Kaksikielinen näyttö

CS DA DE EL EN ES ET FI FR HU IT LT LV NL PL PT SK SL SV  CS DA DE EL EN ES ET FI FR HU IT LT LV NL PL PT SK SL SV 

fi

el

 
[pic] | EUROOPAN YHTEISÖJEN KOMISSIO |
[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |
Bryssel 5.3.2007
Βρυξέλλες, 5.3.2007
KOM(2007) 81 lopullinen
COM(2007) 81 τελικό
KOMISSION TOINEN KERTOMUS NEUVOSTOLLE JA EUROOPAN PARLAMENTILLE
ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ
kokemuksista, joita jäsenvaltiot ovat saaneet geneettisesti muunnettujen organismien tarkoituksellisesta levittämisestä ympäristöön annetun direktiivin 2001/18/EY mukaisesti markkinoille saatetuista muuntogeenisistä organismeista
σχετικά με την πείρα των κρατών μελών με τους ΓΤΟ που διατίθενται στην αγορά βάσει της οδηγίας 2001/18/ΕΚ για τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον
(SEC(2007) 274)
{SEC(2007) 274}
SISÄLLYSLUETTELO
ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
1. Tausta ja soveltamisala 3
1. Ιστορικό υπόβαθρο και πεδίο εφαρμογής 3
2. Muuntogeenisten organismien saattaminen markkinoille tuotteina tai tuotteissa (direktiivin C osa) 4
2. Η διάθεση στην αγορά των ΓΤΟ ως προϊόντων ή σε προϊόντα (μέρος Γ της οδηγίας) 4
3. Tutkimus ja kehitys sekä muuntogeenisten organismien muu levittäminen kuin saattaminen markkinoille tuotteina tai tuotteissa (direktiivin B osa) 7
3. Έρευνα και ανάπτυξη και στόχοι εκτός της διάθεσης στην αγορά ΓΤΟ ως προϊόντων ή σε προϊόντα (Μέρος Β της οδηγίας) 8
4. Päätelmät 9
4. Συμπεράσματα 10
TAUSTA JA SOVELTAMISALA
Ιστορικό υπόβαθρο και πεδίο εφαρμογής
Geneettisesti muunnettujen organismien tarkoituksellisesta levittämisestä ympäristöön ja neuvoston direktiivin 90/220/ETY kumoamisesta annettua Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiiviä 2001/18/EY[1] alettiin soveltaa kaikilta osin 17. lokakuuta 2002.
Στις 17 Οκτωβρίου 2002, κατέστη πλήρως εφαρμοστέα η οδηγία 2001/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη σκόπιμη ελευθέρωση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών στο περιβάλλον και την κατάργηση της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ[1] του Συμβουλίου.
Direktiivin 31 artiklan 6 kohdan mukaan ”komissio toimittaa vuonna 2003 ja sen jälkeen joka kolmas vuosi Euroopan parlamentille ja neuvostolle kertomuksen jäsenvaltioiden kokemuksista tämän direktiivin mukaisesti markkinoille saatetuista GMO:ista”.
Σύμφωνα με το άρθρο 31 παράγραφος 6 της εν λόγω οδηγίας, «η Επιτροπή διαβιβάζει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εμπειρία των κρατών μελών όσον αφορά τους ΓΤΟ που διατίθενται στην αγορά δυνάμει της παρούσας οδηγίας».
Komissio antoi ensimmäisen kertomuksensa Euroopan parlamentille ja neuvostolle 31. elokuuta 2004[2]. Sen jälkeen kaikkia jäsenvaltioita pyydettiin direktiivin 2001/18/EY 31 artiklan 4 kohdan mukaisesti lähettämään komissiolle kolmivuotiskertomuksensa 17. lokakuuta 2002 ja 17. lokakuuta 2005 väliseltä ajalta niistä toimenpiteistä, joita ne olivat toteuttaneet pannakseen direktiivin täytäntöön. Kertomuksissa oli myös oltava lyhyt selvitys kokemuksista, joita jäsenvaltioilla oli ollut direktiivin mukaisesti tuotteina tai tuotteissa markkinoille saatetuista muuntogeenisistä organismeista. Kaikki jäsenvaltiot, Portugalia lukuun ottamatta, toimittivat komissiolle kolmivuotiskertomuksensa. Niistä esitetään tiivistelmä tämän toisen Euroopan parlamentille ja neuvostolle osoitetun kertomuksen liitteessä 1.
Η πρώτη έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 31 Αυγούστου 2004[2]. Εν συνεχεία, σύμφωνα με το άρθρο 31 παράγραφος 4 της οδηγίας 2001/18/ΕΚ, όλα τα κράτη μέλη (ΚΜ) κλήθηκαν να υποβάλουν στην Επιτροπή τις προβλεπόμενες εκθέσεις για την τριετία 17 Οκτωβρίου 2002 - 17 Οκτωβρίου 2005 με αντικείμενο τα μέτρα που έλαβαν σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας, συμπεριλαμβανόμενης και μίας σύντομης έκθεσης δεδομένων όσον αφορά την πείρα που αποκόμισαν από τους ΓΤΟ που διατέθηκαν στην αγορά σε ή ως προϊόντα, βάσει της οδηγίας. Όλα τα ΚΜ, εξαιρουμένης της Πορτογαλίας, υπέβαλαν τις εκθέσεις τριετίας στην Επιτροπή, καθώς και σύνοψη που περιλαμβάνεται στο παράρτημα 1 της παρούσας δεύτερης έκθεσης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Jotta Euroopan parlamentti ja neuvosto saisivat kattavan ja tasapainoisen kertomuksen, siinä on komission mielestä käsiteltävä seuraavia asioita:
Για να υποβληθεί μια γενική και ισορροπημένη έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, η Επιτροπή θεωρεί ενδεδειγμένο
- kokemuksia, jotka on saatu paitsi direktiivin C osan mukaisesta muuntogeenisten organismien markkinoille saattamisesta myös niiden muusta levittämisestä, kuten direktiivin B osan mukaisesta käytöstä tutkimus- ja kehitystarkoituksiin
- να καλυφθεί η πείρα όχι μόνο από τους ΓΤΟ που διατέθηκαν στην αγορά δυνάμει της οδηγίας (μέρος Γ της οδηγίας) αλλά και η πείρα από τους ΓΤΟ που χρησιμοποιήθηκαν για άλλους σκοπούς, εκτός της εμπορικής διάθεσης, δηλαδή την έρευνα και την ανάπτυξη (μέρος Β της οδηγίας) επίσης
- muiden sidosryhmien, kuten teollisuus- ja/tai toimialajärjestöjen sekä viljelijä- ja ympäristöjärjestöjen näkemyksiä. Arviointiin osallistuneet sidosryhmät luetellaan liitteessä 2.
- να περιληφθούν οι εισηγήσεις των υπολοίπων άμεσα ενδιαφερομένων, όπως π.χ. οι οργανώσεις των αντίστοιχων βιομηχανικών ή εμπορικών κλάδων, οι ενώσεις των αγροτών και των περιβαλλοντικών μη κυβερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ). Ο κατάλογος των άμεσα ενδιαφερομένων που συνέβαλαν διατυπώνοντας απόψεις περιλήφθηκε στο παράρτημα 2.
Tämä toinen Euroopan parlamentille ja neuvostolle osoitettu kertomus perustuu siis jäsenvaltioiden toimittamiin kolmivuotiskertomuksiin sekä muiden sidosryhmien esittämiin näkemyksiin.
Οι εκθέσεις τριετίας από τα ΚΜ, καθώς και η συμβολή των υπολοίπων άμεσα ενδιαφερομένων αποτελούν, ως εκ τούτου, το υπόβαθρο της παρούσας δεύτερης έκθεσης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.
Muuntogeenisten organismien saattaminen markkinoille tuotteina tai tuotteissa (direktiivin C osa)
Η διάθεση στην αγορά των ΓΤΟ ως προιοντων ή Σε προιοντα (μέρος Γ της οδηγίας)
Hakemusten ja lupien määrä
Αριθμοί αιτήσεων και εγκρίσεων
Lokakuun 17. päivän 2002 ja lokakuun 17. päivän 2005 välisenä aikana jätettiin kahdeksalle jäsenvaltiolle (Alankomaat, Belgia, Espanja, Ranska, Ruotsi, Saksa, Tanska ja Yhdistynyt kuningaskunta) yhteensä 26 muuntogeenisiä kasveja koskevaa, direktiivin C osassa tarkoitettua ilmoitusta. On kuitenkin otettava huomioon, että muuntogeenisiä elintarvikkeita ja rehuja koskevaa asetusta (EY) N:o 1829/2003[3] alettiin soveltaa kaikilta osin 18. huhtikuuta 2004. Näin ollen direktiivin 2001/18/EY mukaan tehdyt ilmoitukset muuntogeenisistä organismeista, joiden käyttötarkoituksiin kuului myös käyttö rehuna ja joista ei ollut vielä annettu arviointikertomusta, siirrettiin edellä mainitun asetuksen 46 artiklan 3 kohdassa säädettyjen siirtymäjärjestelyjen mukaisesti kyseisen asetuksen mukaiseen lupamenettelyyn. Kun siirto oli tehty ja kolme muuta hakemusta oli peruttu, direktiivin nojalla käsiteltävien hakemusten määrä väheni kolmeentoista.
Συνολικά υποβλήθηκαν 26 κοινοποιήσεις βάσει του μέρους Γ της οδηγίας για γενετικώς τροποποιημένα φυτά σε οκτώ κράτη μέλη (BE, DE, DK, ES, FR, NL, SE, UK) μεταξύ 17 Οκτωβρίου 2002 και 17 Οκτωβρίου 2005. Ωστόσο, από τις 18 Απριλίου 2004 κατέστη πλήρως εφαρμοστέος ο κανονισμός 1829/2003 για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές[3]. Σύμφωνα με τις μεταβατικές ρυθμίσεις που προβλέπονται στο άρθρο 46 παράγραφος 3 του εν λόγω κανονισμού, οι κοινοποιήσεις που υποβάλλονται δυνάμει της οδηγίας 2001/18/ΕΚ, εφόσον αναφέρονται σε προϊόντα που χρησιμοποιούνται ως ζωοτροφές και εφόσον δεν συνοδεύονται από έκθεση αξιολόγησης, υπόκεινται στη διαδικασία έγκρισης που προβλέπει ο συγκεκριμένος κανονισμός. Συνεπεία των εν λόγω ρυθμίσεων και μετά από την απόσυρση τριών επιπλέον αιτήσεων εκ μέρους των κοινοποιούντων, υποβλήθηκαν δεκατρείς αιτήσεις δυνάμει της οδηγίας.
Näistä kolmestatoista hakemuksesta hyväksyttiin direktiivin nojalla seuraavat viisi tuotetta:
Βάσει των ως άνω 13 αιτήσεων εγκρίθηκαν 5 προϊόντα δυνάμει της οδηγίας. Τα προϊόντα αυτά έχουν ως εξής:
- Monsanto Europe S.A. -yhtiön ilmoittama NK603-maissi [4]
- NK603 αραβόσιτος από την Monsanto Europe S.A [4],
- Monsanto Europe S.A. -yhtiön ilmoittama MON863-maissi [5]
- MON863 αραβόσιτος από την Monsanto Europe S.A[5],
- Monsanto Europe S.A. -yhtiön ilmoittama GT73-rapsi [6]
- GT73 ελαιοκράμβη της Monsanto Europe S.A[6],
- Pioneer Hi-Bred International Inc.- ja and Mycogen Seeds -yhtiöiden ilmoittama 1507-maissi [7]
- 1507 αραβόσιτος από τις Pioneer Hi-Bred International INC και Mycogen Seeds[7], και
- Monsanto Europe S.A. -yhtiön ilmoittama MON863 X MON810 -maissi [8].
- MON863 X MON810 αραβόσιτος από την Monsanto Europe S.A[8].
Kolmivuotiskertomusten perusteella useimmat jäsenvaltiot ovat yhtä mieltä siitä, että direktiivin täytäntöönpano on auttanut palauttamaan luottamuksen muuntogeenisten tuotteiden markkinoille saattamista koskevaan lupamenettelyyn. Eräät jäsenvaltiot mainitsivat myös muuntogeenisiä elintarvikkeita ja rehuja koskevalla asetuksella (EY) N:o 1829/2003 säädetyn lupamenettelyn[9] ja tiedustelivat, mikä on direktiivissä 2001/18/EY tarkoitettujen toimivaltaisten viranomaisten rooli tässä yhteydessä. Lisäksi monet jäsenvaltiot esittivät huomautuksia siitä, että muut sidosryhmät kuin teollisuus ovat yleensä suhtautuneet kielteisesti uusiin lupiin.
Όπως προκύπτει από τις εκθέσεις τριετίας, η πλειονότητα των ΚΜ συμφωνεί ότι η εφαρμογή της οδηγίας συνέβαλε στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην όλη διαδικασία έγκρισης και στη διάθεση στην αγορά γενετικώς τροποποιημένων προϊόντων. Παράλληλα, ορισμένα από τα κράτη μέλη αναφέρθηκαν επίσης στη διαδικασία έγκρισης δυνάμει του κανονισμού 1829/2003 για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές[9] και ζήτησαν περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με τον ειδικό ρόλο που καλούνται να διαδραματίσουν στο συγκεκριμένο πλαίσιο οι αρμόδιες αρχές της οδηγίας 2001/18/ΕΚ. Ορισμένα από τα ΚΜ διατύπωσαν σχόλια σχετικά με την ως επί το πλείστον αρνητική συμπεριφορά των εκτός της βιομηχανίας ενδιαφερομένων έναντι των νέων εγκρίσεων.
Teollisuuden edustajat ilmoittivat, että heidän kokemustensa mukaan direktiivin 2001/18/EY täytäntöönpano ei ole auttanut palauttamaan luottamusta direktiivin C osan nojalla tehtyjä hakemuksia koskevaan EU:n päätöksentekoprosessiin. He viittasivat erityisesti siihen, että vuoden 1998 jälkeen ei ole annettu yhtään lupaa muuntogeenisten kasvien viljelyyn. Markkinoille saattamista koskeviin ilmoituksiin liittyvät maksut vaihtelevat eri jäsenvaltioiden välillä 0:sta 50 000 euroon hakemusta kohden. Teollisuuden edustajien mukaan tämä voi vaikuttaa siihen, mihin jäsenvaltioon etenkin pienet ja keskisuuret yritykset jättävät hakemuksensa. Viljelijäjärjestöt puolustivat sen sijaan viljelijöiden oikeutta valita, kasvattavatko he muuntogeenisiä viljelykasveja vai eivät.
Η βιομηχανία ανέφερε ότι, σύμφωνα με την πείρα της, η εφαρμογή της οδηγίας 2001/18/EC δεν συνέβαλε στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην όλη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ σε ό,τι αφορά τις υποβληθείσες αιτήσεις βάσει του μέρους Γ της οδηγίας, τονίζοντας ιδίως ότι από το 1998 δεν έχουν χορηγηθεί συγκαταθέσεις καλλιέργειας. Οι εισφορές για τις κοινοποιήσεις που αφορούν τη διάθεση στην αγορά, διαφέρουν ανάλογα με το κράτος μέλος και ποικίλουν από 0-50.000 € ανά υποβαλλόμενη αίτηση. Η βιομηχανία επισήμανε ότι αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει την επιλογή του κράτους μέλους στο οποίο η εκάστοτε εταιρεία υποβάλλει αίτηση, ιδίως στην περίπτωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Οι οργανώσεις των αγροτών υπενθύμισαν το δικαίωμα των αγροτών να επιλέγουν κατά πόσον θα ασχολούνται με γενετικώς τροποποιημένες καλλιέργειες. Οι ΜΚΟ υπογράμμισαν ότι αποτελεί πρόκληση να εξασφαλιστεί η δέουσα διαφάνεια και συμμετοχή των άμεσα ενδιαφερομένων στην εφαρμογή της οδηγίας.
Kansalaisjärjestöt kiinnittivät huomiota avoimuuden ja eri sidosryhmien osallistumisen varmistamiseen liittyviin ongelmiin direktiivin täytäntöönpanon yhteydessä.
Οι λεπτομέρειες των εσκεμμένων ελευθερώσεων στο περιβάλλον βάσει του μέρους Γ διατίθενται στη διεύθυνση http://gmoinfo.jrc.it.
Direktiivin C osassa tarkoitetusta muuntogeenisten organismien levittämisestä annetaan lisätietoja osoitteessa http://gmoinfo.jrc.it.
Ιχνηλασιμότητα, επισήμανση και όρια
Jäljitettävyys, merkinnät ja kynnysarvot
Οι γενικές απαιτήσεις σχετικά με την επισήμανση και την ιχνηλασιμότητα των ΓΤΟ δυνάμει των απαιτήσεων της οδηγίας 2001/18/ΕΚ (καθώς και για τα είδη ανθρώπινης και ζωικής διατροφής που παράγονται από ΓΤΟ) αναφέρονται στον κανονισμό 1830/2003[10]. Ειδική έκθεση για την εφαρμογή του εν λόγω κανονισμού υποβλήθηκε από την Επιτροπή στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το Μάιο του 2006[11].
Direktiivissä 2001/18/EY tarkoitettujen muuntogeenisten organismien (sekä niistä valmistettujen elintarvikkeiden ja rehujen) jäljitettävyyttä ja merkitsemistä koskevia vaatimuksia käsitellään tarkemmin asetuksessa (EY) N:o 1830/2003[10]. Komissio antoi neuvostolle ja Euroopan parlamentille toukokuussa 2006 erityiskertomuksen asetuksen täytäntöönpanosta[11].
Όσον αφορά τα όρια, τα ΚΜ αναφέρθηκαν στις δυσκολίες που αντιμετώπισαν κατά τη διαχείριση παραδοσιακού τύπου παρτίδων σπόρων που ενδέχεται να έχουν συμπτωματικές προσμείξεις από εγκεκριμένους ΓΤΟ, δεδομένου ότι δεν υπάρχουν κατώτερα όρια ανάλογης συμπτωματικής παρουσίας στους σπόρους. Η βιομηχανία ανέφερε ότι είναι ανάγκη να καθιερωθούν όρια για τους εγκεκριμένους ΓΤΟ, καθώς και γι’ αυτούς που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί στην ΕΕ, μολονότι έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο εγκεκριμένης σκόπιμης ελευθέρωσης σε τρίτες χώρες. Οι ΜΚΟ και ορισμένα ΚΜ ζήτησαν να καθοριστούν τα όρια σε επίπεδα που να είναι δυνατή η ανίχνευση της ύπαρξης των γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών. Ένα ΚΜ τόνισε ότι είναι αναγκαίο να θεσπιστούν όρια για τους ΓΤΟ που εγκρίνονται βάσει του μέρους Β της οδηγίας.
Kynnysarvojen osalta jäsenvaltiot ilmoittivat, että muuntogeenisten organismien satunnaista esiintymistä koskevien kynnysarvojen puute aiheuttaa ongelmia käsiteltäessä tavanomaisista siemenistä koostuvia eriä, joissa hyväksyttyjä muuntogeenisiä organismeja voi esiintyä satunnaisesti. Teollisuuden mielestä on tarpeen vahvistaa kynnysarvot sekä hyväksytyille että muille muuntogeenisille organismeille, joiden tarkoituksellinen levittäminen on sallittu EU:n ulkopuolisissa maissa mutta joita ei ole vielä hyväksytty EU:ssa. Kansalaisjärjestöt ja eräät jäsenvaltiot ovat vaatineet, että kynnysarvot vahvistettaisiin alimmalle tasolle, jolla muuntogeeniset ainekset voidaan havaita. Eräs jäsenvaltio painotti olevan tarpeen vahvistaa kynnysarvot myös direktiivin B osan nojalla hyväksytyille muuntogeenisille organismeille.
Η βιομηχανία τόνισε ότι πολλοί από τους αγρότες στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι επιφυλακτικοί όσον αφορά την καλλιέργεια γενετικώς τροποποιημένων ποικιλιών σε πολλά κράτη μέλη όπου μεγάλης κλίμακας φορείς επεξεργασίας τροφίμων, έμποροι και λιανοπωλητές εξακολουθούν να είναι επιφυλακτικοί σχετικά με τη χρήση γενετικώς τροποποιημένου υλικού, επειδή χειροτερεύει η ήδη αρνητική άποψη της κοινής γνώμης και το κόστος είναι υψηλό εξαιτίας της ιχνηλατησιμότητας. Επιπλέον, αφ’ ης στιγμής άρχισαν να θεωρούνται παρωχημένα τα προϊόντα πρώτης γενεάς ΓΤΟ και δεν αποτελούν πλέον αντικείμενο εμπορικής διάθεσης, η βιομηχανία ζήτησε να υιοθετηθούν οι δέουσες, και ανάλογες με το πρόβλημα, προτάσεις ανανέωσης για να καλυφθούν τυχόν εναπομένοντα συμπτωματικά ίχνη αναλόγων ΓΤΟ, ώστε να εξασφαλιστεί ασφάλεια δικαίου και μετά την εκπνοή των αντίστοιχων συγκαταθέσεων.
Teollisuuden edustajat huomauttivat, että monet viljelijät ovat haluttomia kasvattamaan muuntogeenisiä lajikkeita etenkin niissä EU:n jäsenvaltioissa, joissa suuret elintarvikejalostajat, tukkukauppiaat ja vähittäismyyjät suhtautuvat yhä varauksellisesti muuntogeenisen materiaalin käyttöön. Tämä suhtautumistapa johtuu yleisen mielipiteen kehittymisestä yhä kielteisempään suuntaan sekä jäljitettävyyteen liittyvistä kustannuksista. Teollisuus on vaatinut, että koska ensimmäisen sukupolven muuntogeeniset tuotteet vanhentuvat ja niitä ei enää markkinoida kaupallisesti, lupien uusimista varten on oltava asianmukaiset, oikein suhteutetut menettelyt, joilla voidaan käsitellä tällaisten muuntogeenisten organismien satunnaista esiintymistä ja turvata oikeusvarmuus lupien voimassaolon päätyttyä.
Η παρακολούθηση μετά από τη διάθεση στην αγορά
Seuranta markkinoille saattamisen jälkeen
Τα περισσότερα από τα κράτη μέλη ανέφεραν ότι είναι ανάγκη να υιοθετηθεί συνεπέστερη προσέγγιση σε ό,τι αφορά την παρακολούθηση μετά από τη διάθεση στην αγορά ενώ παράλληλα θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο να εξαρτάται ενίοτε η παρακολούθηση από το κλίμα και το φυσικό περιβάλλον του εκάστοτε κράτους μέλους. Πολλά από τα ΚΜ θεώρησαν ότι τα ήδη υποβληθέντα σχέδια παρακολούθησης δεν ήταν ως επί το πλείστον αρκετά λεπτομερή ούτε προέβλεπαν αρκετά σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων. Τα περισσότερα από τα ΚΜ υποστήριξαν την ομάδα εργασίας για την παρακολούθηση που συνεστήθη από τις αρμόδιες αρχές ως το ενδεδειγμένο φόρουμ στο οποίο θα πρέπει να αντιμετωπιστούν τα εν λόγω θέματα.
Useimmat jäsenvaltiot pitivät tarpeellisena, että muuntogeenisten organismien markkinoille saattamisen jälkeiseen seurantaan sovelletaan nykyistä johdonmukaisempaa lähestymistapaa. Samalla on säilytettävä mahdollisuus erityiseen seurantaan, jossa otetaan huomioon kunkin jäsenvaltion erityinen ilmasto ja luonnonympäristö. Monet jäsenvaltiot olivat sitä mieltä, että tähänastiset seurantasuunnitelmat eivät yleensä ole olleet riittävän yksityiskohtaisia eikä niissä ole rajattu vastuualueita riittävän selvästi. Useimmat jäsenvaltiot katsoivat, että toimivaltaisten viranomaisten perustama seurantatyöryhmä on sopiva foorumi näiden kysymysten käsittelyyn.
Οι ΜΚΟ ανέφεραν ότι, όσο περισσότεροι ΓΤΟ διατίθενται, τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η ανάγκη για μια πιο συντονισμένη προσέγγιση, η οποία να προβλέπει τη συνυπευθυνότητα ανεξάρτητου φορέα και όχι μόνον την ευθύνη του εκάστοτε κατόχου συγκατάθεσης, σε ό,τι αφορά την εκτέλεση αξιολογήσεων για την παρακολούθηση εν γένει και την επιτήρηση των δεδομένων που σχετίζονται με σκόπιμες ελευθερώσεις.
Koska markkinoilla on yhä enemmän muuntogeenisiä organismeja, kansalaisjärjestöjen mielestä on tarpeen luoda nykyistä koordinoidumpi lähestymistapa, jossa vastuu muuntogeenisten organismien tarkoituksellista levittämistä koskevien seuranta- ja valvontatietojen arvioinnista annetaan riippumattomalle elimelle eikä luvanhaltijalle.
Η δειγματοληψία και η ανίχνευση
Näytteenotto ja muuntogeenisten organismien osoittaminen
Η σύσταση 2004/787/ΕΚ[12] της Επιτροπής, σχετικά με τις τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές για τη δειγματοληψία και την ανίχνευση γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών, καταρτίστηκε για να διευκολυνθεί η εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1830/2003 σχετικά με την ιχνηλασιμότητα και την επισήμανση. Ωστόσο πολλά από τα κράτη μέλη ανέφεραν ότι τα πρωτόκολλα που περιλαμβάνει η σύσταση είναι περίπλοκα, χρονοβόρα και δαπανηρά και ότι τα αποτελέσματα δεν είναι ανάλογα του επενδυόμενου χρόνου και των δαπανών.
Komission suositus 2004/787/EY[12] teknisistä ohjeista, jotka koskevat näytteenottoa muuntogeenisistä organismeista ja tällaisten organismien osoittamista, laadittiin helpottamaan muuntogeenisten organismien jäljitettävyyttä ja merkitsemistä koskevan asetuksen (EY) N:o 1830/2003 täytäntöönpanoa. Monet jäsenvaltiot ovat kuitenkin ilmoittaneet, että suosituksen mukaiset protokollat ovat mutkikkaita ja niiden käyttö on aikaa vievää ja kallista eivätkä tulokset ole niin hyviä kuin ajankäytön ja kustannusten perusteella voisi olettaa.
Συνολικά, τα κράτη μέλη εξέφρασαν τη σαφή επιθυμία να διατυπωθούν πρωτόκολλα τα οποία να συμφιλιώνουν τις ανάγκες για δειγματοληψία, ανίχνευση και λογικό κόστος.
Jäsenvaltioiden toivoivat yleisesti protokollia, jotka antaisivat mahdollisuuden ottaa näytteitä ja osoittaa muuntogeeniset organismit kohtuullisin kustannuksin.
Η βιομηχανία ανέφερε ότι τα τυποποιημένα πρωτόκολλα που πρέπει να αναπτυχθούν επιβάλλεται να είναι εναρμονισμένα προς τις διεθνείς μεθόδους δοκιμής ώστε να είναι ευέλικτα και να ευθυγραμμίζονται πως τις ήδη χρησιμοποιούμενες συνήθεις πρακτικές από τους κλάδους των σπόρων, των τροφίμων και των ζωοτροφών.
Teollisuus katsoi, että protokollia standardoitaessa ne olisi yhdenmukaistettava kansainvälisten testimenetelmien kanssa ja niiden olisi oltava joustavia ja yhdenmukaisia siemen-, elintarvike- ja rehuteollisuudessa rutiiniluonteisesti käytettyjen menetelmien kanssa.
Οι ενώσεις των αγροτών υποστήριξαν τη χρήση γενετικώς τροποποιημένου DNA ως μονάδας μέτρησης της συμπτωματικής παρουσίας γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών σε όλη την αλυσίδα γεωργικής παραγωγής από το σπόρο μέχρι τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές, ώστε να εξασφαλιστεί η δέουσα συνέπεια και να αποφεύγονται οι δικαστικές διενέξεις μεταξύ των άμεσα ενδιαφερομένων.
Viljelijäjärjestöt kannattivat muuntogeenisen DNA:n käyttöä muuntogeenisten organismien satunnaisen esiintymisen mittayksikkönä maatalouden koko tuotantoketjussa siemenistä elintarvikkeisiin ja rehuihin saakka, koska se takaisi johdonmukaisuuden ja ehkäisisi eri sidosryhmien välisiä riitoja.
Τα γονίδια σήμανσης της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά
Antibioottiresistenssin merkkigeenit
Σε ό,τι αφορά την παρουσία γονιδίων σήμανσης της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά τα κράτη μέλη στην πλειοψηφία τους ανέφεραν ότι η γνώμη της Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ) που ασχολείται με τους ΓΤΟ και η οποία εκδόθηκε στις 2 Απριλίου 2004 αποδείχθηκε χρήσιμη για τη σταδιακή εξάλειψη αναλόγων γονιδίων. Εντούτοις οι ΜΚΟ ζήτησαν να υπάρξει νέα αξιολόγηση των γονιδίων σήμανσης της ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά, η οποία να ασχοληθεί αποκλειστικά και μόνο με τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις τους στην υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον, δίχως αναφορά στη χρήση τους εκ μέρους της βιομηχανίας ως μέσο εξασφάλισης της αποτελεσματικής επιλογής των διαγονιδιακών συμβάντων στα φυτά.
Suurin osa jäsenvaltioista totesi antibioottiresistenssin merkkigeenien käytöstä, että Euroopan elintarviketurvallisuusviranomaisen EFSAn alaisen muuntogeenisiä organismeja käsittelevän tiedelautakunnan 2. huhtikuuta 2004 antama lausunto on edistänyt näiden geenien vaiheittaista käytöstä poistamista. Kansalaisjärjestöt ovat kuitenkin vaatineet, että antibioottiresistenssin merkkigeenejä arvioitaisiin uudelleen tarkastelemalla pelkästään niiden mahdollisia haittavaikutuksia ihmisten terveyteen ja ympäristöön, jolloin ei otettaisi huomioon niiden teollista käyttöä, jolla varmistetaan siirtogeenisten tapahtumien tehokas valinta kasveissa.
Περαιτέρω πληροφορίες για τις επιμέρους εκθέσεις τριετίας των κρατών μελών διατίθενται στο παράρτημα 1 της παρούσας έκθεσης.
Jäsenvaltioiden kolmivuotiskertomuksista annetaan lisätietoja tämän kertomuksen liitteessä 1.
Εθνικές ρήτρες διασφάλισης
Kansalliset suojalausekkeet
Μολονότι το θέμα αυτό δεν αντιμετωπίζεται ευθέως από τα ΚΜ στις εκθέσεις τους, αξίζει να σημειωθεί ότι, αφ’ ης στιγμής ετέθη σε ισχύ η οδηγία, 6 ΚΜ (AT, DE, EL, FR, HU, LU) επέβαλαν προσωρινές απαγορεύσεις για 5 ήδη εγκεκριμένους ΓΤΟ, βάσει των διατάξεων του άρθρου 23 της οδηγίας. Για έκαστη των ως άνω περιπτώσεων, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων αποφάνθηκε ότι δεν συντρέχουν λόγοι να θεωρηθεί ότι η συνεχιζόμενη διάθεση στην αγορά των εν λόγω ΓΤΟ θα ήταν πιθανόν να καταλήξει σε αρνητικές επιπτώσεις για την υγεία του ανθρώπου και των ζώων ή του περιβάλλοντος υπό τις προϋποθέσεις που προέβλεπαν οι αντίστοιχες συγκαταθέσεις. Τρεις εκ των ως άνω ΓΤΟ δεν διακινούνται πλέον εμπορικά από τις αντίστοιχες εταιρείες.
Vaikka jäsenvaltioiden kolmivuotiskertomuksissa ei ole suoranaisesti käsitelty suojalausekkeita, on syytä todeta, että direktiivin voimaantulon jälkeen kuusi jäsenvaltiota (Itävalta, Kreikka, Luxemburg, Ranska, Saksa ja Unkari) on pitänyt direktiivin 23 artiklan nojalla voimassa väliaikaisia kieltoja, jotka koskevat viittä hyväksyttyä muuntogeenistä organismia. EFSAn mukaan yhdessäkään tapauksessa ei ole ollut aiheellista uskoa, että näiden muuntogeenisten organismien markkinoille saattamisen jatkumisella olisi lupaehtoja noudatettaessa todennäköisesti haitallisia vaikutuksia ihmisten terveyteen tai ympäristöön. Kyseiset yhtiöt eivät enää markkinoi kolmea näistä muuntogeenisistä organismeista.
Δεδομένου ότι δεν υφίστανται επιστημονικά στοιχεία που να δικαιολογούν αντίστοιχες εθνικές ρήτρες διασφαλίσεων για τα εν λόγω προϊόντα, η Επιτροπή, σύμφωνα με την υποχρέωσή της βάσει της συνθήκης ΕΚ, έχει κινήσει τη διαδικασία που προβλέπεται για να ζητήσει από τα αντίστοιχα ΚΜ να αποσύρουν τα θεσπισθέντα εθνικά μέτρα για την απαγόρευση της πώλησης των ως άνω προϊόντων. Επιπλέον, η Επιτροπή προτίθεται ενεργήσει δεόντως για να επισημοποιηθεί η απόσυρση από την αγορά των τριών ΓΤΟ που δεν αποτελούν πλέον αντικείμενο εμπορικής διακίνησης.
Koska ei ole olemassa tieteellistä näyttöä, jonka perusteella edellä mainittuja tuotteita koskevat kansalliset suojalausekkeet olisivat aiheellisia, komissio on EY:n perustamissopimuksessa asetetun velvollisuutensa mukaisesti ryhtynyt toimiin saadakseen jäsenvaltiot luopumaan kansallisista toimenpiteistään, joilla ne kieltävät näiden tuotteiden myynnin. Lisäksi komissio aikoo ryhtyä toimiin virallistaakseen edellä mainittujen kolmen muuntogeenisen organismin poistamisen markkinoilta.
H επιστημονική συνέπεια και η διαφάνεια της διαδικασίας έκδοσης αποφάσεων για εγκρίσεις
Lupapäätösten tieteellinen johdonmukaisuus ja avoimuus
Στο Συμβούλιο Περιβάλλοντος της 26ης Ιουνίου 2006, τα ΚΜ χαιρέτησαν θετικά σειρά μέτρων που πρότεινε η Επιτροπή με στόχο να επιτευχθούν πρακτικές βελτιώσεις ώστε να βεβαιωθούν τα ΚΜ, οι άμεσοι ενδιαφερόμενοι και το κοινό ότι οι αποφάσεις της Κοινότητας βασίζονται σε υψηλής ποιότητας επιστημονικές αξιολογήσεις χάρη στις οποίες επιτυγχάνεται υψηλού επιπέδου προστασία της υγείας του ανθρώπου και του περιβάλλοντος. Τα εν λόγω μέτρα αποσκοπούν στη βελτίωση της επιστημονικής συνέπειας και της διαφάνειας των διαδικασιών για την αξιολόγηση των κινδύνων και τη λήψη των αποφάσεων βάσει του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου και περιγράφονται στο παράρτημα 3 της παρούσας έκθεσης.
Jäsenvaltiot suhtautuivat 26. kesäkuuta 2006 pidetyssä ympäristöneuvoston kokouksessa myönteisesti komission ehdottamiin toimenpiteisiin, joiden tavoitteena on saada käytännön parannusten avulla jäsenvaltiot, sidosryhmät ja suuri yleisö vakuuttuneiksi siitä, että yhteisön päätökset perustuvat korkealuokkaisiin tieteellisiin arviointeihin, joilla varmistetaan ihmisten terveyden ja ympäristön suojelun korkea taso. Toimenpiteillä pyritään parantamaan nykyisen lainsäädännön mukaisten riskinarviointi- ja päätöksentekomenettelyjen tieteellistä johdonmukaisuutta ja avoimuutta. Niitä käsitellään tarkemmin tämän kertomuksen liitteessä 3.
Ερευνα και ανάπτυξη και στόχοι εκτός της διάθεσης στην αγορά ΓΤΟ ως προϊοντων ή σε προϊόντα (Μέρος Β της οδηγίας)
Tutkimus ja kehitys sekä muuntogeenisten organismien muu levittäminen kuin saattaminen markkinoille tuotteina tai tuotteissa (direktiivin B osa)
Οι αριθμοί των αιτήσεων
Hakemusten määrä
245 αιτήσεις για την ελευθέρωση ΓΤΟ για λόγους άλλους εκτός της διάθεσης στην αγορά υποβλήθηκαν σε 13 ΚΜ κατά την περίοδο αναφοράς ήτοι από 17 Οκτωβρίου 2002 έως 17 Οκτωβρίου 2005. Ο μεγαλύτερος αριθμός αιτήσεων υποβλήθηκε στην Ισπανία (89), τη Γαλλία (54), τη Γερμανία (25), την Ουγγαρία (21), τη Σουηδία (18), και τις Κάτω Χώρες (13). Σε δώδεκα κράτη μέλη δεν υποβλήθηκαν αιτήσεις.
Raportointikautena eli 17. lokakuuta 2002 ja 17. lokakuuta 2005 välisenä aikana jätettiin 13 jäsenvaltiossa 245 hakemusta, jotka koskivat muuntogeenisten organismien muuta levittämistä kuin markkinoille saattamista. Hakemuksia jätettiin eniten Espanjassa (89), Ranskassa (54), Saksassa (25), Unkarissa (21), Ruotsissa (18) ja Alankomaissa (13). Kaksitoista jäsenvaltiota ei saanut yhtään hakemusta.
Από τις 245 αιτήσεις που υποβλήθηκαν συνολικά, τέσσερις αιτήσεις αποσύρθηκαν, 23 εξακολουθούν να εκκρεμούν τον Οκτώβριο του 2005[13], εκδόθηκαν 191 συγκαταθέσεις και απορρίφθηκαν 27 αιτήσεις. Το μεγαλύτερο ποσοστό απορρίψεων σημειώθηκε στην Ουγγαρία όπου 14 από τις 21 αιτήσεις απορρίφθηκαν.
Edellä mainituista 245 hakemuksesta 4 peruttiin, 23 odotti vielä päätöstä lokakuussa 2005[13], lupia myönnettiin 191 ja hakemuksia hylättiin 27. Hylkäämisprosentti oli suurin Unkarissa, jossa 21 hakemuksesta hylättiin 14.
Λεπτομέρειες σχετικά με όλες τις ελευθερώσεις οργανισμών βάσει του Μέρους Β διατίθενται στη διεύθυνση: http://gmoinfo.jrc.it.
Direktiivin B osassa tarkoitetusta muuntogeenisten tuotteiden levittämisestä annetaan lisätietoja osoitteessa http://gmoinfo.jrc.it.
Οι DE, FR και NL ανέφεραν την καταστροφή των επιτόπιων δοκιμών– στις Κάτω Χώρες καταστράφηκαν εν μέρει 2 δοκιμές, στη Γαλλία το 2003 καταστράφηκαν 19 από τις 56 επιτόπιες δοκιμές και στη Γερμανία, αναφέρθηκαν πολλές περιπτώσεις καταστροφής, μολονότι δεν είναι επακριβώς γνωστός ο συνολικός αριθμός τους, επειδή, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, οι υποβάλλοντες αίτηση δεν έχουν την υποχρέωση να αναφέρουν ανάλογες καταστροφές, εφόσον δεν θίγονται οι προβλεπόμενες απαιτήσεις για τη χορήγηση έγκρισης.
Alankomaat, Saksa ja Ranska ilmoittivat kenttäkokeiden tuhoamisesta: Alankomaissa tuhottiin kaksi kenttäkoetta osittain, Ranskassa tuhottiin 56 viljellystä koepellosta 19 peltoa vuonna 2003 ja Saksassa ilmoitettiin useista tuhoamistapauksista, joiden tarkkaa lukumäärä ei kuitenkaan tiedetä, koska hakijoiden ei lain mukaan tarvitse ilmoittaa kenttäkokeiden tuhoamisesta, jollei se vaikuta lupavaatimuksiin.
Οι εισφορές που συνεπάγονται οι κοινοποιήσεις βάσει του Μέρους Β διαφέρουν ανάλογα με τα κράτη μέλη και ποικίλουν από 0-17.000 € ανά αίτηση. Η βιομηχανία σημείωσε ότι αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει την επιλογή του κράτους μέλους στο οποίο η εταιρεία υποβάλλει αίτηση, ιδίως όσον αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Direktiivin B osassa tarkoitettuihin ilmoituksiin liittyvät maksut vaihtelevat eri jäsenvaltioiden välillä 0:sta 17 000 euroon hakemusta kohden. Teollisuuden mukaan tämä voi vaikuttaa siihen, mihin jäsenvaltioon etenkin pienet ja keskisuuret yritykset jättävät hakemuksensa.
Οι οργανώσεις των αγροτών δήλωσαν ότι οι επιτόπιες δοκιμές αποτελούσαν ένα από τα μέσα για τη διαφύλαξη της ανταγωνιστικότητας στον τομέα της ευρωπαϊκής έρευνας και γεωργίας.
Viljelijäjärjestöt totesivat kenttäkokeiden olevan yksi keino pitää yllä eurooppalaisen tutkimustoiminnan ja maatalouden kilpailukykyä.
Η συνολική διαδικασία έγκρισης
Yleinen lupamenettely
Στην πλειονότητα τους τα ΚΜ θεωρούν ότι με την οδηγία εξασφαλίσθηκε διαφανέστερο και πιο προβλέψιμο καθεστώς στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εντούτοις εκφράστηκαν ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη συνέπειας μεταξύ ΚΜ, δεδομένου ότι οι διαδικασίες έγκρισης διαμορφώνονται ως επί το πλείστον σε εθνικό επίπεδο, καθώς και σχετικά με το ενδεχόμενο προσβολής των παρακείμενων καλλιεργειών από δοκιμές βάσει του Μέρους Β της οδηγίας. Ορισμένα από τα ΚΜ τόνισαν ειδικότερα το θέμα των κλινικών δοκιμών στον τομέα της γονιδιακής θεραπείας, δεδομένου ότι ορισμένα εξ αυτών εφαρμόζουν ήδη τις διατάξεις της οδηγίας 90/219/ΕΚ[14] για την περιορισμένη χρήση γενετικώς τροποποιημένων μικροοργανισμών ενώ άλλα εφαρμόζουν την οδηγία 2001/18/ΕΚ για τη σκόπιμη ελευθέρωσή τους στο περιβάλλον. Κατόπιν πρόσφατης μελέτης, που παρήγγειλε η Επιτροπή, το εν λόγω θέμα θα συζητηθεί με τις αρμόδιες αρχές που έχουν οριστεί βάσει των ως άνω νομοθετικών πράξεων κατά το 2007.
Valtaosa jäsenvaltioista katsoo, että direktiivi on luonut EU:hun aiempaa avoimemman ja paremmin ennakoitavissa olevan järjestelmän. On kuitenkin ilmaistu huolta yhdenmukaisuuden puutteesta eri jäsenvaltioiden välillä, koska lupamenettely on suureksi osaksi kansallinen, sekä siitä mahdollisuudesta, että direktiivin B osassa tarkoitetut kokeet saastuttavat naapuriviljelmiä. Monet jäsenvaltiot ovat myös kiinnittäneet huomiota geeniterapiaan liittyviin kliinisiin kokeisiin, joihin osa jäsenvaltioista soveltaa suljettua käyttöä koskevan direktiivin 90/219/EY[14] säännöksiä, kun taas toiset soveltavat muuntogeenisten organismien tarkoituksellista ympäristöön levittämistä koskevaa direktiiviä 2001/18/EY. Asiasta aiotaan keskustella vuonna 2007 komission hiljattain teettämän tutkimuksen yhteydessä näiden säädösten mukaisesti nimettyjen toimivaltaisten viranomaisten kanssa.
Παρά τις ευκαιρίες για συζήτηση των αιτήσεων πριν από την υποβολή τους, σχεδόν όλες οι αρμόδιες αρχές χρειάστηκε να ζητήσουν επιπλέον πληροφορίες μετά από την κατάθεση των αιτήσεων, ιδίως για τις περιπτώσεις νέων εφαρμογών ή εφαρμογών για κατά πολύ μεγαλύτερες επιτόπιες δοκιμές από τις μέχρι εκείνη τη στιγμή εγκριθείσες. Το φαινόμενο αυτό αναφέρθηκε ως ο κυριότερος λόγος καθυστερήσεων της διαδικασίας.
Vaikka hakemuksista on mahdollista neuvotella ennen niiden jättämistä, lähes kaikki toimivaltaiset viranomaiset joutuivat pyytämään lisätietoja hakemusten jättämisen jälkeen erityisesti sellaisissa tapauksissa, joissa hakemukset olivat uusia tai koskivat huomattavasti suurempia kenttäkokeita kuin mihin oli aiemmin annettu lupia. Tämä mainittiin suurimpana syynä menettelyssä esiintyneisiin viipeisiin.
Η βιομηχανία ζήτησε επίσης τη μεγαλύτερη εναρμόνιση των αιτήσεων βάσει του Μέρους Β ανά την Ευρωπαϊκή Ένωση, αναφέροντας τις διαφορές μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τις απαιτήσεις για τα δεδομένα, τις προθεσμίες και την ενημέρωση του κοινού που περιόριζαν την προβλεψιμότητα του ήδη εφαρμοζόμενου συστήματος. Η βιομηχανία εξέφρασε ιδιαίτερες ανησυχίες σχετικά με τις συγκαταθέσεις που σε κάποιες περιπτώσεις εκδόθηκαν από την περίοδο φύτευσης.
Teollisuuden edustajat toivoivat, että direktiivin B osassa tarkoitettuja hakemuksia yhdenmukaistettaisiin koko EU:ssa, ja mainitsivat syyksi erot, joita esiintyy eri jäsenvaltioiden välillä tietovaatimuksissa, aikatauluissa ja yleisölle suunnatussa tiedotuksessa ja jotka heikentävät nykyisen järjestelmän ennustettavuutta. Teollisuuden edustajat olivat erityisen huolestuneita lupien ajoituksesta, sillä niitä on toisinaan annettu istutuskauden jälkeen.
Αξιολόγηση περιβαλλοντικών κινδύνων
Ympäristöriskien arviointi
Στην πλειοψηφία τους τα κράτη μέλη θεώρησαν ότι η Επιτροπή παρείχε σαφή καθοδήγηση σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις για την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών κινδύνων. Εντούτοις ορισμένα εξ αυτών θεωρούν σκόπιμο να εξασφαλισθεί επιπλέον καθοδήγηση σχετικά με το ποιοι κίνδυνοι είναι αποδεκτοί και ποιοι θεωρούνται εξ ορισμού απαράδεκτοι καθώς επίσης και σε ό,τι αφορά τα μακροπρόθεσμα σωρευτικά αποτελέσματα. Η βιομηχανία ζήτησε επίσης να επιχειρηθεί μεγαλύτερη εναρμόνιση των απαιτήσεων για τις αξιολογήσεις περιβαλλοντικών κινδύνων. Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις σημείωσαν ότι είναι ανάγκη να υπάρξει σαφέστερη καθοδήγηση σε ό,τι αφορά τις δοκιμές αλλεργειογένειας.
Useimpien jäsenvaltioiden mielestä komissio oli antanut selvät ohjeet ympäristöriskien arviointia koskevista vaatimuksista. Osa jäsenvaltioista toivoo kuitenkin lisäohjeita siitä, mitä riskejä voidaan hyväksyä ja mitä ei, sekä lisäohjeita pitkän aikavälin kumulatiivisista vaikutuksista. Teollisuuden edustajat toivoivat myös, että ympäristöriskien arviointivaatimuksia yhdenmukaistettaisiin enemmän. Kansalaisjärjestöjen mielestä oli tarpeen laatia tiukemmat ohjeet allergeenisuuden testauksesta.
Δημόσια διαβούλευση
Julkinen kuuleminen
Στην πλειοψηφία τους τα κράτη μέλη προβλέπουν περίοδο 30 ημερών για τη διατύπωση δημόσιων σχολίων χρησιμοποιώντας τις εθνικές και τοπικές εφημερίδες, καταλόγους αποστολής μηνυμάτων, δικτυακούς τόπους, μητρώα και δημόσιες ακροάσεις για να εξασφαλιστεί η γνωστοποίηση των επιμέρους αιτήσεων και η πρόσβαση του κοινού σε αυτές. Τα περισσότερα από τα ΚΜ διευκρινίζουν την τοποθεσία της επιτόπιας δοκιμής σε επίπεδο δήμου ή κοινότητας χωρίς να αναφέρουν ακριβή γεωγραφικά στοιχεία ώστε να μειωθεί το ενδεχόμενο καταστροφής των εν λόγω τοποθεσιών.
Useimmat jäsenvaltiot varaavat vähintään 30 päivää yleisön esittämiä kommentteja varten ja antavat yleisölle mahdollisuuden tutustua hakemuksiin kansallisten ja paikallisten sanomalehtien, postituslistojen, verkkosivujen, rekistereiden ja julkisten kuulemistilaisuuksien avulla. Estääkseen kenttäkokeiden tuhomaisen useimmat jäsenvaltiot ilmoittavat ainoastaan, missä kunnissa tai millä alueilla kenttäkokeita tehdään, eikä niiden tarkkaa sijainpaikkaa.
Τα δημόσια σχόλια διαβιβάζονται στις επιστημονικές συμβουλευτικές επιτροπές που έχουν συγκροτήσει τα περισσότερα από τα ΚΜ. Τα σχόλια προστίθενται επίσης στο φάκελο για τη λήψη αποφάσεων που διαβιβάζεται στους αρμόδιους υπουργούς. Ορισμένα από τα ΚΜ κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα τυχόν δημόσια σχόλια ως επί το πλείστον είναι υπέρ του δέοντος γενικά και ως εκ τούτου δύσκολο να εφαρμοστούν σε επιμέρους περιπτώσεις.
Yleisön kommentit toimitetaan neuvoa-antaville tiedekomiteoille, joita on perustettu useimpiin jäsenvaltioihin. Kommentit sisällytetään myös asianomaisille ministeriöille toimitettaviin asiakirjoihin, joiden pohjalta päätökset tehdään. Monet jäsenvaltiot ovat todenneet, että yleisön kommentit ovat useimmiten niin yleisiä, ettei niitä voida soveltaa erityistapauksiin.
Η βιομηχανία εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με τη γνωστοποίηση της επακριβούς τοποθεσίας των επιτόπιων δοκιμών που συχνά κατέληξε στην παρενόχληση των αγροτών και τελικά στην καταστροφή των δοκιμών από ακτιβιστές που είχαν κινητοποιηθεί κατά των γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών. Αυτό είχε σαφώς αρνητικές επιπτώσεις για την έρευνα στον τομέα της βιοασφάλειας και για την ανάπτυξη βιοτεχνολογικών προϊόντων στην ΕΕ. Οι ΜΚΟ ζήτησαν οι πληροφορίες που ενδιαφέρουν το κοινό να είναι εύκολα και γρήγορα διαθέσιμες.
Teollisuuden edustajia huolestutti kenttäkokeiden tarkkojen sijaintipaikkojen ilmoittaminen, koska se johtaa usein viljelijöiden häirintään ja viime kädessä siihen, että muuntogeenisiä organismeja vastustavat aktivistit tuhoavat koeviljelmiä. Tämä on selvästi haitannut bioturvallisuustutkimusta ja bioteknologian tuotekehitystä EU:ssa. Kansalaisjärjestöt toivoivat puolestaan, että yleistä etua koskevat tiedot olisivat nopeasti ja helposti saatavilla.
Περαιτέρω πληροφορίες από τις επιμέρους εκθέσεις τριετίας των ΚΜ διατίθενται στο παράρτημα Ι της παρούσας έκθεσης.
Jäsenvaltioiden kolmivuotiskertomuksista annetaan lisätietoja tämän kertomuksen liitteessä 1.
Συμπεράσματα
Päätelmät
Η παρούσα έκθεση αφορά ειδικά την οδηγία 2001/18/ΕΚ και τη σκόπιμη ελευθέρωση ΓΤΟ στο περιβάλλον. Οκτώ κράτη μέλη έλαβαν αιτήσεις για διάθεση στην αγορά ΓΤΟ και 13 κράτη μέλη έλαβαν αιτήσεις για τη διενέργεια επιτόπιων δοκιμών για λόγους έρευνας και ανάπτυξης κατά την περίοδο Οκτώβριος 2002-2005.
Tässä kertomuksessa käsitellään erityisesti direktiiviä 2001/18/EY sekä muuntogeenisten organismien tarkoituksellista levittämistä ympäristöön. Lokakuun 2002 ja lokakuun 2005 välisenä aikana kahdeksan jäsenvaltiota sai hakemuksia muuntogeenisten organismien markkinoille saattamisesta ja kolmetoista jäsenvaltiota kenttäkokeiden suorittamisesta T&K-tarkoituksiin.
Τα κράτη μέλη που διεκπεραίωσαν αιτήσεις εκφράστηκαν εν γένει θετικά σχετικά με την πείρα που αποκόμισαν κατά την εφαρμογή της οδηγίας, μολονότι εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένα ως επί το πλείστον τεχνικού χαρακτήρα ζητήματα τα οποία δεν έχουν ακόμη διευθετηθεί, όπως η δημιουργία ενός οικονομικού και πρακτικού συστήματος δειγματοληψίας και ανίχνευσης, καθώς και θέματα που αφορούν τη μεγαλύτερη συνέπεια, τις περισσότερες λεπτομέρειες και την καλύτερη κατανομή των αρμοδιοτήτων στο πλαίσιο των μέτρων παρακολούθησης μετά από τη διάθεση στην αγορά. Άλλοι άμεσα ενδιαφερόμενοι ήταν λιγότερο θετικοί σε ό,τι αφορά την αξιολόγηση της οδηγίας.
Hakemuksia käsitelleillä jäsenvaltioilla on yleisesti katsoen ollut myönteisiä kokemuksia direktiivin täytäntöönpanosta, vaikka siihen liittyykin teknisiä kysymyksiä, joita ei ole vielä ratkaistu asianmukaisesti. Niitä ovat kustannustehokkaan ja käytännöllisen järjestelmän kehittäminen näytteenottoa ja muuntogeenisten organismien osoittamista varten sekä yhdenmukaistusten ja tarkennusten tarve ja parempi vastuualueiden jakaminen markkinoille saattamisen jälkeisessä seurannassa. Muut sidosryhmät eivät yleensä ole antaneet yhtä myönteisiä arvioita direktiivistä.
Ορισμένα κράτη μέλη ζήτησαν περισσότερες κατευθυντήριες γραμμές για συγκεκριμένες πτυχές της αξιολόγησης περιβαλλοντικών κινδύνων. Η Επιτροπή έχει δεσμευθεί να συνεργαστεί με την ΕΑΑΤ για την περαιτέρω ανάπτυξη κατευθυντήριων γραμμών βάσει ενός γενικού πλαισίου για την αξιολόγηση των κινδύνων με στόχο να αυξηθεί συνολικά η διαφάνεια και η αξιοπιστία της διαδικασίας αξιολόγησης.
Eräät jäsenvaltiot ovat toivoneet lisäohjeita joistakin ympäristöriskien arviointiin liittyvistä näkökohdista. Komissio jatkaa yhdessä EFSAn kanssa riskinarvioinnin yleisiä puitteita koskevien ohjeiden kehittämistä, jolla pyritään lisäämään arviointiprosessin avoimuutta sekä luottamusta tähän prosessiin.
Τα κράτη μέλη στην πλειονότητα τους επίσης θα χαιρέτιζαν θετικά τη μεγαλύτερη εναρμόνιση των διαδικασιών που προβλέπονται για τις ελευθερώσεις βάσει του μέρους Β, συμπεριλαμβανόμενων των δοκιμών γονιδιακής θεραπείας, τον ορισμό της «τοποθεσίας» των επιτόπιων δοκιμών, την επιπλέον καθοδήγηση για τις αξιολογήσεις περιβαλλοντικού κινδύνου και τα διαχειριστικά μέτρα πρόληψης της προσβολής παρακείμενων καλλιεργειών.
Valtaosa jäsenvaltioista kannattaa direktiivin B osassa tarkoitettuun muuntogeenisten organismien levittämiseen liittyvän prosessin pitemmälle menevää yhdenmukaistamista, geeniterapiaan liittyvät kokeet mukaan luettuina, sekä kenttäkokeiden ”sijainnin” määrittelyä ja lisäohjeiden antamista ympäristöriskien arvioinnista ja hallintatoimista, joilla estetään naapuriviljelmien kontaminoituminen.
Τέλος, η πλειονότητα των κρατών μελών, βασιζόμενη στις δυσκολίες που προέκυψαν κατά τη διαχείριση της επισήμανσης και της ιχνηλάτησης παρτίδων παραδοσιακών σπόρων ενόσω δεν υπήρχαν όρια συμπτωματικής παρουσίας, τόνισε την ανάγκη θέσπισης νομικού μέσου που να καθιερώνει ανάλογα κατώτατα όρια για τους πόρους. Η Επιτροπή εξετάζει ήδη διάφορες εναλλακτικές δυνατότητες όσον αφορά το συγκεκριμένο θέμα.[pic]
Lisäksi useimmat jäsenvaltiot ovat tähdentäneet tarvetta antaa säädös, jossa vahvistetaan raja-arvot muuntogeenisten organismien satunnaiselle esiintymiselle, koska tavanomaisista siemenistä koostuvien erien merkitseminen ja jäljitettävyys on jäsenvaltioiden kokemusten mukaan ongelmallista ilman tällaisia raja-arvoja. Komissio tutkii parhaillaan useita eri vaihtoehtoja, joilla tämä kysymys voitaisiin ratkaista.[pic]
[1] ΕΕ L 106 της 17.4.2001 σ. 1 – 39.
[1] EYVL L 106, 17.4.2001, s. 1–39.
[2] Διατίθεται στη διεύθυνση http://ΕΚ.europa.eu/environment/biotechnology/index_en.htm
[2] Kertomus on saatavissa osoitteesta http://ec.europa.eu/environment/biotechnology/index_en.htm.
[3] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1829/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 22ας Σεπτεμβρίου 2003 για τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα και ζωοτροφές, ΕΕ L 268 , 18.10.2003 σ. 1 – 23.
[3] Muuntogeenisistä elintarvikkeista ja rehuista 22 päivänä syyskuuta 2003 annettu Euroopan parlamentin ja neuvoston asetus (EY) N:o 1829/2003. EUVL L 268, 18.10.2003, s. 1–23.
[4] Απόφαση 2004/643/ΕΚ της Επιτροπής της 19ης Ιουλίου 2004 σχετικά με τη διάθεση στην αγορά, σύμφωνα με την οδηγία 2991/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, προϊόντος αραβοσίτου (Zea mays L. σειρά NK603) που έχει τροποποιηθεί γενετικά για αντοχή στο glyphosate. ΕΕ L 295, 18/9/2004, σ. 35-37. Η τελική συγκατάθεση εδόθη από την Ισπανία στις 18/10/2004.
[4] Muuntogeenisen maissin (Zea mays L., linja NK603), johon on jalostettu kyky sietää glyfosaattia, markkinoille saattamisesta Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2001/18/EY mukaisesti 19 päivänä heinäkuuta 2004 tehty komission päätös 2004/643/EY. EUVL L 295, 18.9.2004, s. 35–37. Espanja antoi lopullisen luvan 18.10.2004.
[5] Απόφαση 2005/608/ΕΚ της Επιτροπής της 8ης Αυγούστου2005 σχετικά με τη διάθεση στην αγορά, σύμφωνα με την οδηγία 2991/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, προϊόντος αραβοσίτου (Zea mays L., σειρά MON 863) που έχει τροποποιηθεί γενετικά ώστε να είναι ανθεκτικό στο γραφιά του καλαμποκιού. ΕΕ L 207, 10/8/2005, σ. 17-19. Η τελική συγκατάθεση εξεδόθη από τη Γερμανία στις 9/2/2005.
[5] Muuntogeenisen maissin (Zea mays L., linja MON 863), joka on vastustuskykyinen maissin juurikuoriaiselle, markkinoille saattamisesta Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2005/18/EY mukaisesti 8 päivänä elokuuta 2005 tehty komission päätös 2005/608/EY. EUVL L 207, 10.8.2005, s. 17–19. Saksa antoi lopullisen luvan 9.2.2005.
[6] Απόφαση 2005/635/ΕΚ της Επιτροπής της 31ης Αυγούστου 2005 σχετικά με τη διάθεση στην αγορά, σύμφωνα με την οδηγία 2991/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, προϊόντος ελαιοκράμβης (Brassica napus L., σειρά GT73) γενετικώς τροποποιημένης για να της προσδοθεί ανοχή στο φυτοφάρμακο glyphosate. ΕΕ L 228, 3/9/2005, σ. 11-13. Η συγκεκριμένη απόφαση συνοδεύθηκε από τη σύσταση της Επιτροπής 2005/637/ΕΚ της 16ης Αυγούστου 2005 όσον αφορά τα μέτρα που οφείλει να λάβει ο κάτοχος της εγκατάστασης για να αποφευχθεί κάθε ενδεχόμενο για την υγεία και το περιβάλλον, σε περίπτωση τυχαίας διαφυγής γενετικά τροποποιημένης ελαιοκράμβης (Brassica napus L., σειρά GT73 — MON-00073-7), για να βελτιωθεί ή ανοχή της στο φυτοφάρμακο glyphosate. ΕΕ L 228, 3/9/2005, σ. 19-20.
[6] Muuntogeenisen rapsituotteen (Brassica napus L., linja GT73), johon on jalostettu kyky sietää glyfosaatti-nimistä rikkakasvien torjunta-ainetta, markkinoille saattamisesta Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2001/18/EY mukaisesti 31 päivänä elokuuta 2005 tehty komission päätös 2005/635/EY. EUVL L 228, 3.9.2005, s. 11–13. Komissio antoi 16. elokuuta 2005 tähän päätökseen liittyvän suosituksen 2005/637/EY toimenpiteistä, jotka luvan haltijan olisi toteutettava estääkseen muuntogeenisen rapsituotteen (Brassica napus L., linja GT73 – MON-00073-7), johon on jalostettu kyky sietää glyfosaatti-nimistä rikkakasvien torjunta-ainetta, tahattomasta leviämisestä terveydelle ja ympäristölle mahdollisesti aiheutuvat vahingot. EUVL L 228, 3.9.2005, s. 19–20.
[7] Απόφαση 2005/772/ΕΚ της Επιτροπής της 3ης Νοεμβρίου 2005 σχετικά με τη διάθεση στην αγορά, σύμφωνα με την οδηγία 2991/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, προϊόντος αραβοσίτου (Zea mays L., σειρά 1507) που έχει υποστεί γενετική τροποποίηση ώστε να αποκτήσει αντοχή σε ορισμένα επιβλαβή λεπιδόπτερα και ανοχή στο ζιζανιοκτόνο «γλυφοσινικό αμμώνιο». ΕΕ L 291, 5/11/2005, σ. 42-44. Η τελική συγκατάθεση εξεδόθη από τις Κάτω Χώρες στις 16/3/2006.
[7] Tiettyjä perhostuholaisia kohtaan vastustuskykyisen ja glufosinaattiammonium-nimistä rikkakasvien torjunta-ainetta kestävän muuntogeenisen maissin (Zea mays L., linja 1507) markkinoille saattamisesta Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2001/18/EY mukaisesti 3 päivänä marraskuuta 2005 tehty komission päätös 2005/772/EY. EUVL L 291, 5.11.2005, s. 42–44. Alankomaat antoi lopullisen luvan 16.3.2006.
[8] Απόφαση 2006/47/ΕΚ της Επιτροπής της 16ης Ιανουαρίου 2006 σχετικά με τη διάθεση στην αγορά, σύμφωνα με την οδηγία 2991/18/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, προϊόντος αραβοσίτου (Zea mays L., hybrid (υβριδίου) MON 863 × MON 810) γενετικώς τροποποιημένου για αντοχή στο γραφιά του αραβοσίτου και σε ορισμένα λεπιδόπτερα επιβλαβή για τον αραβόσιτο. ΕΕ L 26, 31/1/2006, σ.17-19.
[8] Maissin juurikuoriaista ja tiettyjä maissin perhostuholaisia kohtaan vastustuskykyisen muuntogeenisen maissituotteen (Zea mays L., hybridi MON 863 × MON 810) markkinoille saattamisesta Euroopan parlamentin ja neuvoston direktiivin 2001/18/EY mukaisesti 16 päivänä tammikuuta 2006 tehty komission päätös 2006/47/EY. EUVL L 26, 31.1.2006, s. 17–19.
[9] βλ. άρθρα 6 και 18 του κανονισμού.
[9] Ks. asetuksen 6 ja 18 artikla.
[10] ΕΕ 268, 18/10/2003, σ.24-28
[10] EUVL L 268, 18.10.2003, s. 24–28.
[11] COM(2006)197 τελικό, 10.5.2006
[11] KOM(2006) 197 lopullinen, 10.5.2006.
[12] ΕΕ L 348, 24/11/2004, σ.18-26
[12] EUVL L 348, 24.11.2004, s. 18–26.
[13] Το τέλος της περιόδου που καλύπτουν οι τριετείς εκθέσεις των κρατών μελών (17 Οκτωβρίου 2002-2005).
[13] Jäsenvaltioiden kolmivuotiskertomuksissa käsitellyn kauden (17.19.2002–17.10.2005) päättymisajankohta.
[14] ΕΕ L 117, 8/5/1990, σ. 1-6
[14] EYVL L 117, 8.5.1990, s. 1–6.
Alkuun


Ylläpito: julkaisutoimisto