e demografiche a lungo termine e vanno quindi rafforzate per stimolare la crescita. Una migliore ripartizione del tempo consacrato al lavoro/alla famiglia, sia per le donne sia per gli uomini, richiede una suddivisione più equa del tempo dedicato al lavoro retribuito e al lavoro non retribuito. Il tempo delle donne è, più che per gli uomini, legato alle responsabilità domestiche e familiari. Le misure di conciliazione devono rivolgersi anche agli uomini, in quanto la promozione della parità tra donne e uomini comporta cambiamenti e nuove opportunità per entrambi i sessi.
|
Beleid gericht op een goede verdeling van werk en gezin is een belangrijk antwoord op economische en demografische uitdagingen op de lange termijn, en moet daarom versterkt worden om groei te stimuleren. Een beter evenwicht tussen werk en privéleven voor zowel vrouwen als mannen vereist een rechtvaardigere verdeling van de tijd die besteed wordt aan betaald en onbetaald werk. Vrouwen besteden meer tijd aan huishoudelijke en gezinstaken dan mannen. Verbetermaatregelen moeten zich ook op mannen richten, omdat het stimuleren van de gelijkheid tussen vrouwen en mannen veranderingen en nieuwe kansen voor beide seksen met zich meebrengt.
|
|
- L'istituzione di servizi di cura per bambini e altre persone a carico, che siano abbordabili, accessibili e di qualità, consentirà a un numero maggiore di donne di entrare e di rimanere nel mercato del lavoro e di facilitare l'equilibrio vita professionale-vita privata tanto per le donne quanto per gli uomini. Il potenziale dei Fondi strutturali e dell'FEASR[15] deve essere pienamente utilizzato per finanziare servizi di qualità.
|
- Door het ontwikkelen van betaalbare en toegankelijke opvangvoorzieningen van goede kwaliteit voor kinderen en andere zorgafhankelijken kunnen meer vrouwen de arbeidsmarkt betreden en daaraan deel blijven nemen en komt er een beter evenwicht tussen werk en privéleven voor zowel vrouwen als mannen. Er moet volledig gebruik worden gemaakt van de door de structuurfondsen en het EFRO[16] geboden financieringsmogelijkheden voor kwalitatief hoogstaande diensten.
|
|
- Le politiche di conciliazione devono consentire alle donne e agli uomini di scegliere personalmente modalità più flessibili per il lavoro e le ferie. Misure quali il congedo di paternità possono stimolare gli uomini a condividere equamente con le donne le responsabilità parentali o di altro genere.
|
- Beleid gericht op het bevorderen van een goede combinatie van werk en gezin moet een individuele keuze van zowel vrouwen als mannen mogelijk maken, met betrekking tot flexibele arbeids- en verlofregelingen. Maatregelen als vaderschapsverlof kunnen mannen stimuleren om de ouder- en andere zorgtaken gelijkelijk te delen met vrouwen.
|
|
- Le politiche di conciliazione devono essere applicate a tutti i livelli sul posto di lavoro, al fine di generalizzare un utilizzo più equo del tempo delle donne e degli uomini e favorire un atteggiamento più idoneo nei confronti della necessità, per le donne come per gli uomini, di conciliare lavoro e vita familiare.
|
- Op alle niveaus op de werkplek dient een beleid om de combinatie van werk en gezin te verbeteren geïmplementeerd te worden, zodat een billijker gebruik van de tijd van vrouwen en mannen de norm wordt en zodat de houding ten opzichte van de behoefte van zowel vrouwen als mannen aan het combineren van werk en gezinsleven beter op elkaar is afgestemd.
|
|
- Le proposte che modificano le due direttive[16] sul congedo di maternità e i diritti delle lavoratrici autonome devono essere quanto prima adottate dal legislatore. Esse rappresentano un concreto contributo alla conciliazione della vita privata e della vita professionale nell'Unione europea.
|
- De voorstellen waarin de twee richtlijnen[17] worden herzien met betrekking tot zwangerschapsverlof en rechten van vrouwen met een eigen bedrijf, dienen snel door de wetgever te worden aangenomen. Ze dragen wezenlijk bij aan het verbeteren van het evenwicht in de EU tussen werk en privéleven.
|
|
3.2. Lottare contro gli stereotipi per consentire alle donne e agli uomini di realizzare pienamente il loro potenziale
|
3.2. Doorbreken van stereotypen zodat vrouwen en mannen hun capaciteiten optimaal kunnen benutten
|
|
Gli stereotipi legati al sesso rappresentano convincimenti culturali e sociali nei confronti di ruoli e funzioni considerati per tradizione 'maschili' o 'femminili' che possono influenzare le donne e gli uomini nella scelta dei loro studi e delle loro attività e comportano una segregazione del mercato del lavoro a seconda del sesso. Tali stereotipi comportano una suddivisione ineguale, tra donne e uomini, dell'orario lavorativo, del reddito e delle responsabilità familiari; essi rappresentano anche ostacoli all'evoluzione della carriera delle donne e al loro accesso a posti di responsabilità. Lottare contro gli stereotipi legati al sesso significa quindi lottare contro la causa basilare degli scarti ancora esistenti tra i due sessi sul mercato del lavoro.
|
Een genderstereotype is een culturele en sociale houding ten opzichte van wat traditioneel wordt beschouwd als een 'mannelijke' of 'vrouwelijke' rol en functie. Dit kan van invloed zijn op de keuzes die vrouwen en mannen maken ten aanzien van een studie of een baan en kan daardoor leiden tot een gendergesegregeerde arbeidsmarkt. Zulke stereotypen beïnvloeden de ongelijke verdeling van werktijd, inkomen en gezinstaken voor vrouwen en mannen; ze vormen ook barrières voor de positieverbetering van vrouwen en hun aanstelling in besluitvormingsfuncties. Het bestrijden van genderstereotypen betekent daarom dat de voornaamste oorzaak van de hardnekkige genderkloof op de arbeidsmarkt wordt aangepakt.
|
|
- I bambini e i giovani hanno bisogno di modelli di donne e di uomini non basati su stereotipi. Le pratiche e gli atteggiamenti discriminatori devono essere eliminati dai materiali e metodi didattici, dall'insegnamento e dall'orientamento professionale.
|
- Kinderen en jongeren hebben niet-stereotype rolmodellen nodig van vrouwen en mannen in de maatschappij. Uit lespakketten en -methoden, maar ook uit voorlichting op het gebied van onderwijs- en beroepskeuze moeten discriminerende praktijken en houdingen geweerd worden.
|
|
- È possibile eliminare i pregiudizi legati al sesso tramite azioni di formazione e di sensibilizzazione sul luogo di lavoro e modificare in tal modo culture di lavoro basate su una versione stereotipata dei ruoli e delle competenze delle donne e degli uomini, in particolare nei riguardi delle donne in posti di responsabilità.
|
- Opleiding en bewustwording op de werkplek kunnen vooroordelen op basis van sekse uit de weg ruimen en kunnen verandering brengen in een vastgeroeste werkcultuur, wat betreft de rol en de geschiktheid van vrouwen en mannen, met inbegrip van de houding jegens vrouwen in leidinggevende posities.
|
|
- Occorre incoraggiare i mezzi di comunicazione, compreso il settore pubblicitario, a diffondere immagini e contenuti non stereotipati, in particolare sulle donne che rivestono funzioni decisionali.
|
- De media, met inbegrip van de reclame-industrie, moeten gestimuleerd worden om niet-stereotype denkbeelden uit te zenden, in het bijzonder wanneer het gaat over vrouwen in besluitvormingsfuncties.
|
|
3.3. Promuovere la pari partecipazione delle donne e degli uomini a processi e ad incarichi decisionali
|
3.3. Stimuleren van gelijkwaardige deelname van vrouwen en mannen in besluitvormingsfuncties
|
|
La pari partecipazione di donne e uomini ai processi decisionali è una necessità democratica ed economica. Nell'attuale situazione economica è tanto più importante mobilitare tutti i talenti, in quanto non è il caso si sprecare competenze e potenziale produttivo a causa di concezioni obsolete circa il ruolo e la capacità di dirigere delle donne e degli uomini. Gli studi[17] sottolineano un rapporto positivo tra la presenza delle donne in posti direttivi e i risultati finanziari e organizzativi. La ricerca di un migliore equilibrio tra i sessi nella condotta degli affari può migliorare la gestione e la redditività delle imprese.
|
Het is een democratische en economische noodzaak dat alle vrouwen en mannen gelijkwaardig aan het besluitvormingsproces deelnemen. In de huidige economische situatie is het des te belangrijker alle talenten te mobiliseren. Men kan zich niet veroorloven vaardigheden en productiepotentieel te verspillen vanwege achterhaalde ideeën over de rol van vrouwen en mannen en hun leiderschapscapaciteiten. De conclusies[18] wijzen op een positieve verhouding tussen vrouwen op managementniveau en financiële en organisatorische prestaties. Door te investeren in het evenwicht tussen vrouwen en mannen in bedrijfsvoering en management kunnen de bedrijfsvoering en het rendement verbeterd worden.
|
|
- La promozione della parità tra donne e uomini nella presa di decisioni passa per un impegno e una partnership più forti a tutti i livelli: governi, autorità regionali e locali, partiti politici, parti sociali, dirigenti di imprese, unità risorse umane, organizzazioni non governative, istituti di istruzione, mezzi di comunicazione, uomini e donne.
|
- Het stimuleren van gelijkheid tussen vrouwen en mannen in de besluitvorming vereist een krachtiger inzet en partnerschap op alle niveaus: regeringen, regionale en lokale overheden, politieke partijen, sociale partners, bedrijfsmanagers, HR-teams, ngo's, opleidingsinstituten, media, mannen en vrouwen.
|
|
- Una partecipazione più equilibrata alla presa di decisioni richiede azioni mirate e misure efficaci come, se del caso, un'azione positiva, piani di parità, consulenza e formazione mirata. Tutte le procedure di nomina, di assunzione, di valutazione delle funzioni e delle competenze, di retribuzione e di promozione devono essere trasparenti e neutre rispetto al sesso. È importante lottare sistematicamente contro la discriminazione e le molestie morali e sessuali.
|
- Een evenwichtigere participatie aan de besluitvorming kan alleen slagen door middel van specifieke beleidslijnen en effectieve maatregelen, met inbegrip van – waar nodig – positieve discriminatie, plannen voor gelijke behandeling, mentorschap en gerichte opleiding. Elke aanstelling, werving, functie- en vaardigheidsbeoordeling, elk salaris en elke promotie moet transparant en onbevooroordeeld zijn. Het is belangrijk systematisch te werken aan het bestrijden van discriminatie en morele en seksuele intimidatie.
|
|
- Occorre migliorare la raccolta, l'analisi e la diffusione di dati comparabili disponibili a livello europeo ripartiti per sesso, in modo da seguire il processo di parità tra donne e uomini nelle prese di decisione. Studi quantitativi e qualitativi sono necessari per valutare le strategie, tra cui misure positive quali quote, adottate dagli Stati membri. Gli scambi e la diffusione delle prassi ottimali devono essere incoraggiati, ad esempio mediante reti di donne in posti di comando.
|
- Om te helpen toezien op de gelijkheid tussen vrouwen en mannen in de besluitvorming moet er verbetering komen in het verzamelen, analyseren en verspreiden van vergelijkbare, naar sekse opgesplitste gegevens die op EU-niveau bestaan. Er is kwantitatief en kwalitatief onderzoek nodig naar de resultaten van in de lidstaten opgezette strategieën, waaronder positieve maatregelen zoals quota. De uitwisseling en verspreiding van goede praktijken moet gestimuleerd worden, onder meer door de ontwikkeling van netwerken van vrouwen in leidinggevende functies.
|
|
- I sistemi elettorali esercitano un impatto sull'impegno delle donne e sulla loro rappresentanza. Occorre incoraggiare i partiti politici e i parlamenti europeo e nazionali, secondo le loro responsabilità rispettive, ad adottare misure adeguate affinché le donne si impegnino maggiormente e la presenza delle donne e degli uomini sulle liste elettorali e nelle nomine a cariche pubbliche sia più equilibrata.
|
- Kiessystemen hebben een impact op de betrokkenheid en vertegenwoordiging van vrouwen. In overeenstemming met hun respectieve verantwoordelijkheden moeten politieke partijen en Europese en nationale parlementen worden aangemoedigd om specifieke maatregelen te nemen, zodat meer vrouwen betrokken raken en er een evenwichtiger vertegenwoordiging komt van vrouwen en mannen op stemlijsten en bij kandidaatstellingen voor gekozen ambten.
|
|
3.4. Suscitare una maggiore consapevolezza e una migliore comprensione della parità tra donne e uomini
|
3.4. Een grotere bewustwording en een beter begrip van de gelijkheid tussen vrouwen en mannen
|
|
Negli ultimi anni l'impegno politico a favore della parità dei sessi è aumentato tanto a livello europeo quanto a livello degli Stati membri. Peraltro, tale impegno deve tuttora tradursi in azioni e in progressi concreti in tutti gli Stati membri. A tale scopo, tutte le parti interessate devono conoscere e comprendere i fattori d'ineguaglianza, nonché gli strumenti e i meccanismi che consentono di ridurli. È indispensabile disporre delle risorse e delle strutture necessarie e di una migliore capacità d'azione a favore dell'integrazione della parità dei sessi. Una politica di comunicazione più ampia e meglio concepita può favorire una presa di coscienza e rendere tali problemi più visibili e più comprensibili a tutti i livelli della società.
|
Het politieke engagement voor gendergelijkheid is de afgelopen jaren toegenomen, zowel op EU- als op nationaal niveau. Maar dit engagement moet omgezet worden in maatregelen en een verbeterde gendergelijkheid in alle lidstaten. Hiervoor zijn kennis en begrip bij alle actoren nodig over de factoren die leiden tot ongelijkheden tussen vrouwen en mannen en over de technieken en middelen die nodig zijn om ze aan te pakken. Adequate hulpmiddelen en structuren zijn van vitaal belang, en het vermogen om de emancipatieaspecten in het beleid te integreren moet verbeterd worden. Door meer en betere communicatie moet er bewustwording aangewakkerd worden en moet de genderproblematiek in alle geledingen van de maatschappij zichtbaarder en inzichtelijker worden.
|
|
- Occorre rafforzare l'integrazione della parità dei sessi grazie a una formazione più intensa dei decisori politici e a un rafforzamento dei loro mezzi d'azione affinché possano meglio utilizzare tale strumento in tutte le politiche e misure adottate.
|
- De integratie van de genderdimensie moet versterkt worden door een intensievere opleiding en capaciteitsopbouw voor personen die betrokken zijn bij beleidsvorming, met de nadruk op een efficiënter gebruik van dit hulpmiddel bij het integreren van het genderperspectief in alle beleid en maatregelen.
|
|
- La capacità d'azione sarà facilitata dallo sviluppo di statistiche e di indicatori specifici, basati sui dati esistenti, e in particolare dalla presa in considerazione del genere nell'analisi e nel controllo delle politiche.
|
- Een dergelijke capaciteitsopbouw wordt ondersteund door het ontwikkelen van gendergegevens en -indicatoren op basis van bestaande gegevens, onder meer de integratie van een genderperspectief in de beleidsanalyse en -bewaking.
|
|
- Una migliore conoscenza e una migliore comprensione dei problemi di ineguaglianza tra le donne e gli uomini a tutti i livelli della società, anche grazie ad attività di comunicazione, aumenteranno la consapevolezza tra le parti interessate e il pubblico in generale.
|
- Door een betere kennis van en een beter inzicht in de genderproblematiek in alle geledingen van de maatschappij, mede door middel van communicatie, zullen zowel belanghebbenden als het grote publiek zich hier meer bewust van worden.
|
|
4. CONCLUSIONI
|
4. CONCLUSIES
|
|
La presente relazione illustra i principali progressi registrati nel 2008 in materia di parità tra donne e uomini e accenna alle sfide future; in questo contesto, occorre mettere in luce le esigenze seguenti:
|
Dit verslag beschrijft de belangrijkste vorderingen die in 2008 op het gebied van gelijkheid van mannen en vrouwen zijn gemaakt en geeft aan wat de uitdagingen voor de toekomst zijn. De volgende punten verdienen daarbij bijzondere aandacht:
|
|
- l'importanza di rafforzare i risultati positivi dell'impegno politico a favore della parità dei sessi e garantire i principi fondamentali e i diritti di tutti i cittadini grazie ad una corretta applicazione della legislazione europea, tra cui le direttiva 2002/73/CE sulla parità di trattamento in materia di occupazione, 2004/113 sulla parità di trattamento per quanto riguarda l'accesso a beni e servizi e 2006/54, che rappresenta la rifusione di sette direttive sulla parità di trattamento[18];
|
- het belang om voort te bouwen op de positieve resultaten van de beleidsinzet voor gendergelijkheid en de basisprincipes en rechten van alle burgers te garanderen door de juiste tenuitvoerlegging van de wetgeving van de EU, inclusief de Richtlijnen 2002/73/EG betreffende gelijke behandeling in het arbeidsproces, 2004/113/EG betreffende gelijke behandeling bij de toegang tot goederen en diensten, en 2006/54/EG die zeven richtlijnen inzake gelijke behandeling herschikt[19];
|
|
- la rapida adozione delle due proposte intese a modificare le direttive 92/85/CEE sulla tutela della maternità e 86/613/CEE sui lavoratori autonomi e sui 'coniugi coadiuvanti' in aziende familiari.;
|
- de twee voorstellen tot wijziging van de Richtlijnen 92/85/EEG betreffende bescherming van het moederschap en 86/613/EEG voor zelfstandigen en ‘meewerkende echtgenoten' in familiebedrijven;
|
|
- i negoziati avviati dalle parti sociali per concludere un accordo su altri tipi di congedo per motivi familiari;
|
- de door de sociale partners begonnen onderhandelingen om een overeenkomst te sluiten over andere vormen van gezinsverlof;
|
|
- la continuazione degli sforzi miranti a raggiungere gli obiettivi di Barcellona sulle strutture di custodia per bambini e sviluppare altri servizi per consentire sia alle donne sia agli uomini di conciliare la loro vita privata e professionale;
|
- voortzetting van de inspanningen ter verwezenlijking van de Barcelonadoelstellingen inzake de verstrekking van kinderopvangvoorzieningen en het ontwikkelen van andere diensten om het evenwicht tussen werk en privéleven voor zowel vrouwen als mannen te vergemakkelijken;
|
|
- sostegno all'attiva promozione di una presenza equilibrata delle donne e degli uomini nelle elezioni del Parlamento europeo del 2009 e la nomina di donne alle più alte cariche politiche presso le istituzioni dell'Unione europea;
|
- ondersteuning van het actief stimuleren van een evenredige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen tijdens de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2009 en van de aanstelling van vrouwen in hogere politieke functies in de instellingen van de Europese Unie.
|
|
tenuto conto del contributo che la parità dei sessi può apportare alla crescita, all'occupazione e alla coesione sociale, la Commissione invita il Consiglio europeo a chiedere agli Stati membri di reagire tempestivamente alle sfide menzionate nella presente relazione, confermando il loro impegno a favore dell'integrazione della parità tra donne e uomini in tutti i campi d'azione, in collaborazione con le parti sociali e la società civile.
|
Met het oog op de bijdrage die gendergelijkheid kan leveren aan de groei, werkgelegenheid en sociale cohesie, nodigt de Commissie de Europese Raad uit er bij de lidstaten op aan te dringen dat zij zo spoedig mogelijk reageren op de in dit verslag beschreven uitdagingen door opnieuw te bevestigen dat ze zich volledig inzetten voor integratie van de genderdimensie op alle beleidsgebieden in samenwerking met de sociale partners en maatschappelijke organisaties.
|
|
[1] COM (2008) 800.
|
[1] COM(2008) 800.
|
|
[2] COM (2008) 412.
|
[2] COM(2008) 412.
|
|
[3] COM (2008) 868.
|
[3] COM(2008) 868.
|
|
[4] Eurostat, Indagine sulle forze di lavoro 2006.
|
[4] Eurostat, Enquête naar de Arbeidskrachten 2006.
|
|
[5] Nel marzo 2002 il Consiglio europeo, riunitosi a Barcellona, ha invitato gli Stati membri a ‘eliminare gli elementi dissuasivi alla partecipazione delle donne alla forza lavoro e adoperarsi, tenendo conto della richiesta di servizi di custodia dei bambini e conformemente ai modelli nazionali di offerta di tali servizi, per fornire, entro il 2010, servizi ad almeno il 90% dei bambini di età compresa tra i 3 anni e l'età dell'obbligo scolastico e ad almeno il 33% dei bambini al di sotto dei 3 anni’.
|
[5] In maart 2002 richtte de Europese Raad, die bijeenkwam in Barcelona, het volgende verzoek aan de lidstaten: ‘de lidstaten moeten hindernissen voor de arbeidsparticipatie van vrouwen uit de weg ruimen en ernaar streven, rekening houdend met de vraag naar kinderopvangfaciliteiten en met inachtneming van hun nationale regelingen ter zake, voor 2010 te voorzien in kinderopvang voor ten minste 90% van de kinderen tussen 3 jaar en de leerplichtige leeftijd en voor ten minste 33% van de kinderen onder 3 jaar’.
|
|
[6] Direttori, amministratori delegati e dirigenti di piccole imprese.
|
[6] Eurostat, 2007 (cijfer gebaseerd op een nieuwe geharmoniseerde EU-bron) – zie statistische bijlage in SEC(2009) XXX.
|
|
[7] COM (2008) 635.
|
[7] Directeuren en president-directeuren en managers van kleinere ondernemingen.
|
|
[8] COM (2008) 637.
|
[8] COM(2008) 635.
|
|
[9] COM (2008) 636.
|
[9] COM(2008) 637.
|
|
[10] COM (2008) 638.
|
[10] COM(2008) 636.
|
|
[11] http://ec.europa.eu/employment_social/publications/2008/ke8108186_en.pdf.
|
[11] COM(2008) 638.
|
|
[12] Direttiva 2002/73/CE che modifica la direttiva 76/207/CEE relativa all'attuazione del principio della parità di trattamento tra gli uomini e le donne per quanto riguarda l'accesso al lavoro, alla formazione e alla promozione professionali e le condizioni di lavoro.
|
[12] http://ec.europa.eu/employment_social/publications/2008/ke8108186_en.pdf.
|
|
[13] Direttiva 2004/113/CE che attua il principio della parità di trattamento tra uomini e donne per quanto riguarda l'accesso a beni e servizi e la loro fornitura.
|
[13] Richtlijn 2002/73/EG tot wijziging van Richtlijn 76/207/EEG betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen ten aanzien van de toegang tot het arbeidsproces, de beroepsopleiding en de promotiekansen, en ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden.
|
|
[14] COM (2007) 424.
|
[14] Richtlijn 2004/113/EG houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten.
|
|
[15] Fondo europeo agricolo per lo sviluppo rurale.
|
[15] COM(2007) 424.
|
|
[16] Cfr. note 9 – 10.
|
[16] Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling.
|
|
[17] Ad es., Mc Kinsey Women Matter Report (2007); Vinnicombe, Susan, Singh, Val (2003); Catalyst (2004).
|
[17] Zie voetnoten 9-10.
|
|
[18] Direttiva 2006/54/CE riguardante l'attuazione del principio delle pari opportunità e della parità di trattamento fra uomini e donne in materia di occupazione e impiego (rifusione).
|
[18] Bijvoorbeeld het rapport van McKinsey, "Women Matter" (2007); Vinnicombe, Susan, Singh, Val (2003); Catalyst (2004).
|
|
|
[19] Richtlijn 2006/54/EG betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (herschikking).
|