[pic] | COMMISSION OF THE EUROPEAN COMMUNITIES |

[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Brussels, 15.12.2005

Bruksela, dnia 15.12.2005

COM(2005) 650 final

KOM(2005) 650 wersja ostateczna

2005/0261 (COD)

2005/0261 (COD)

Proposal for a

Wniosek dotyczący

REGULATION OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND THE COUNCIL

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

on the law applicable to contractual obligations (Rome I)

dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)

(presented by the Commission)

(przedstawiony przez Komisję)

EXPLANATORY MEMORANDUM

UZASADNIENIE

1. CONTEXT OF THE PROPOSAL

1. Kontekst wniosku

1.1. Background and objective

1.1. Kontekst historyczny i cele wniosku

The Brussels Convention of 1968 on jurisdiction and the recognition and enforcement of judgments in civil and commercial matters contains options enabling a claimant to choose between specified courts, which generates the risk that a party will choose the courts in one Member State rather than another simply because the law is more favourable to his cause. To reduce the risk, the Member States, acting on the same legal basis, signed in 1980 the Rome Convention on the law applicable to contractual obligations.

Konwencja brukselska z 1968 r. o jurysdykcji i wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych zawiera przepisy dające stronie skarżącej możliwość wyboru pomiędzy kilkoma sądami, co niesie ze sobą ryzyko, że strona skarżąca wybierze sąd w danym Państwie Członkowskim wyłącznie z tego powodu, że prawo właściwe w tym państwie jest dla niej korzystniejsze. Aby zmniejszyć to ryzyko Państwa Członkowskie podpisały w 1980 r. w ramach tej samej podstawy prawnej Konwencję rzymską o prawie właściwym dla zobowiązań umownych.

The Amsterdam Treaty gave a new impetus to private international law of Community origin. That was the legal basis on which the Community adopted what is known as the ”Brussels I” Regulation[1] to replace the Brussels Convention of 1968 in relations between Member States. On 22 July 2003 the Commission presented a proposal for a Regulation on the law applicable to non-contractual obligations (Rome II).[2] The Rome Convention is now the only Community private international law instrument that remains in international treaty form. The drawbacks that this represents are all the less acceptable as Brussels I, Rome II and the Rome Convention of 1980 form an indissoluble set of Community rules of private international law relating to contractual and non-contractual obligations civil and commercial matters.

Traktat Amsterdamski stanowił nowy impuls dla tworzenia prawa prywatnego międzynarodowego przez Wspólnotę. Wspólnota przyjęła również w ramach tej podstawy prawnej rozporządzenie „Bruksela I”[1], które zastąpiło konwencję brukselską z 1968 r. w kontaktach między Państwami Członkowskimi. W dniu 22 lipca 2003 r. Komisja przedstawiła wniosek w sprawie rozporządzenia dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych („Rzym II”)[2] . Od tego czasu konwencja rzymska jest jedynym instrumentem prawnym w dziedzinie prawa prywatnego międzynarodowego na poziomie wspólnotowym, który posiada formę traktatu międzynarodowego. Wynikające z tego niedogodności są tym mniej uzasadnione, że instrumenty prawne „Bruksela I”, „Rzym II” i konwencja rzymska z 1980 r. stanowią nierozłączną całość, określającą przepisy prawa prywatnego międzynarodowego w dziedzinie zobowiązań umownych i pozaumownych w sprawach cywilnych i handlowych na poziomie wspólnotowym.

1.2. Grounds for the proposal

1.2. Uzasadnienie wniosku

The importance of compatibility between conflict-of-laws rules for achieving the objective of mutual recognition of judicial decisions was acknowledged in the Vienna Action Plan.[3] The 2000 Mutual Recognition Programme[4] sets forth measures to harmonise the conflict-of-laws rules as accompanying measures to facilitate the implementation of the mutual recognition principle. More recently, in the Hague Programme, the European Council[5] restated that work on the conflict-of-laws rules regarding contractual obligations (Rome I) should be “ actively pursued ”. The Council and Commission action plan to give effect to that programme provides for a Rome I proposal to be adopted by 2005.[6]

Wiedeński plan działań[3] potwierdził, jak istotna jest zgodność przepisów kolizyjnych dla wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych. W programie działań dotyczącym wzajemnego uznawania[4] z 2000 r. podkreślono, że środki w zakresie harmonizacji przepisów kolizyjnych stanowią środki towarzyszące, ułatwiające wdrożenie zasady wzajemnego uznawania. Niedawno Rada Europejska przypomniała w programie haskim[5], że prace nad przepisami kolizyjnymi dotyczącymi zobowiązań umownych („Rzym I”) powinny być „stanowczo kontynuowane”. Plan działań Rady i Komisji dotyczący wdrożenia tego programu przewiduje przyjęcie wniosku „Rzym I” w roku 2005 r[6].

2. OUTCOME OF CONSULTATIONS OF INTERESTED PARTIES AND OTHER INSTITUTIONS - IMPACT ANALYSIS

2. Wyniki Konsultacji ze stronami zainteresowanymi i innymi instytucjami – ocena wpływu

This proposal has been preceded by extensive consultation of the Member States, the other institutions and civil society, in particular via the Green Paper of 14 January 2003[7] and the public hearing on it in Brussels on 7 January 2004. The 80 or so replies to the Green Paper,[8] received from governments, universities, the legal professions and a variety of economic actors, confirmed that the Rome Convention is not only a widely-known instrument but also highly appreciated in relevant circles, who by a large majority supported its conversion into a Community Regulation while also confirming the need to modernise certain of its rules. On 4 and 5 November 1999 the Commission also organised a public hearing on Electronic Commerce: jurisdiction and applicable law, receiving about 75 written contributions.

Niniejszy wniosek stanowi rezultat szerokich konsultacji z Państwami Członkowskimi, innymi instytucjami i społeczeństwem, szczególnie w ramach zielonej księgi z dnia 14 stycznia 2003 r.[7] i publicznej debaty w Brukseli dnia 7 stycznia 2004 r. Około 80 odpowiedzi na opublikowaną zieloną księgę[8], pochodzących zarówno od strony rządowej, jak i od ludzi nauki, przedstawicieli zawodów prawniczych i różnych podmiotów gospodarczych, potwierdziło, że konwencja rzymska nie tylko jest znana, ale również ceniona w środowiskach specjalistów, którzy w większości poparli przekształcenie jej w rozporządzenie wspólnotowe, zgadzając się przy tym co do tego, że istnieje konieczność modernizacji niektórych przepisów. Ponadto Komisja zorganizowała w dniach 4-5 listopada 1999 r. publiczną debatę na temat: „Handel elektroniczny: właściwość sądów i prawo właściwe”, w ramach której otrzymała 75 pisemnych wypowiedzi.

In their Opinions dated 29 January[9] and 12 February 2004[10] respectively, the European Economic and Social Committee and the European Parliament came out in favour of converting the Convention into a Community Regulation and modernising it.

W swoich opiniach, odpowiednio z dnia 29 stycznia[9] i 12 lutego 2004 r.[10], Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny oraz Parlament Europejski poparły przekształcenie konwencji w rozporządzenie wspólnotowe oraz jej nowelizację.

On 17 February 2005, the Member States’ experts met to consider a preliminary draft Rome I Regulation prepared in the Commission.

Dnia 17 lutego 2005 r. eksperci z Państw Członkowskich zebrali się, aby przeanalizować wstępny projekt rozporządzenia „Rzym I” przygotowany przez służby Komisji.

Given the limited impact of this proposal on the existing body of legislation and the relevant circles, the Commission has decided to refrain from making a formal impact assessment. The proposal does not set out to establish a new set of legal rules but to convert an existing convention into a Community instrument. But some of the amendments made will help to modernise certain provisions of the Rome Convention and make them clearer and more precise, thus boosting certainty as to the law without bringing in new elements such as would substantially change the existing legal situation. All the changes proposed here are based on the results of the Commission’s extensive consultations, which were widely accessible to the public. For further details of the nature and impact of the changes, see the specific commentaries on the individual articles (point 4.2 below).

Komisja zdecydowała, że nie będzie przeprowadzać oficjalnej oceny wpływu, ponieważ niniejszy wniosek ma ograniczony wpływ na istniejące ramy prawne i na środowiska specjalistów. Celem wniosku nie jest przecież stworzenie nowego zbioru zasad prawnych, lecz przekształcenie istniejącej konwencji w instrument wspólnotowy. Wprowadzone zmiany pozwolą na modernizację niektórych przepisów konwencji rzymskiej, jak również na poprawę przejrzystości i precyzyjności sformułowań, wzmacniając tym samym pewność prawną, jednak bez wprowadzania nowych elementów, które zmieniałyby w zasadniczy sposób istniejący system prawny. Wszystkie wprowadzone zmiany to wynik licznych konsultacji przeprowadzonych przez Komisję w tej dziedzinie, które były w dużym stopniu dostępne dla ogółu społeczeństwa. Więcej szczegółów na temat charakteru wprowadzonych zmian i ich skutków znajduje się w komentarzach dotyczących każdego artykułu (pkt 4.2 poniżej).

3. LEGAL ASPECTS OF THE PROPOSAL

3. Aspekty prawne wniosku

3.1. Legal basis

3.1. Podstawa prawna

Since the Amsterdam Treaty entered into force, the conflict-of-laws rules have come under Article 61(c) of the TEC. Under Article 67 of the TEC, as amended by the Treaty of Nice, the Regulation is to be adopted by the codecision procedure of Article 251 of the TEC. Article 65(b) provides: “ Measures in the field of judicial cooperation in civil matters having cross-border implications, to be taken in accordance with Article 67 and in so far as necessary for the proper functioning of the internal market, shall include: … promoting the compatibility of the rules applicable in the Member States concerning the conflict of laws and of jurisdiction ”. The Community legislature thus has some room for manoeuvre in deciding whether a measure is necessary for the proper functioning of the internal market. Harmonisation of the conflict-of-laws rules relating to contractual obligations is necessary for the proper functioning of the internal market.

Od momentu wejścia w życie Traktatu Amsterdamskiego przepisy kolizyjne podlegają art. 61 lit. c) TWE. Rozporządzenie zostanie przyjęte w ramach procedury współdecyzji określonej w art. 251 TWE, zgodnie z art. 67 TWE zmienionym przez Traktat Nicejski. Artykuł 65 lit. b) określa, że „ w zakresie niezbędnym do zapewnienia należytego funkcjonowania rynku wewnętrznego, środki z zakresu współpracy sądowej w sprawach cywilnych (…), które powinny być podjęte (…), zmierzają m. in. do: (…) w spierania zgodności norm mających zastosowanie w Państwach Członkowskich w dziedzinie kolizji ustaw…”. Prawodawca wspólnotowy dysponuje więc pewną niezależnością przy określaniu, czy dany środek jest konieczny do dobrego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Harmonizacja przepisów kolizyjnych w dziedzinie zobowiązań umownych jest konieczna do dobrego funkcjonowania wspólnego rynku.

Title IV of the TEC, which is the basis for the matters covered by this proposal, does not apply to Denmark by reason of the Protocol applicable to it. Nor does it apply to Ireland and the United Kingdom, unless those countries exercise their right to opt into this initiative as provided by the Protocol annexed to the Treaty.

Dania, na mocy dotyczącego jej protokołu, nie jest objęta zakresem obowiązywania tytułu IV TWE, który dotyczy dziedziny objętej niniejszym wnioskiem. Nie dotyczy on również Irlandii i Zjednoczonego Królestwa, chyba że państwa te wyrażą chęć dołączenia do tej inicjatywy zgodnie z warunkami określonymi w protokole załączonym do Traktatu.

3.2. Principles of subsidiarity and proportionality

3.2. Zasady pomocniczości i proporcjonalności

The objective of the proposal – the adoption of uniform rules on the law applicable to contractual obligations to make judicial decisions more easily foreseeable – cannot be adequately attained by the Member States, who cannot lay down uniform Community rules, and can therefore, by reason of its effects throughout the Community, be better achieved at Community level, the Community can take measures, in accordance with the subsidiarity principle set out in Article 5 of the Treaty. And the measures respect the proportionality principle set out in that Article, by increasing certainty in the law without requiring harmonisation of the substantive rules of domestic law.

Cel wniosku, którym jest przyjęcie jednolitych przepisów w zakresie prawa właściwego dla zobowiązań umownych zapewniających bardziej przewidywalne orzeczenia sądowe w tej dziedzinie, nie może zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez Państwa Członkowskie, dlatego też z powodu skutków działania lepiej realizować go na poziomie wspólnotowym. W związku z powyższym Wspólnota może podjąć odpowiednie środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Ponadto sposób harmonizacji przepisów kolizyjnych pozostaje w pełnej zgodzie z zasadą proporcjonalności określoną w wyżej wymienionym artykule, ponieważ wzmacnia pewność prawną, nie wymagając równocześnie harmonizacji materialnego prawa umownego.

Point 6 of the Protocol on the application of the principles of subsidiarity and proportionality provides that “ Other things being equal, directives should be preferred to regulations. .”. For this proposal, however, the Regulation would seem to be preferable as its provisions lay down uniform rules on the applicable law that are detailed, precise and unconditional and require no measures for their transposal into domestic law. If the Member States enjoyed some room for manoeuvre in transposing, the uncertainty as to the law which the aim is to abolish would be restored.

W pkt 6 protokołu w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności określono, że „w takich samych okolicznościach (…) należy dawać pierwszeństwo dyrektywom przed rozporządzeniami”. Jednak w przypadku tego wniosku rozporządzenie okazuje się być najwłaściwszym instrumentem, ponieważ określi ono jednolite przepisy dotyczące prawa właściwego, które będą szczegółowe, precyzyjne, bezwarunkowo obowiązujące i nie będą wymagały transpozycji do prawa krajowego. Gdyby Państwa Członkowskie otrzymały pewną swobodę działania przy transpozycji przepisów do własnych systemów prawnych, skutkiem byłaby ponownie niepewność prawna, którą wniosek ma właśnie zlikwidować.

4. ARTICLE-BY-ARTICLE COMMENTARY

4. Przegląd przepisów zawartych we wniosku

4.1. Adaptations linked to the nature of the instrument

4.1. Dostosowania wynikające z charakteru instrumentu

Apart from the changes of substance (point 4.2), the obvious differences between the legal nature of the Rome Convention (the “Convention”) and the Regulation warrant a number of adaptations: apart from the purely formal adaptations, there are those that allowed contracting States to enter reservations (article 22), to adopt new conflict rules after a notification procedure (article 23) or the limited duration of the Convention (article 30). Likewise the two Protocols annexed to the Convention concerning interpretation by the Court of Justice are now superfluous.

Poza zmianami merytorycznymi (pkt 4.2) pewna ilość dostosowań jest uzasadniona oczywistymi różnicami w charakterze prawnym konwencji rzymskiej (zwanej dalej "konwencją") a rozporządzenia: poza zmianami czysto formalnymi chodzi tu np. o przysługującą umawiającym się Państwom możliwość wysuwania zastrzeżeń (art. 22), przyjęcie nowych przepisów kolizyjnych po odpowiednim zgłoszeniu (art. 23) czy o określony czas obowiązywania konwencji (art. 30). Również oba protokoły załączone do konwencji dotyczące jej wykładni przez Trybunał Sprawiedliwości nie są już zasadne.

4.2. Adaptations to modernise the Rome Convention rules

4.2. Dostosowania mające na celu modernizację przepisów konwencji rzymskiej

Given the similarity between the Convention and the proposed Regulation, only changes of substance from the Convention are considered here.

Ponieważ Konwencja i proponowane rozporządzenie są w dużej części zbieżne, wyjaśnienia dotyczące przepisów ograniczają się tylko do istotnych zmian wprowadzonych w porównaniu z konwencją.

Article 1 – Scope

Artykuł 1 – Przedmiotowy zakres stosowania

The proposed changes seek to align the scope of the future Rome I instrument on that of the Brussels I Regulation and to reflect the work done by the Council and the European Parliament on the proposed Rome II Regulation. Point (e) confirms the exclusion of arbitration agreements and agreements on the choice of court as the majority of the replies to the Green Paper felt that the former was already covered by satisfactory international regulations and that the question of the law applicable to the choice-of-forum clause should ultimately be settled by the Brussels I Regulation. Point (f) combines the rules of point (e) and the company-law aspects of point (f) of the Convention. The first sentence of point (f) of the Convention has been deleted as there is a specific rule on agency (Article 7). Point (i) proposes a specific rule for pre-contractual obligations which, according to the contributions, confirms the analysis of the majority of legal systems in the Union and the restrictive concept of the contract adopted by the Court of Justice in its judgments concerning Article 5(1) of the Brussels I Regulation: for the purposes of private international law, they would be treated as a matter of tort/delict and governed by the future Rome II instrument.

Proponowane zmiany mają na celu dostosowanie zakresu stosowania przyszłego instrumentu „Rzym I” do zakresu obowiązywania rozporządzenia „Bruksela I” oraz uwzględnienie prac Rady i Parlamentu Europejskiego nad wnioskiem „Rzym II”. Litera e) potwierdza wyłączenie ustaleń dotyczących arbitrażu i właściwości miejscowej sądu, ponieważ w większości odpowiedzi na zieloną księgę uznano, że te pierwsze są już objęte zadowalającymi przepisami na poziomie międzynarodowym, podczas gdy kwestia prawa właściwego dla właściwości sądu powinna zostać ostatecznie uregulowana w rozporządzeniu „Bruksela I”. W lit. f) połączono w jeden przepis treść lit. e) jak również aspekty dotyczące prawa spółek z lit. f) konwencji. Ponieważ w art. 7 wprowadzono szczegółowy przepis dotyczący przedstawicielstwa, w lit. f) konwencji skreśla się pierwsze zdanie. W lit. i) zaproponowano szczegółowe przepisy dotyczące zobowiązań przedumownych, które na podstawie odpowiedzi na zieloną księgę, zgodnie z większością systemów prawnych w Unii oraz ścisłą wykładnią pojęcia „umowy” wydaną przez Trybunał w ramach jego orzeczeń w sprawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia „Bruksela I” należy rozumieć następująco: dla celów prawa prywatnego międzynarodowego zobowiązania te są uznawane za deliktowe i zostaną uregulowane w przyszłym instrumencie „Rzym II”.

Article 2 – Application of law of non-member States

Artykuł 2 – Stosowanie prawa państwa trzeciego

The discussions of the Rome II draft revealed that the title of Article 2 of the Convention (“ Universal application ”) was a source of confusion: it has therefore been changed for the sake of clarity.

Z dyskusji prowadzonych w sprawie wniosku „Rzym II” wynika, że tytuł art. 2 konwencji w niektórych wersjach językowych („charakter ogólny”) prowadzi do nieporozumień: dlatego zmiana, która wprowadzi bardziej precyzyjne sformułowanie, wydaje się uzasadniona.

Article 3 – Freedom of choice

Artykuł 3 – Swoboda wyboru prawa

The proposed changes to the second and third subparagraphs of paragraph 1 require the courts to ascertain the true tacit will of the parties rather than a purely hypothetical will: they suggest that the parties’ conduct be taken into account and seek to clarify the impact of the choice of court, so as to reinforce the foreseeability of the law.

Zmiany zaproponowane w ust. 1, zdanie drugie i trzecie mają nakłonić sądy, aby szukały raczej faktycznej milczącej woli niż woli czysto hipotetycznej: sugerują one z jednej strony uwzględnienie postępowania stron, a z drugiej strony określenie roli, jaką odgrywa wybór sądu, tak aby zwiększyć przewidywalność orzeczeń sądu.

To further boost the impact of the parties’ will, a key principle of the Convention, paragraph 2 authorises the parties to choose as the applicable law a non-State body of law. The form of words used would authorise the choice of the UNIDROIT principles, the Principles of European Contract Law or a possible future optional Community instrument, while excluding the lex mercatoria , which is not precise enough, or private codifications not adequately recognised by the international community. Like Article 7(2) of the Vienna Convention on the international sale of goods, the text shows what action should be taken when certain aspects of the law of contract are not expressly settled by the relevant body of non-State law.

Aby wzmocnić w jeszcze większym stopniu autonomię woli stron – kluczową zasadę konwencji – ust. 2 pozwala stronom na wybór prawa innego niż prawo państwa jako prawa właściwego. Sposób sformułowania przepisów dopuszcza w szczególności wybór przepisów UNIDROIT, Principles of European Contract Law lub ewentualnie innego przyszłego instrumentu wspólnotowego, jednak wyklucza stosowanie zbyt nieprecyzyjnego lex mercatoria i kodyfikacji prywatnych, które nie są w wystarczającym stopniu uznawane przez wspólnotę międzynarodową. Podobnie jak w art. 7 ust. 2 konwencji wiedeńskiej o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów zostaje określone, jak należy podstępować w przypadku, gdy pewne aspekty prawa o umowach nie są wyraźnie uregulowane w wybranym prawie innym niż prawo krajowe.

Paragraph 4 addresses the issue of fraudulent evasion of the law, referring not only to binding international provisions within the meaning of Article 8 but also the mandatory provisions in the domestic law of a legal system. Paragraph 5 aims to prevent fraudulent evasion of Community law.

Ustęp 4 dotyczy kwestii „nielegalnego obejścia prawa”, przy której mają zastosowanie nie tylko imperatywne przepisy międzynarodowe w myśl art. 8, ale również przepisy imperatywne obowiązujące w prawie krajowym danego systemu prawnego. Ustęp 5 zapobiega obchodzeniu prawa wspólnotowego.

Article 4 –Applicable law in the absence of choice

Artykuł 4 – Prawo właściwe przy niedokonaniu wyboru

The rule in the Convention, whereby the applicable law is the law of the place where the party performing the service characterising the contract has his habitual residence, is preserved, but the proposed changes seek to enhance certainty as to the law by converting mere presumptions into fixed rules and abolishing the exception clause. Since the cornerstone of the instrument is freedom of choice, the rules applicable in the absence of a choice should be as precise and foreseeable as possible so that the parties can decide whether or not to exercise their choice.

Zachowana została zasada konwencji, według której prawem właściwym jest prawo państwa, w którym strona wykonująca charakterystyczne świadczenie ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, jednak proponowane zmiany mają na celu wzmocnienie pewności prawnej dzięki zmianie zwykłych przypuszczeń w konkretne przepisy oraz skreślenie klauzuli wyłączenia. Ponieważ fundamentem instrumentu jest swoboda wyboru, przepisy obowiązujące przy niedokonaniu wyboru powinny być możliwie jak najbardziej precyzyjne i przewidywalne, aby strony mogły zadecydować, czy skorzystają ze swobody wyboru.

Regarding the solutions for the different categories of contracts, only those proposed at points (g) and (h) have come up for discussion and prompted court decisions in the Member States in relation to determination of the characteristic performance. The solutions are based on the fact that Community law seeks to protect the franchisee and the distributor as the weaker parties.

Jeśli chodzi o rozwiązania przewidziane dla różnych rodzajów umów, jedynie te zaproponowane w lit. g) i h) były przedmiotem dyskusji lub rozbieżnego orzecznictwa w Państwach Członkowskich w zakresie definicji charakterystycznego świadczenia. Zachowane rozwiązania wynikają z faktu, że materialne prawo wspólnotowe stara się chronić franczyzobiorcę i dystrybutora jako strony słabsze.

Paragraph 2 retains the characteristic performance criterion for contracts for which paragraph 1 lays down no special rule, such as complex contracts that are not easy to categorise or contracts involving mutual performance by the parties in terms that can be regarded as characteristic on both sides.

W ust. 2 kryterium „charakterystycznego świadczenia" pozostaje właściwe dla umów, dla których ust. 1 nie określa przepisów szczególnych, a więc np. dla umów złożonych, które nie dają się łatwo zaklasyfikować, lub dla umów o świadczeniach wzajemnych, które w całości mogą zostać uznane za „charakterystyczne”.

Article 5 – Consumer contracts

Artykuł 5 – Umowy konsumenckie

Paragraph 1 proposes a new, simple and foreseeable conflict rule consisting of applying only the law of the place of the consumer’s habitual residence, without affecting the substance of the professional’s room for manoeuvre in drawing up his contracts. The solution adopted in the Convention was widely criticised in the responses to the Green Paper as it often produced hybrid solutions in which the law applicable to the professional and the mandatory provisions of the law applicable to the consumer were applied in parallel. In the event of a dispute, this complex solution entails additional procedural costs that are all the less justified as the consumer’s claim will tend to be quite small. There are two possible solutions to prevent this hybrid situation – full application of the law applicable to the professional or the law applicable to the consumer – only the latter would be truly compatible with the high level of protection for the consumer demanded by the Treaty. It also seems fair in economic terms: a consumer will make cross-border purchases only occasionally whereas most traders operating across borders will be able to spread the cost of learning about one or more legal systems over a large range of transactions. Finally, in practice this solution does not substantially modify the situation of the professional, for whom the initial difficulty in drafting standard contracts is to comply with the mandatory provisions of the law in the country of consumption; under the Convention, the mandatory provisions are already those of the country of the consumer’s habitual residence. Regarding other clauses, which the parties are free to draft as they wish, the freedom of the parties to draft their own contract is the rule that continues to prevail; it therefore matters little whether they are governed by the law of one or other party.

W ust. 1 zaproponowano nowy, prosty i przewidywalny przepis kolizyjny, w ramach którego prawem właściwym jest wyłącznie prawo obowiązujące w miejscu zamieszkania konsumenta, nie ingerując jednak zasadniczo w niezależność przedsiębiorcy przy sporządzaniu umowy. Rozwiązanie przyjęte w konwencji było wielokrotnie krytykowane w ramach konsultacji po publikacji zielonej księgi, ponieważ prowadziło często do sytuacji, w których równocześnie stosowane było prawo przedsiębiorcy i przepisy imperatywne prawa konsumenckiego. Podczas procesu takie złożone rozwiązanie niesie ze sobą dodatkowe koszty proceduralne, które są tym bardziej nieuzasadnione, że wysokość roszczeń konsumenta jest zwykle niewielka. Z dwóch możliwych rozwiązań tej sytuacji – zastosowania wyłącznie prawa przedsiębiorcy lub też wyłącznie prawa konsumenckiego – tylko ta druga opcja jest zgodna z wymaganym przez Traktat wysokim poziomem ochrony konsumenta. Rozwiązanie to wydaje się również właściwe ze względów ekonomicznych: podczas gdy konsumenci zwykle dokonują zakupów transgranicznych jedynie okazjonalnie, większość przedsiębiorców prowadzących handel transgraniczny może rozłożyć koszty związane z poznawaniem innego systemu prawnego na dużą liczbę transakcji. Ponadto w praktyce rozwiązanie to nie zmienia zasadniczo sytuacji przedsiębiorcy, dla którego główną trudnością w opracowywaniu standardowych umów jest właśnie przestrzeganie imperatywnego prawa konsumenckiego, a zgodnie z konwencją tymi przepisami imperatywnymi są już obecnie przepisy kraju zamieszkania konsumenta. Jeśli chodzi o inne klauzule, które strony mogą opracowywać według własnych zasad, strony mają swobodę co do kształtu umowy, nie ma więc większego znaczenia, czy stosowane będzie prawo jednej czy drugiej strony.

Paragraph 2 specifies the conditions for applying the special rule. The first subparagraph now recalls that the consumer’s contracting partner, a concept defined in some detail by the Court of Justice, is a professional. As requested in the great majority of contributions in response to the Green Paper, the second subparagraph replaces the conditions of Article 5(2) and (4)(b) of the Convention by the targeted activity criterion, already present in Article 15 of the Brussels I Regulation to take account of developments in distance selling techniques without substantially changing the scope of the special rule. When the Brussels I Regulation was adopted, a joint declaration by the Council and the Commission[11] specified that, for the consumer protection provisions to be applicable, it was not enough for a firm to target its activities on the Member State where the consumer was domiciled a contract must also have been concluded in the exercise of his trade or profession. “ The mere fact that an Internet site is accessible is not sufficient for Article 15 to be applicable, although a factor will be that this Internet site solicits the conclusion of distance contracts and that a contract has actually been concluded at a distance, by whatever means. In this respect, the language or currency which a website uses does not constitute a relevant factor ”. The sites to which this declaration refers are not necessarily interactive sites: a site inviting buyers to fax an order aims to conclude distance contracts. On the other hand, a site which offers information to potential consumers all over the world but refers them to local distributor or agent for the purposes of concluding the actual contract does not aim to conclude distance contracts. Unlike Article 5(2) of the Convention, the proposed Regulation does not require the consumer to have done the acts needed to conclude the contract in the country of his habitual residence, as this is a superfluous condition in terms of contracts concluded via the Internet. On the other hand, the last subparagraph of this paragraph brings in a safeguard clause to protect the professional, for example where he has agreed to enter into a contract with a consumer who has lied about his habitual residence; for a contract concluded via the Internet, it will up to the professional to ensure that his standard form makes it possible to identify where the consumer lives.

W ust. 2 sprecyzowano warunki stosowania przepisów szczególnych. W pierwszym zdaniu przypomniano, że kontrahentem konsumenta – pojęcie to zdefiniował bliżej Trybunał Sprawiedliwości – jest przedsiębiorca. Zgodnie z życzeniem zawartym w większości odpowiedzi na zieloną księgę, w drugim zdaniu zastąpiono zapisy art. 5, ust. 2 i ust. 4 lit. b) konwencji kryterium „działalności ukierunkowanej”, które zostało już zawarte w art. 15 rozporządzenia „Bruksela I”, aby uwzględnić rozwój techniki w zakresie sprzedaży na odległość, nie zmieniając jednak w zasadniczym stopniu zakresu stosowania przepisów szczególnych. Przy okazji przyjęcia rozporządzenia „Bruksela I” Rada i Komisja we wspólnej deklaracji[11] sprecyzowały, że dla stosowania przepisów chroniących konsumenta nie wystarczy, aby przedsiębiorstwo kierowało swoje usługi w stronę Państwa Członkowskiego będącego krajem zamieszkania konsumenta: konieczne jest również, aby umowa została zawarta w ramach jego działalności. „Sam fakt, że strona internetowa jest dostępna, nie wystarcza do zastosowania art. 15; konieczne jest również to, aby strona ta umożliwiała zawieranie umów na odległość i aby umowa taka została rzeczywiście zawarta za pomocą dowolnych środków. Przy tym język lub rodzaj waluty używany na stronie internetowej nie mają znaczenia.” Ta deklaracja odnosi się niekoniecznie do stron „interaktywnych”: także strona zachęcająca do wysłania zamówienia faksem umożliwia zawieranie umów na odległość. Nie jest jednak stroną umożliwiającą zawieranie umów na odległość strona internetowa, która jest przeznaczona dla konsumentów z całego świata i dostarcza im informacji na temat produktu, jednak w celu zawarcia umowy odsyła do dystrybutora lub lokalnego przedstawiciela. Inaczej niż w art. 5 ust. 2 konwencji, w proponowanym rozporządzeniu nie wymaga się już, aby konsument podjął działania konieczne do zawarcia umowy w kraju jego zamieszkania, gdyż warunek ten nie ma sensu w obliczu umów zawieranych przez internet. Ostatnie zdanie tego ustępu zawiera natomiast klauzulę ochronną dla przedsiębiorcy, na przykład jeśli zgodził się on na zawrzeć umowę z konsumentem, który podał nieprawdziwe miejsce zamieszkania. W przypadku umowy zawartej przez internet, obowiązkiem przedsiębiorcy jest upewnienie się, że standardowy formularz danych osobowych pozwoli mu na określenie miejsca zamieszkania konsumenta.

The proposed Regulation no longer contains a list of contracts to which the special rule applies; its material scope is accordingly extended to all contracts with consumers except those expressly excluded by paragraph 3.

Proponowane rozporządzenie nie zawiera już wykazu umów, do których stosuje się przepisy szczególne; w związku z tym jego materialny zakres stosowania został rozszerzony na wszystkie umowy zawarte z konsumentami, oprócz tych wyraźnie wyłączonych na mocy ust. 3.

Article 6 – Individual employment contracts

Artykuł 6 – Indywidualne umowy o pracę

The basic rule in paragraph 2(a) has been amplified and the reference is now to the “ country in or from which …” to take account of the law as stated by the Court of Justice in relation to Article 18 of the Brussels I Regulation and its broad interpretation of the habitual place of work. This change will make it possible to apply the rule to personnel working on board aircraft, if there is a fixed base from which work is organised and where the personnel perform other obligations in relation to the employer (registration, safety checks). Paragraph 2(b) will thus apply more rarely. The text then provides additional guidance as to whether an employee posted abroad is temporarily employed there, though there is no rigid definition. The courts are to have regard to the intentions of the parties.

Podstawowy przepis w ust. 2 lit. a) został uzupełniony o wyrażenie „kraj, z którego...”, aby uwzględnić wykładnię Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w ramach art. 18 rozporządzenia „Bruksela I” oraz jego szeroką interpretację pojęcia miejsca zatrudnienia. Zmiana ta pozwoli np. na stosowanie przepisu do pracowników pracujących na pokładzie samolotów, jeśli istnieje stała baza, z której organizowana jest praca lub gdzie pracownicy wypełniają inne zobowiązania wobec pracodawcy (rejestracja, kontrole bezpieczeństwa). Ustęp 2 lit. b) będzie zatem rzadko miał zastosowanie. Następnie zostały wymienione dalsze kryteria, które pozwalają stwierdzić, czy wysłanie pracownika za granicę to „oddelegowanie czasowe", jednak bez podawania ścisłej definicji. Zmiany zachęcają sąd w szczególności do uwzględniania intencji stron umowy.

Article 7 – Contracts concluded by an agent

Artykuł 7 – Umowy zawarte przez pośrednika

Among the three legal relationships that arise from a contract concluded by an agent – between principal and agent, between agent and third party and between principal and third party – only the first two are covered by the Convention. The question of the agent’s powers is excluded by Article 1(2)(f); the reasons for the exclusion are the diversity of the national conflict rules when the Convention was negotiated and the existence of the Hague Convention of 14 March 1978 on the law applicable to agency. As only three Member States have signed and/or ratified the Convention and national solutions have come closer into line with each other, the exclusion is no longer warranted. The proposed Regulation brings together in a single Article all the rules governing legal relationship arising from agency contracts.

Jeśli chodzi o trzy stosunki prawne, które powstają w momencie zawarcia umowy przez pośrednika – stosunek między osobą reprezentowaną a pośrednikiem, stosunek między pośrednikiem a osobą trzecią i wreszcie stosunek między osobą reprezentowaną a osobą trzecią – wyłącznie dwa pierwsze są objęte zakresem konwencji. Kwestia uprawnień pośrednika została wyłączona na mocy art. 1 ust. 2 lit. f); powodem tego wyłączenia były zarówno różne krajowe przepisy kolizyjne istniejące w momencie negocjowania zapisów konwencji, jak również istnienie konwencji haskiej z dnia 14 marca 1978 r. o prawie właściwym dla umów zawartych przez pośrednika oraz dla przedstawicielstw. Ponieważ jedynie trzy Państwa Członkowskie podpisały i/lub ratyfikowały tę konwencję, a rozwiązania przyjęte w poszczególnych krajach uległy zbliżeniu, wyłączenie to nie ma już uzasadnienia. W proponowanym rozporządzeniu wszystkie przepisy dotyczące stosunków prawnych powstających przy okazji zawarcia umowy przez pośrednika zostały ujęte w jednym artykule.

Article 8 – Mandatory provisions

Artykuł 8 – Przepisy bezwzględnie obowiązujące

Paragraph 1 proposes a definition of international mandatory provisions for the purposes of Article 8 which is inspired by the Court of Justice’s judgment in Arblade .[12] Paragraph 31 of that judgment holds that the fact that national rules are categorised as mandatory provisions legislation does not mean that they are exempt from compliance with the provisions of the Treaty: the considerations underlying such national legislation can be taken into account by Community law only in terms of the exceptions to Community freedoms expressly provided for by the Treaty. Paragraph 3 specifies the criteria that may be used by the courts to decide whether it should apply the mandatory provisions of another Member State. The replies to the Green Paper having enabled decisions referring to the concept of foreign mandatory provisions, including those of the Member States that had entered reservations on Article 7(1) of the Convention, to be identified, the utility of the rule would seem to be confirmed, especially as the Brussels I Regulation sometimes provides for alternative grounds of jurisdiction; it is therefore essential in a genuine European justice area for the courts to be able to have regard to another Member State's mandatory provisions where there is a close connection with the case and where a court action has already been brought by the claimant.

W ust. 1 zaproponowano definicję imperatywnych przepisów międzynarodowych w rozumieniu art. 8, która opiera się na wyroku w sprawie Arblade Trybunału Sprawiedliwości[12]. W punkcie 31 wyroku przypomniano, że przynależność przepisów krajowych do kategorii prawa bezwzględnie obowiązującego nie oznacza zwolnienia ich z obowiązku zgodności z postanowieniami Traktatu. Okoliczności leżące u podstaw takiego ustawodawstwa krajowego prawo wspólnotowe może uwzględniać tylko w drodze wyjątku od swobód Wspólnoty, które są określone w Traktacie. W ust. 3 określone zostały kryteria, które mogą zostać uwzględnione przez sąd przy podejmowaniu decyzji, czy powinien on zastosować prawo bezwzględnie obowiązujące innego Państwa Członkowskiego. W odpowiedziach nadesłanych na zieloną księgę wymieniono wyroki, w których powołano się na prawo bezwzględnie obowiązujące innego państwa, również w tych Państwach Członkowskich, które zgłosiły zastrzeżenia w odniesieniu do art. 7 ust. 1 konwencji. Przydatność tego przepisu wydaje się być potwierdzona, tym bardziej że rozporządzenie „Bruksela I” przewiduje czasem alternatywne podstawy właściwości; danie sądowi, do którego wpłynęła sprawa, możliwości uwzględnienia prawa bezwzględnie obowiązującego innego Państwa Członkowskiego, które jest blisko związane ze sprawą i do sądów którego skarżący również mógł wnieść sprawę, wydaje się być niezwykle istotne dla prawdziwej europejskiej przestrzeni sprawiedliwości.

Article 10 – Formal validity

Artykuł 10 – Formalna moc prawna umów

Given the growing frequency of distance contracts, the rules in the Convention governing formal validity of contracts are now clearly too restrictive. To facilitate the formal validity of contracts or unilateral acts, further alternative connecting factors are introduced. The specific rules for contracts concluded by an agent have been incorporated in paragraphs 1 and 2.

W obliczu rosnącej liczby umów zawieranych na odległość przepisy konwencji dotyczące formalnej mocy prawnej umów wydają się zbyt restrykcyjne. Aby ułatwić formalne obowiązywanie umów i jednostronnych czynności prawnych wprowadzono uzupełniające opcjonalne elementy łączące. Przepisy szczególne dotyczące umów zawartych przez pośrednika zostały włączone do ust. 1 i 2.

Article 13 – Voluntary assignment and contractual subrogation

Artykuł 13 – Cesja roszczeń i umowne odstąpienie wierzytelności

Voluntary assignment and contractual subrogation perform a similar economic function and are now covered by a single Article. Paragraph 3 introduces a new conflict rule relating to the possibility of pleading an assignment of a claim against a third party; the solution is the one recommended by the great majority of respondents, which was also adopted in the 2001 UNCITRAL Convention on the assignment of receivables in international trade.

Cesja wierzytelności i umowne odstąpienie wierzytelności spełniają podobną funkcję ekonomiczną, są więc objęte tym samym artykułem. W ust. 3 wprowadzono nowy przepis kolizyjny dotyczący obowiązywania cesji wierzytelności wobec osoby trzeciej; jest to rozwiązanie polecane w dużej części odpowiedzi, które zostało również przyjęte w ramach Konwencji UNCITRAL (Komisji ONZ do spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego) z 2001 r. w sprawie cesji wierzytelności handlowych.

Article 14 – Statutory subrogation

Artykuł 14 – Ustawowe odstąpienie wierzytelności

Voluntary subrogation is now covered by Article 13, so Article 14 applies solely to statutory subrogation as provided, for instance, where an insurer who has compensated a person who has suffered a loss is subrogated to the victim’s rights against the person who caused the loss. The amendment reflects the work done by the Council and the European Parliament on the Rome II proposal to explain this mechanism, unknown in certain legal systems, in terms that are easier to understand.

Umowne odstąpienie wierzytelności jest obecnie objęte art. 13; art. 14 dotyczy więc wyłącznie ustawowego odstąpienia wierzytelności przewidzianego np. w przypadku, gdy ubezpieczyciel, wypłacając poszkodowanemu odszkodowanie, nabywa prawa poszkodowanego względem sprawcy szkody. Zmiany są wynikiem prac Rady i Parlamentu Europejskiego nad wnioskiem „Rzym II”, zmierzających do możliwie zrozumiałego wyjaśnienia mechanizmu nieznanego w niektórych systemach prawnych.

Article 15 – Multiple debtors

Artykuł 15 – Wielość dłużników

The amendment reflects the same work so as to cover subrogation and multiple debtors by two separate provisions and present the conflict rules relating to multiple debtors in simpler terms. The final sentence clarifies the situation of a debtor enjoying special protection.

Zmiany są wynikiem tych samych prac, zmierzających do uregulowania przejścia wierzytelności i wielości wierzycieli w dwóch odrębnych przepisach oraz ujęcia przepisu kolizyjnego dotyczącego wielości wierzycieli w prostszy sposób. Ostatnie zdanie precyzuje sytuację dłużnika podlegającego szczególnej ochronie.

Article 16 – Statutory offsetting

Artykuł 16 – Ustawowa kompensacja

The contributions confirmed the analysis in the Green Paper regarding the usefulness of a rule governing statutory offsetting, given that contractual offsetting is by definition subject to the general rules in Articles 3 and 4. The aim of the solution adopted here is to make offsetting easier while respecting the legitimate concerns of the person who did not take the initiative.

Odpowiedzi potwierdziły stwierdzenia zielonej księgi dotyczące przydatności przepisów w dziedzinie ustawowej kompensacji. Kompensacja umowna jest z definicji uregulowana przepisami ogólnymi art. 3 i 4. Proponowane rozwiązania mają ułatwić kompensację, równocześnie respektując uzasadnione oczekiwania osób, które same nie podjęły działań w tym kierunku.

Article 18 – Assimilation to habitual residence

Artykuł 18 – Określenie siedziby i miejsca zamieszkania

Like the Rome II proposal, Article 18 contains a definition of “habitual residence”, in particular for legal persons.

Podobnie jak we wniosku „Rzym II”, w art. 18 zawarto definicję pojęcia „siedziba/miejsce zamieszkania”, w szczególności dla osób prawnych.

Article 21 – States with more than one legal system

Artykuł 21 – Państwa bez jednolitego systemu prawnego

Where a State consists of several territorial units each with its own substantive law of contractual obligations, this Regulation must also apply to conflicts of laws between those territorial units so as to ensure foreseeability and certainty on the law and the uniform application of European rules to all conflict situations.

Jeśli państwo składa się z kilku jednostek terytorialnych posiadających własne przepisy prawa materialnego w dziedzinie zobowiązań umownych, niniejsze rozporządzenie musi również mieć zastosowanie wobec kolizji prawa między tymi jednostkami, aby zagwarantować przewidywalność i pewność prawną oraz jednolite stosowanie przepisów prawa europejskiego w każdej sytuacji wystąpienia kolizji prawa.

Article 22 – Relationship with other provisions of Community law

Artykuł 22 – Stosunek do innych przepisów prawa wspólnotowego

Like Article 20 of the Convention, Article 22 determines the relationship with other provisions of Community law. Point a) covers the conflict-of-laws rules in instruments of Community secondary legislation in the specific subject-areas listed in Annex 1. The purpose of point b) is to secure consistency with a possible optional instrument in the context of the European Contract Law project. The relationship between the proposed Regulation and the rules to promote the smooth operation of the internal market is governed by point c).

W art. 22, podobnie jak w art. 20 konwencji, określono związek z innymi przepisami prawa wspólnotowego. Litera a) dotyczy przepisów kolizyjnych zawartych w aktach wspólnotowego prawa wtórnego, szczególnie w dziedzinach objętych załącznikiem nr 1. Litera b) ma zapewnić spójność rozporządzenia z ewentualnym innym instrumentem, który może zostać opracowany w ramach projektu „Europejskie prawo umowne”. Związek pomiędzy proponowanym rozporządzeniem a przepisami zapewniającymi właściwe funkcjonowanie wspólnego rynku jest uregulowany w literze c).

Article 23 – Relationship with existing international conventions

Artykuł 23 – Stosunek do obowiązujących konwencji międzynarodowych

The purpose of the proposed amendments is to strike a balance between compliance with the Member States’ international commitments and the objective of establishing a genuine European judicial area while enhancing the transparency of the body of law in force by publishing the conventions to which the Member States are Parties. Paragraph 2 sets out the basic rule that international conventions take precedence over the proposed Regulation. But there is an exception where at the time of conclusion of the contract all material aspects of the situation are located in one or more Member States. The co-existence of two parallel schemes – application of conventions rules for Member States which have ratified and application of the proposed regulation elsewhere – would be contrary to the smooth operation of the internal market. Paragraph 3 specifically refers to bilateral conventions concluded between the new Member States.

Proponowane zmiany mają zapewnić właściwą równowagę między przestrzeganiem międzynarodowych zobowiązań Państw Członkowskich a realizacją prawdziwej europejskiej przestrzeni sprawiedliwości, zwiększając przejrzystość obowiązującego systemu prawnego dzięki publikacji konwencji, których Państwa Członkowskich są stronami. W ust. 2 określono podstawową zasadę, że obowiązujące konwencje międzynarodowe mają pierwszeństwo przed omawianym rozporządzeniem. Wprowadzono jednak wyjątek, w przypadku gdy wszystkie istotne elementy sytuacji znajdują się w chwili zawierania umowy w jednym lub kilku Państwach Członkowskich. Współistnienie dwóch równoległych systemów – stosowanie przepisów konwencji przez Państwa Członkowskie, której je ratyfikowały, oraz stosowanie przepisów omawianego rozporządzenia przez pozostałe Państwa Członkowskie – mogłoby negatywnie wpływać na prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ustęp 3 dotyczy szczególnie konwencji dwustronnych zawartych między nowymi Państwami Członkowskimi.

2005/0261 (COD)

2005/0261 (COD)

Proposal for a

Wniosek dotyczący

REGULATION OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND THE COUNCIL

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

on the law applicable to contractual obligations (Rome I)

dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)

THE EUROPEAN PARLIAMENT AND THE COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION,

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

Having regard to the Treaty establishing the European Community, and in particular Articles 61(c) and the second indent of Article 67(5) thereof,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 61 lit. c) i art. 67 ust. 5 tiret drugie,

Having regard to the proposal from the Commission[13],

uwzględniając wniosek Komisji[13],

Having regard to the Opinion of the European Economic and Social Committee[14],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[14],

Acting in accordance with the procedure provided for by Article 251 of the Treaty[15],

stanowiąc zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 251 Traktatu[15],

Whereas:

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) The Union has set itself the objective of establishing an area of freedom, security and justice. To that end the Community must adopt measures relating to judicial cooperation in civil matters with a cross-border impact to the extent necessary for the proper functioning of the internal market, including measures promoting the compatibility of the rules applicable in the Member States concerning the conflict of laws.

(1) Unia Europejska postawiła sobie za cel utrzymanie i rozwijanie obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. W tym celu Wspólnota musi w szczególności przyjąć odpowiednie środki w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach cywilnych mających skutki transgraniczne w stopniu koniecznym dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, między innymi aby zapewnić zgodność mających zastosowanie w Państwach Członkowskich przepisów z zakresu kolizji przepisów prawnych.

(2) For the purposes of effectively implementing the relevant provisions of the Amsterdam Treaty, the Council (Justice and Home Affairs) on 3 December 1998 adopted a plan of action on how best to implement the provisions of the Treaty of Amsterdam on an area of freedom, security and justice,[16] stressing the importance of promoting the compatibility of conflict-of-law rules in order to attain the objective of mutual recognition of judgments and calling for the revision, where necessary, of certain provisions of the Convention on the Law applicable to contractual obligations, taking into account special provisions on conflict-of-law rules in other Community instruments.

(2) Aby skutecznie wdrażać właściwe przepisy Traktatu Amsterdamskiego, Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych przyjęła dnia 3 grudnia 1998 r. plan działania w sprawie najlepszego sposobu wdrożenia przepisów Traktatu Amsterdamskiego w zakresie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości[16], podkreślając, jak istotna jest zgodność przepisów kolizyjnych dla wzajemnego uznawania orzeczeń sądów, oraz wezwała do przeprowadzenia – tam gdzie to konieczne – przeglądu niektórych przepisów konwencji o prawie właściwym dla zobowiązań umownych, przy uwzględnieniu przepisów szczególnych dotyczących przepisów kolizyjnych zawartych w innych instrumentach prawnych Wspólnoty.

(3) The Tampere European Council on 15 and 16 October 1999 approved the principle of mutual recognition of judgments as a priority matter in the establishment of a European judicial- area. The programme of measures for implementation of the principle of mutual recognition of decisions in civil and commercial matters[17] specifies that the accompanying measures relating to harmonisation of conflict-of-law rules actually do help facilitate the mutual recognition of judgments. In the Hague Programme,[18] the European Council restated that work on the conflict of laws regarding contractual obligations should be actively pursued.

(3) Na szczycie w Tampere w dniach 15 i 16 października 1999 r. Rada Europejska zatwierdziła zasadę wzajemnego uznawania orzeczeń sądowych jako kluczowe działanie mające na celu utworzenie europejskiej przestrzeni sprawiedliwości. W Programie w sprawie środków służących wdrażaniu zasady wzajemnego uznawania orzeczeń sądów w sprawach cywilnych i handlowych[17] podkreślono, że środki służące harmonizacji norm kolizyjnych stanowią środki towarzyszące, które ułatwią stosowanie tej zasady. Rada Europejska przypomniała w programie haskim[18], że prace nad przepisami kolizyjnymi dotyczącymi zobowiązań umownych powinny być stanowczo kontynuowane.

(4) The proper functioning of the internal market creates a need, in order to improve the predictability of the outcome of litigation, certainty as to the law and the free movement of judgments, for the rules of conflict of laws in the Member States to designate the same national law irrespective of the country of the court in which an action is brought. For the same reasons there is a need to achieve the greatest harmony between three instruments – this Regulation, Council Regulation (EC) No 2001/44 of 22 December 2000 on jurisdiction and the recognition and enforcement of judgments in civil and commercial matters (“Brussels I”)[19] and Parliament and Council Regulation (EC) No […] on the law applicable to non-contractual obligations (“Rome II”).

(4) Aby uniknąć zakłóceń konkurencji między stronami we wspólnotowych procesach oraz wspierać przewidywalność wyników procesów, właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego wymaga, by przepisy kolizyjne obowiązujące w Państwach Członkowskich wskazywały na to samo prawo krajowe, niezależnie od tego, do którego sądu wpłynęła sprawa. Z tego samego względu konieczna jest jak największa zgodność między niniejszym rozporządzeniem, rozporządzeniem Rady nr 44/2001/WE z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych („Bruksela I”)[19] oraz rozporządzeniem (WE) nr […] Parlamentu i Rady dotyczącym prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych ("Rzym II").

(5) The concern for transparency in Community legislation is such that the largest possible number of conflict-of-laws rules should be brought together in a single instrument or at least that this Regulation should contain a list of special rules laid down by sectoral instruments.

(5) Dbałość o przejrzystość prawodawstwa wspólnotowego wymaga, aby jak największa liczba przepisów kolizyjnych została zawarta w jednym instrumencie, lub przynajmniej aby niniejsze rozporządzenie zawierało wykaz przepisów specjalnych zawartych w instrumentach sektorowych.

(6) The scope of the Regulation must be determined in such a way as to be consistent with Regulation (EC) No 44/2001 and Parliament and Council Regulation (EC) No […] on the law applicable to non-contractual obligations (“Rome II”).

(6) Zakres stosowania rozporządzenia musi być określony w taki sposób, aby zapewniona była zgodność z rozporządzeniem nr 44/2001/WE i rozporządzeniem (WE) nr […] Parlamentu i Rady dotyczącym prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych („Rzym II”).

(7) Freedom for the parties to choose the applicable law must be one of the cornerstone of the system of conflict-of-laws rules in matters of contractual obligations.

(7) Swoboda wyboru przez strony właściwego prawa musi stanowić fundament systemu przepisów kolizyjnych w dziedzinie zobowiązań umownych.

(8) To contribute to the general objective of the instrument – certainty as to the law in the European judicial area – the conflict rules must be highly foreseeable. But the courts must retain a degree of discretion to determine the law that is most closely connected to the situation in a limited number of hypothetical cases.

(8) Aby pomagać w realizacji głównego celu instrumentu, jakim jest zapewnienie pewności prawnej w europejskiej przestrzeni sprawiedliwości, przepisy kolizyjne muszą być w jak największym stopniu przejrzyste. Sąd powinien dysponować pewną niezależnością, jeśli chodzi o określenie w ograniczonej liczbie przypadków prawa, które jest najbliżej związane ze sprawą.

(9) As regards contracts concluded with parties regarded as being weaker, those parties should be protected by conflict rules that are more favourable to their interests than the general rules.

(9) Jeśli chodzi o umowy zawarte ze stroną uznawaną za słabszą, należy chronić tę stronę za pomocą przepisów kolizyjnych, które są dla niej korzystniejsze niż ogólne prawodawstwo.

(10) With more specific reference to consumer contracts, the conflict rule must make it possible to cut the cost of settling disputes on what are commonly relatively small claims and to take account of the development of distance-selling techniques. Harmony with Regulation (EC) No 44/2001 requires both that there be a reference to the concept of “targeted activity” as a condition for applying the consumer-protection rule and that the concept be interpreted harmoniously in the two instruments, bearing in mind that a joint declaration by the Council and the Commission on Article 15 of Regulation No 44/2001[20] states that “ for Article 15(1)(c) to be applicable it is not sufficient for an undertaking to target its activities at the Member State of the consumer’s residence, or at a number of Member States including that Member State; a contract must also be concluded within the framework of its activities ”. The declaration also states that ” the mere fact that an Internet site is accessible is not sufficient for Article 15 to be applicable, although a factor will be that this Internet site solicits the conclusion of distance contracts and that a contract has actually been concluded at a distance, by whatever means. In this respect, the language or currency which a website uses does not constitute a relevant factor .”

(10) Jeśli chodzi w szczególności o umowy konsumenckie, przepisy kolizyjne powinny pozwolić na zmniejszenie kosztów rozstrzygnięcia sprawy, w której wartość przedmiotu sporu jest często niewielka, oraz uwzględnić rozwój technik handlu na odległość. Aby zapewnić zgodność z rozporządzeniem 44/2001/WE należy po pierwsze nawiązać do pojęcia „działalności ukierunkowanej” jako warunku stosowania przepisu chroniącego konsumenta, po drugie to pojęcie musi być jednolicie interpretowane w obu tekstach – we wspólnej deklaracji[20] Rady i Komisji dotyczącej art. 15 rozporządzenia 44/2001/WE stwierdzono, że aby art. 15 ust. 1 lit. c) miał zastosowanie, „ nie wystarczy, aby przedsiębiorstwo kierowało swoje usługi w stronę Państwa Członkowskiego będącego krajem zamieszkania konsumenta: konieczne jest również, aby umowa została zawarta w ramach jego działalności.” W deklaracji tej przypomniano również, że „ sam fakt, że strona internetowa jest dostępna, nie wystarcza do zastosowania art. 15; konieczne jest również to, aby strona ta umożliwiała zawieranie umów na odległość i aby umowa taka została rzeczywiście zawarta za pomocą dowolnych środków . Przy tym język lub rodzaj waluty używany na stronie internetowej nie są elementami istotnymi .”

(11) Regarding individual employment contracts, the conflict rule should make it possible to identify the centre of gravity of the employment relationship, looking beyond appearances. This rule does not prejudge the application of the mandatory rules of the country to which a worker is posted in accordance with Directive 96/71/EC of 16 December 1996 concerning the posting of workers in the framework of the provision of services.[21]

(11) Jeśli chodzi o indywidualne umowy o pracę, przepisy kolizyjne muszą pozwalać na określenie prawa, które jest najbliżej związane ze stosunkiem pracy, niezależnie od pozorów. Zasada ta nie wyklucza stosowania bezwzględnie obowiązujących przepisów państwa delegującego zgodnie z dyrektywą 96/71/WE z dnia 16 grudnia 1996 r. dotyczącą delegowania pracowników w ramach świadczenia usług[21].

(12) Regarding contracts concluded by agents, conflict rules should be laid down to govern the three legal relationships between the principal, the agent and the third party. A contract concluded between the principal and the third party would remain subject to the general rules of this Regulation.

(12) Jeśli chodzi o umowy zawarte przez pośrednika, należy wprowadzić przepisy kolizyjne dotyczące wszystkich trzech stosunków prawnych powstających przy tej okazji między osobą reprezentowaną, pośrednikiem i osobą trzecią. Umowa zawarta między osobą reprezentowaną a osobą trzecią pozostaje objęta ogólnymi przepisami niniejszego rozporządzenia.

(13) Respect for the public policy ( ordre public ) of the Member States requires specific rules concerning mandatory rules and the exception on grounds of public policy. Such rules must be applied in a manner compatible with the Treaty.

(13) Respektowanie porządku prawnego Państw Członkowskich wymaga szczególnych przepisów w zakresie przepisów bezwzględnie obowiązujących oraz wyłączeń ze względu na porządek publiczny. Stosowanie tych przepisów musi przebiegać przy poszanowaniu postanowień Traktatu.

(14) For the sake of certainty as to the law there should be a clear definition of habitual residence, in particular for bodies corporate. Unlike Article 60(1)(c) of Regulation (EC) No 44/2001, which establishes three criteria, the conflict-of-laws rule should proceed on the basis of a single criterion; otherwise, it would remain impossible for parties to foresee the law applicable to their situation.

(14) Pewność prawna wymaga ustanowienia jasnej definicji „siedziby/miejsca zamieszkania”, szczególnie dla osób prawnych. Inaczej niż w art. 60 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 44/2001/WE, gdzie określono trzy różne kryteria, przepis kolizyjny powinien ograniczać się do tylko jednego kryterium; w przeciwnym wypadku strony nie będą mogły przewidzieć prawa właściwego dla ich sprawy.

(15) The relationship between this Regulation and certain other provisions of Community law should be spelled out.

(15) Należy określić związek pomiędzy niniejszym rozporządzeniem a pewnymi innymi przepisami prawa wspólnotowego.

(16) Respect for international commitments entered into by the Member States means that this Regulation should not affect conventions relating to specific matters to which the Member States are parties. However, where at the time of conclusion of the contract material aspects of the situation are located in one or more Member States, the application of certain international conventions to which only some of the Member States are Parties would be contrary to the objective of a genuine European judicial area. The rule set out in this Regulation should accordingly be applied. To make the rules easier to read, the Commission will publish the list of the relevant conventions in the Official Journal of the European Union on the basis of information supplied by the Member States.

(16) W celu przestrzegania międzynarodowych zobowiązań zaciągniętych przez Państwa Członkowskie, niniejsze rozporządzenie nie może wywierać skutków w zakresie zawartych przez Państwa Członkowskie konwencji w sprawach szczególnych. Jednak jeśli wszystkie istotne elementy sytuacji znajdują się na terytorium Unii Europejskiej, stosowanie niektórych międzynarodowych konwencji, których stronami są Państwa Członkowskie, byłoby sprzeczne z celem utworzenia prawdziwej europejskiej przestrzeni sprawiedliwości. W takim przypadku należy więc stosować przepis kolizyjny określony w niniejszym rozporządzeniu. Aby zapewnić większą przejrzystość w kwestii obowiązujących w tej dziedzinie konwencji międzynarodowych, Komisja powinna opublikować na podstawie informacji przekazanych przez Państwa Członkowskie wykaz przedmiotowych konwencji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(17) Since the objective of the proposed action, namely better foreseeability of court judgments requiring genuinely uniform rules on the law applicable to contractual obligations determined by a mandatory and directly applicable Community legal instrument, cannot be adequately attained by the Member States, who cannot lay down uniform Community rules, and can therefore, by reason of its effects throughout the Community, be better achieved at Community level, the Community can take measures, in accordance with the subsidiarity principle set out in Article 5 of the Treaty. In accordance with the proportionality principle set out in that Article, a Regulation, which increases certainty in the law without requiring harmonisation of the substantive rules of domestic law, does not go beyond what is necessary to attain that objective.

(17) Ponieważ cel planowanego działania, czyli przyjęcie jednolitych przepisów w zakresie prawa właściwego dla zobowiązań umownych, zapewniających bardziej przewidywalne orzeczenia sądowe w tej dziedzinie, nie może zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez Państwa Członkowskie, a z powodu skutków działania lepiej realizować go na poziomie wspólnotowym, Wspólnota może podjąć odpowiednie kroki zgodnie z zasadą pomocniczości zawartą w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w wyżej wymienionym artykule, rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonego celu, ponieważ wzmacnia bezpieczeństwo prawne, nie wymagając równocześnie harmonizacji materialnego prawa krajowego.

(18) [In accordance with Article 3 of the Protocol on the position of the United Kingdom and Ireland, annexed to the Treaty on European Union and the Treaty establishing the European Community, these Member States have stated their intention of participating in the adoption and application of this Regulation. / In accordance with Articles 1 and 2 of the Protocol on the position of the United Kingdom and Ireland, annexed to the Treaty on European Union and the Treaty establishing the European Community, these Member States are not participating in the adoption of this Regulation, which will accordingly not be binding on those Member States.]

(18) Zjednoczone Królestwo i Irlandia, zgodnie z art. 3 Protokołu w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, powiadomiły o swojej chęci uczestnictwa w przyjęciu i wykonaniu niniejszego rozporządzenia. / Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestniczą w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, które z tego względu nie jest dla wiążące dla tych Państw Członkowskich i nie znajduje w stosunku do nich zastosowania.

(19) In accordance with Articles 1 and 2 of the Protocol on the position of Denmark, annexed to the Treaty on European Union and the Treaty establishing the European Community, that Member State is not participating in the adoption of this Regulation, which will accordingly not be binding on that Member State,

(19) Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, które z tego względu nie jest dla tego Państwa Członkowskiego wiążące i nie znajduje w stosunku do niego zastosowania.

HAVE ADOPTED THIS REGULATION:

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Chap ter One – Scope

Rozdział pierwszy – Zakres stosowania

Article 1 – Scope

Artykuł 1 – Przedmiotowy zakres stosowania

1. This Regulation shall apply, in any situation involving a conflict of laws, to contractual obligations in civil and commercial matters.

1. W sytuacjach związanych z kolizją przepisów prawnych niniejsze rozporządzenie stosuje się do zobowiązań pozaumownych w sprawach cywilnych i handlowych.

It shall not extend, in particular, to revenue, customs or administrative matters.

Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do spraw skarbowych, celnych i administracyjnych.

2. The Regulation shall not apply to:

2. Z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia wyklucza się:

(a) questions involving the status or legal capacity of natural persons, without prejudice to Article 12;

a) stan cywilny oraz zdolność do czynności prawnych osób fizycznych, z zastrzeżeniem art. 12;

(b) contractual obligations relating to a family relationship or a relationship which, in accordance with the law applicable to it, has similar effects, including maintenance obligations;

b) zobowiązania wynikające ze stosunków rodzinnych lub stosunków, które zgodnie z właściwym dla nich prawem powodują porównywalne skutki, wraz z obowiązkami alimentacyjnymi;

(c) obligations arising out a matrimonial relationship or a property ownership scheme which, under the law applicable to it, has similar effects to a marriage, wills and successions;

c) zobowiązania wynikające z systemu majątkowego prawa małżeńskiego lub stosunków własności majątkowej, które zgodnie z właściwym dla nich prawem powodują podobne skutki dla małżeństwa, testamentów i dziedziczenia;

(d) obligations arising under bills of exchange, cheques and promissory notes and other negotiable instruments to the extent that the obligations under such other negotiable instruments arise out of their negotiable character;

d) zobowiązania pozaumowne wynikające z trat, czeków, weksli własnych, jak również z innych zbywalnych instrumentów płatniczych w przypadku, gdy zobowiązania wynikające z tych innych instrumentów są pochodną ich zbywalności;

(e) arbitration agreements and agreements on the choice of court;

e) ustalenia dotyczące arbitrażu i właściwości miejscowej sądu;

(f) questions governed by the law of companies and other bodies corporate or unincorporate such as the creation, by registration or otherwise, legal capacity, internal organisation or winding up of companies and other bodies corporate or unincorporate, the personal liability of officers and members as such for the obligations of the company or body and the question whether a management body of a company or other body corporate or unincorporated can bind the company or body in relation to third parties;

f) kwestie związane z prawem spółek, stowarzyszeń i osób prawnych, takie jak: ich tworzenie, zdolność prawna, organizacja wewnętrzna i rozwiązywanie, jak również osobista odpowiedzialność wspólników i podmiotów za długi spółki, stowarzyszenia lub osoby prawnej oraz kwestia, czy zarząd spółki, stowarzyszenia lub osoby prawnej może zaciągać zobowiązania w imieniu tej spółki, stowarzyszenia lub osoby prawej wobec osób trzecich;

(g) the constitution of trusts and the relationship between settlers, trustees and beneficiaries;

g) zakładanie trustów, stosunki prawne powstające między założycielami, powiernikami i beneficjentami;

(h) evidence and procedure, without prejudice to Article 17;

h) dowody i procedura, z zastrzeżeniem art. 17;

(i) obligations arising out of a pre-contractual relationship.

i) zobowiązania wynikające ze stosunków przedumownych.

3. In this Regulation, the term “Member State” shall mean Member States with the exception of Denmark [,Ireland and the United Kingdom].

3. W niniejszym rozporządzeniu „Państwo Członkowskie” oznacza każde Państwo Członkowskie z wyjątkiem Danii, [Irlandii i Zjednoczonego Królestwa].

Article 2 – Application of law of non-member States

Artykuł 2 – Stosowanie prawa państwa trzeciego

Any law specified by this Convention shall be applied whether or not it is the law of a Member State.

Prawo określone w niniejszym rozporządzeniu ma zastosowanie nawet, jeśli nie jest prawem Państwa Członkowskiego.

Chap ter II –Uniform rules

Rozdział II – Przepisy jednolite

Article 3 – Freedom of choice

Artykuł 3 – Swoboda wyboru prawa

1. Without prejudice to Articles 5, 6 and 7, a contract shall be governed by the law chosen by the parties.

1. Bez naruszania art. 5, 6 i 7 umowa jest regulowana prawem wybranym przez strony.

The choice must be expressed or demonstrated with reasonable certainty by the terms of the contract behaviour of the parties or the circumstances of the case. If the parties have agreed to confer jurisdiction on one or more courts or tribunals of a Member State to hear and determine disputes that have arisen or may arise out of the contract, they shall also be presumed to have chosen the law of that Member State.

Wybór prawa może być wyraźnie zaznaczony lub wynikać jednoznacznie z warunków umowy, postępowania stron lub okoliczności sprawy. Jeśli strony uzgodniły, że do rozpatrywania spraw spornych, które wynikły lub mogą wyniknąć z umowy, właściwy jest sąd lub sądy danego Państwa Członkowskiego, zakłada się, że strony uzgodniły również, ze zastosowanie ma prawo tego Państwa Członkowskiego.

By their choice the parties can select the law applicable to the whole or a part only of the contract.

Wybrane przez strony prawo może mieć zastosowanie do całości lub tylko części umowy.

2. The parties may also choose as the applicable law the principles and rules of the substantive law of contract recognised internationally or in the Community.

2. Strony mogą również wybrać jako prawo właściwe przepisy i zasady materialnego prawa umownego, uznane na poziomie międzynarodowym lub wspólnotowym.

However, questions relating to matters governed by such principles or rules which are not expressly settled by them shall be governed by the general principles underlying them or, failing such principles, in accordance with the law applicable in the absence of a choice under this Regulation.

Kwestie związane z obszarami prawa, które podlegają tym przepisom i zasadom, nie są jednak przez nie wyraźnie uregulowane, są objęte leżącymi u ich podstaw ogólnymi przepisami, a w przypadku ich braku, prawem właściwym przy niedokonaniu wyboru obowiązującym na mocy niniejszego rozporządzenia.

3. The parties may at any time agree to subject the contract to a law other than that which previously governed it, whether as a result of an earlier choice under this Article or of other provisions of this Regulation. Any change in the law to be applied that is made after the conclusion of the contract shall not prejudice its formal validity under Article 10 or adversely affect the rights of third parties.

3. Strony mogą w każdej chwili uzgodnić, że umowa jest regulowana innym prawem niż wcześniej wybrane prawo - albo na mocy uprzedniej zmiany zgodnie z niniejszym artykułem, albo na mocy innych przepisów niniejszego rozporządzenia. Żadne zmiany dotyczące wyboru prawa właściwego, dokonane po zawarciu umowy, nie mają wpływu na formalną moc prawną umowy w rozumieniu art. 10, ani na prawa osób trzecich.

4. The fact that the parties have chosen a foreign law in accordance with paragraphs 1 or 2, whether or not accompanied by the choice of a foreign tribunal, shall not, where all the other elements relevant to the situation at the time of the choice are connected with one country only, prejudice the application of rules of the law of that country which cannot be derogated from by contract, hereinafter called “mandatory rules”.

4. Wybór przez strony prawa zgodnie z ust. 1 i 2 oraz towarzyszący mu lub nie wybór sądu w innym państwie nie może, jeśli wszystkie istotne elementy sytuacji znajdują się w momencie dokonywania wyboru w jednym państwie, mieć wpływu na przepisy, od których nie można dokonać odstępstwa na mocy umowy, zwane dalej „przepisami imperatywnymi”.

5. Where the parties choose the law of a non-member State, that choice shall be without prejudice to the application of such mandatory rules of Community law as are applicable to the case.

5. Wybór przez strony prawa państwa nie będącego Państwem Członkowskim nie może mieć wpływu na stosowanie przepisów imperatywnych prawa wspólnotowego, jeśli w danym przypadku przepisy te mają zastosowanie.

6. The existence and validity of the consent of the parties as to the choice of the applicable law shall be determined in accordance with the provisions of Articles 9, 10 and 12.

6. W odniesieniu do istnienia i ważności porozumienia stron co do wyboru prawa właściwego zastosowanie mają przepisy określone w art. 9, 10 i 12.

Article 4 – Applicable law in the absence of choice

Artykuł 4 – Prawo właściwe przy niedokonaniu wyboru

1. To the extent that the law applicable to the contract has not been chosen in accordance with Article 3, the contract shall be governed by the law determined as follows:

1. Jeśli strony nie dokonały wyboru prawa zgodnie z art. 3, prawo właściwe dla wymienionych umów określane jest następująco:

(a) a contract of sale shall be governed by the law of the country in which the seller has his habitual residence;

a) umowa sprzedaży jest regulowana prawem kraju, w którym sprzedawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania;

(b) a contract for the provision of services shall be governed by the law of the country in which the service provider has his habitual residence;

b) umowa świadczenia usług jest regulowana prawem kraju, w którym ma siedzibę podmiot świadczący usługi;

(c) a contract of carriage shall be governed by the law of the country in which the carrier has his habitual residence;

c) umowa przewozowa jest regulowana prawem kraju, w którym przewoźnik ma siedzibę lub miejsce zamieszkania;

(d) a contract relating to a right in rem or right of user in immovable property shall be governed by the law of the country in which the property is situated;

d) umowa, której przedmiotem jest rzeczowe prawo nieruchomości lub prawo użytkowania nieruchomości, jest regulowana prawem kraju, w którym znajduje się nieruchomość;

(e) notwithstanding point (d), a lease for the temporary personal use of immovable property for a period of no more than six consecutive months shall be governed by the law of the country in which the owner has his habitual residence, provided the tenant is a natural person and has his habitual residence in the same country;

e) niezależnie od lit. d) czasowy wynajem nieruchomości na cele prywatne na okres maksymalnie sześciu kolejnych miesięcy jest regulowany prawem kraju, w którym właściciel nieruchomości ma miejsce zamieszkania, pod warunkiem, że lokator jest osobą fizyczną z miejscem zamieszkania w tym samym kraju;

(f) a contract relating to intellectual or industrial property rights shall be governed by the law of the country in which the person who transfers or assigns the rights has his habitual residence;

f) umowa dotycząca własności intelektualnej lub przemysłowej jest regulowana prawem kraju, w którym osoba przekazująca lub nadająca prawa ma siedzibę lub miejsce zamieszkania;

(g) a franchise contract shall be governed by the law of the country in which the franchised person has his habitual residence;

g) umowa franczyzy jest regulowana prawem kraju, w którym franczyzobiorca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania;

(h) a distribution contract shall be governed by the law of the country in which the distributor has his habitual residence.

h) umowa sprzedaży jest regulowana prawem kraju, w którym dystrybutor ma siedzibę lub miejsce zamieszkania;

2. Contracts not specified in paragraph 1 shall be governed by the law of the country in which the party who is required to perform the service characterising the contract has his habitual residence at the time of the conclusion of the contract. Where that service cannot be identified, the contract shall be governed by the law of the country with which it is most closely connected.

2. Umowy, które nie są określone w ust. 1, są regulowane prawem kraju, w którym strona świadcząca charakterystyczną dla umowy usługę ma siedzibę lub miejsce zamieszkania w momencie zawierania umowy. W przypadku gdy nie da się określić usługi charakterystycznej, umowa jest regulowana prawem kraju, z którym wykazuje ona najbliższy związek.

Article 5 – Consumer contracts

Artykuł 5 – Umowy konsumenckie

1. Consumer contracts within the meaning and in the conditions provided for by paragraph 2 shall be governed by the law of the Member State in which the consumer has his habitual residence.

1. Umowy konsumenckie w rozumieniu poniższego ustępu i zawarte na warunkach w nim określonych są regulowane prawem Państwa Członkowskiego, w którym konsument ma miejsce zamieszkania.

2. Paragraph 1 shall apply to contracts concluded by a natural person, the consumer, who has his habitual residence in a Member State for a purpose which can be regarded as being outside his trade or profession with another person, the professional, acting in the exercise of his trade or profession.

2. Ustęp 1 ma zastosowanie wobec umów zawartych przez osobę fizyczną, konsumenta, który ma miejsce zamieszkania w Państwie Członkowskim, z inną osobą, przedsiębiorcą wykonującym swoją działalność zawodową, w celu, który można uznać za niezwiązany z jego działalnością zawodową.

It shall apply on condition that the contract has been concluded with a person who pursues a trade or profession in the Member State in which the consumer has his habitual residence or, by any means, directs such activities to that Member State or to several States including that Member State, and the contract falls within the scope of such activities, unless the professional did not know where the consumer had his habitual residence and this ignorance was not attributable to his negligence.

Ma on zastosowanie pod warunkiem, że umowa została zawarta z przedsiębiorcą, który realizuje działalność handlową lub zawodową w Państwie Członkowskim, w którym konsument ma miejsce zamieszkania, lub który za pomocą dowolnych środków kieruje swoją działalność w stronę tego Państwa Członkowskiego lub grupy kilku państw obejmujących również to Państwo Członkowskie oraz pod warunkiem, że umowa jest objęta zakresem tej działalności, chyba że przedsiębiorca nie wiedział, jakie jest miejsce zamieszkania konsumenta, i niewiedza ta nie wynikała z jego zaniedbania.

3. Paragraph 1 shall not apply to:

3. Ustęp 1 nie ma zastosowania do:

1. a contract for the supply of services where the services are to be supplied to the consumer exclusively in a country other than that in which he has his habitual residence;

(a) umów świadczenia usług, jeśli usługi wykonywane na rzecz konsumenta mają być świadczone wyłącznie w kraju innym niż kraj, w którym konsument ma miejsce zamieszkania.

2. contracts of carriage other than contracts relating to package travel within the meaning of Directive 90/314/EEC of 13 June 1990;

(b) umów przewozowych innych niż umowy dotyczące pakietów wycieczkowych w rozumieniu dyrektywy 90/31/EWG z dnia 13 czerwca 1990 r.;

3. contracts relating to a right in rem or right of user in immovable property other than contracts relating to a right of user on a timeshare basis within the meaning of Directive 94/47/EC of 26 October 1994.

(c) umów, których przedmiotem jest rzeczowe prawo nieruchomości lub prawo użytkowania nieruchomości, innych niż umowy, których przedmiotem jest prawo czasowego użytkowania nieruchomości w rozumieniu dyrektywy 94/47/WE z dnia 26 października 1994 r.

Article 6 – Individual employment contracts

Artykuł 6 – Indywidualne umowy o pracę

1. Notwithstanding the provisions of Article 3, in a contract of employment a choice of law made by the parties shall not have the result of depriving the employee of the protection afforded him by the mandatory rules of the law which would be applicable under this Article in the absence of choice.

1. Niezależnie od przepisów art. 3 w przypadku indywidualnych umów o pracę wybór prawa właściwego przez strony nie może prowadzić do pozbawienia pracownika odpowiedniej ochrony, którą zapewniają mu imperatywne przepisy prawa, które miałoby zastosowanie w przypadku niedokonania wyboru prawa na mocy niniejszego artykułu.

2. A contract of employment shall, in the absence of choice in accordance with Article 3, be governed:

2. W przypadku niedokonania wyboru prawa zgodnie z art. 3 indywidualna umowa o pracę jest regulowana:

4. by the law of the country in or from which the employee habitually carries out his work in performance of the contract. The place of performance shall not be deemed to have changed if he is temporarily employed in another country. Work carried out in another country shall be regarded as temporary if the employee is expected to resume working in the country of origin after carrying out his tasks abroad. The conclusion of a new contract of employment with the original employer or an employer belonging to the same group of companies as the original employer does not preclude the employee from being regarded as carrying out his work in another country temporarily;

(a) prawem kraju, w którym lub z którego pracownik realizujący umowę wykonuje zwykle swoją pracę. Miejsce zwykłego wykonywania pracy nie zmienia się, jeśli pracownik wykonuje czasowo pracę w innym państwie. Wykonywanie pracy w innym państwie jest uważane za czasowe, jeśli pracownik po wykonaniu swoich zadań w innym kraju ma podjąć ponownie pracę w kraju pochodzenia. Zawarcie nowej umowy o pracę z pierwotnym pracodawcą lub pracodawcą należącym do tej samej grupy spółek co pracodawca pierwotny nie wyklucza uznania, że pracownik wykonuje pracę w innym kraju czasowo.

5. if the employee does not habitually carry out his work in or from any one country, or he habitually carries out his work in or from a territory subject to no national sovereignty, by the law of the country in which the place of business through which he was engaged is situated.

(b) prawem kraju, w którym znajduje się przedstawicielstwo, które zatrudnia pracownika, jeśli pracownik nie wykonuje zwykle swojej pracy w tym samym kraju lub z tego samego kraju lub jeśli wykonuje zwykle swoją pracę w obszarze nie objętym żadną władzą państwową,

3. The law designated by paragraph 2 may be excluded where it appears from the circumstances as a whole that the contract is more closely connected with another country, in which case the contract shall be governed by the law of that country.

3. Prawo określone w ust. 2 może nie mieć zastosowania, jeśli z ogółu okoliczności wynika, że umowa o pracę wykazuje bliższe związki z innym krajem; w takim przypadku właściwym jest prawo tego kraju.

Article 7 – Contracts concluded by an agent

Artykuł 7 – Umowy zawarte przez pośrednika

1. In the absence of a choice under Article 3, a contract between principal and agent shall be governed by the law of the country in which the agent has his habitual residence, unless the agent exercises or is to exercise his main activity in the country in which the principal has his habitual residence, in which case the law of that country shall apply.

1. W przypadku niedokonania wyboru prawa zgodnie z art. 3 umowa między osobą reprezentowaną a pośrednikiem jest regulowana prawem kraju, w którym pośrednik ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, chyba że pośrednik wykonuje swoją działalność głównie w kraju, w którym osoba reprezentowana ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, lub jest zobowiązany do wykonywania swojej działalności głównie w tym kraju; w takim przypadku prawem właściwym jest prawo tego kraju.

2. The relationship between the principal and third parties arising out of the fact that the agent has acted in the exercise of his powers, in excess of his powers or without power, shall be governed by the law of the country in which the agent had his habitual residence when he acted. However, the applicable law shall be the law of the country in which the agent acted if either the principal on whose behalf he acted or the third party has his habitual residence in that country or the agent acted at an exchange or auction.

2. Stosunek prawny między osobą reprezentowaną a osobą trzecią wynikający z faktu, że pośrednik działał w ramach swoich uprawnień, przekraczając swoje uprawnienia lub bez uprawnień, jest regulowany prawem kraju, w którym pośrednik miał siedzibę lub miejsce zamieszkania w momencie wykonywania swoich zadań. Prawem właściwym jest jednak prawo kraju, w którym działał pośrednik, jeśli osoba reprezentowana, w imieniu której działał pośrednik, albo osoba trzecia mają siedzibę lub miejsce zamieszkania w tym kraju, lub jeśli pośrednik prowadził działalność w ramach giełdy lub publicznej aukcji.

3. Notwithstanding paragraph 2, where the law applicable to a relationship covered by that paragraph has been designated in writing by the principal or the agent and expressly accepted by the other party, the law thus designated shall be applicable to these matters.

3. Niezależnie od ust. 2, w przypadku gdy prawo właściwe dla stosunku prawnego objętego ust. 1 zostało określone na piśmie przez osobę reprezentowaną lub osobę trzecią za wyraźną zgodą drugiej strony, prawo określone w ten sposób jest prawem właściwym dla tych kwestii.

4. The law designated by paragraph 2 shall also govern the relationship between the agent and the third party arising from the fact that the agent has acted in the exercise of his powers, in excess of his powers or without power.

4. Prawo określone w ust. 2 reguluje również stosunek prawny między pośrednikiem a osobą trzecią wynikający z faktu, że pośrednik działał, wykonując swoje uprawnienia, przekraczając swoje uprawnienia lub bez uprawnień.

Article 8 – Mandatory rules

Artykuł 8 – Przepisy bezwzględnie obowiązujące

1. Mandatory rules are rules the respect for which is regarded as crucial by a country for safeguarding its political, social or economic organisation to such an extent that they are applicable to any situation falling within their scope, irrespective of the law otherwise applicable to the contract under this Regulation.

1. Przepisy bezwzględnie obowiązujące to przepisy imperatywne, stanowiące tak istotny element ochrony organizacji politycznej, społecznej lub gospodarczej państwa, że mają zastosowanie w każdej sytuacji objętej zakresem ich stosowania, niezależnie od innego prawa właściwego dla umowy zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

2. Nothing in this Regulation shall restrict the application of the rules of the law of the forum in a situation where they are mandatory.

2. Przepisy niniejszego rozporządzenia nie mogą mieć wpływu na stosowanie przepisów bezwzględnie obowiązujących sądu, do którego wpłynęła sprawa.

3. Effect may be given to the mandatory rules of the law of another country with which the situation has a close connection. In considering whether to give effect to these mandatory rules, courts shall have regard to their nature and purpose in accordance with the definition in paragraph 1 and to the consequences of their application or non-application for the objective pursued by the relevant mandatory rules and for the parties.

3. Jeśli sytuacja wykazuje bliski związek z innym państwem, przepisy bezwzględnie obowiązujące tego państwa mogą również mieć zastosowanie. Podczas podejmowania decyzji, czy przedmiotowe przepisy mają zastosowanie, sąd uwzględnia ich charakter i cel zgodnie z definicją z ust. 1, jak również konsekwencje, które wynikną z ich zastosowania lub ich niezastosowania dla celu określonego w tych przepisach oraz dla zainteresowanych stron.

Article 9 – Consent and material validity

Artykuł 9 – Porozumienie i moc prawna

1. The existence and validity of a contract, or of any term of a contract, shall be determined by the law which would govern it under this Regulation if the contract or term were valid.

1. Istnienie i moc prawna umowy lub któregoś z jej postanowień są objęte prawem, które miałoby zastosowanie na mocy niniejszego rozporządzenia, gdyby umowa lub postanowienie były obowiązujące.

2. Nevertheless a party may rely upon the law of the country in which he has his habitual residence to establish that he did not consent if it appears from the circumstances that it would not be reasonable to determine the effect of his conduct in accordance with the law specified in the preceding paragraph.

2. Jeśli jednak z okoliczności wynika, że nie byłoby uzasadnione stwierdzenie skutków postępowania danej strony na podstawie prawa określonego w poprzednim ustępie, dla celów ustalenia, że strona nie wyraziła zgody na umowę, może ona powołać się na prawo kraju, w którym ma ona siedzibę lub miejsce zamieszkania.

Article 10 – Formal validity

Artykuł 10 – Formalne obowiązywanie umowy

1. A contract is formally valid if it satisfies the formal requirements of the law which governs it in substance under this Regulation or the law of the country in which one or other of the parties or his agent is when it is concluded or the law of the country in which one or other of the parties has his habitual residence at that time.

1. Umowa ma moc prawną, jeśli spełnia pod względem formalnym przepisy prawa, które ma do niej zastosowanie na mocy niniejszego rozporządzenia, lub prawa kraju, w którym znajduje się jedna lub druga strona lub przedstawiciel w momencie zawierania tej umowy, lub prawa kraju, w którym jedna lub druga strona umowy ma siedzibę lub miejsce zamieszkania w chwili zawierania tej umowy.

2. A unilateral act intended to have legal effect relating to an existing or contemplated contract is formally valid if it satisfies the formal requirements of the law which governs or would govern the contract in substance under this Regulation or of the law of the country in which the act is performed or the law of the country in which the person who drafted it has his habitual residence at that time.

2. Jednostronna czynność prawna, związana z zawartą umową lub z umową, która zostanie zawarta, ma moc prawną, jeśli pod względem formalnym spełnia warunki określone w prawie, które jest lub byłoby właściwe na mocy niniejszego rozporządzenia, lub w prawie kraju, w którym czynność ta nastąpiła, lub w prawie kraju, w którym osoba, która podjęła czynność, miała siedzibę lub miejsce zamieszkania w danym momencie.

3. Paragraphs 1 and 2 of this Article shall not apply to contracts that fall within the scope of Article 5. The form of such contracts shall be governed by the law of the country in which the consumer has his habitual residence.

3. Przepisy określone w ust. 1 i 2 niniejszego rozporządzenia nie mają zastosowania wobec umów, które są objęte zakresem obowiązywania art. 5. Formę umowy reguluje prawo kraju, w którym konsument ma miejsce zamieszkania.

4. Notwithstanding paragraphs 1 to 3 of this Article, a contract the subject matter of which is a right in immovable property or a right to use immovable property shall be subject to the mandatory requirements of form of the law of the country where the property is situated if by that law those requirements are mandatory provisions within the meaning of Article 8.

4. Niezależnie od przepisów ust. 1-3 niniejszego artykułu, każda umowa, której przedmiotem jest rzeczowe prawo nieruchomości lub prawo użytkowania nieruchomości, podlega bezwzględnie obowiązującym przepisom formalnym kraju, w którym znajduje się nieruchomość, jeśli zgodnie z prawem przepisy te stanowią przepisy bezwzględnie obowiązujące w rozumieniu art. 8 niniejszego rozporządzenia.

Article 11 – Scope of applicable law

Artykuł 11 – Zakres stosowania prawa właściwego dla umowy

1. The law applicable to a contract by virtue of this Regulation shall govern in particular:

1. Prawo właściwe dla umowy na mocy niniejszego rozporządzenia reguluje w szczególności:

6. interpretation;

(a) jej wykładnię;

7. performance;

(b) wypełnianie zobowiązań, które nakłada;

8. within the limits of the powers conferred on the court by its procedural law, the consequences of the total or partial breach of obligations, including the assessment of damages in so far as it is governed by rules of law;

(c) konsekwencje częściowego lub całkowitego niewypełnienia zobowiązań, łącznie z oceną szkód, o ile jest ona uregulowana w przepisach - w granicach uprawnień przyznanych sądom przez prawo proceduralne;

9. the various ways of extinguishing obligations, and prescription and limitation of actions;

(d) różne sposoby umorzenia zobowiązań, jak również przedawnienia i wygaśnięcia wynikające z upływu terminu;

10. the consequences of nullity of the contract.

(e) skutki nieważności umowy.

2. In relation to the manner of performance and the steps to be taken in the event of defective performance regard shall be had to the law of the country in which performance takes place.

2. Jeśli chodzi o sposoby wypełnienia zobowiązań oraz działania, które może podjąć wierzyciel w przypadku niewłaściwego wypełnienia zobowiązań, należy uwzględnić prawo kraju, w którym następuje wypełnienie zobowiązań.

Article 12 – Incapacity

Artykuł 12 – Niezdolność do czynności prawnych

In a contract concluded between persons who are in the same country, a natural person who would have capacity under the law of that country may invoke his incapacity resulting from another law only if the other party to the contract was aware of this incapacity at the time of the conclusion of the contract or was not aware thereof as a result of negligence.

W umowie zawartej między osobami przebywającymi w tym samym kraju, osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych zgodnie z prawem tego kraju może powołać się na swoją niezdolność do czynności prawnych wynikającą z innego prawa tylko w przypadku, jeśli w chwili zawierania umowy kontrahent był poinformowany o tej niezdolności lub nie wiedział o niej wyłącznie z powodu własnego zaniedbania.

Article 13 – Voluntary assignment and contractual subrogation

Artykuł 13 – Cesja roszczeń i umowne odstąpienie wierzytelności

1. The mutual obligations of assignor and assignee under a voluntary assignment or contractual subrogation of a right against another person shall be governed by the law which under this Regulation applies to the contract between the assignor and assignee.

1. Zobowiązania między cedentem a cesjonariuszem reguluje prawo, które na mocy niniejszego rozporządzenia ma zastosowanie wobec umów między cedentem a cesjonariuszem.

2. The law governing the original contract shall determine the effectiveness of contractual limitations on assignment as between the assignee and the debtor, the relationship between the assignee and the debtor, the conditions under which the assignment can be invoked against the debtor and whether the debtor’s obligations have been discharged.

2. Prawo, które obowiązuje wobec cesji wierzytelności, określa możliwość dokonania takiej cesji, stosunki między cesjonariuszem lub cedentem a dłużnikiem, warunki, pod którymi cesja jest obowiązująca dla dłużnika, oraz czy zobowiązania dłużnika zostały umorzone.

3. The question whether the assignment or subrogation may be relied on against third parties shall be governed by the law of the country in which the assignor or the author of the subrogation has his habitual residence at the material time.

3. Prawo kraju, w którym cedent ma siedzibę lub miejsce zamieszkania w momencie cesji lub przekazania wierzytelności reguluje obowiązywanie cesji lub odstąpienia wierzytelności wobec osób trzecich.

Article 14 – Statutory subrogation

Artykuł 14 – Ustawowe odstąpienie wierzytelności

Where a person has a contractual claim upon another and a third person has a duty to satisfy the creditor, the law which governs the third person’s duty to satisfy the creditor shall determine whether the third person is entitled to proceed against the debtor.

Jeżeli osoba trzecia jest zobowiązana do zaspokojenia roszczeń wierzyciela zobowiązań umownych, prawo do wniesienia odwołania przez tę osobę trzecią wobec dłużnika zobowiązań umownych jest regulowane prawem właściwym dla zobowiązań do zaspokojenia roszczeń osób trzecich.

Article 15 – Multiple liability

Artykuł 15 – Wielość dłużników

Where a creditor has a claim upon several debtors who are jointly liable and one of those debtors has in fact satisfied the creditor, the law of the obligation of this debtor towards the creditor governs the right of this debtor to claim against the other debtors. Where the law applicable to a debtor’s obligation to the creditor provides for rules to protect him against actions to ascertain his liability, he may also rely on them against other debtors.

W przypadku gdy wierzyciel ma prawo do roszczeń wobec wielu dłużników, którzy ponoszą wspólną odpowiedzialność, oraz jeden z tych dłużników zaspokoił już roszczenia wierzyciela, prawo tego dłużnika do dochodzenia roszczeń wobec innych dłużników jest regulowane prawem właściwym dla zobowiązań tego dłużnika wobec wierzyciela. W przypadku gdy prawo właściwe dla zobowiązań dłużnika wobec wierzyciela określa przepisy chroniące go przed powództwem z tytułu odpowiedzialności cywilnej, dłużnik może powołać się na te przepisy wobec innych dłużników.

Article 16 – Statutory offsetting

Artykuł 16 – Ustawowa kompensacja

1. Statutory offsetting shall be governed by the law applicable to the obligation in relation to which the right to offset is asserted.

1. Prawem właściwym dla kompensacji ustawowej jest prawo właściwe dla zobowiązań, wobec których przeprowadza się kompensację.

Article 17 – Burden of proof

Artykuł 17 – Ciężar dowodu

1. The law governing the contract under this Regulation shall apply to the extent that it contains, in the law of contract, rules which raise presumptions of law or determine the burden of proof.

1. Prawo właściwe dla umowy na mocy niniejszego rozporządzenia ma zastosowanie, o ile w kwestii zobowiązań umownych określa ono domniemania prawne i decyduje o ciężarze dowodu.

2. A contract or an act intended to have legal effect may be proved by any mode of proof recognized by the law of the forum or by any of the laws referred to in Article 10 under which that contract or act is formally valid, provided that such mode of proof can be administered by the forum.

2. Czynność prawna może zostać dowiedziona dowolnymi środkami dopuszczonymi przez prawo miejsca siedziby sądu lub przez któreś z praw określonych w art. 10, według którego czynność ma moc prawną pod względem formalnym, o ile ten rodzaj dowodu może zostać zastosowany przed sądem, do którego wpłynęła sprawa.

Chapter III – Other provisions

Rozdział III – Pozostałe przepisy

Article 18 – Assimilation to habitual residence

Artykuł 18 – Okre ślenie siedziby/miejsca zamieszkania

1. For companies or firms and other bodies or incorporate or unincorporate, the principal establishment shall be considered to be the habitual residence for the purposes of this Regulation.

1. Dla celów niniejszego rozporządzenia, siedziba spółki, stowarzyszenia lub osoby prawnej znajduje się w miejscu, gdzie mieści się jej główny zarząd.

Where the contract is concluded in the course of operation of a subsidiary, a branch or any other establishment, or if, under the contract, performance is the responsibility of such an establishment, this establishment shall be considered the habitual residence.

W przypadku gdy umowa jest zawierana w ramach działalności oddziału, przedstawicielstwa lub dowolnej innej placówki, lub jeśli zgodnie z umową usługa ma zostać wykonana przez tę placówkę, siedziba znajduje się w miejscu, gdzie mieści się ta placówka.

2. For the purposes of this Regulation, where the contract is concluded in the course of the business activity of a natural person, that natural person’s establishment shall be considered the habitual residence.

2. Dla celów niniejszego rozporządzenia, jeśli umowa jest zawarta w ramach wykonywania działalności zawodowej przez osobę fizyczną, jej miejsce zamieszkania znajduje się w miejscu, gdzie mieści się jej siedziba zawodowa.

Article 19 – Exclusion of renvoi

Artykuł 19 – Wyłączenie przekazania sprawy lub odesłania do innego systemu prawnego

The application of the law of any country specified by this Regulation means the application of the rules of law in force in that country other than its rules of private international law.

Stosowanie prawa danego kraju określonego w niniejszym rozporządzeniu oznacza stosowanie przepisów obowiązującego prawa materialnego danego kraju z wyłączeniem przepisów prawa prywatnego międzynarodowego.

Article 20 – Ordre public

Artykuł 20 – Porządek prawny

The application of a rule of the law of any country specified by this Regulation may be refused only if such application is manifestly incompatible with the public policy (“ordre public”) of the forum.

Można odmówić zastosowania przepisu prawa określonego przez niniejsze rozporządzenie jedynie wówczas, gdy takie zastosowanie jest ewidentnie niezgodne z porządkiem prawnym miejsca siedziby sądu.

Article 21 – States with more than one legal system

Artykuł 21 – Państwa bez jednolitego systemu prawnego

Where a State comprises several territorial units each of which has its own rules of law in respect of contractual obligations, each territorial unit shall be considered as a country for the purposes of identifying the law applicable under this Regulation.

Jeśli Państwo Członkowskie składa się z kilku jednostek terytorialnych posiadających własne przepisy prawa materialnego w dziedzinie zobowiązań umownych, każda z tych jednostek jest uznawana za oddzielny kraj dla celów określenia prawa właściwego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Article 22 – Relationship with other provisions of Community law

Artykuł 22 – Stosunek do innych przepisów prawa wspólnotowego

This Regulation shall not prejudice the application or adoption of acts of the institutions of the European Communities which:

Niniejsze rozporządzenie nie wypływa na stosowanie i przyjmowanie przez instytucje Wspólnot Europejskich aktów, które:

11. in relation to particular matters, lay down choice-of-law rules relating to contractual obligations; a list of such acts currently in force is provided in Annex 1; or

(a) określają przepisy kolizyjne w dziedzinie zobowiązań umownych w pewnych szczególnym obszarach; wykaz takich obowiązujących obecnie aktów znajduje się z załączniku nr 1;

12. govern contractual obligations and which, by virtue of the will of the parties, apply in conflict-of-law situations; or

(b) regulują zobowiązania umowne oraz zgodnie z wolą stron mają zastosowanie w sytuacjach powodujących kolizję prawa;

13. lay down rules to promote the smooth operation of the internal market, where such rules cannot apply at the same time as the law designated by the rules of private international law.

(c) określają przepisy zapewniające właściwe funkcjonowanie wspólnego rynku, pod warunkiem, że przepisy te nie mogą mieć zastosowania równocześnie z prawem określonym przez przepisy prawa prywatnego międzynarodowego;

Article 23 – Relationship with existing international conventions

Artykuł 23 – Związek z obowiązującymi konwencjami międzynarodowymi

1. The Member States shall notify the Commission, no later than six months after the entry into force of this Regulation, of the list of multilateral conventions governing conflicts of laws in specific matters relating to contractual obligations to which they are Parties. The Commission shall publish the list in the Official Journal of the European Union within six months thereafter.

1. Państwa Członkowskie przekazują Komisji w nieprzekraczalnym terminie sześciu miesięcy po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia wykaz konwencji wielostronnych, które w pewnych szczególnych obszarach regulują kolizje prawa w dziedzinie zobowiązań umownych i których są one stronami. Komisja publikuje ten wykaz w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w terminie sześciu miesięcy od daty jego otrzymania.

After that date, the Member States shall notify the Commission of all denunciations of such conventions, which the Commission shall publish in the Official Journal of the European Union within six months after receiving them.

Państwa Członkowskie informują również Komisję o każdym wypowiedzeniu konwencji, a Komisja publikuje w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej informację o takim wypowiedzeniu w terminie sześciu miesięcy od daty otrzymania tej informacji.

2. This Regulation shall not prejudice the application of international conventions referred to in paragraph 1. However, where, at the time of conclusion of the contract, material aspects of the situation are located in one or more Member States, this Regulation shall take precedence over the following Conventions:

2. Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na stosowanie konwencji, o których mowa w ust. 1. Jednak w przypadku gdy wszystkie istotne elementy sytuacji znajdują się w momencie zawierania umowy w jednym lub kilku Państwach Członkowskich, niniejsze rozporządzenie ma pierwszeństwo przed następującym konwencjami:

- the Hague Convention of 15 June 1955 on the law applicable to international sales of goods;

- Konwencja haska z dnia 15 czerwca 1955 r. o prawie właściwym dla międzynarodowej sprzedaży towarów;

- the Hague Convention of 14 March 1978 on the law applicable to agency.

- Konwencja haska z dnia 14 marca 1978 r. o prawie właściwym dla umów zawartych przez pośrednika oraz dla przedstawicielstw.

3. This Regulation shall take precedence over bilateral international conventions concluded between Member States and listed in Annex II if they concern matters governed by this Regulation.

3. Niniejsze rozporządzenie ma również pierwszeństwo przez międzynarodowymi konwencjami dwustronnymi zawartymi przez Państwa Członkowskie, wymienionymi w załączniku II, w zakresie w jakim dotyczą one dziedzin regulowanych przez niniejsze rozporządzenie.

Chapter IV – Final provisions

Rozdział IV - Przepisy końcowe

Article 24 – Entry into force and application in time

Artykuł 24 – Wejście w życie i stosowanie

This Regulation shall enter into force on the twentieth day following its publication in the Official Journal of the European Union .

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

This Regulation shall apply from [one year after entry into force].

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia [rok po wejściu w życie].

It shall apply to contractual obligations arising after its entry into application. However, for contractual obligations arising before its entry into application, this Regulation shall apply where its provisions have the effect of making the same law applicable as would have been applicable under the Rome Convention of 1980.

Rozporządzenie ma zastosowanie wobec zobowiązań umownych, które powstały po rozpoczęciu stosowania rozporządzenia. Jednak dla zobowiązań umownych powstałych przed rozpoczęciem stosowania niniejszego rozporządzenia jest ono stosowane w przypadku, jeśli przepisy wskazują na to samo prawo, które miałoby zastosowanie na mocy konwencji rzymskiej z 1980 r.

This Regulation shall be binding in its entirety and directly applicable in all Member States.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich

Done at Brussels,

Sporządzono w Brukseli, dnia

For the European Parliament For the Council

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

The President The President

Przewodniczący Przewodniczący

ANNEX 1: List of instruments mentioned in Article 22(a)

Załącznik nr 1: Wykaz aktów, o których mowa w art. 22 lit. a)

- Directive on the return of cultural objects unlawfully removed from the territory of a Member State (Directive 7/1993/EC of 15.3.1993)

- dyrektywa w sprawie zwrotu dóbr kultury wyprowadzonych niezgodnie z prawem z terytorium Państwa Członkowskiego (dyrektywa 93/7/EWG z dnia 15 marca 1993 r.)

- Directive concerning the posting of workers in the framework of the provision of services (Directive 71/1996/EC of 16.12.1996)

- dyrektywa dotycząca delegowania pracowników w ramach świadczenia usług (dyrektywa 96/71/WE z dnia 16 grudnia 1996 r.)

- Second non-life insurance Directive (Directive 357/1988/EEC of 22.6.1988, as amplified and amended by Directives 49/1992/EC and 13/2002/EC)

- druga dyrektywa w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie i ustanowienia przepisów ułatwiających skuteczne korzystanie ze swobody świadczenia usług oraz zmieniająca dyrektywę 73/239/EWG (dyrektywa 88/357/EWG z dnia 22 czerwca 1988 r., uzupełniona i zmieniona dyrektywami 92/49/EWG i 2002/13/WE)

- Second life assurance Directive (Directive 619/1990/EEC of 8.1.1990 as amplified and amended by Directives 96/1992/EC and 12/2002/EC)

- druga dyrektywa w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do bezpośrednich ubezpieczeń na życie, ustanawiająca przepisy ułatwiające skuteczne korzystanie ze swobody świadczenia usług i zmieniająca dyrektywę 79/267/EWG (dyrektywa 90/619/EWG z dnia 8 listopada1990 r., uzupełniona i zmieniona dyrektywami 92/96/EWG i 2002/12/WE).

- ANNEX II: List of bilateral conventions mentioned in Article 23(3)

Załącznik II: Wykaz konwencji dwustronnych, o których mowa w art. 13 ust. 3

[…]

- […]

[1] Council Regulation (CE) No 44/2001 of 22.12.2000, OJ L 12, 16.1.2001, p. 1.

[2] COM (2003) 427 final.

[1] Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22.12.2000 r., Dz.U. L 12 z 16.1.2001 r., str. 1.

[3] OJ C 19, 23.1.1999, p. 1, point 40 (c).

[2] COM(2003)427 wersja ostateczna.

[4] OJ C 12, 15.1.2001, p. 8.

[3] Dz.U. C 19 z dnia 23.1.1999, str. 1, pkt 40 lit. c).

[5] The Hague Programme, Presidency Conclusions, 5.11.2004, point 3.4.2.

[4] Dz.U. C 12 z 15.1.2001, str. 8.

[6] Point 4.3.c).

[5] Program haski, konkluzje Prezydencji z dnia 5 listopada 2004 r., pkt 3.4.2.

[7] COM (2002) 654 final.

[6] Pkt 4 ust. 3 lit. c).

[8] Accessible at:http://europa.eu.int/comm/justice_home/news/consulting_public/rome_i/news_summary_rome1_en.htm

[7] COM(2002)654 wersja ostateczna.

[9] Opinion of the European Economic and Social Committee on the Green Paper on the conversion of the Rome Convention of 1980 on the law applicable to contractual obligations into a Community instrument and its modernisation. INT/176, 29.01.2004

[8] Dostępna na stronie internetowej: http://europa.eu.int/comm/justice_home/news/consulting_public/rome_i/news_summary_rome1_en.htm

[10] European Parliament Resolution on the prospects for approximating civil procedural law in the European Union (COM(2002) 654 - COM(2002) 746 – C5-0201/2003 – 2003/2087(INI)), A5-0041/2004.

[9] Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie Zielonej księgi dotyczącej przekształcenia Konwencji rzymskiej z 1980 r. o prawie właściwym dla zobowiązań umownych w instrument wspólnotowy i jej nowelizacji INT/176 z 29.1.2004 r.

[11] Accessible at: http://europa.eu.int/comm/justice_home/unit/civil/justciv_conseil/justciv_en.pdf.

[10] Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie perspektyw zbliżenia przepisów prawa proceduralnego w sprawach cywilnych w Unii Europejskiej (COM(2002) 654 – COM(2002) 746 - C5-0201/2003 - 2003/2087(INI)), A5-0041/2004.

[12] Cases C-369/96 and C-374/96 (judgment given on 23.11.1999).

[11] Dostępna na stronie internetowej: http://europa.eu.int/comm/justice_home/unit/civil/justciv_conseil/justciv_fr.pdf.

[13] OJ C , , p. .

[12] Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, 23.11.1999 r., Sp. C-369/96 i C-374/96.

[14] OJ C , , p. .

[13] Dz.U. C z..., str.

[15] OJ C , , p. .

[14] Dz.U. C z..., str.

[16] OJ C 19, 23.1.1999, p. 1.

[15] Dz.U. C z..., str.

[17] OJ C 12, 15.1.2001, p. 1.

[16] Dz.U. C 19 z 23.01.1999, str. 1.

[18] Annex 1 to Presidency Conclusions, 5.11.2004.

[17] Dz.U. C 12 z 15.1.2001, str. 1.

[19] OJ L 12, 16.1.2001, p. 1. Regulation as last amended by Regulation (EC) No 2245/2004 (OJ L 381, 28.12.2004, p. 10).

[18] Załącznik nr 1 do konkluzji Prezydencji z dnia 5 listopada 2004 r.

[20] Accessible at: http://europa.eu.int/comm/justice_home/unit/civil/justciv_conseil/justciv_en.pdf.

[19] Dz.U. L 12 z 16.1.2001, str. 1. Rozporządzenie ostatnio zmienione rozporządzeniem nr 2245/2004/WE (Dz.U. L 381 z 28.12.2004 r., str. 10.

[21] OJ L 18, 21.1.1997, p. 1.

[20] Dostępna na stronie internetowej: http://europa.eu.int/comm/justice_home/unit/civil/justciv_conseil/justciv_fr.pdf.

[21] Dz.U. L 18 z 21.01.1997, str. 1.