[pic] | EUROOPA ÜHENDUSTE KOMISJON |

[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Brüssel 2.7.2009

Bruksela, dnia 2.7.2009

KOM(2009) 313 lõplik

KOM(2009) 313 wersja ostateczna

KOMISJONI TEATIS EUROOPA PARLAMENDILE JA NÕUKOGULE

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

suunised direktiivi 2004/38/EÜ (mis käsitleb Euroopa Liidu kodanike ja nende pereliikmete õigust liikuda ja elada vabalt liikmesriikide territooriumil) ülevõtmise ja kohaldamise parandamiseks (EMPs kohaldatav tekst)

wytyczne w celu skuteczniejszej transpozycji i stosowania dyrektywy 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich (Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJONI TEATISEUROOPA PARLAMENDILE JA NÕUKOGULE

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

suunised direktiivi 2004/38/EÜ (mis käsitleb Euroopa Liidu kodanike ja nende pereliikmete õigust liikuda ja elada vabalt liikmesriikide territooriumil) ülevõtmise ja kohaldamise parandamiseks(EMPs kohaldatav tekst)

wytyczne w celu skuteczniejszej transpozycji i stosowania dyrektywy 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich(Tekst mający znaczenie dla EOG)

1. SISSEJUHATUS

1. WPROWADZENIE

10. detsembril 2008 võttis komisjon vastu aruande[1] direktiivi 2004/38/EÜ[2] kohaldamise kohta, milles anti põhjalik ülevaade direktiivi ülevõtmisest riiklikku õigusse ja selle kohaldamisest igapäevaelus.

W dniu 10 grudnia 2008 r. Komisja przyjęła swoje sprawozdanie[1] ze stosowania dyrektywy 2004/38/WE[2], w którym przedstawiono w szerokim zakresie stan transpozycji dyrektywy do prawa krajowego i jej stosowanie w praktyce.

Aruandes jõuti järeldusele, et direktiivi, eelkõige VI peatüki ( milles sätestatakse liikmesriigi õigus piirata avaliku korra või julgeoleku huvides ELi kodaniku ja tema pereliikmete õigusi ) ja artikli 35 ( mille alusel lubatakse liikmesriigil võtta meetmeid, et ära hoida õiguste kuritarvitamine või pettus, näiteks fiktiivabielu ) ülevõtmise tulemused on suhteliselt tagasihoidlikud.

Sprawozdanie zakończono wnioskiem, że ogólna transpozycja dyrektywy jest raczej niezadowalająca, w szczególności jeśli chodzi o rozdział VI ( w którym określono prawo państw członkowskich do ograniczania prawa obywateli UE i członków ich rodzin do wjazdu i pobytu ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego ) oraz art. 35 ( który upoważnia państwa członkowskie do podejmowania środków w celu zapobieżenia nadużyciom lub oszustwom, takim jak małżeństwa fikcyjne ).

Komisjon teatas aruandes oma kavatsusest pakkuda teavet ja abi nii liikmesriikidele kui ka ELi kodanikele, lubades 2009. aasta esimesel poolel anda välja suunised, mis käsitlevad ülevõtmisel või kohaldamisel tekkinud probleeme. Nõukogu[3] ja Euroopa Parlament[4] kiitsid sellise kavatsuse heaks. Suunised kajastavad komisjoni seisukohti ja ei piira Euroopa Kohtu (edaspidi „kohus”) praktikat ega selle arengut.

W sprawozdaniu Komisja zapowiedziała swój zamiar udzielenia pomocy i informacji zarówno państwom członkowskim, jak i obywatelom UE, i w tym celu wydania w pierwszej połowie 2009 r. wytycznych dotyczących kwestii, których transpozycję lub stosowanie uznano za problematyczne. Zamiar ten został przyjęty z zadowoleniem przez Radę[3] i Parlament Europejski[4]. Niniejsze wytyczne wyrażają stanowisko Komisji i pozostają bez uszczerbku dla orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości (dalej zwanego „Trybunałem”) i jego dalszego rozwoju.

Käesoleva teatise eesmärk on anda liikmesriikidele suuniseid direktiivi 2004/38/EÜ (mis käsitleb Euroopa Liidu kodanike ja nende pereliikmete õigust liikuda ja elada vabalt liikmesriikide territooriumil) nõuetekohaseks kohaldamiseks, et parandada kõigi ELi kodanike olukorda ning muuta EL vabadusel, turvalisusel ja õigusel rajanevaks alaks.

Zamierzeniem niniejszego komunikatu jest udzielenie państwom członkowskim wskazówek, jak prawidłowo stosować dyrektywę 2004/38/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich, w celu zapewnienia istotnych usprawnień dla wszystkich obywateli UE i uczynienia z UE przestrzeni bezpieczeństwa, wolności i sprawiedliwości.

Aruandes tõsteti esile ka sagedasi probleeme, mis on seotud ELi kodaniku kolmandast riigist pärit pereliikme õigusega riiki siseneda ja seal elada ning nõudega esitada koos elamisloataotlusega täiendavad dokumendid, mida ei ole direktiiviga ette nähtud. Komisjon teatas aruandes, et suurendab oma jõupingutusi, et tagada direktiivi nõuetekohane ülevõtmine ja rakendamine. Selle eesmärgi saavutamiseks jätkab komisjon kodanike teavitamist nende direktiivist tulenevatest õigustest, levitades selleks ELi kodanikele eelkõige lihtsustatud teatmikku ja kasutades Internetti. Lisaks korraldab komisjon liikmesriikidega kahepoolseid kohtumisi, et arutada rakendamise ja kohaldamisega seotud küsimusi, ning kasutab kõiki oma asutamislepingust tulenevaid volitusi.

We wspomnianym sprawozdaniu stwierdzono również, że często występują problemy w związku z prawem wjazdu i pobytu członków rodzin będących obywatelami kraju trzeciego oraz w związku z wymogami składania wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pobytu dodatkowych dokumentów, które nie zostały przewidziane w dyrektywie. W sprawozdaniu Komisja zapowiedziała, że zwiększy wysiłki zmierzające do zapewnienia prawidłowej transpozycji i stosowania dyrektywy. W tym celu Komisja w dalszym ciągu będzie informować obywateli o ich prawach wynikających z dyrektywy, przede wszystkim udostępniając uproszczone wytyczne dla obywateli UE i korzystając w możliwie najefektywniejszy sposób z Internetu. Komisja będzie również w ramach dwustronnych posiedzeń z państwami członkowskimi omawiać kwestie związane z wdrażaniem i stosowaniem dyrektywy i w pełnym zakresie wykorzysta swoje uprawnienia wynikające z Traktatu WE.

Praegu on kasutanud oma õigust liikuda vabalt teise liikmesriiki ja seal elada üle kaheksa miljoni ELi kodaniku, kes elavad praegu ELi liikmesriigis, mis ei ole nende päritoluriik. Kodanike vaba liikumine on siseturu üks põhivabadustest ja Euroopa Liidu oluline põhimõte. Direktiiviga 2004/38/EÜ kodifitseeriti ja vaadati läbi kehtivad ühenduse õigusaktid, et lihtsustada ja tugevdada ELi kodanike ja nende pereliikmete õigust liikuda vabalt teise liikmesriiki ja seal elada. Üldise märkusena tuletab komisjon meelde, et direktiivi peab tõlgendama ja kohaldama kooskõlas põhiõigustega,[5] eelkõige õigusega era- ja perekonnaelu austamisele, mittediskrimineerimise põhimõttega, lapse õigustega ja õigusega tõhusale õiguskaitsevahendile, nagu need on tagatud Euroopa inimõiguste konventsiooniga ja ette nähtud ELi põhiõiguste hartaga.

Ponad 8 milionów obywateli unijnych skorzystało dotychczas ze swojego prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu i zamieszkuje obecnie w innym państwie członkowskim Unii. Swobodny przepływ osób stanowi jedną z podstawowych swobód rynku wewnętrznego i jest jednym z najważniejszych filarów projektu europejskiego. W dyrektywie 2004/38/WE zweryfikowano i skodyfikowano obowiązujące instrumenty wspólnotowe, aby ułatwić obywatelom Unii i członkom ich rodzin korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu oraz aby wzmocnić to prawo. W ramach ogólnego wprowadzenia Komisja pragnie przypomnieć, że dyrektywa musi być interpretowana i stosowana zgodnie z prawami podstawowymi[5], w szczególności z prawem do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, zasadą niedyskryminacji, prawami dziecka i prawem do skutecznego środka prawnego, zagwarantowanymi w europejskiej konwencji praw człowieka i odzwierciedlonymi w Karcie praw podstawowych UE.

Isikute vaba liikumine on üks ELi aluspõhimõtetest ja seega peab erandeid sellest põhimõttest tõlgendama rangelt[6]. Siiski ei ole ELi piires vaba liikumise õigus piiramatu, vaid sellega kaasnevad õiguse kasutajale ka kohustused, näiteks järgida vastuvõtva riigi õigusakte.

Swoboda przepływu osób jest jednym z filarów UE. Zatem odstępstwa od tej zasady wymagają wąskiej interpretacji[6]. Prawo do swobodnego przemieszczania się na terenie UE nie jest jednak nieograniczone; nakłada ono na swoich beneficjentów obowiązki, co oznacza między innymi, że są oni zobowiązani do przestrzegania prawa państwa przyjmującego.

2. ELI KODANIKUD JA NENDE KOLMANDAST RIIGIST PÄRIT PERELIIKMED – RIIKI SISENEMINE JA SEAL ELAMINE

2. OBYWATELE UE I CZłONKOWIE ICH RODZIN BęDąCY OBYWATELAMI KRAJU TRZECIEGO – WJAZD I POBYT

Direktiivi kohaldatakse ainult ELi kodanike suhtes, kes sisenevad liikmesriiki või elavad liikmesriigis, mille kodanikud nad ei ole, ja nende pereliikmete suhtes, kes on nendega kaasas või ühinevad nendega[7].

Dyrektywa[7] ma zastosowanie wyłącznie do obywateli UE, którzy przemieszczają się do innego państwa członkowskiego lub przebywają w innym państwie członkowskim niż to, którego są obywatelami, oraz do członków ich rodzin, którzy im towarzyszą lub do nich dołączają.

Kolmanda riigi kodanik T. on juba mõnda aega elanud vastuvõtvas liikmesriigis. Temaga soovib ühineda tema abikaasa, kes on samuti kolmanda riigi kodanik. Kuna ELi kodanikku ei ole asjasse kaasatud, ei saa abielupaar kasutada direktiivist tulenevaid õigusi ning ainult asjaomasel liikmesriigil on täielik õigus kehtestada eeskirjad, millega reguleeritakse kolmanda riigi kodanikust abikaasa õigust ühineda teise kolmanda riigi kodanikuga, võttes vajaduse korral nõuetekohaselt arvesse muid ühenduse õigusakte.

T., obywatelka kraju trzeciego, od pewnego czasu zamieszkuje w przyjmującym państwie członkowskim. Chce, aby jej mąż, obywatel kraju trzeciego, dołączył do niej. Ponieważ żadne z nich nie jest obywatelem UE, para nie jest uprawniona do korzystania z praw przysługujących na mocy dyrektywy, a określenie zasad regulujących prawo małżonka do dołączenia, w przypadku gdy obie osoby są obywatelami kraju trzeciego, leży wyłącznie w gestii danego państwa członkowskiego – przy należnym uwzględnieniu innych instrumentów prawa wspólnotowego, jeśli mają one zastosowanie.

ELi kodanik, kes elab liikmesriigis, mille kodanik ta on, ei saa isikute vaba liikumist reguleerivast ühenduse õigusest tulenevaid õigusi üldiselt kasutada ja tema kolmandast riigist pärit pereliikme suhtes kohaldatakse ikka liikmesriigi sisserändealaseid õigusakte. Isikute vaba liikumist käsitlevaid eeskirju kohaldatakse ka ELi kodanike suhtes, kes pöörduvad pärast muus liikmesriigis elamist tagasi oma päritoluliikmesriiki[8] ja teatavatel tingimustel ka selliste ELi kodanike suhtes, kes on kasutanud oma õigust liikuda vabalt teise liikmesriiki seal elamata[9] ( näiteks osutasid teises liikmesriigis teenuseid, seal elamata ).

Obywatele UE zamieszkujący w państwie członkowskim, którego są obywatelami, zazwyczaj nie mogą powołać się na prawa przyznane na podstawie prawa wspólnotowego dotyczącego swobodnego przepływu osób, a członkowie ich rodzin z kraju trzeciego nadal podlegają krajowym przepisom imigracyjnym. Jednak obywatele UE, którzy powrócili do państwa członkowskiego swojego pochodzenia po okresie zamieszkiwania w innym państwie członkowskim[8], a w pewnych okolicznościach także ci obywatele UE, którzy korzystali ze swojego prawa do swobodnego przemieszczania się, jednak bez zamieszkiwania w innym państwie członkowskim[9] ( np. świadcząc usługi w innym państwie członkowskim bez zamieszkiwania w nim ), również należą do osób uprawnionych do korzystania z przepisów dotyczących swobody przepływu osób.

P. elab oma päritoluliikmesriigis. Talle meeldib seal ja ta ei ole kunagi üheski muus liikmesriigis elanud. Kui ta soovib oma kolmanda riigi kodanikust abikaasa riiki tuua, ei saa abielupaar kasutada direktiivist tulenevaid õigusi ning ainult asjaomasel liikmesriigil on täielik õigus kehtestada eeskirjad, millega reguleeritakse kolmanda riigi kodanikust abikaasa õigust ühineda asjaomase liikmesriigi kodanikuga.

P. zamieszkuje w państwie członkowskim swojego obywatelstwa. Podoba mu się tam i nigdy wcześniej nie zamieszkiwał w żadnym innym państwie członkowskim. Gdy chce sprowadzić swoją współmałżonkę, obywatelkę kraju trzeciego, para nie może powołać się na prawa przysługujące na podstawie dyrektywy, a określenie zasad regulujących prawo współmałżonka będącego obywatelem kraju trzeciego do dołączenia leży w takim przypadku wyłącznie w gestii danego państwa członkowskiego.

Piirialatöötajad on hõlmatud ühenduse õigusega mõlemas riigis (töökohajärgses liikmesriigis võõrtöötajana ja elukohaliikmesriigis majanduslikult sõltumatu isikuna) .

Do pracowników przygranicznych zastosowanie ma prawo wspólnotowe w obu krajach ( jako do pracowników migrujących w państwie członkowskim zatrudnienia oraz jako do osób samowystarczalnych w państwie członkowskim miejsca zamieszkania ).

2.1. Pereliikmed ja muud soodustatud isikud

2.1. Członkowie rodziny i inni beneficjenci

2.1.1. Abikaasad ja partnerid

2.1.1. Współmałżonkowie lub partnerzy

Abielu, mis on seaduslikult sõlmitud maailma mis tahes paigas, tuleb direktiivi kohaldamisel üldiselt tunnustada. Sunnitud abielu , mille korral üks pool või mõlemad pooled abiellusid oma nõusolekut andmata või oma tahte vastaselt, ei ole kaitstud rahvusvahelise[10] ega ühenduse õigusega. Sunnitud abielu tuleb eristada nii korraldatud abielust , millele on mõlemad osalised vabatahtlikult andnud täieliku nõusoleku, kuigi partneri valikul on oluline roll olnud kolmandal osalisel, kui ka fiktiivabielust, nagu see on kindlaks määratud allpool punktis 4.2.

Małżeństwa ważnie zawarte, niezależnie od miejsca ich zawarcia, z zasady należy uznać do celów stosowania dyrektywy. Małżeństwa przymusowe , w przypadku których jedna lub obie strony zawierają małżeństwo bez wyrażenia zgody lub wbrew swojej woli, nie są chronione prawem międzynarodowym[10] ani prawem wspólnotowym. Małżeństwa przymusowe należy odróżnić od małżeństw aranżowanych , w przypadku których obie story w pełni i dobrowolnie zgadzają się na zawarcie małżeństwa, mimo faktu, że w wyborze partnera wiodącą rolę odgrywa strona trzecia, jak również od małżeństw fikcyjnych, zdefiniowanych poniżej w rozdziale 4.2.

Liikmesriigil ei ole kohustust tunnustada kolmandas riigis seaduslikult sõlmitud polügaamilist abielu , mis võib olla vastuolus tema enda õiguskorraga,[11] kuid see ei piira kohustust võtta nõuetekohaselt arvesse sellisest abielust sündinud laste parimaid huvisid.

Państwa członkowskie nie są zobowiązane do uznawania małżeństw poligamicznych , zawartych zgodnie z prawem w kraju trzecim, które mogą być sprzeczne z ich własnym porządkiem prawnym[11] . Pozostaje to bez uszczerbku dla obowiązku należytego uwzględnienia dobra dzieci pochodzących z takich małżeństw.

Direktiivi peab kohaldama kooskõlas mittediskrimineerimise põhimõttega, mis on sätestatud eelkõige ELi põhiõiguste harta artiklis 21.

Dyrektywa musi być stosowana zgodnie z zasadą niedyskryminacji, ujętą w szczególności w art. 21 Karty praw podstawowych UE.

Partner, kellel on ELi kodanikuga de facto püsiv ja nõuetekohaselt tõendatud suhe, on hõlmatud artikli 3 lõike 2 punktiga b. Isikult, keda käsitatakse püsiva partnerina ja kelle suhtes kohaldatakse seega direktiivist tulenevaid õigusi, võib nõuda dokumentaalsete tõendite esitamist selle kohta, et ta on ELi kodaniku partner ja et partnerlus on püsiv. Tõendeid võib esitada igal asjakohasel viisil.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 lit b). dyrektywa ma zastosowanie do partnerów, z którymi obywatel UE pozostaje w faktycznie stałym, należycie poświadczonym związku. Osoby, które wywodzą swoje prawa na podstawie dyrektywy z faktu stałego partnerstwa z obywatelem UE, mogą być zobowiązani do przedstawienia dokumentacji poświadczającej ich partnerstwo oraz jego stały charakter. Dowody mogą zostać przedstawione w jakiejkolwiek odpowiedniej formie.

Suhte püsivuse nõude hindamisel tuleb lähtuda direktiivi eesmärgist säilitada perekonna ühtsus laiemas mõttes[12]. Kooselu püsivust reguleerivate riiklike eeskirjadega võib ette näha minimaalse ajavahemiku kui kriteeriumi, mille alusel hinnatakse kooselu püsivust. Sel juhul tuleks riiklike eeskirjadega ette näha ka põhimõte, et arvesse võetakse ka muid aspekte ( nagu ühishüpoteek kodu ostmiseks ). Riiki sisenemise või seal elamise keeld peab olema kirjalikult täielikult põhjendatud ja seda peab olema võimalik vaidlustada.

Wymóg stałości związku należy ocenić w świetle przyjętego w dyrektywie celu utrzymania szeroko pojętej jedności rodziny[12]. Krajowe przepisy dotyczące stałości związku mogą określać jako kryterium trwałości związku minimalny okres jego trwania. Jednak w takim przypadku przepisy krajowe powinny przewidywać uwzględnienie również dalszych, istotnych aspektów ( na przykład wspólny kredyt na zakup domu). Każda odmowa wjazdu lub pobytu musi być w pełni uzasadniona pisemnie i musi przysługiwać możliwość odwołania się od niej.

2.1.2. Otseliinis pereliikmed

2.1.2. Członkowie rodziny w linii prostej

Ilma et see piiraks liikmesriigi ametiasutuste otsuste tunnustamisega seotud küsimusi, hõlmab alanejate ja ülenejate lähisugulaste mõiste lapsendatud lapsi[13] ja seadusjärgse alalise eestkoste all olevaid alaealisi. Direktiivist tulenevaid õigusi võib kohaldada ka ajutise eestkoste all olevate laste ja nende eestkostjate suhtes, kuid see sõltub iga konkreetse juhtumi puhul sidemete tugevusest. Piirangud lähedusastmele puuduvad, kuid liikmesriigi ametiasutused võivad nõuda tõendeid väidetavate perekondlike sidemete kohta.

Bez uszczerbku dla kwestii związanych z uznawaniem decyzji organów krajowych, pojęcie krewnych zstępnych i wstępnych w linii prostej obejmuje swym zakresem związki adopcyjne[13] oraz osoby nieletnie pod stałą pieczą opiekuna prawnego. Dzieci przybrane i rodzice zastępczy sprawujący tymczasową pieczę mogą powołać się na prawa przysługujące na podstawie dyrektywy w zależności od siły relacji w poszczególnym przypadku. Nie ma ograniczeń, jeśli chodzi o stopień pokrewieństwa. Organy krajowe mogą wymagać przedstawienia dowodu potwierdzającego rzekomą relację rodzinną.

Direktiivi kohaldamisel peavad liikmesriigid alati tegutsema lapse parimaid huvisid silmas pidades, nagu see on ette nähtud ÜRO 20. novembri 1989. aasta lapse õiguste konventsiooniga.

Przy stosowaniu dyrektywy państwa członkowskie w każdym przypadku muszą mieć na względzie dobro dziecka zgodnie z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r.

2.1.3. Muud pereliikmed

2.1.3. Inni członkowie rodziny

Artikli 3 lõike 2 punktiga a ei kehtestata mõistele „ muud pereliikmed” lähedusastmega seotud piiranguid.

W art. 3 ust. 2 lit a) nie określono żadnych ograniczeń w odniesieniu do stopnia pokrewieństwa, gdy mowa jest o „innych członkach rodziny” .

2.1.4. Ülalpeetavad pereliikmed

2.1.4. Członkowie rodziny pozostający na utrzymaniu

Kohtu praktika kohaselt[14] tekib ülalpeetava pereliikme staatus tegeliku olukorra tõttu, mida iseloomustab asjaolu, et sellele pereliikmele osutab materiaalset abi [15] ELi kodanik või tema abikaasa või partner. Ülalpeetava pereliikme staatus ei eelda õigust ülalpidamisele, samuti ei ole vaja hinnata, kas asjaomane pereliige oleks teoreetilist võimeline end ise ülal pidama, näiteks tegema tasustatud tööd.

Według orzecznictwa Trybunału[14], status członków rodziny „ pozostających na utrzymaniu ” wynika z faktycznej sytuacji, charakteryzującej się tym, że wsparcie materialne [15] dla tego członka rodziny zapewniane jest przez obywatela UE lub jego współmałżonka/partnera. Status członka rodziny pozostającego na utrzymaniu nie wiąże się automatycznie ze zobowiązaniami alimentacyjnymi. Nie ma konieczności badania, czy dany członek rodziny byłby teoretycznie w stanie sam się utrzymać, na przykład przez podjęcie płatnego zatrudnienia.

Selleks et tuvastada, kas pereliige on ülalpeetav, tuleb igal üksikjuhul hinnata, kas selline pereliige vajab finants- ja sotsiaalset olukorda arvestades materiaalset abi, et rahuldada oma esmavajadused oma päritoluriigis või riigis, kust ta tuli siis, kui taotles ELi kodanikuga ühinemist (st mitte vastuvõtvas liikmesriigis, kus elab ELi kodanik) . Ülalpidamist käsitlevates otsustes ei ole kohus ELi kodaniku osutatava finantsabi vajaduse kindlakstegemisel viidanud ühelegi konkreetsele elatustasemele[16].

Aby ustalić, czy dany członek rodziny pozostaje na utrzymaniu, należy ocenić w konkretnym przypadku, czy dana osoba ze względu na swoją sytuację finansową i społeczną potrzebuje wsparcia materialnego do pokrycia podstawowych potrzeb w swoim kraju pochodzenia lub kraju, z którego przybywała w czasie złożenia wniosku o dołączenie do obywatela UE ( czyli nie w przyjmującym państwie członkowskim, gdzie zamieszkuje obywatel UE ). W swoich wyrokach dotyczących pojęcia pozostawania na utrzymaniu Trybunał nie zastosował odniesień do jakiegokolwiek standardu życia w celu określenia konieczności wsparcia finansowego ze strony obywatela UE[16].

Direktiiviga ei ole kehtestatud ühtegi nõuet ülalpidamise miinimumkestusele ega osutatud materiaalse abi summale juhul, kui ülalpidamine on oma olemuselt loomulik ja tuleneb perekonna struktuurilist.

W dyrektywie nie określono żadnych wymogów w odniesieniu do minimalnego okresu zapewniania utrzymania lub kwoty udzielanego wsparcia materialnego. Zależność musi jedynie mieć rzeczywisty charakter i być uwarunkowana strukturalnie.

Ülalpeetav pereliige peab oma ülalpeetavuse kohta esitama dokumentaalsed tõendid, mida võib teha igal asjakohasel viisil, nagu seda on kohus kinnitanud[17]. Kui asjaomane pereliige saab oma ülapeetavuse kohta esitada muu tõendava dokumendi kui päritoluriigi või selle riigi asjaomase ametiasutuse väljaantud tõendav dokument, kust pereliige on saabunud, ei saa vastuvõttev liikmesriik tema õiguste tunnustamisest keelduda. Ainult ELi kodaniku kohustus toetada asjaomast pereliiget ei ole piisav, et tõendada ülalpidamist.

Członkowie rodziny pozostający na utrzymaniu są zobowiązani do przedstawienia dowodu poświadczającego fakt bycia na utrzymaniu. Dowody mogą zostać przedstawione w jakiejkolwiek odpowiedniej formie, co zostało potwierdzone przez Trybunał[17]. W przypadku, gdy dany członek rodziny jest w stanie przedstawić dowód poświadczający fakt bycia na utrzymaniu w innej formie niż zaświadczenie wydane przez właściwy organ w kraju pochodzenia lub kraju, z którego przybywa, przyjmujące państwo członkowskie nie może odmówić uznania jego praw. Jednak samo oświadczenie ze strony obywatela UE, że jest zobowiązany do utrzymywania danego członka rodziny nie jest samo w sobie wystarczającym dowodem potwierdzającym konieczność wsparcia materialnego.

Artikli 3 lõike 2 kohaselt on liikmesriigil teatud kaalutlusõigus selliste kriteeriumide kehtestamisel, mida võetakse arvesse, kui otsustatakse direktiivist tulenevate õiguste andmise üle „ muudele ülalpeetavatele pereliikmetele ”, kuid see ei ole piiramatu. Selleks et säilitada perekonna ühtsus laiemas mõttes, tuleb riiklike õigusaktidega ette näha asjaomase taotleja olukorra põhjalik hindamine, mille raames võetakse arvesse tema suhet ELi kodanikuga või muid asjaolusid, näiteks tema rahalist või füüsilist sõltuvust, nagu see on märgitud põhjenduses 6.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 państwa członkowskie mają pewien zakres swobody w określaniu kryteriów, jakie należy uwzględnić przy podejmowaniu decyzji o przyznaniu na podstawie dyrektywy praw „innym członkom rodziny pozostającym na utrzymaniu” . Jednak państwa członkowskie nie mają nieograniczonej swobody przy ustalaniu takich kryteriów. Aby utrzymać szeroko pojętą jedność rodziny, krajowe przepisy muszą przewidywać dokładne zbadanie sytuacji osobistej danego wnioskodawcy, uwzględniając jego związek z obywatelem UE lub wszelkie inne okoliczności, takie jak zależność finansowa lub fizyczna od tego obywatela, jak zostało to określone w motywie 6.

Iga eitava otsuse suhtes kohaldatakse kõiki direktiivis sätestatud sisulisi ja menetluslikke tagatisi. Otsus peab olema kirjalikult täielikult põhjendatud ja seda peab olema võimalik vaidlustada.

Każda negatywna decyzja podlega wszystkim przewidzianym w dyrektywie zabezpieczeniom materialnym i proceduralnym. Decyzja musi być w pełni uzasadniona i musi istnieć możliwość odwołania się od niej.

2.2. Kolmandast riigist pärit pereliikme riiki sisenemine ja seal elamine

2.2. Wjazd i pobyt członków rodziny będących obywatelami kraju trzeciego

2.2.1. Sissesõiduviisa

2.2.1. Wizy wjazdowe

Nagu sätestatud artikli 5 lõikes 2, võib liikmesriik kolmandast riigist pärit pereliikmelt nõuda sissesõiduviisat, kui asjaomane pereliige reisib sellise ELi kodaniku juurde või ühineb ELi kodanikuga, kelle suhtes kohaldatakse direktiivi. Sellisel pereliikmel on lisaks õigusele siseneda liikmeriigi territooriumile ka õigus saada sissesõiduviisa [18]. See eristab neid muudest kolmandatest riikidest pärit kodanikest, kel selline õigus puudub.

Jak przewidziano w art. 5 ust. 2, państwa członkowskie mogą wymagać posiadania wizy wjazdowej od członków rodziny towarzyszących obywatelowi UE, do którego dyrektywa ma zastosowanie, lub dołączających do niego. Tacy członkowie rodziny mają nie tylko prawo wjazdu na terytorium tego państwa członkowskiego, lecz również prawo uzyskania wizy wjazdowej [18]. To odróżnia ich od innych obywateli krajów trzecich, którzy nie mają takiego prawa.

Kolmandast riigist pärit pereliikmele tuleks lühiajaline viisa väljastada tasuta võimalikult kiiresti ja kiirmenetluse korras . Lähtudes viisaeeskirja[19] artiklist 23 ei pea komisjon rohkem kui nelja nädala pikkust viivitust mõistlikuks. Liikmesriigi ametiasutused peaksid andma pereliikmele nõu, millist liiki viisat ta peaks taotlema, ning nad ei saa talt nõuda sellise pikaajalise viisa taotlemist, mis on vajalik riigis elamiseks või pere taasühinemiseks. Liikmesriik peab sellisele pereliikmele tagama kõik võimalused vajaliku viisa saamiseks. Liikmesriik võib kohtumise kindlaksmääramiseks kasutada välisettevõtja sihtotstarbelisi telefoniliine või -teenuseid, kuid peab kolmandast riigist pärit pereliikmele pakkuma võimalust pöörduda otse konsulaati.

Krótkoterminowe wizy wjazdowe powinny być wydawane członkom rodziny będącym obywatelami kraju trzeciego nieodpłatnie , tak szybko jak to jest możliwe i na podstawie procedury przyspieszonej. Stosując analogię do art. 23 kodeksu wizowego[19], Komisja uważa, że zwłoka przekraczająca cztery tygodnie jest nieuzasadniona. Organy państw członkowskich powinny informować członków rodziny odnośnie do rodzaju wizy, o jaką powinni się starać, i nie mogą wymagać od nich starania się o wizy długoterminowe, pobytowe lub wizy w celu połączenia z rodziną. Państwa członkowskie muszą przyznać takim członkom rodziny wszelkie ułatwienia umożliwiające uzyskanie niezbędnych wiz. Państwa członkowskie mogą korzystać z połączeń telefonicznych o obniżonych opłatach lub z usług zewnętrznej firmy celem umówienia spotkania. Są jednak również zobowiązane do zapewnienia członkom rodzin będącym obywatelami kraju trzeciego możliwości bezpośredniego dostępu do konsulatu.

Kuna õigus saada sissepääsuviisa tuleneb peresidemetest ELi kodanikuga, võib liikmesriik nõuda ainult kehtiva passi ja peresidemeid[20] (vajaduse korral ka ülalpeetavust, tõsiseid tervislikke põhjuseid ja kooselu kestust) kinnitavate tõendite esitamist . Täiendavaid dokumente, nagu tõendit majutuskoha või piisavate vahendite kohta, küllakutset või tagasisõidupiletit, ei tohi nõuda.

Jako że prawo do wizy wjazdowej wynika z relacji rodzinnej z obywatelem UE, państwa członkowskie mogą wymagać jedynie przedstawienia ważnego paszportu i dowodu potwierdzającego istnienie relacji rodzinnej[20] ( jak również, w odpowiednich przypadkach, dowodu faktu bycia na utrzymaniu, poważnych względów zdrowotnych, stałości związku ). Nie można wymagać żadnych dodatkowych dokumentów, takich jak dowód zakwaterowania, potwierdzenie posiadania wystarczających środków finansowych, zaproszenie lub bilet powrotny.

Liikmesriik võib soodustada ELi kodanike ja nende kolmandast riigist pärit pereliikmete integratsiooni, pakkudes neile vabatahtlikkuse alusel keele- ja muid sihtotstarbelisi koolitusi[21], kuid nendest keeldumine ei tohi kaasa tuua ühtki tagajärge.

Państwa członkowskie mogą wspierać integrację obywateli UE i członków ich rodzin będących obywatelami kraju trzeciego przez oferowanie możliwości dobrowolnego udziału w kursach językowych i innych kursach dostosowanych do ich potrzeb[21]. Odmowa uczestnictwa w takich kursach nie może pociągać za sobą żadnych konsekwencji.

Vastuvõtvas liikmesriigis elava ELi kodaniku pereliikmele direktiivi artikli 10 kohaselt välja antud elamisluba, sealhulgas muude liikmesriikide väljaantud elamisluba, vabastab asjaomase pereliikme viisanõudest, kui ta reisib koos ELi kodanikuga või ühineb temaga vastuvõtvas liikmesriigis.

Posiadacze kart pobytu, wydanych na podstawie art. 10 dyrektywy członkowi rodziny obywatela UE przebywającemu w przyjmującym państwie członkowskim, w tym również kart wydanych przez inne państwa członkowskie, są zwolnieni z wymogu wizowego gdy podróżują razem z obywatelem UE lub dołączają do niego w przyjmującym państwie członkowskim.

Elamisluba, mis ei ole välja antud direktiivi alusel, võib selle omaniku vabastada viisanõudest Schengeni piirieeskirjade alusel[22].

Karty pobytu niewydane na podstawie dyrektywy mogą zwalniać posiadaczy z wymogu wizowego na podstawie przepisów Schengen[22].

2.2.2. Elamisluba

2.2.2. Karty pobytu

Nagu sätestatud artikli 10 lõikes 1, tõendatakse kolmandast riigist pärit pereliikme õigust riigis elada dokumendi Liidu kodaniku pereliikme elamisluba väljaandmisega. Sellise elamisloa nimetus ei tohi erineda direktiiviga ettenähtud sõnastusest, sest erinevate nimetuste korral muutuks praktiliselt võimatuks elamisloa tunnustamine muudes liikmesriikides, et vabastada elamisloa omanik artikli 5 lõike 2 kohaselt viisanõudest.

Jak określono w art. 10 ust. 1, prawo pobytu członka rodziny obywatela UE niebędącego obywatelem państwa członkowskiego poświadcza się wydaniem dokumentu zwanego „ kartą pobytu członka rodziny obywatela Unii ”. Nazwa tej karty pobytu nie może odbiegać od sformułowania określonego w dyrektywie, ponieważ stosowanie różnych nazw uniemożliwiłoby pod względem materialno-prawnym uznanie w innym państwie członkowskim karty pobytu jako karty zwalniającej swojego posiadacza z wymogu wizowego na podstawie art. 5 ust. 2.

Elamisloavorm ei ole kindlaks määratud ja seega jääb selle kehtestamine liikmesriigi enda otsustada[23]. Elamisluba tuleb siiski välja anda eraldi dokumendina, mitte kleebisena passis, sest muidu võib see lühendada elamisloa kehtivusaega, rikkudes seeläbi artikli 11 lõiget 1.

Format karty pobytu nie jest określony, toteż państwa członkowskie mogą ustalać go wedle swojego uznania[23]. Karty pobytowe muszą być jednak wydawane w formie oddzielnego dokumentu, a nie jako naklejka w paszporcie, gdyż mogłoby to ograniczyć ważność karty z naruszeniem art. 11 ust. 1.

Elamisluba tuleb välja anda kuue kuu jooksul alates taotluse esitamise kuupäevast . Tähtaja tõlgendamisel tuleb arvesse võtta EÜ asutamislepingu artiklit 10 ja maksimaalse kuuekuulise tähtaja kasutamine on õigustatud ainult juhul, kui taotluse läbivaatamine hõlmab avaliku korraga seotud kaalutluste hindamist[24].

Karta pobytowa musi być wydana w terminie sześciu miesięcy od daty złożenia wniosku. Termin ten musi być interpretowany w świetle art. 10 Traktatu WE, a maksymalny okres sześciu miesięcy jest uzasadniony jedynie w przypadkach, gdy przy rozpatrywaniu wniosku należy uwzględnić względy porządku publicznego[24].

Elamisloa taotlusega esitatavate dokumentide nimekiri [25] on lõplik, nagu seda on kinnitatud põhjenduses 14. Ühtki täiendavat dokumenti ei tohi nõuda.

Wykaz dokumentów [25], jakie należy przedłożyć wraz z wnioskiem o wydanie karty pobytu, jest, co potwierdza motyw 14, wyczerpujący. Nie można wymagać żadnych dodatkowych dokumentów.

Liikmesriik võib nõuda dokumentide tõlkimist, notariaalset kinnitamist või legaliseerimist , kui liikmesriigi asjaomane ametiasutus ei mõista keelt, milles konkreetne dokument on koostatud, või kahtleb dokumendi väljaandnud asutuse pädevuses.

Państwa członkowskie mogą wymagać, aby dokumenty były przetłumaczone , potwierdzone notarialnie lub zalegalizowane w przypadkach, gdy właściwy organ krajowy nie rozumie języka, w którym dany dokument został sporządzony, lub ma podejrzenia co do autentyczności organu, który wydał dokumenty.

2.3. ELi kodaniku rohkem kui kolmekuuline elamisperiood

2.3. Prawo obywateli UE do pobytu przekraczającego trzy miesiące

ELi kodanikel on õigus elada vastuvõtvas liikmesriigis, kui nad seal töötavad. Õpilastel ja mittetöötavatel ELi kodanikel peavad olema piisavad vahendid nii enda kui ka oma pereliikmete jaoks, et nad ei koormaks vastuvõtvas liikmesriigis elamise perioodi ajal selle riigi sotsiaalabisüsteemi ja et neil oleks üldine ravikindlustus .

Obywatele UE mają prawo do pobytu na terenie przyjmującego państwa członkowskiego, jeśli są w nim aktywni zawodowo. Studenci i osoby nieaktywne zawodowo muszą posiadać wystarczające zasoby dla siebie i członków swoich rodzin, aby nie stanowić obciążenia dla systemu pomocy społecznej przyjmującego państwa członkowskiego w okresie pobytu, oraz muszą być objęci pełnym ubezpieczeniem zdrowotnym .

Elamisloa taotlusega esitatavate dokumentide nimekiri on lõplik. Ühtki täiendavat dokumenti ei tohi nõuda.

Wykaz dokumentów , jakie należy przedstawić wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pobytu, jest wyczerpujący. Nie można wymagać żadnych dodatkowych dokumentów.

2.3.1. Piisavad vahendid

2.3.1. Wystarczające środki

Mõiste „piisavad vahendid” tõlgendamisel tuleb arvestada direktiivi eesmärki, nimelt hõlbustada vaba liikumist, kui riigis elamise õigust omav isik ei koorma põhjendamatult vastuvõtva liikmesriigi sotsiaalabisüsteemi.

Pojęcie „ wystarczających środków ” należy interpretować w świetle celu dyrektywy, którym jest ułatwienie korzystania z prawa swobodnego przemieszczania się, pod warunkiem że osoby korzystające z prawa pobytu nie stanowią nieracjonalnego obciążenia dla systemu pomocy społecznej w przyjmującym państwie członkowskim.

Piisavate vahendite olemasolu tuvastamiseks tuleks esmalt hinnata, kas ELi kodanik (ja pereliikmed, kelle õigus riigis elada tuleneb seotusest ELi kodanikuga) vastab sotsiaalabi põhitoetuse saamiseks vajalikele riiklikele kriteeriumidele.

Pierwszym krokiem przy badaniu istnienia wystarczających środków powinno być stwierdzenie, czy obywatel UE ( oraz członkowie rodziny, którzy wywodzą od niego swoje prawo pobytu ) spełniałby kryteria uprawniające do przyznania podstawowego świadczenia z tytułu pomocy społecznej .

ELi kodanikul on piisavalt vahendeid juhul, kui need ületavad läve, mille alusel antakse vastuvõtvas liikmesriigis minimaalset toimetulekutoetust. Kui nimetatud kriteerium ei ole kohaldatav, tuleks arvesse võtta miinimumpensioni.

Obywatele UE dysponują wystarczającymi środkami, jeśli ich poziom przekracza próg, poniżej którego w przyjmującym państwie członkowskim przyznaje się środki służące zapewnieniu minimum socjalnego. Jeśli kryterium to nie ma zastosowania, należy wziąć pod uwagę wysokość minimalnej renty wypłacanej przez przyjmujące państwo członkowskie w ramach zabezpieczenia społecznego.

Artikli 8 lõikega 4 on liikmesriigil keelatud kehtestada kas otseselt või kaudselt konkreetne summa, mida peetakse piisavateks vahenditeks ja millest väiksemate vahendite korral saaks riigis elamise õiguse andmisest automaatselt keelduda. Liikmesriigi ametiasutused peavad arvesse võtma asjaomase isiku olukorda. Kolmandalt isikult laekuvaid vahendeid tuleb arvestada[26].

Art. 8 ust. 4 zabrania państwom członkowskim ustanawiania określonej kwoty, którą pośrednio lub bezpośrednio należałoby uznać za „wystarczające środki”, poniżej których możliwa byłaby automatyczna odmowa prawa pobytu. Organy państw członkowskich muszą uwzględnić osobistą sytuację danej osoby. Uznane muszą być środki na utrzymanie pochodzące od osoby trzeciej[26].

Liikmesriigi ametiasutus võib vajaduse korral kontrollida vahendite olemasolu, seaduslikkust, summat ja kättesaadavust. Vahendid ei pea laekuma korrapäraselt ja võivad olla kogutud kapitalina. Tõendeid piisavate vahendite kohta ei tohi piirata[27].

Organy krajowe mogą, w razie konieczności, sprawdzać istnienie środków, a także ich legalność, kwotę i dostępność. Środki nie muszą mieć formy regularnych wpłat i mogą występować również w postaci zgromadzonego kapitału. Nie można ograniczać dopuszczalnych form dowodów poświadczających istnienie wystarczających środków[27].

Kui isiku puhul, kelle vahendeid ei saa enam pidada piisavaks või kellele antakse minimaalset toimetulekutoetust, hinnatakse temaga kaasnevat või temaga seoses tekkinud põhjendamatut koormust , peavad liikmesriigi arvestama proportsionaalsuse põhimõtet, mille jaoks võib liikmesriik välja töötada näiteks punktisüsteemi. Direktiivi 2004/38 põhjenduses 16 on selleks kehtestatud kolm kriteeriumi :

Przy ocenie, czy osoba, której środków nie można dłużej uznawać za wystarczające lub której przyznano środki służące zapewnieniu minimum socjalnego, jest lub stała się nieracjonalnym obciążeniem organy państwa członkowskiego zobowiązane są do przeprowadzenia testu proporcjonalności. W tym celu państwa członkowskie mogą na przykład opracować jako wskaźnik skalę punktową. Motyw 16 dyrektywy 2004/38 określa do tego celu trzy kategorie kryteriów :

(1) kestus

(1) Okres

- kui kaua on toetust antud?

- Od jak dawna przyznawane jest świadczenie?

- prognoos: kas on tõenäoline, et ELi kodanik ei vaja varsti enam toetust?

- Perspektywa: czy istnieje prawdopodobieństwo, że obywatel UE w krótkim czasie uniezależni się od pomocy społecznej?

- kui kaua on isik vastuvõtvas liikmesriigis elanud?

- Od jak dawna obywatel UE przebywa w przyjmującym państwie członkowskim?

(2) isiku olukord

(2) Sytuacja osobista

- millised on ELi kodaniku ja tema pereliikmete sidemed vastuvõtva liikmesriigi ühiskonnaga?

- Jaki jest stopień integracji obywatela UE i członków jego rodziny ze społeczeństwem przyjmującego państwa członkowskiego?

- kas arvesse on vaja võtta vanuse, tervisliku seisundi või perekondliku ja majandusliku olukorraga seotud kaalutlusi?

- Czy istnieją inne aspekty, takie jak: wiek, stan zdrowia, sytuacja rodzinna i ekonomiczna, które należy uwzględnić?

(3) suurus

(3) Kwota

- antud toetuse kogusumma;

- Jak wysoka jest łączna kwota przyznanej pomocy?

- kas sotsiaalabi on varem olnud ELi kodaniku peamiseks sissetulekuks?

- Czy obywatel UE w przeszłości korzystał w szerokim zakresie z pomocy społecznej?

- kas ELi kodanik on varem kaasa aidanud vastuvõtva liikmesriigi sotsiaalabi rahastamisele?

- Czy obywatel UE płacił w przeszłości składki z tytułu ubezpieczenia społecznego w przyjmującym państwie członkowskim?

Kui riigis elamise õigust omav isik ei koorma põhjendamatult vastuvõtva liikmesriigi sotsiaalabisüsteemi, ei saa teda sotsiaalabisüsteemi põhjendamatu koormamise põhjusel riigist välja saata[28].

Tak długo jak osoby korzystające z prawa pobytu nie stanowią nieracjonalnego obciążenia dla systemu pomocy społecznej w przyjmującym państwie członkowskim, nie można ich wydalić tylko dlatego, że otrzymują środki w ramach pomocy społecznej[28].

Sotsiaalabisüsteemile asjaomase isikuga kaasneva koormuse hindamisel võib asjakohaseks pidada ainult sotsiaalabi toetuste saamist.

Przy ocenie, czy dana osoba stanowi obciążenie dla systemu pomocy społecznej, należy rozpatrywać wyłącznie środki otrzymane w ramach pomocy społecznej.

2.3.2. Ravikindlustus

2.3.2. Ubezpieczenie zdrowotne

Vastuvõtvas liikmesriigis või mujal sõlmitud kas riiklik või erakindlustus on põhimõtteliselt vastuvõetav, kui see pakub üldkaitset ja ei too endaga kaasa koormust vastuvõtva liikmesriigi rahandusele. Selleks et ravikindlustuse ulatuslikkuse hindamisel kaitsta oma riigi rahandust, peab liikmesriik tegutsema ühenduse õigusega kehtestatud piiranguid arvestades ja kooskõlas proportsionaalsuse põhimõttega[29].

Należy uznać zasadniczo każdy rodzaj ubezpieczenia, publicznego lub prywatnego, zawartego w przyjmującym państwie członkowskim lub innym miejscu, jeśli zapewnia ono szeroki zakres ochrony i nie stanowi obciążenia dla finansów publicznych przyjmującego państwa członkowskiego. Państwa członkowskie, oceniając zakres ochrony ubezpieczenia pod kątem ochrony swoich finansów publicznych, muszą respektować ograniczenia nałożone przez prawo wspólnotowe i postępować zgodnie z zasadą proporcjonalności[29].

Pensionärid täidavad üldravikindlustuse tingimuse juhul, kui neil on õigus saada ravi liikmesriigilt, kes maksab neile pensioni[30].

Emeryci spełniają warunek posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli uprawnieni są do opieki zdrowotnej według prawa państwa członkowskiego, które wypłaca im emeryturę[30].

Euroopa ravikindlustuskaart pakub sellist üldkaitset juhul, kui asjaomase ELi kodaniku uueks elukohaks ei saa määruse (EMÜ) nr 1408/71 tähenduses vastuvõttev liikmesriik ja sellisel kodanikul on kavatsus pöörduda tagasi (nt pärast õpinguid või lähetusega töötamist teises liikmesriigis).

Europejska karta ubezpieczenia zdrowotnego zapewnia taki szeroki zakres ochrony, o ile dany obywatel UE nie przeniósł swojego miejsca zamieszkania w rozumieniu rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 do przyjmującego państwa członkowskiego i o ile ma zamiar powrócić (np. studia lub delegacja zawodowa do innego państwa członkowskiego).

3. RIIKI VABALT SISENEMISE JA SEAL ELAMISE VABADUSE PIIRAMINE AVALIKU KORRA JA JULGEOLEKU HUVIDES

3. OGRANICZENIE PRAWA DO SWOBODNEGO PRZEMIESZCZANIA SIę I POBYTU ZE WZGLęDÓW PORZąDKU PUBLICZNEGO LUB BEZPIECZEńSTWA PUBLICZNEGO

Käesoleva peatüki aluseks on 1999. aasta teatis ELi kodanike liikumise ja elamisega seotud avaliku korra, julgeoleku või tervishoiu seisukohalt õigustatud erimeetmete kohta,[31] mis on praegugi suhteliselt ajakohane, hoolimata asjaolust, et selles viidatakse direktiivile 64/221, mis on tunnistatud kehtetuks direktiiviga 2004/38. Käesoleva peatüki eesmärk on kohtu hiljutist praktikat arvestades ajakohastada 1999. aasta teatist ja selgitada teatud küsimusi, mis on tekkinud direktiivi rakendamisel.

Niniejszy rozdział opiera się na komunikacie z 1999 r.[31]. w sprawie koordynacji specjalnych środków dotyczących przemieszczania się i pobytu obywateli UE, uzasadnionych względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego. Treść komunikatu z 1999 r. jest nadal w przeważającym zakresie aktualna, chociaż odnosi się do dyrektywy 64/221, która została uchylona dyrektywą 2004/38. Celem niniejszego rozdziału jest aktualizacja treści komunikatu z 1999 r. w świetle najnowszego orzecznictwa Trybunału oraz wyjaśnienie kwestii wynikłych w trakcie procesu wdrażania dyrektywy.

Isikute vaba liikumine on üks ELi aluspõhimõtetest, seega peab sellist vabadust andvaid sätteid tõlgendama laialt , sest erandeid sellest põhimõttest tuleb tõlgendada rangelt[32].

Swobodny przepływ osób jest jednym z filarów UE. W efekcie przepisy, na których opiera się to prawo, muszą być interpretowane szeroko , natomiast odstępstwa od tej zasady wymagają wąskiej wykładni[32].

3.1. Avalik kord ja julgeolek

3.1. Porządek publiczny i bezpieczeństwo publiczne

Liikmesriik võib ELi kodanike vaba liikumist piirata avaliku korra või julgeoleku huvides. Direktiivi VI peatükki kohaldatakse kõigi meetmete suhtes, mis on võetud avaliku korra või julgeoleku huvides ning mis mõjutavad isikute direktiivist tulenevat õigust siseneda vabalt vastuvõtvasse liikmesriiki ja seal elada samadel tingimustel nagu asjaomase riigi kodanikud[33].

Państwa członkowskie mogą ograniczyć swobodę przemieszczania się obywateli UE ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego. Rozdział VI dyrektywy ma zastosowanie do wszelkich działań podjętych ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, które wpływają na prawo osoby objętej zakresem dyrektywy do swobodnego wjazdu do przyjmującego państwa członkowskiego i pobytu w nim na tych samych warunkach co obywatele tego państwa[33].

Liikmesriigil on õigus oma vajadusi arvestades määrata kindlaks avaliku korra ja julgeoleku nõuded, mis võivad liikmesriigiti ja periooditi erineda. Kui liikmesriik määrab sellised nõuded kindlaks direktiivi kohaldamise raames, peab ta neid tõlgendama rangelt[34].

Państwa członkowskie zachowują swobodę określania wymogów w zakresie porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego zgodnie ze swoimi potrzebami, które mogą być różne w zależności od państwa członkowskiego i okresu. Jednak w kontekście stosowania dyrektywy państwa członkowskie muszą interpretować te wymogi wąsko[34].

On äärmiselt oluline, et liikmesriik määrab selgelt kindlaks ühiskonnas kaitstud huvid ning eristab selgelt avalikku korda ja julgeolekut, kusjuures viimast ei tohi laiendada meetmeteni, mida peaks tegelikult hõlmama avalik kord.

Państwa członkowskie muszą ściśle określić, jakie interesy społeczne należy chronić i muszą wprowadzić jasne rozróżnienie między porządkiem publicznym a bezpieczeństwem publicznym. Bezpieczeństwo publiczne nie może być wykorzystywane do uzasadniania środków, które powinny być uzasadnione względami porządku publicznego.

Avaliku julgeoleku üldise tõlgendamise kohaselt hõlmab see sise- ja välisjulgeolekut[35] eesmärgiga säilitada liikmesriigi territooriumi ja institutsioonide terviklikkus. Avaliku korra tõlgendamisel lähtutakse üldiselt sotsiaalse korra rikkumise ärahoidmisest.

Bezpieczeństwo publiczne interpretuje się ogólnie jako obejmujące zarówno bezpieczeństwo wewnętrzne, jak i bezpieczeństwo zewnętrzne[35] w rozumieniu zachowania integralności terytorium państwa członkowskiego i jego instytucji. Porządek publiczny interpretuje się ogólnie w rozumieniu zapobiegania zakłócaniu porządku społecznego.

Kohtu praktika kohaselt[36] võib ELi kodanikke riigist välja saata ainult käitumise eest, mida on vastuvõtva liikmesriigi õiguse kohaselt karistatud, või seoses muude tegelike ja tõhusate meetmetega, mille eesmärk on hoida ära selline käitumine.

Według orzecznictwa[36] Trybunału obywatele UE mogą zostać wydaleni jedynie za czyn karalny według prawa przyjmującego państwa członkowskiego lub za czyn, przeciwko któremu podjęto inne autentyczne i skuteczne środki zmierzające do jego zwalczenia.

Registreerimisnõude täitmata jätmine ei kujuta endast mingil juhul ohtu avalikule korrale ega julgeolekule ning seega ei saa isikut seetõttu riigist välja saata[37].

W każdym razie niedopełnienie wymogu meldunkowego przez daną osobę nie może samo w sobie stanowić zachowania zagrażającego porządkowi publicznemu i bezpieczeństwu publicznemu, a zatem nie może samo w sobie stanowić uzasadnienia dla wydalenia tej osoby[37].

3.2. Isiku käitumine ja oht

3.2. Indywidualne zachowanie i zagrożenie

Piiravaid meetmeid võib võtta iga juhtumi puhul eraldi, kui isiku käitumine kujutab tõelist, vahetut ja piisavalt tõsist ohtu, mis kahjustab vastuvõtja liikmesriigi ühiskonna mõnda põhihuvi[38]. Piiravad meetmed ei tohi tugineda ainult teise liikmesriigi esitatud avaliku korra või julgeolekuga seotud kaalutlustele[39].

Środki ograniczające mogą być podejmowane jedynie po zbadaniu konkretnego przypadku, gdy indywidualne zachowanie danej osoby stanowi rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie jednego z podstawowych interesów społecznych przyjmującego państwa członkowskiego[38]. Środki ograniczające nie mogą być uzasadnione jedynie względami, jakie inne państwo członkowskie przedstawia w związku z ochroną porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego[39].

Piiravate meetmete võtmine üldise ennetava eesmärgi saavutamiseks on ühenduse õigusega välistatud[40]. Piiravad meetmed peavad tuginema tegelikule ohule ja neid ei tohi põhjendada ainult üldise riskiga[41]. Piiravaid meetmeid ei tohi pärast süüdimõistvat kohtuotsust võtta automaatselt ning nende võtmisel peab arvestama õigusrikkuja käitumist ja ohtu, mida ta kujutab avaliku korra nõuetele[42]. Põhjuseid, mis ei ole seotud isiku käitumisega , ei tohi kasutada. Direktiivi kohaselt ei ole isiku automaatne riigist välja saatmine lubatud[43].

Prawo wspólnotowe wyklucza podejmowanie środków ograniczających ze względów prewencji ogólnej [40]. Środki ograniczające muszą wynikać z rzeczywistego zagrożenia i nie mogą być uzasadnione jedynie ogólnym ryzykiem zagrożenia[41]. Środki ograniczające w następstwie skazania nie mogą być automatyczne i muszą uwzględniać indywidualne zachowanie sprawcy oraz zagrożenie, jakie stanowi ono dla porządku publicznego[42]. Nie można powoływać się na względy niezwiązane z indywidualnym zachowaniem danej osoby. Według dyrektywy automatyczne wydalenie nie jest dozwolone[43].

Isiku õigusi võib piirata ainult juhul, kui tema käitumine kujutab ohtu , st kui tõenäoliselt kahjustatakse olulisel määral avalikku korda või julgeoleku nõudeid.

Prawa danej osoby mogą zostać ograniczone jedynie w przypadku, gdy jej indywidualne zachowanie stanowi zagrożenie , tj. gdy istnieje prawdopodobieństwo poważnego naruszenia porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego.

Oht, mida ainult eeldatakse, ei ole tõeline . Oht peab olemas olema. Varasemat käitumist võib arvesse võtta ainult juhul, kui on tõenäoline, et õigusrikkumine pannakse uuesti toime[44]. Oht peab olemas olema ajal, mil liikmesriigi ametiasutus võtab piirava meetme või kui kohus vaatab selle läbi[45]. Karistuse peatamine on oluline tegur ohu hindamisel, sest see näitab, et asjaomane isik ei kujuta enam reaalset ohtu.

Zagrożenie oparte jedynie na przypuszczeniu nie jest rzeczywiste . Zagrożenie musi mieć również charakter aktualny . Wcześniejsze zachowanie może być brane pod uwagę jedynie w przypadku prawdopodobieństwa ponownego popełnienia czynu karalnego przez daną osobę[44]. Zagrożenie musi istnieć w momencie podejmowania środka ograniczającego przez organy krajowe lub w momencie, gdy jest on badany przez sądy[45]. Zawieszenie wyroku stanowi istotny czynnik przy ocenie zagrożenia, ponieważ sugeruje, że dana osoba nie stanowi już rzeczywistego niebezpieczeństwa.

Arvesse võib võtta kehtivat liikmesust organisatsioonis , kui asjaomane isik osaleb organisatsiooni tegevuses ja toetab selle eesmärke või kavasid[46]. Selleks et piirata direktiivist tulenevaid õigusi, ei pea liikmesriik organisatsiooni tegevust kriminaliseerima ega keelustama, kui selle organisatsiooni tegevuse peatamiseks on juba võetud teatud haldusmeetmed. Endised organisatsioonid ei saa üldiselt ohtu kujutada[47].

Aktualne członkowstwo w organizacji może być brane pod uwagę w przypadkach, gdy dana osoba uczestniczy w działalności organizacji i identyfikuje się z jej celami lub zamierzeniami[46]. Państwa członkowskie nie muszą uznać za przestępstwo działań danej organizacji lub zakazywać ich, aby móc ograniczyć prawa przysługujące na mocy dyrektywy, jeśli wprowadzono jakieś środki administracyjne celem przeciwdziałania działaniom tej organizacji. Wcześniejsze uczestnictwo w takich stowarzyszeniach[47] nie może być w zasadzie uznane za aktualne zagrożenie.

Varasemat süüdimõistvat kohtuotsust võib arvesse võtta ainult juhul, kui sellise otsuse tinginud asjaolud annavad alust järeldada, et isiku käitumine kujutab endast praegu ohtu avaliku korra nõuetele[48]. Liikmesriigi ametiasutuste otsus peab tuginema hinnangule asjaomase isiku edaspidise käitumise kohta. Varasemate süüdimõistvate kohtuotsuste liik ja arv peab olema sellise hinnangu oluliseks osaks ning erilist tähelepanu tuleb pöörata toimepandud õigusrikkumiste raskusele ja nende toimepanemise sagedusele. Kuigi õigusrikkumise uuesti toimepanemise oht on äärmiselt oluline, ei ole uute õigusrikkumiste teatav võimalikkus siiski piisav alus[49].

Wcześniejsze skazanie może być brane pod uwagę jedynie w takim zakresie, w jakim okoliczności będące podstawą jego wydania stanowią dowód zachowania stanowiącego aktualne zagrożenie dla porządku publicznego[48]. Decyzja organów musi być oparta na ocenie przyszłego zachowania danej osoby. Rodzaj i liczba wcześniejszych skazań muszą stanowić ważny element tej oceny; należy przy tym szczególnie uwzględnić ciężar i częstotliwość popełnionych przestępstw. Istotne znaczenie ma również prawdopodobieństwo ponownego popełnienia czynu karalnego, jednak odległa możliwość popełnienia nowych przestępstw nie jest wystarczającym powodem[49].

A. ja I. on oma kaheaastase vanglakaristuse röövimise eest ära kandnud. Ametiasutused hindavad, kas kahe õe käitumine kujutab ohtu, st kas on tõenäoline, et uus ja tõsine avaliku korra rikkumine pannakse uuesti toime.

A. i I. zostały skazane za kradzież na dwuletnią karę więzienia, którą właśnie skończyły odbywać. Organy oceniają, czy indywidualne zachowanie dwóch sióstr stanowi zagrożenie, tj. czy istnieje prawdopodobieństwo nowego, poważnego naruszenia porządku publicznego.

A.-l oli see esimene süüdimõistev kohtuotsus ja ta käitus vanglas hästi. Pärast vanglast vabanemist leidis ta endale töö. Ametiasutused on seisukohal, et tema käitumine ei kujuta tõelist, vahetut ja piisavalt tõsist ohtu.

W przypadku A. było to pierwsze skazanie. W zakładzie karnym zachowywała się dobrze. Po opuszczeniu zakładu karnego znalazła pracę. Organy nie znajdują w jej zachowaniu nic, co stanowiłoby rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie.

I.-l oli see aga juba neljas süüdimõistev kohtuotsus ja tema õigusrikkumised on aja jooksul muutunud üha raskemaks. Ta ei käitunud vanglas hästi ja tema kaks taotlust vabastada ta karistusest tingimisi lükati tagasi. Vähem kui kaks nädalat pärast vanglast vabanemist peeti ta kinni uue röövi kavandamisel. Ametiasutused järeldavad, et I käitumine kujutab ohtu avalikule korrale.

Jeśli chodzi o I., było to już jej czwarte skazanie. Ciężar popełnianych przez nią przestępstw rósł z biegiem czasu. Jej zachowanie w zakładzie karnym było dalekie od wzorcowego, a jej dwa wnioski o warunkowe przedterminowe zwolnienie z zakładu karnego zostały odrzucone. Niecałe dwa tygodnie po opuszczeniu zakładu karnego zostaje zatrzymana przy planowaniu nowej kradzieży. Organy stwierdzają, że zachowanie I. stanowi zagrożenie dla porządku publicznego.

Teatud asjaolude korral võivad pidevad pisirikkumised kujutada ohtu avalikule korrale, hoolimata asjaolust, et iga rikkumine eraldi võetuna ei oleks piisav, et kujutada piisavalt tõsist ohtu, nagu seda on eespool kirjeldatud. Liikmesriigi ametiasutused peavad tõendama, et asjaomase isiku käitumine kujutab ohtu avaliku korra nõuetele[50]. Tõendamisel võivad ametiasutused võtta arvesse eelkõige järgmiseid tegureid :

W pewnych okolicznościach powtarzające się drobne przestępstwa mogą stanowić zagrożenie porządku publicznego, mimo że każde z tych przestępstw/wykroczeń, ocenione oddzielnie, nie byłoby wystarczające, aby stanowić dostatecznie poważne zagrożenie w powyżej przedstawionym rozumieniu. Organy krajowe muszą wykazać, że indywidualne zachowanie danej osoby stanowi zagrożenie dla porządku publicznego[50]. Przy ocenie, czy w takich przypadkach istnieje zagrożenie porządku publicznego, organy mogą uwzględnić w szczególności następujące czynniki :

- õigusrikkumise laad;

- charakter przestępstw;

- õigusrikkumise toimepanemise sagedus;

- ich częstotliwość;

- tekitatud kahju.

- rodzaj i zakres powstałych szkód.

Asjaolu, et isik on korduvalt süüdi mõistetud, ei ole üksinda piisav alus.

Fakt, że dana osoba została wielokrotnie skazana, sam w sobie nie jest wystarczający.

3.3. Proportsionaalsuse hindamine

3.3. Ocena proporcjonalności

Direktiivi VI peatükiga ei kehtestata eeltingimust riiki sisenemise ja seal elamise õiguse saamiseks ja omamiseks, vaid sellega nähakse ette ainult võimalus piirata põhjendatud juhtudel asutamislepingust otseselt tuleneva õiguse kasutamist[51].

Celu rozdziału VI dyrektywy nie należy rozumieć jako nałożenia koniecznego warunku, od którego zależy nabycie i utrzymanie prawa wjazdu i pobytu, lecz wyłącznie jako stworzenie możliwości ograniczenia, w uzasadnionych przypadkach, wykonywania prawa wywodzącego się bezpośrednio z Traktatu[51].

Kui liikmesriigi ametiasutused on tõendanud, et isiku käitumine kujutab piisavalt tõsist ohtu, mis õigustab piirava meetme võtmist, peavad nad hindama proportsionaalsust , et otsustada, kas riiki sisenemise õiguse andmisest asjaomasele isikule saab avaliku korra ja julgeoleku huvides keelduda või teda riigist välja saata.

Jeśli organy stwierdziły, że indywidualne zachowanie danej osoby stanowi zagrożenie dostatecznie poważne, aby uzasadniało zastosowanie środka ograniczającego, muszą następnie przeprowadzić ocenę proporcjonalności , aby zadecydować, czy danej osobie można ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego odmówić wjazdu lub ją wydalić.

Liikmesriigi ametiasutused peavad kindlaks määrama kaitstud huvid ja nende alusel peavad nad analüüsima ohu iseloomulikke tunnuseid . Arvesse võiks võtta järgmiseid tegureid :

Organy krajowe muszą określić interesy, które chcą chronić. W świetle tych interesów muszą dokonać analizy, na czym dokładnie polega zagrożenie . Można uwzględnić następujące czynniki :

- sellise sotsiaalse ohu ulatus, mis tekib asjaomase isiku viibimisest liikmesriigi territooriumil;

- zakres zagrożenia społecznego wynikającego z obecności danej osoby na terytorium tego państwa członkowskiego;

- õigusrikkumise laad, sagedus, kumulatiivne oht ja tekitatud kahju;

- charakter czynów karalnych, ich częstotliwość, łączne zagrożenie i powstałe szkody;

- õigusrikkumise toimepanemisest möödunud aeg ja asjaomase isiku käitumine (NB! arvesse võiks võtta ka head käitumist vanglas ja võimalikku tingimisi vabastamist).

- okres, jaki upłynął od momentu popełnienia czynów, i zachowanie danej osoby ( uwaga: uwzględnić można również dobre zachowanie skazanego w zakładzie karnym i ewentualne warunkowe przedterminowe zwolnienie z zakładu karnego ).

Põhjalikult tuleb hinnata nii asjaomase isiku enda kui ka tema perekonna olukorda , et teha kindlaks, kas kavandatud meede on asjakohane ega lähe soovitud eesmärgi saavutamiseks rangelt vajalikust kaugemale ja kas selle eesmärgi saavutamiseks on leebemaid meetmeid. Arvesse tuleks võtta järgmiseid tegureid , mis on esitatud soovitusliku loeteluna artikli 28 lõikes 1[52]:

Należy bardzo starannie ocenić osobistą i rodzinną sytuację danej osoby celem ustalenia, czy planowany środek jest właściwy, czy nie wykracza poza zakres absolutnie niezbędny do osiągnięcia zamierzonego celu i czy istnieją mniej rygorystyczne środki umożliwiające jego osiągnięcie. Powinno się wziąć pod uwagę następujące czynniki , określone w orientacyjnym wykazie w art. 28 ust. 1[52]:

- riigist väljasaatmise mõju isiku majanduslikule, isiklikule ja perekondlikule olukorrale (sealhulgas mõju teistele pereliikmetele, kel oleks õigus jääda vastuvõtvasse liikmesriiki) ;

- wpływ wydalenia na życie ekonomiczne, osobiste i rodzinne danej osoby ( oraz na innych członków rodziny, którzy mieliby prawo pozostania w przyjmującym państwie członkowskim );

- selliste probleemide tõsidus, mis võivad asjaomase isiku päritoluriigis ähvardada tema abikaasat või partnerit ja nende lapsi;

- stopień trudności, na jakie narażeni byliby współmałżonek/partner oraz dzieci w kraju pochodzenia danej osoby;

- sidemete tugevus (sugulased, külastused, keeleoskus) või nende puudumine päritoluliikmesriigi ja vastuvõtva liikmesriigiga (näiteks sündis asjaomane isik vastuvõtvas liikmesriigis või on seal elanud alates varasest east) ;

- siła więzi ( krewni, odwiedziny, umiejętności językowe ) – lub brak więzi – z państwem członkowskim pochodzenia oraz z przyjmującym państwem członkowskim ( np. dana osoba urodziła się w przyjmującym państwie członkowskim lub mieszka w nim od wczesnego wieku );

- vastuvõtvas liikmesriigis elamise periood (turisti olukord erineb sellise isiku olukorrast, kes on vastuvõtvas liikmesriigis elanud mitu aastat) ;

- długość pobytu w przyjmującym państwie członkowskim ( sytuacja turysty różni się od sytuacji osoby, która od wielu lat mieszka w przyjmującym państwie członkowskim );

- vanus ja tervislik seisund.

- wiek i stan zdrowia.

3.4. Täiendav kaitse riigist väljasaatmise eest

3.4. Zwiększony zakres ochrony przed wydaleniem

Vastuvõtvas liikmesriigis alalistest elanikest (pärast viit aastat) ELi kodanikud ja nende pereliikmed saab riigist välja saata ainult juhul, kui avaliku korra või julgeoleku huvides on selleks tõsine põhjus . Riigis kauem kui kümme aastat elanud ELi kodanikud ja lapsed saab riigist välja saata ainult juhul, kui see on avaliku julgeoleku huvides hädavajalik (ja mitte avaliku korra huvides) . Tavalise, tõsise ja hädavajaliku põhjuse vahel, mille alusel võidakse isik riigist välja saata, tuleb teha selget vahet.

Obywatele UE i członkowie ich rodzin posiadający prawo stałego pobytu ( po pięciu latach ) w przyjmującym państwie członkowskim mogą być wydaleni jedynie z poważnych względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego . Obywatele UE przebywający ponad dziesięć lat oraz dzieci mogą być wydaleni jedynie w oparciu o nadrzędne względy bezpieczeństwa publicznego ( lecz nie porządku publicznego ). Musi istnieć jasne rozróżnienie między zwykłymi, „poważnymi” i „nadrzędnymi” względami, w oparciu o które można przeprowadzić wydalenie.

Üldjuhul ei pea liikmesriik artikli 28 kohase riigis elamise perioodi arvutamisel arvestama vanglas reaalselt viibitud aega , sest sel ajal ei looda sidemeid vastuvõtva liikmesriigiga.

Z zasady państwa członkowskie nie są zobowiązane do uwzględnienia czasu rzeczywiście spędzonego w więzieniu przy obliczaniu długości pobytu na podstawie art. 28 w przypadku, gdy dana osoba nie ma żadnej więzi z przyjmującym państwem członkowskim.

3.5. Kiireloomulisus

3.5. Pilne przypadki

Artikli 30 lõike 3 kohaselt peab territooriumilt lahkumiseks antav aeg olema vähemalt üks kuu, välja arvatud nõuetekohaselt põhjendatud kiireloomulistel juhtudel. Kiireloomulise riigist väljasaatmise põhjendus peab olema tõeline ja proportsionaalne[53]. Liikmesriigi ametiasutused peavad kiireloomulistel juhtudel lahkumiseks antava aja vähendamise vajaduse hindamisel arvestama viivitamatu või kiireloomulise riigist väljasaatmise mõju asjaomase isiku enda ja tema perekonna olukorrale (nt vajadus teavitada tööandjat, lõpetada rendileping, korraldada isiklike asjade saatmine uude elukohta ja lahendada laste koolitamise küsimused jne) . Väljasaatmismeetme võtmine hädavajaliku või tõsise põhjuse tõttu ei tähenda tingimata seda, et tegemist on kiireloomulise juhuga. Hinnang kiireloomulisusele peab olema selgelt ja eraldi põhjendatud.

Na podstawie art. 30 ust. 3 czas przyznany na opuszczenie terytorium nie może być krótszy niż jeden miesiąc, z wyjątkiem należycie uzasadnionych pilnych przypadków . Wydalenie w trybie natychmiastowym musi być rzeczywiście uzasadnione i proporcjonalne[53]. Przy badaniu, czy w pilnym przypadku należy skrócić ten okres, organy muszą uwzględnić wpływ wydalenia w trybie natychmiastowym lub pilnym na życie osobiste i rodzinne danej osoby ( np. konieczność zawiadomienia pracodawcy o zakończeniu zatrudnienia, wymówienie mieszkania, konieczność zorganizowania przeprowadzki do nowego miejsca zamieszkania , względy związane z edukacją dzieci, itd.). Przyjęcie środka wydalenia ze względów nadrzędnych lub poważnych niekoniecznie oznacza, że istnieje konieczność wydalenia w trybie pilnym. Konieczność zastosowania trybu pilnego musi zostać jasno wykazana i konkretnie uzasadniona w danym przypadku.

3.6. Menetluslikud tagatised

3.6. Zabezpieczenia proceduralne

Asjaomasele isikule tuleb alati teatada avaliku korra või julgeoleku huvides võetud meetmest, nagu see on ette nähtud artikliga 30.

W każdym przypadku dana osoba musi zostać powiadomiona o jakichkolwiek środkach podjętych ze względów porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, zgodnie z wymogiem art. 30.

Sellised otsused peavad olema täielikult põhjendatud ning loetleda tuleb kõik otsuse konkreetsed faktilised ja õiguslikud alused, et asjaomane isik saaks võtta tõhusad meetmed oma kaitse tagamiseks[54] ja et liikmesriigi kohus saaks asja läbi vaadata vastavalt õigusele tõhusale õiguskaitsevahendile, mis on ühenduse õiguse üldpõhimõttena ette nähtud ELi põhiõiguste harta artikliga 47. Otsusest teatamiseks võib kasutada vorme, kuid need peavad alati võimaldama esitada kõiki otsuse tegemise põhjuseid (mitmest valikuvõimalusest ühe või enama märkimine ei ole vastuvõetav) .

Decyzje muszą być w pełni uzasadnione i zawierać wykaz szczegółowych podstaw faktycznych i prawnych, w oparciu o które zostały podjęte, tak aby osoba, której dotyczy decyzja, mogła podjąć skuteczne kroki celem zapewnienia swojej obrony[54], a sądy krajowe mogły zbadać sprawę zgodnie z prawem do skutecznego środka prawnego, będącego ogólną zasadą prawa wspólnotowego, ujętą w art. 47 Karty praw podstawowych UE. W tym zakresie do powiadomienia o decyzji dozwolone jest stosowanie formularzy, jednak muszą one w każdym przypadku umożliwiać przedstawienie pełnego uzasadnienia podstaw, na których oparto decyzję ( jedynie wybranie jednej lub kilku opcji przez zakreślenie pól na formularzu jest niedozwolone ).

4. ÕIGUSTE KURITARVITAMINE JA PETTUS

4. NADUżYCIA I OSZUSTWA

Õiguste kuritarvitamise korral ei saa tugineda ühenduse õigusele [55]. Artikli 35 kohaselt võib liikmesriik õiguste kuritarvitamise ja pettuse, näiteks fiktiivabielude puhul võtta tõhusaid ja vajalikke meetmeid, et võidelda õiguste kuritarvitamise ja pettuse vastu valdkondades, mis kuuluvad isikute vaba liikumist reguleeriva ühenduse õiguse reguleerimisalasse, keeldudes tunnustamast direktiivist tulenevaid õigusi, lõpetades selliste õiguste kehtivuse või tühistades need. Iga selline meede peab olema proportsionaalne ja selle suhtes tuleb kohaldada direktiiviga ette nähtud menetluslikke tagatisi[56].

W przypadku nadużycia prawa nie można opierać się na prawie wspólnotowym [55]. Artykuł 35 pozwala państwom członkowskim na podjęcie skutecznych i niezbędnych środków w celu zwalczania nadużyć i oszustw w dziedzinach wchodzących w przedmiotowy zakres prawa wspólnotowego dotyczącego swobodnego przepływu osób przez odmowę, zniesienie lub wycofanie jakiegokolwiek prawa przyznanego dyrektywą w przypadku nadużycia praw lub oszustw, na przykład małżeństw fikcyjnych. Wszelkie tego typu środki muszą być proporcjonalne i podlegają zabezpieczeniom proceduralnym przewidzianym w dyrektywie[56].

Ühenduse õigusega soodustatakse ELi kodanike liikuvust ja kaitstakse neid, kes on seda õigust kasutanud [57]. Kui ELi kodanik ja tema pereliikmed saavad ühenduse õiguse kohase õiguse elada liikmesriigis, mille kodanik asjaomane ELi kodanik ei ole, ei kuritarvita nad oma õigusi, vaid kasutavad asutamislepinguga kaitstud vaba liikumise õigusest[58] tulenevat eelist, arvestamata nende teise liikmesriiki elama asumise eesmärki[59]. Samamoodi kaitstakse ühenduse õigusega ELi kodanikke, kes pöörduvad päritoluliikmesriiki tagasi pärast seda, kui on kasutanud vaba liikumise õigust.

Prawo wspólnotowe wspiera mobilność obywateli UE i chroni osoby, które korzystają z mobilności [57]. W przypadku, gdy obywatel EU i członkowie jego rodziny na podstawie prawa wspólnotowego nabywają prawo pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie obywatela UE, odnoszą oni korzyść związaną nieodłącznie z korzystaniem z prawa do swobodnego przemieszczania się, chronionego przez Traktat[58]; w takim przypadku nie występuje nadużycie prawa, niezależnie od celu ich przeprowadzki do tego państwa[59]. W taki sam sposób prawo wspólnotowe chroni obywateli UE, którzy powrócili do państwa członkowskiego swojego pochodzenia po okresie korzystania ze swojego prawa do swobodnego przemieszczania się.

4.1. Õiguste kuritarvitamise ja pettuse käsitlus

4.1. Pojęcia „nadużycie” i „oszustwo”

4.1.1. Pettus

4.1.1. Oszustwo

Direktiivi tähenduses on pettus tahtlik tegevus või võte, mille eesmärk on saada direktiivist tulenev õigus liikuda vabalt liikmesriiki ja seal elada. Direktiivi raames on selline pettus tõenäoliselt piiratud liikmesriigis elamise õigusega seotud tingimuste täitmiseks vajalike dokumentide võltsimise ja vajaliku vale materiaalse aluse esitamisega. Kui isikule on elukohadokument välja antud pettuse alusel, mille eest ta on süüdi mõistetud, võib tema direktiivi kohaseid õiguseid keelduda tunnustamast, lõpetada selliste õiguste kehtivuse või tühistada need[60].

Do celów dyrektywy oszustwo można zdefiniować jako umyślne wprowadzenie w błąd lub inne działanie manipulacyjne podjęte w celu uzyskania wynikającego z dyrektywy prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu. W kontekście dyrektywy oszustwo ograniczać się będzie prawdopodobnie do fałszerstwa dokumentów lub niewłaściwego przedstawienia istotnego faktu w odniesieniu do warunków związanych z prawem pobytu. W przypadku osób, którym wydano dokument pobytowy wyłącznie w wyniku oszukańczego postępowania, w związku z którym zostały one zostały skazane, prawa wynikające z dyrektywy mogą zostać odmówione, zniesione lub wycofane[60].

4.1.2. Õiguste kuritarvitamine

4.1.2. Nadużycie

Direktiivi tähenduses on õiguste kuritarvitamine ebaloomulik käitumine, mille ainus eesmärk on saada ühenduse õiguse kohane õigus liikuda vabalt liikmesriiki ja seal elada, ning kuigi ametlikult on ühenduse eeskirjades sätestatud tingimused täidetud, ei ole selline käitumine kooskõlas osutatud eeskirjadega[61].

Do celów dyrektywy nadużycie można zdefiniować jako zachowanie, którego celem jest wyłącznie uzyskanie wynikającego z dyrektywy prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu, które, mimo że formalnie spełnia kryteria określone w prawie wspólnotowym, nie jest jednak zgodne z celem tego prawa[61].

4.2. Fiktiivabielu

4.2. Małżeństwa fikcyjne

Põhjenduse 28 kohaselt tähendab fiktiivabielu direktiivi tähenduses abielu, mis on sõlmitud üksnes selleks, et kasutada direktiivi kohast õigust liikmesriikides vabalt liikuda ja seal elada, mida isik muidu kasutada ei saaks. Abielu ei saa pidada fiktiivabieluks ainult seetõttu, kui sellega kaasneb sisserände või muu võimalus. Suhte kvaliteet ei ole artikli 35 kohaldamisel oluline.

W motywie 28 do celów dyrektywy zdefiniowano małżeństwa fikcyjne jako małżeństwa zawarte wyłącznie w celu skorzystania z przyznanego dyrektywą prawa swobodnego przemieszczania się i pobytu, które nie przysługiwałoby tej osobie w innym przypadku. Małżeństwa nie można uznać za małżeństwo fikcyjne jedynie z tego powodu, że przynosi korzyść pod względem imigracyjno-prawnym, lub korzyść pod jakimkolwiek innym względem. Jakość związku jest do celów stosowania art. 35 nieistotna.

Fiktiivabielu mõistet saab laiendada ka suhte teistele vormidele, mis on loodud üksnes selleks, et kasutada õigust liikmesriikides vabalt liikuda ja seal elada. Selle hulka kuulub fiktiivne (registreeritud) kooselu, fiktiivne lapsendamine või ELi kodaniku teadlikult esitatud vale väide, et ta on kolmandast riigist pärit lapse isa, eesmärgiga anda lapsele oma kodakondsus ning nii lapsele kui ka tema emale õigus elada liikmesriigis, soovimata samal ajal kanda vanemlikke kohustusi.

Definicję małżeństwa fikcyjnego można przez analogię rozszerzyć na inne formy związków zawartych wyłącznie w celu skorzystania z prawa swobodnego przemieszczania się i pobytu, takie jak (zarejestrowane) fikcyjne związki partnerskie, fikcyjne adopcje lub złożenie przez obywatela UE oświadczenia o uznaniu ojcostwa dziecka będącego obywatelem kraju trzeciego w celu przeniesienia obywatelstwa i prawa pobytu na dziecko i jego matkę, ze świadomością, że nie jest on ojcem dziecka i nie ma zamiaru przyjęcia obowiązków rodzicielskich.

Liikmesriik ei tohi võitluses fiktiivabielude vastu võtta meetmeid, mis takistavad ELi kodanikul ja tema pereliikmel kasutada õigust liikuda vabalt või piiravad põhjendamatult nende seaduslikke õigusi, samuti ei tohi sellised meetmed takistada ühenduse õiguse tõhusat kohaldamist ega diskrimineerida isikuid kodakondsuse alusel.

Środki podejmowane przez państwa członkowskie nie mogą zniechęcać obywateli UE do korzystania z przysługującego im prawa swobodnego przemieszczania się, ani bezpodstawnie naruszać ich uzasadnionych praw. Nie mogą również podważać skuteczności prawa wspólnotowego, ani dyskryminować ze względu na obywatelstwo.

Mõiste „õiguste kuritarvitamine” tõlgendamisel direktiivi tähenduses tuleb nõuetekohast tähelepanu pöörata ELi kodaniku staatusele. Kuna ühenduse õigustik on ülimuslik, tuleb ühenduse õiguse kuritarvitamist hinnata ühenduse õiguse, mitte liikmesriigi rändealaste õigusaktide raames. Direktiiviga ei takistada liikmesriigil uurida konkreetseid juhtumeid , kus on mõjuv põhjus kahtlustada õiguste kuritarvitamist . Ühenduse õigusega on süstemaatiline kontroll keelatud[62]. Liikmesriik võib tugineda varasematele analüüsidele ja kogemustele, mis näitavad, et õiguste kuritarvitamise tõendatud juhtumite ja teatud konkreetsete asjaolude vahel on selge seos.

Przy interpretacji pojęcia nadużycia w kontekście dyrektywy należy odpowiednio uwzględnić status obywatela UE. Zgodnie z zasadą nadrzędności prawa wspólnotowego ocenę, czy nastąpiło nadużycie prawa wspólnotowego, należy przeprowadzić w ramach prawa wspólnotowego, a nie na podstawie krajowego prawa migracyjnego. Dyrektywa nie stanowi dla państw członkowskich przeszkody w badaniu poszczególnych przypadków , w których istnieje uzasadnione podejrzenie nadużycia . Prawo wspólnotowe zabrania jednak systematycznych kontroli[62]. Państwa członkowskie mogą opierać się na wcześniejszych analizach i doświadczeniach, pozwalających na stwierdzenie jasnego związku między dowiedzionymi przypadkami nadużyć i pewnymi cechami takich przypadków.

Selleks et vältida tarbetu koormuse ja takistuste tekkimist, on võimalik määrata kindlaks soovituslikud kriteeriumid , mille alusel on ühenduse õiguste kuritarvitamine ebatõenäoline:

Aby zapobiec stwarzaniu zbędnych obciążeń i przeszkód, można określić szereg orientacyjnych kryteriów, prowadzących do wniosku, że w danym przypadku raczej nie nastąpiło nadużycie prawa wspólnotowego:

- kolmandast riigis pärit abikaasa saaks õiguse riigis elada ka iseseisvalt või ta on juba ELi kodaniku liikmesriigis seaduslikult elanud;

- współmałżonek będący obywatelem kraju trzeciego nie miałby trudności w uzyskaniu prawa pobytu we własnym zakresie lub już wcześniej legalnie przebywał w państwie członkowskim obywatela UE;

- abielupaari suhe on kestnud pikka aega;

- związek pary trwa od długiego czasu;

- abielupaaril on pikka aega olnud ühine elukoht või majapidamine[63];

- para od dawna posiada wspólne miejsce zamieszkania/gospodarstwo domowe[63];

- abielupaar on võtnud pikaajalise olulise õigusliku või rahalise kohustuse (hüpoteek kodu ostmiseks jne) , mille täitmise eest vastutatakse ühiselt;

- para podjęła już poważne długoterminowe prawne/finansowe zobowiązanie, za które ponosi wspólną odpowiedzialność ( kredyt na zakup domu, itd .);

- abielu on kestnud pikka aega.

- małżeństwo istnieje już od dawna.

Liikmesriik võib kindlaks määrata soovituslikud kriteeriumid , mille alusel võib eeldada kavatsust kuritarvitada direktiivi kohaseid õigusi ainsa eesmärgiga rikkuda liikmesriigi sisserändealaseid õigusakte . Liikmesriigi ametiasutused võivad eelkõige arvestada järgmisi tegureid:

Państwa członkowskie mogą określić szereg orientacyjnych kryteriów prowadzących do wniosku, że prawdopodobnie istnieje zamiar nadużycia praw wynikających z dyrektywy wyłącznie w celu obejścia krajowego prawa imigracyjnego . Organy krajowe mogą uwzględnić w szczególności następujące czynniki:

- abielupaar ei kohtunud enne abiellumist;

- para nie spotkała się przed zawarciem małżeństwa;

- abielupaar esitab vastandlikke isikuandmeid, vastandlikku teavet oma esimese kohtumise või muude nende isikut käsitlevate oluliste asjaolude kohta;

- para podaje niespójne informacje dotyczące danych osobowych drugiej osoby, okoliczności ich pierwszego spotkania oraz innych istotnych informacji osobistych odnoszących się do pary;

- abielupaar ei räägi mõlemale arusaadavat keelt;

- para nie mówi wspólnym, zrozumiałym dla obojga językiem;

- tõendid rahasummade või kingituste kohta, mis anti abielu sõlmimise eest (välja arvatud kaasavarana antud raha või kingitused, kui see on asjaomases kultuuris üldine tava) ;

- istnieją dowody na to, że za zawarcie małżeństwa została zapłacona kwota pieniężna lub zostały przekazane prezenty (z wyjątkiem pieniędzy lub prezentów przekazywanych w formie wiana w kulturach, gdzie stanowi to przyjęty zwyczaj);

- üks abikaasadest või mõlemad on varem olnud fiktiivabielus või osalenud muus õiguste kuritarvitamise või pettuse vormis, et saada õigus elada liikmesriigis;

- istnieją dowody, że w przeszłości jedno ze współmałżonków lub oboje zawierali małżeństwa fikcyjne lub dopuszczali się innych form nadużycia i oszustwa w celu nabycia prawa pobytu;

- pereelu hakkas toimima alles pärast väljasaatmiskorralduse tegemist;

- podjęcie życia rodzinnego dopiero po fakcie wydania nakazu wydalenia;

- abielupaar lahutas kohe pärast seda, kui asjaomane kolmanda riigi kodanik oli saanud õiguse liikmesriigis elada.

- para rozwodzi się krótko po uzyskaniu przez obywatela kraju trzeciego prawa pobytu.

Eespool esitatud kriteeriumide alusel võib algatada uurimise, kuid automaatseid järeldusi ega täiendavaid uurimisi teha ei tohi. Liikmesriik ei tohi tugineda ainult ühele kriteeriumile, vaid peab pöörama nõuetekohast tähelepanu konkreetse juhtumi kõigile asjaoludele. Uurimine võib hõlmata eraldi vestlust mõlema abikaasaga.

Powyższe kryteria należy rozumieć w taki sposób, że mogą one prowadzić do podjęcia badania przypadku, nie należy jednak wyciągać żadnych automatycznych wniosków z wyników lub dalszego badania. Państwa członkowskie nie mogą opierać się wyłącznie na jednym kryterium; należy odpowiednio uwzględnić wszystkie okoliczności w konkretnym przypadku. W ramach badania można organizować oddzielne rozmowy z każdym ze współmałżonków.

Kolmanda riigi kodanikule S.-le anti korraldus lahkuda liikmesriigist ühe kuu jooksul, sest ta oli jäänud riiki turistiviisaga lubatud ajast kauemaks. Kahe nädala pärast abiellus S. ELi kodaniku O.-ga, kes oli hiljuti saabunud vastuvõtvasse liikmesriiki. Ametiasutused kahtlustavad, et abielu võidi sõlmida ainult selleks, et vältida liikmesriigist väljasaatmist. Vastuvõtva liikmesriigi ametiasutused pöördusid O. päritoluliikmesriigi ametiasutuste poole ja said teada, et pärast abiellumist maksis O. pereettevõte 5 000 euro ulatuses võla, mida ta ei olnud varasema kahe aasta jooksul suutnud tasuda.

S., obywatelka kraju trzeciego, otrzymała nakaz wyjazdu w ciągu jednego miesiąca, ponieważ jej wiza turystyczna utraciła ważność. Po dwóch tygodniach od otrzymania nakazu wychodzi za mąż za O., obywatela UE, który właśnie przybył do przyjmującego państwa członkowskiego. Organy podejrzewają, że małżeństwo zostało zawarte tylko po to, aby uniknąć wydalenia. Podejmują kontakt z organami w państwie członkowskim O. i uzyskują informację, że po ślubie jego sklep rodzinny nareszcie był w stanie spłacić dług w wysokości 5000 EUR, którego od dwóch lat nie mógł uregulować.

Ametiasutused paluvad äsja abiellunud isikud vestlusele ning saavad teada, et O. on vastuvõtvast liikmesriigist juba lahkunud ja pöördunud töö tõttu tagasi oma päritoluliikmesriiki, et abielupaar ei ole võimeline suhtlema ühises keeles ning et esimest korda kohtusid nad nädal enne abiellumist. Seega on igati põhjust arvata, et kõnealused isikud võisid abielluda üksnes eesmärgiga rikkuda liikmesriigi sisserändealaseid õigusakte.

Zapraszają świeżo poślubioną parę na rozmowę, w trakcie której dowiadują się, że O. w międzyczasie opuścił już terytorium przyjmującego państwa członkowskiego, aby powrócić do swojego państwa członkowskiego i do swojej pracy, że para nie jest z stanie porozumieć się we wspólnym języku i że współmałżonkowie spotkali się po raz pierwszy tydzień przed zawarciem małżeństwa. Istnieją więc jasne przesłanki, że para mogła zawrzeć małżeństwo wyłącznie w celu obejścia krajowego prawa imigracyjnego.

Tõendamiskohustus lasub liikmesriigi ametiasutustel, kes soovivad piirata direktiivi kohaseid õigusi. Ametiasutused peavad esitama veenvad tõendid, pidades samal ajal kinni kõigist eelmises peatükis kirjeldatud sisulistest tagatistest. Vaidlustamise korral kontrollivad liikmesriigi kohtud igal konkreetsel juhul õiguste kuritarvitamist ja tõendeid, mis tuleb esitada liikmesriigi õiguse kohaselt, tingimusel et sellega ei vähendata ühenduse õiguse tõhusust[64].

Ciężar dowodu spoczywa na organach państwa członkowskiego dążącego do ograniczenia praw przysługujących na podstawie dyrektywy. Organy muszą być w stanie uzasadnić swoje stanowisko w przekonujący sposób przy zachowaniu wszystkich powyżej opisanych gwarancji materialno-prawnych. W razie odwołania, do sądu krajowego należy ustalenie istnienia nadużycia prawa w poszczególnych przypadkach, którego dowody muszą zostać przedstawione zgodnie z zasadami prawa krajowego, o ile nie narusza się tym samym skuteczności prawa wspólnotowego[64].

Uurimine peab olema kooskõlas põhiõigustega , eelkõige Euroopa inimõiguste ja põhivabaduste kaitse konventsiooni artiklitega 8 (õigus era- ja perekonnaelu austamisele) ja 12 (õigus abielluda) (ELi põhiõiguste harta artiklid 7 ja 9) .

Badanie należy przeprowadzić zgodnie z prawami podstawowymi , w szczególności z art. 8 ( prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego ) oraz art. 12 ( prawo do zawarcia małżeństwa ) europejskiej konwencji praw człowieka ( art. 7 i 9 Karty praw podstawowych UE ).

Fiktiivabielu kahtluste käimasolev uurimine ei õigusta erandi tegemist kolmandast riigist pärit pereliikme direktiivi kohastest õigustest, nagu keelata õigus töötada, võtta pass ära või viivitada elamisloa väljaandmisega alates taotluse esitamisest kuus kuud. Täiendava uurimise tulemusena saab nimetatud õigused igal ajal tühistada.

Bieżące badanie przypadków, w których istnieje podejrzenie małżeństwa fikcyjnego, nie może uzasadniać odstępstw od wynikających z dyrektywy praw przysługujących członkom rodziny będącym obywatelami kraju trzeciego, takich jak zakaz prawa do pracy, zatrzymanie paszportu lub niedotrzymanie terminu wydania karty pobytu (do sześciu miesięcy od złożenia wniosku). Prawa te mogą jednak zostać wycofane w każdym momencie po zakończeniu badania, jeśli wyniki potwierdzą podejrzenie.

4.3. Õiguste kuritarvitamise muud vormid

4.3. Inne formy nadużycia

Õiguste kuritarvitamine võib tekkida juhul, kui ELi kodanik, kellega tema kolmandast riigist pärit pereliige ei saa liikmesriigi sisserändealaste õigusaktide kohaldamise tõttu päritoluliikmesriigis ühineda, liigub ühenduse õiguse kohaseid õigusi kasutades teise liikmesriiki üksnes eesmärgiga hoiduda kuni päritoluliikmesriiki tagasi pöördumiseni kõrvale päritoluliikmesriigi õigusaktidest, mille alusel takistati tema pere ühinemist.

Nadużycie może wystąpić również w przypadkach, gdy obywatel UE przeprowadza się do innego państwa członkowskiego wyłącznie celu obejścia po powrocie do swojego państwa członkowskiego krajowych przepisów imigracyjnych, uniemożliwiających dołączenie członków rodziny będących obywatelami kraju trzeciego, i powołuje się przy tym na swoje prawa przysługujące na mocy prawa wspólnotowego.

Asjaolud, mille alusel eristatakse ühenduse õiguse tegelikku kasutamist kuritahtlikust kasutamisest, peaksid tuginema hinnangule, kas ELi kodanik ja tema pereliikmed kasutasid ühenduse õigusi liikmesriigis, kust nad tulevad, tegelikult ja tõhusalt ning sellisel juhul kaitseb ELi kodanikku ja tema perekonda isikute vaba liikumist reguleeriv ühenduse õigus. Selline hindamine tuleb teha igal konkreetsel juhul eraldi. Kui konkreetse tagasipöördumise puhul kasutati ühenduse õigusi tegelikult ja tõhusalt, ei tohiks päritoluliikmesriik uurida varasema riigist lahkumise aluseks olevaid isiklikke põhjusi.

Rozróżnienie między rzeczywistym korzystaniem z prawa wspólnotowego a jego nadużyciem powinno opierać się na stwierdzeniu, czy korzystanie z praw wspólnotowych w państwie członkowskim, z którego obywatel UE i jego rodzina powracają, miało rzeczywisty i efektywny charakter. W takim przypadku obywatele UE i ich rodziny są chronieni prawem wspólnotowym dotyczącym swobodnego przepływu osób. Oceny można dokonać jedynie badając indywidualnie każdy przypadek. Jeśli w przypadku konkretnego powrotu korzystanie z praw wspólnotowych miało charakter rzeczywisty i efektywny, państwo członkowskie pochodzenia nie powinno dochodzić, jakie motywy osobiste były podstawą wcześniejszej przeprowadzki.

Vajaduse korral võib liikmesriik kindlaks määrata soovituslikud kriteeriumid , mille alusel hinnatakse, kas vastuvõtvas liikmesriigis kasutati õigust seal elada tegelikult ja tõhusalt . Liikmesriigi ametiasutused võivad eelkõige arvestada järgmisi tegureid:

W razie konieczności państwa członkowskie mogą określić szereg orientacyjnych kryteriów , pomagających ocenić, czy korzystanie z prawa pobytu w przyjmującym państwie członkowskim miało rzeczywisty i efektywnych charakter. Organy krajowe mogą uwzględnić w szczególności następujące czynniki:

- asjaolud, mille tõttu asjaomane ELi kodanik liikus vastuvõtvasse liikmesriiki (varasemad ebaõnnestunud katsed saada liikmesriigi õiguse kohaselt kolmandast riigist pärit abikaasale õigust liikmesriigis elada, tööpakkumine vastuvõtvas liikmesriigis, ELi kodaniku staatus vastuvõtvas liikmesriigis) ;

- okoliczności, w jakich dany obywatel UE przeprowadził się do przyjmującego państwa członkowskiego (wcześniejsze nieudane próby zdobycia na podstawie prawa krajowego prawa pobytu dla współmałżonka będącego obywatelem kraju trzeciego, oferta pracy w przyjmującym państwie członkowskim, status, jaki obywatel UE posiada w przyjmującym państwie członkowskim) ;

- vastuvõtvas liikmesriigis elamise tegelikkuse ja püsivuse määr (kavandatud ja tegelik elamine vastuvõtvas liikmesriigis, jõupingutused enda sisseseadmiseks vastuvõtvas liikmesriigis, sealhulgas enda registreerimine ametiasutustes ja majutuse tagamine, laste registreerimine mõnes haridusasutuses) ;

- okoliczności wskazujące na to, w jakim stopniu dany obywatel rzeczywiście i efektywnie korzystał z prawa pobytu w przyjmującym państwie członkowskim ( planowany i rzeczywisty pobyt w przyjmującym państwie członkowskim, wysiłki podjęte w celu osiedlenia się w przyjmującym państwie członkowskim, np. dopełnienie formalności związanych z obowiązkiem meldunkowym i zapewnienie zakwaterowania, zapisanie dzieci do instytucji edukacyjnej);

- asjaolud, mille tõttu asjaomane ELi kodanik pöördus tagasi päritoluliikmesriiki (viivitamatu tagasipöördumine pärast kolmanda riigi kodanikuga abiellumist teises liikmesriigis) .

- okoliczności, w jakich obywatel UE powrócił do swojego państwa członkowskiego ( powrót natychmiast po zawarciu małżeństwa z obywatelem kraju trzeciego w innym państwie członkowskim ).

Eespool esitatud kriteeriumide alusel võib algatada uurimise, kuid automaatseid järeldusi ega täiendavaid uurimisi teha ei tohi. Kui liikmesriigi ametiasutused hindavad seda, kas õigust liikuda vabalt teise ELi liikmesriiki ja seal elada kasutati tegelikult ja tõhusalt, ei tohi nad tugineda ainult ühele kriteeriumile, vaid peavad pöörama nõuetekohast tähelepanu konkreetse juhtumi kõigile asjaoludele. Nad peavad asjaomase isiku käitumist hindama ühenduse õiguse eesmärke silmas pidades ja tegutsema objektiivsete tõendite alusel[65].

Powyższe kryteria należy rozumieć w taki sposób, że mogą one prowadzić do badania, nie należy jednak wyciągać żadnych automatycznych wniosków z wyników lub dalszego badania. Przy badaniu, czy korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu w innym państwie członkowskim miało charakter rzeczywisty i efektywny, organy krajowe nie mogą opierać się wyłącznie na jednym kryterium, lecz muszą odpowiednio uwzględnić wszystkie okoliczności w konkretnym przypadku. Należy ocenić postępowanie danych osób w świetle celów leżących u podstaw prawa wspólnotowego i na podstawie obiektywnych dowodów[65].

J. pöördub ühest liikmesriigist kolmanda riigi kodanikust abikaasa S-ga tagasi oma päritoluliikmesriiki. S. on taotlenud kaks korda õigust elada J.-i päritoluliikmesriigis, kuid edutult. Kuigi J. elas väidetavalt teises liikmesriigis, jätkas ta töötamist päritoluliikmesriigis.

J. powraca z S., swoją współmałżonką będącą obywatelką kraju trzeciego, do swojego państwa członkowskiego po okresie pobytu w innym państwie członkowskim. S. dwukrotnie bezowocnie starała się o uzyskanie prawa pobytu w państwie członkowskim męża.. W czasie swojego rzekomego pobytu w innym państwie członkowskim J. w dalszym ciągu pracował w swoim państwie członkowskim.

Ametiasutused pöördusid vastuvõtva liikmesriigi ametiasutuste poole ja said teada, et J. pöördus oma päritoluliikmesriiki tagasi juba kolme nädala pärast. Abielupaar peatus hotellis ja nad tegid oma kolmenädalase majutuse eest ettemakse. Seda kõike arvesse võttes ei saa J. ja S. kasutada direktiivis sätestatud õigusi.

Organy krajowe nawiązują kontakt organami w przyjmującym państwie członkowskim i uzyskują informację, że J. powrócił do państwa swojego pochodzenia już po trzech tygodniach. Para przebywała przez trzy tygodnie w hotelu turystycznym, za który zapłaciła z góry. Przy uwzględnieniu wszystkich aspektów, J. i S. nie mogą powołać się na przepisy dyrektywy.

Kui ELi kodanik säilitab teatud sidemed päritoluriigiga või kui tema staatus vastuvõtvas liikmesriigis on ebakindel (nt tähtajaline tööleping) , ei saa ainult selle põhjal järeldada, et elamine vastuvõtvas liikmesriigis ei ole tegelik ja püsiv. Ainult asjaolu, et isik on loonud olukorra, millega kaasneb talle teatud õigus, ei ole piisav alus, et eeldada õiguste kuritarvitamist[66].

Sam fakt utrzymywania przez obywatela UE pewnych więzi z państwem członkowskim swojego pochodzenia nie może automatycznie prowadzić do wniosku, że jego pobyt w przyjmującym państwie członkowskim nie ma rzeczywistego i efektywnego charakteru, szczególnie gdy status danego obywatela UE w przyjmującym państwie członkowskim jest niepewny ( np. w przypadku umowy o pracę na czas określony ). Okoliczność, że dana osoba świadomie stwarza warunki umożliwiające jej korzystanie z jakiegoś prawa, sama w sobie nie stanowi dostatecznej podstawy do zakładania, że nastąpiło nadużycie[66].

Kõiki eespool loetletud asjakohaseid kaalutlusi seoses uurimise, sisuliste ja menetluslike tagatiste ning liikmesriikide koostööga fiktiivabielude küsimuses kohaldatakse mutatis mutandis .

Wszystkie przedstawione powyżej odpowiednie uwagi na temat badania, zabezpieczeń materialnych i proceduralnych oraz współpracy między państwami członkowskimi w zakresie małżeństw fikcyjnych mają zastosowanie na zasadzie mutatis mutandis .

4.4. Õiguste kuritarvitamise ja pettuse vastu suunatud meetmed ja sellise käitumise eest määratavad karistused

4.4. Środki i sankcje przeciw nadużyciom i oszustwom

Artikliga 35 antakse liikmesriigile õigus võtta õiguste kuritarvitamise ja pettuse korral vajalikke meetmeid . Selliseid meetmeid võib võtta igal ajal ja nendega võib kaasneda:

Artykuł 35 upoważnia państwa członkowskie do przyjęcia niezbędnych środków w przypadku nadużycia praw lub oszustwa. Środki te mogą zostać podjęte w dowolnym momencie i mogą obejmować:

- isikute vaba liikumist reguleeriva ühenduse õiguse kohaste õiguste andmisest keeldumine (nt sissesõiduviisa või elamisloa väljaandmisest keeldumine) ;

- odmowę praw wynikających ze wspólnotowego prawa dotyczącego swobodnego przepływu osób ( np. wydania wizy wjazdowej lub karty pobytu );

- isikute vaba liikumist reguleeriva ühenduse õiguse kohaste õiguste kehtivuse lõpetamine või nende tühistamine (nt otsus lõpetada elamisloa kehtivus või saata õiguseid kuritarvitanud või pettuse toimepannud isik riigist välja) .

- zniesienie lub wycofanie praw wynikających z wspólnotowego prawa dotyczącego swobodnego przepływu osób ( np. decyzja o wycofaniu karty pobytu i wydaleniu danej osoby, która nabyła prawa w wyniku nadużycia lub oszustwa ).

Praegu ei ole ühenduse õigusega ette nähtud ühtki konkreetset sanktsiooni, mida liikmesriik võib rakendada õiguste kuritarvitamise ja pettuse vastase võitluse raames. Liikmesriik võib karistused ette näha tsiviil- (nt tõendatud fiktiivabielu korral tühistada selle alusel antud õiguse liikmesriigis elada) , haldus- või kriminaalõigusega, tingimusel et karistused on tõhusad, mittediskrimineerivad ja proportsionaalsed.

Prawo wspólnotowe nie przewiduje obecnie żadnych konkretnych sankcji, jakie państwa członkowskie mogłyby nakładać w ramach zwalczania nadużyć lub oszustw. Państwa członkowskie mogą określać sankcje cywilnoprawne ( np. unieważnienie skutków dowiedzionego małżeństwa fikcyjnego w odniesieniu do prawa pobytu ), administracyjnoprawne lub karne ( kara pieniężna lub kara pozbawienia wolności ), pod warunkiem, że mają one skuteczny, niedyskryminujący i proporcjonalny charakter.

[1] KOM(2008) 840 (lõplik).

[1] COM(2008) 840 wersja ostateczna.

[2] Euroopa Parlamendi ja nõukogu direktiiv 2004/38/EÜ, 29. aprill 2004, mis käsitleb Euroopa Liidu kodanike ja nende pereliikmete õigust liikuda ja elada vabalt liikmesriikide territooriumil.

[2] Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii oraz członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich.

[3] 2008. aasta novembri ja 2009. aasta veebruari justiits- ja siseküsimuste nõukogu järeldused.

[3] Wnioski z posiedzeń Rady ds. WSiSW w listopadzie 2008 r. i lutym 2009 r.

[4] Euroopa Parlamendi 2. aprilli 2009. aasta resolutsioon direktiivi 2004/38/EÜ kohaldamise kohta (2008/2184(INI).

[4] Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 kwietnia 2009 r. w sprawie stosowania dyrektywy 2004/38/EC (2008/2184(INI)).

[5] Kohtuasjad C-482/01 ja C-493/01 Orfanopoulos ja Oliveri (punktid 97–98) ning C-127/08 Metock (punkt 79).

[5] Sprawy C-482/01 i C-493/01 Orfanopoulos and Oliveri (pkt 97-98) oraz C-127/08 Metock (pkt 79)

[6] Kohtuasjad 139/85 Kempf (punkt 13) ja C-33/07 Jipa (punkt 23).

[6] Sprawy 139/85 Kempf (pkt 13) i C-33/07 Jipa (pkt 23).

[7] Artikli 3 lõige 1.

[7] Artykuł 3 ust. 1.

[8] Kohtuasjad C-370/90 Singh ja C-291/05 Eind.

[8] Sprawy C-370/90 Singh i C-291/05 Eind.

[9] Kohtuasi C-60/00 Carpenter.

[9] Sprawa C-60/00 Carpenter .

[10] Näiteks inimõiguste ülddeklaratsiooni artikli 16 lõige 2 ja naiste diskrimineerimise kõigi vormide likvideerimist käsitleva konventsiooni artikli 16 lõike 1 punkt b.

[10] Między innymi art. 16 ust 2 Powszechnej deklaracji praw człowieka lub art. 16 ust. 1 lit b) Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW).

[11] Euroopa Inimõiguste Kohtu kohtuasi Alilouch El Abasse vs. Madalmaad (6. jaanuar 1992).

[11] Sprawa ETPC Alilouch El Abasse przeciwko Niderlandom ( 6 stycznia 1992 r.)

[12] Põhjendus 6.

[12] Motyw 6.

[13] Lapsendatud lapsed on täielikult kaitstud Euroopa inimõiguste ja põhivabaduste kaitse konventsiooni artikliga 8 (Euroopa Inimõiguste Kohtu kohtuasi X vs. Belgia ja Madalmaad (10. juuli 1975), X vs. Prantsusmaa (5. oktoober 1982) ning X, Y ja Z vs. Ühendkuningriik (22. aprill 1997)).

[13] Dzieci adoptowane są w pełni chronione art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (sprawy ETPR X przeciwko Belgii i Niderlandom (10 lipiec 19750, X przeciwko Francji (5 października 1982 r.) jak również X,Y i Z przeciwko Zjednoczonemu Królestwu (22 kwietnia 1997 r.)).

[14] Kohtuasjad 316/85 Lebon (punkt 22) ja C-1/05 Jia (punktid 36–37).

[14] Sprawy 316/85 Lebon (pkt 22) i C-1/05 Jia (pkt 36-37).

[15] Emotsionaalset seotust ei võeta arvesse, vt kohtujurist Tizzano ettepanek kohtuasjas C-200/02 Zhu ja Chen, punkt 84.

[15] Zależność emocjonalna nie jest uwzględniania, zob. AG Tizzano w sprawie C-200/02 Zhu i Chen , pkt 84.

[16] Ülalpidamise üle otsustamisel tuleks eelkõige hinnata, kas kõnealuse pereliikme olukorda silmas pidades tagavad tema rahalised vahendid talle alalises elukohariigis minimaalse elatustaseme (kohtujurist Geelhoedi ettepanek kohtuasjas C-1/05 Jia, punkt 96).

[16] Test konieczności zapewniania utrzymania powinien przede wszystkim polegać na stwierdzeniu, czy, w świetle jego sytuacji osobistej, środki finansowe danego członka rodziny pozwalają mu na życie na poziomie minimum socjalnego w jego kraju zamieszkania (AG Geelhoed w sprawie C-1/05 Jia , pkt 96).

[17] Kohtuasjad C-215/03 Oulane (punkt 53) ja C-1/05 Jia (punkt 41).

[17] Sprawy C-215/03 Oulane (pkt 53) i C-1/05 Jia (pkt 41).

[18] Kohtuasi C-503/03 komisjon vs. Hispaania (punkt 42).

[18] Sprawa C-503/03 Komisja przeciwko Hiszpanii (pkt 42).

[19] KOM(2006) 403 (lõplik/2).

[19] COM(2006) 403 wersja ostateczna/2.

[20] Artikli 8 lõige 5 ja artikli 10 lõige 2.

[20] Artykuł 8 ust. 5 i art. 10 ust. 2

[21] Vt komisjoni teatis Euroopa Parlamendile, nõukogule, Euroopa Majandus- ja Sotsiaalkomiteele ning Regioonide Komiteele „Mitmekeelsus: Euroopa rikkus ja ühine kohustus” (KOM(2008) 566).

[21] Zob. Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów „Wielojęzyczność: atut dla Europy i wspólne zobowiązanie (COM (2008) 566).

[22] Määruse (EÜ) nr 562/2006 (millega kehtestatakse isikute üle piiri liikumist reguleerivad ühenduse eeskirjad (Schengeni piirieeskirjad)) artikkel 5.

[22] Artykuł 5 rozporządzenia (WE) nr 562/2006 ustanawiającego wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice ( kodeks graniczny Schengen ).

[23] Nõukogu määrust (EÜ) nr 1030/2002, millega kehtestatakse ühtne elamisloavorm kolmandate riikide kodanike jaoks, ei kohaldata ELi kodanike pereliikmete suhtes, kes kasutavad vaba liikumise õigust (artikkel 5) , vaid nende suhtes kohaldatakse Schengeni lepingu rakendamise konventsiooni artiklit 21.

[23] Rozporządzenie Rady (WE) nr 1030/2002 ustanawiające jednolity wzór dokumentów pobytowych dla obywateli państw trzecich nie ma zastosowania do członków rodziny obywateli UE, którzy korzystają ze swojego prawa do swobodnego przemieszczania się ( art. 5 ) oraz art. 21 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen.

[24] KOM(1999) 372 (punkt 3.2) .

[24] COM(1999)372 ( pkt 3.2 ).

[25] Artikli 10 lõige 2.

[25] Artykuł 10 ust. 2.

[26] Kohtuasi C-408/03 komisjon vs. Belgia (punkt 40 jj).

[26] Sprawa C-408/03 Komisja przeciwko Belgii (pkt 40 i nast.).

[27] Kohtuasi C-424/98 komisjon vs. Itaalia (punkt 37).

[27] Sprawa C-424/98, Komisja przeciwko Włochom (pkt. 37).

[28] Artikli 14 lõige 3.

[28] Artykuł 14 ust. 3.

[29] Kohtuasi C-413/99 Baumbast (punktid 89–94).

[29] Sprawa C-413/99 Baumbast (pkt. 89-94)

[30] Määruse (EÜ) nr 1408/71 (sotsiaalkindlustusskeemide kohaldamise kohta ühenduse piires liikuvate töötajate, füüsilisest isikust ettevõtjate ja nende pereliikmete suhtes) artiklid 27, 28 ja 28a. Alates 1. märtsist 2010 asendatakse see määrus määrusega (EÜ) nr 883/04, kuid jätkatakse samade põhimõtete kohaldamist.

[30] Artykuł 27, 28 i 28a rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie. W dniu 1 marca 2010 r. rozporządzenie to zostanie zastąpione rozporządzeniem (WE) nr 883/04, lecz zastosowanie będą miały te same zasady.

[31] KOM(1999) 372.

[31] COM(1999) 372.

[32] Kohtuasjad 139/85 Kempf (punkt 13) ja C-33/07 Jipa (punkt 23).

[32] Sprawy 139/85 Kempf (pkt 13) i C-33/07 Jipa (pkt 23).

[33] Kohtuasjad 36/75 Rutili (punktid 8–21) ja 30/77 Bouchereau (punktid 6–24).

[33] Sprawy 36/75 Rutili (pkt 8-21) oraz 30/77 Bouchereau (pkt 6-24).

[34] Kohtuasjad 36/75 Rutili (punkt 27), 30/77 Bouchereau (punkt 33) ja C-33/07 Jipa (punkt 23).

[34] Sprawy 36/75 Rutili (pkt 27), 30/77 Bouchereau (pkt 33) oraz C-33/07 Jipa (pkt 23).

[35] Kohtuasjad C-423/98 Albore (punkt 18 jj) ja C-285/98 Kreil (punkt 15).

[35] Sprawy C-423/98 Albore (pkt 18 i nast..) oraz C-285/98 Kreil (pkt 15).

[36] Kohtuasjad 115/81 Adoui ja Cornuaille (punktid 5–9) ja C-268/99 Jany (punkt 61).

[36] Sprawy 115/81 Adoui i Cornuaille (pkt 5-9) oraz C-268/99 Jany (pkt 61).

[37] Kohtuasi 48/75 Royer (punkt 51).

[37] Sprawa 48/75 Royer (pkt 51).

[38] Kõik kriteeriumid peavad olema täidetud.

[38] Wszystkie kryteria muszą występować łącznie.

[39] Kohtuasjad C-33/07 Jipa (punkt 25) ja C-503/03 komisjon vs. Hispaania (punkt 62).

[39] Sprawy C-33/07 Jipa (pkt 25) oraz C-503/03 Komisja przeciwko Hiszpanii (pkt 62).

[40] Kohtuasi 67/74 Bonsignore (punktid 5–7).

[40] Sprawa 67/74 Bonsignore (pkt. 5-7).

[41] Üldist ennetustegevust konkreetsete asjaolude puhul, näiteks spordiüritusel, on käsitletud 1999. aasta teatises (vt punkt 3.3).

[41] Prewencja ogólna w szczególnych okolicznościach, takich jak wydarzenia sportowe, została uwzględniona w komunikacie z 1999 r. (pkt 3.3.).

[42] Kohtuasjad C-348/96 Calfa (punktid 17–27) ja 67/74 Bonsignore (punktid 5–7).

[42] Sprawy C-348/96 Calfa (pkt 17-27) i 67/74 Bonsignore (pkt 5-7).

[43] Kohtuasi C-408/03 komisjon vs. Belgia (punktid 68–72).

[43] Sprawa C-408/03 Komisja przeciwko Belgii (pkt. 68-72).

[44] Kohtuasi 30/77 Bouchereau (punktid 25–30).

[44] Sprawa 30/77 Bouchereau (pkt. 25-30).

[45] Kohtuasjad C-482/01 ja C-493/01 Orfanopoulos ja Oliveri (punkt 82).

[45] Sprawy C-482/01 oraz C-493/01 Orfanopoulos i Oliveri (pkt 82).

[46] Kohtuasi 41/74 van Duyn (punkt 17 jj).

[46] Sprawa 41/74 van Duyn (pkt 17 i nast.).

[47] Vt eelmine joonealune märkus.

[47] Ibid .

[48] Kohtuasjad C-482/01 ja 493/01 Orfanopoulos ja Oliveri (punktid 82 ja 100) ning C-50/06 komisjon vs. Madalmaad (punktid 42–45).

[48] Sprawy C-482/01 i 493/01 Orfanopoulos and Oliveri (pkt 82 i 100) oraz C-50/06 Komisja przeciwko Niderlandom (pkt 42-45).

[49] Näiteks võidakse õigusrikkumise uuesti toimepanemise ohtu pidada narkosõltuvuse korral keskmisest suuremaks juhul, kui selline õigusrikkumine võidakse toime panna sõltuvuse rahastamiseks. Kohtujurist Stix-Hackli ettepanek ühendatud kohtuasjades C-482/01 ja C-493/01 Orfanopoulos ja Oliveri.

[49] Na przykład można uznać, że niebezpieczeństwo ponownego popełnienia czynu karalnego jest większe w przypadku uzależnienia od narkotyków, jeśli istnieje groźba popełniania dalszych przestępstw w celu zdobycia środków na finansowanie uzależnienia: AG Stix-Hackl w sprawach połączonych C-482/01 i C-493/01 Orfanopoulos and Oliveri.

[50] Kohtuasi C-349/06 Polat (punkt 35).

[50] Sprawa C-349/06 Polat (pkt 35).

[51] Kohtuasi 321/87 komisjon vs. Belgia (punkt 10).

[51] Sprawa 321/87, Komisja przeciwko Belgii (pkt. 10).

[52] Seoses põhiõigustega vt Euroopa Inimõiguste Kohtu praktikat kohtuasjades Berrehab, Moustaquim, Beldjoudi, Boujlifa, El Boujaidi ja Dalia.

[52] W kwestii praw podstawowych zob. orzecznictwo ETPR w sprawach Berrehab, Moustaquim, Beldjoudi, Boujlifa, El Boujaidi i Dalia .

[53] Kohtujurist Stix-Hackli ettepanek kohtuasjas C-441/02 komisjon vs. Saksamaa.

[53] AG Stix-Hackl w sprawie C-441/02 Komisja przeciwko Niemcom.

[54] Kohtuasi 36/75 Rutili (punktid 37–39).

[54] Sprawa 36/75 Rutili (pkt. 37-39).

[55] Kohtuasjad 33/74 van Binsbergen (punkt 13), C-370/90 Singh (punkt 24) ja C-212/97 Centros (punktid 24–25).

[55] Sprawy 33/74 van Binsbergen (pkt 13), C-370/90 Singh (pkt 24) i C-212/97 Centros (pkt 24-25).

[56] Kohtuasi C-127/08 Metock (punktid 74–75).

[56] Sprawa C-127/99 Metock (pkt 74-75).

[57] Kohtuasjad C-370/90 Singh, C-291/05 Eind ja C-60/00 Carpenter.

[57] Sprawy C-370/90 Singh , C-291/05 Eind i C-60/00 Carpenter.

[58] Kohtuasjad C-212/97 Centros (punkt 27) ja C-147/03 komisjon vs. Austria (punktid 67–68).

[58] Sprawy C-212/97 Centros (pkt 27) i C-147/03 Komisja przeciwko Austrii (pkt 67-68).

[59] Kohtuasjad C-109/01 Akrich (punkt 55) ja C-1/05 Jia (punkt 31).

[59] Sprawy C-109/01 Akrich (pkt 55) i C-1/05 Jia (pkt 31).

[60] Kohtuasjad C-285/95 Kol (punkt 29) ja C-63/99 Gloszczuk (punkt 75).

[60] Sprawy C-285/95 Kol (pkt 29) oraz C-63/99 Gloszczuk (pkt 75).

[61] Kohtuasjad C-110/99 Emsland-Stärke (punkt 52 jj) ja C-212/97 Centros (punkt 25).

[61] Sprawy C-110/99 Emsland-Stärke (pkt 52 i nast.) oraz C-212/97 Centros (pkt 25).

[62] Keeld kehtib nii kõigi rändajate kui ka rändajate rühmade kontrollimise kohta (nt konkreetse etnilise päritoluga isikud).

[62] Zakaz dotyczy nie tylko kontroli wobec wszystkich migrantów, lecz również kontroli wobec całych grup migrantów (np. osób o danym pochodzeniu etnicznym).

[63] Ühenduse õiguse kohaselt ei pea kolmandast riigist pärit abikaasa elama ELi kodanikuga koos, et saada õigus riigis elada - kohtuasi 267/83 Diatta (punkt 15 jj).

[63] Prawo wspólnotowe nie wymaga, aby współmałżonek będący obywatelem kraju trzeciego mieszkał razem z obywatelem UE, aby móc starać się o prawo pobytu – sprawa 267/83 Diatta (pkt 15 i nast.).

[64] Kohtuasjad C-110/99 Emsland-Stärke (punkt 54) ja C-215/03 Oulane (punkt 56).

[64] Sprawy C-110/99 Emsland-Stärke (pkt 54 i nast.) oraz C-215/97 Oulane (pkt 56).

[65] Kohtuasi C-206/94 Brennet vs. Paletta (punkt 25).

[65] Sprawa C-206/94, Brennet przeciwko Paletta (pkt 25).

[66] Kohtuasi C-212/97 Centros (punkt 27).

[66] Sprawa C-212/97 Centros (pkt 27).