EN

[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Brussels, 24.7.2009

Bruksela, dnia 24.7.2009

COM(2009) 400 final

KOM(2009) 400 wersja ostateczna

COMMUNICATION FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT, THE COUNCIL, THE EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE AND THE COMMITTEE OF THE REGIONS

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Mainstreaming sustainable development into EU policies:

Uwzględnianie kwestii zrównoważonego rozwoju w polityce UE w różnych dziedzinach: Przegląd strategii Unii Europejskiej na rzecz zrównoważonego rozwoju – rok 2009

2009 Review of the European Union Strategy for Sustainable Development

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

COMMUNICATION FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT, THE COUNCIL, THE EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE AND THE COMMITTEE OF THE REGIONS

Uwzględnianie kwestii zrównoważonego rozwoju w polityce UE w różnych dziedzinach:Przegląd strategii Unii Europejskiej na rzecz zrównoważonego rozwoju – rok 2009

Mainstreaming sustainable development into EU policies:

1. WPROWADZENIE

2009 Review of the European Union Strategy for Sustainable Development

Zrównoważony rozwój określono w Traktacie jako nadrzędny długoterminowy cel Unii Europejskiej. Strategia Unii Europejskiej na rzecz zrównoważonego rozwoju, zmieniona w 2006 r., wytycza kierunki długoterminowej wizji zrównoważonego rozwoju, w której takie elementy jak rozwój gospodarczy, spójność społeczna i ochrona środowiska idą ze sobą w parze i wzajemnie się uzupełniają.

1. Introduction

Od kilku lat Unia Europejska uwzględnia cel, jakim jest zrównoważony rozwój, w swojej polityce w szeregu różnych dziedzin. W szczególności przyjęła na siebie przodującą rolę na arenie międzynarodowej w przeciwdziałaniu zmianom klimatu, a także zaangażowała się w propagowanie gospodarki opartej na technologiach niskoemisyjnych, wiedzy i oszczędnym gospodarowaniu zasobami. Jednocześnie mimo licznych pozytywnych zmian w polityce, w kilku dziedzinach utrzymują się tendencje sprzeczne z zasadą zrównoważonego rozwoju. Popyt na zasoby naturalne rośnie bardzo szybko i przekracza możliwości planety w perspektywie długoterminowej. Zmniejszanie się różnorodności biologicznej obserwuje się na całym świecie, a jednocześnie wzrasta presja na najważniejsze ekosystemy. Zużycie energii w transporcie w dalszym ciągu wzrasta. Kwestia ubóstwa na świecie pozostaje nierozwiązana, a osiągnięcie milenijnych celów rozwoju będzie wymagało znaczących wysiłków.

Sustainable development is set out in the Treaty as the overarching long-term goal of the EU. The Sustainable Development Strategy of the European Union (EU SDS), as revised in 2006, is a framework for a long-term vision of sustainability in which economic growth, social cohesion and environmental protection go hand in hand and are mutually supporting.

Obecny kryzys gospodarczy i finansowy pokazał, że zrównoważony rozwój ma także zasadnicze znaczenie dla naszych systemów finansowych i gospodarki jako całości. Kryzys dotyka wszystkie sektory gospodarki, gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa oraz rynek pracy. Najnowsze dane wskazują, że sytuacja na rynkach pracy EU pogarsza się w następstwie kryzysu gospodarczego. Stopa bezrobocia wzrasta, liczba wolnych miejsc pracy ciągle się zmniejsza, a przedsiębiorstwa nieustannie zapowiadają znaczące ograniczenia zatrudnienia w różnych sektorach. Te grupy pracowników, które są w najtrudniejszej sytuacji, zostały najbardziej dotknięte kryzysem.

In recent years, the European Union has mainstreamed the objective of sustainable development (SD) into a broad range of policies. It has, in particular, taken the lead internationally in the fight against climate change and is committed to promoting a low-carbon, knowledge-based, resource-efficient economy. At the same time unsustainable trends persist in several areas, despite a whole host of positive policy developments. The demand on natural resources has been growing fast and exceeds what the Earth can sustain in the long term. Biodiversity is in decline globally and major ecosystems are placed under increasing pressure. Energy consumption in transport continues to rise. Global poverty persists; the Millennium Development Goals would need major efforts to be achieved.

W odpowiedzi na kryzys gospodarczy i finansowy UE oraz jej państwa członkowskie podjęły środki w celu zreformowania systemu finansowego, wsparcia gospodarki realnej, promocji zatrudnienia, a także środki służące naprawie gospodarczej na szczeblu światowym. W listopadzie 2008 r. Komisja wprowadziła w życie kompleksowy plan naprawy na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia[1]. Plan naprawy przewiduje środki pobudzania popytu, środki odbudowy zaufania oraz promocji zatrudnienia i włączenia społecznego. Zawiera także propozycje inteligentnych inwestycji w umiejętności i technologie jutra, które przyczyniłyby się do zwiększenia tempa rozwoju gospodarczego oraz zapewnienia trwałego dobrobytu w dłuższej perspektywie.

The current economic and financial crisis has shown that sustainability is also a key factor for our financial systems and the economy as a whole. The crisis is affecting all sectors of the economy, households, businesses and jobs. The latest data show that EU labour markets continue to deteriorate in reaction to the economic crisis. Unemployment is rising, the number of job vacancies is still falling and companies continue to announce substantial job reductions across several sectors. The most vulnerable parts of the labour force are worst affected.

Niezwykle istotne jest to, by środki mające służyć wspieraniu gospodarki realnej i ograniczaniu społecznych skutków obecnego kryzysu były zgodne z celami w zakresie zrównoważonego rozwoju w perspektywie długoterminowej. UE powinna skorzystać z możliwości, jakie stwarza obecny kryzys, i wkroczyć na ścieżkę zrównoważonego rozwoju w dziedzinie finansów i ekologii, a także stworzyć dynamiczne społeczeństwo oparte na wykorzystaniu technologii niskoemisyjnych, wiedzy, oszczędnym gospodarowaniu zasobami i włączeniu społecznym oraz na promowaniu tego modelu na świecie. W planie naprawy oraz odpowiednich planach krajowych już przewidziano inicjatywy mające służyć realizacji tego celu. Wysiłki w celu pokonania kryzysu są kontynuowane, w szczególności w kontekście strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, ze szczególnym uwzględnieniem wzrostu gospodarczego przyjaznego środowisku. W perspektywie krótkoterminowej środki proekologiczne przyczyniają się do pobudzania rozwoju gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. W perspektywie średnio- i długoterminowej stymulują także rozwój nowych technologii i przyczyniają się do zmniejszenia naszego wpływu na środowisko, skutkującego zmianami klimatu, wyczerpywaniem się zasobów naturalnych oraz degradacją ekosystemów.

In response to the economic and financial crisis, the EU and its Member States have taken measures to reform the financial system, support the real economy, promote employment and contribute to global recovery. In November 2008, the Commission launched a major Recovery Plan for growth and jobs. [1] The Recovery Plan includes measures to boost demand, help restore confidence and promote employment and social inclusion. It also includes proposals for smart investment in tomorrow’s skills and technologies to help yield higher economic growth and sustainable prosperity in the longer term.

W grudniu 2007 r. Rada Europejska zwróciła się do Komisji o przedłożenie do czerwca 2009 r. drugiego sprawozdania z postępów[2] w zakresie realizacji strategii Unii Europejskiej na rzecz zrównoważonego rozwoju. Niniejszy przegląd stanowi odpowiedź na prośbę Rady Europejskiej.

It is crucial that measures to support the real economy and reduce the social impact of the current crisis are compatible with long-term sustainability goals. The EU should turn the crisis into an opportunity to address financial and ecological sustainability and develop a dynamic low-carbon and resource-efficient, knowledge-based, socially inclusive society, and promote this approach globally. The Recovery Plan and the corresponding national plans already contain a number of initiatives in support of this objective. Work to overcome the crisis is ongoing, in particular in the context of the Lisbon Strategy for growth and jobs, with a focus on green growth. In the short term, green measures help to revive the economy and create jobs. In the medium and long term, they also stimulate new technologies and reduce our impact on climate change, the depletion of natural resources and the degradation of ecosystems.

Uzupełnieniem niniejszego przeglądu będzie sprawozdanie, które opublikuje Eurostat w późniejszych miesiącach 2009 r. i które będzie zawierać wnioski z monitorowania postępów w realizacji strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju w oparciu o wymierne wskaźniki.

The December 2007 European Council asked the Commission to provide a second progress report [2] on the EU SDS by June 2009. This review is in response to the request of the European Council.

2. ZMIENIAJąCA SIę ROLA ZRÓWNOWAżONEGO ROZWOJU W KSTAłTOWANIU POLITYKI UE

As a complement to this review, Eurostat will publish a monitoring report, later in 2009, of the EU’s sustainable development strategy, which will measure progress against quantitative indicators.

W ostatnich latach UE wykazała się prawdziwym zaangażowaniem w propagowanie idei zrównoważonego rozwoju i doprowadziła do uwzględnienia aspektów zrównoważonego rozwoju w wielu dziedzinach polityki. Polityka energetyczna UE oraz jej polityka przeciwdziałania zmianom klimatu świadczą o wpływie strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju na program polityczny. Również w wielu innych dziedzinach polityki UE zaczęła uwzględniać aspekty zrównoważonego rozwoju.

2. The evolving role of sustainable development in EU policy-making

Program UE w zakresie lepszych uregulowań prawnych przyczynił się do zintegrowania celów politycznych i poprawy stosunku kosztów decyzji politycznych do ich efektywności. Osiągnięto to poprzez uproszczenie prawodawstwa UE oraz zmniejszenie obciążeń administracyjnych. W szczególności należy tutaj podkreślić rolę oceny skutków. Stosowany przez Komisję system oceny skutków przyczynia się do zrównoważonego rozwoju, ponieważ przewiduje ocenę potencjalnych skutków nowych przepisów prawa lub propozycji działań politycznych na polu gospodarczym i społecznym oraz w dziedzinie ochrony środowiska w oparciu o zintegrowane podejście.

In recent years, the EU has demonstrated its clear commitment to sustainable development and has successfully mainstreamed this sustainability dimension into many policy fields. The EU's climate change and energy policies are evidence of the impact that sustainable development strategy has had on the political agenda. The EU has started to integrate the sustainability dimension in many other policy fields also.

W odnowionej agendzie społecznej Komisji przedstawiono podejście zintegrowane i całościowe, a także liczne inicjatywy polityczne obejmujące swoim zakresem różne dziedziny polityki[3]. W odnowionej agendzie społecznej podkreślono znaczenie, jakie Komisja przykłada do kwestii zrównoważonego rozwoju naszych społeczeństw, oraz zapowiedziano określenie celów dotyczących dobrobytu wykraczających poza PKB.

The EU Better regulation agenda has contributed to integrating policy objectives and improving the cost-efficiency of policy decisions. This has been achieved through the simplification of EU legislation, and the reduction of administrative burden. The role of impact assessment needs also to be highlighted in particular. The Commission's impact assessment system contributes to sustainable development by assessing the potential impacts of new legislation or policy proposals in economic, social and environmental fields through an integrated approach.

Wytyczne w zakresie zatrudnienia stanowiące część europejskiej strategii zatrudnienia będą stanowić podstawę opracowania koncepcji środków zgodnych z celami strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz wprowadzania tych środków w życie. Przykładowo UE wykorzystuje środki z funduszy strukturalnych w celu wspierania państw członkowskich w ich wysiłkach ukierunkowanych na przekształcanie gospodarki w gospodarkę niskoemisyjną opartą na oszczędnym gospodarowaniu zasobami. Dalszy rozwój gospodarki niskoemisyjnej będzie także zasadniczym czynnikiem wspomagającym proces naprawy gospodarki UE.

The Commission's renewed Social Agenda presented an integrated and holistic approach and several policy initiatives, encompassing different policy fields [3]. The renewed Social Agenda highlighted the importance the Commission attaches to the sustainable development of our societies and announced the development of well-being objectives "beyond GDP".

Społeczna odpowiedzialność biznesu to możliwość połączenia przez przedsiębiorstwa celów ekonomicznych z celami społecznymi oraz celami w zakresie ochrony środowiska. Większe zaangażowanie przedsiębiorstw europejskich w poszukiwanie rozwiązań w obszarze społecznej odpowiedzialności zwiększy potencjał Europy w zakresie zrównoważonego rozwoju. Komisja oraz liczne państwa członkowskie UE zwiększyły swoje wysiłki w celu propagowania zaangażowania przedsiębiorstw w obszarze społecznej odpowiedzialności, ze szczególnym naciskiem na dialog między zainteresowanymi podmiotami.

The Employment guidelines are part of the European Employment Strategy and provide a framework for the development and implementation of measures that are in line with sustainable strategy goals. For instance, the EU deploys the Structural Funds to support the Member States in their efforts to foster a low-carbon and resource-efficient economy. Further development of the low-carbon economy will also be key to driving the EU back to recovery.

UE osiągnęła także postęp w zakresie uwzględniania programu wynikającego ze strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju w polityce zewnętrznej, na przykład poprzez oceny wpływu na zrównoważony rozwój, przeprowadzane w kontekście przygotowywania umów o wolnym handlu oraz prac prowadzonych w związku ze zmianami klimatu.

Corporate Social Responsibility (CSR) is an opportunity for enterprises to combine economic, social and environmental objectives. Greater commitment to CSR on the part of European enterprises will enhance Europe's capacity for sustainable development. The Commission and many EU Member States have intensified their efforts to promote the uptake of CSR, with the emphasis on dialogue between stakeholders.

Państwa członkowskie opracowują także innowacyjne rozwiązania istotne z punktu widzenia programu zrównoważonego rozwoju. Przy ocenie rozwiązań proponowanych przez władze publiczne coraz bardziej powszechne staje się posługiwanie się pojęciem cen rozrachunkowych emisji CO2 w celu odzwierciedlenia społecznego kosztu emisji gazów cieplarnianych. Francja zobowiązała się do tego, że inwestycje finansowane ze środków w ramach polityki spójności w latach 2007-2013 będą neutralne wobec efektu cieplarnianego. Innym przykładem jest wyznaczanie ministerstwom tzw. budżetów emisji dwutlenku węgla (Zjednoczone Królestwo). Obserwuje się postęp w stosowaniu przez przedsiębiorstwa systemów ewidencji i rozliczania emisji. Natomiast testy przeprowadzone w kilku państwach członkowskich wskazują, że stosowanie inteligentnych liczników może przyczynić się do obniżenia zużycia energii o 10 %. Niektóre państwa członkowskie opracowały nowe systemy audytów energetycznych, wprowadzając przy tym między innymi wsparcie finansowe, co przyczyniło się do znacznego zmniejszenia zużycia energii w sektorze budownictwa. Ponadto we Francji inicjatywa określana mianem „Grenelle de l'Environnement” zgromadziła przedstawicieli rządu, przedsiębiorców i społeczeństwa obywatelskiego i umożliwiła podjęcie debaty na wysokim szczeblu na temat nowych środków na rzecz zrównoważonego rozwoju.

The EU has also made progress in mainstreaming the SDS agenda into its external policies, for example through Sustainability Impact Assessments carried out in the context of the preparation of Free Trade Agreements and work on climate change.

3. POSTęPY POLITYCZNE W ZAKRESIE STRATEGII UE NA RZECZ ZRÓWNOWAżONEGO ROZWOJU

Member States are also developing innovative solutions that are relevant to the Sustainable Development agenda. The use of shadow carbon prices to reflect the social cost of greenhouse gas (GHG) emissions in the appraisal of public policy options is becoming more and more common. France has committed itself to carbon-neutral investment with Cohesion Policy funds for the period 2007-13. Assigning carbon "budgets" to departments (UK) is another example. Progress has been made on carbon accounting in firms. Also, results from trials in a number of Member States show that using smart meters can lower energy consumption by up to 10%. Some Member States have developed new systems of energy auditing, including through financial support, which has helped significantly to reduce energy consumption in the building sector. Also, in France "Grenelle de l'Environnement" brought together the government, business and civil society into a high-level debate on new measures for sustainable development.

W niniejszym punkcie przestawiono w skrócie postępy w zakresie siedmiu najważniejszych zadań oraz zagadnień przekrojowych, osiągnięte na szczeblu UE od ostatniego sprawozdania z października 2007 r. Nie chodzi przy tym o wyliczenie wszystkich podjętych działań, lecz o zwrócenie uwagi na najważniejsze inicjatywy w każdej dziedzinie. Sprawozdanie Eurostatu sporządzone w oparciu o unijny zestaw wskaźników zrównoważonego rozwoju (WZR), które zostanie opublikowane jesienią 2009 r., będzie zawierało więcej informacji na temat postępów osiągniętych w praktyce. Niektóre wstępne wnioski z tego sprawozdania[4] już uwzględniono w niniejszym przeglądzie.

3. Policy progress on the EU’s Sustainable Development strategy

Zmiany klimatyczne i czysta energia

This section provides an overview of the progress made at EU level on the seven key challenges and cross-cutting themes since the last report in October 2007. It does not set out to be a comprehensive list of the action taken but merely to highlight the main initiatives in each field. The Eurostat indicator report, based on the EU set of Sustainable Development Indicators (SDIs) to be published later in autumn 2009, will shed more light on progress on the ground. Some preliminary results from this report [4] are already included in this review.

Wprawdzie emisje gazów cieplarnianych na terenie UE rosły w okresie od 2000 r. do 2004 r., lecz tendencja z ostatnich trzech lat była bardziej korzystna i UE jest na dobrej drodze do osiągnięcia celu wyznaczonego w protokole z Kioto. Jeżeli jednak polityka w zakresie zwalczania zmian klimatu nie zostanie szybko wprowadzona w życie na szczeblu światowym, światowe emisje gazów cieplarnianych w 2020 r. będą o co najmniej 60 % wyższe niż w 1990 r.[5]. Wprawdzie udział energii ze źródeł odnawialnych w krajowym zużyciu energii brutto rośnie w szybszym tempie od 2002 r., lecz jest jeszcze daleki od celu wyznaczonego na 2010 r. na poziomie 12 %.

Climate change and clean energy

W ostatnich latach UE pełni przodującą rolę w przeciwdziałaniu zmianom klimatu. W grudniu 2008 r. organy prawodawcze UE zgodziły się w kwestii pakietu klimatyczno-energetycznego[6], w którym UE wyznaczono ambitne cele. UE zobowiązała się jednostronnie do zmniejszenia ogółu emisji na swoim terenie do 2020 r. o 20 % w stosunku do poziomu z 1990 r. oraz do zwiększenia tego celu do poziomu 30 %, gdyby doszło do powszechnego międzynarodowego porozumienia klimatycznego w Kopenhadze w grudniu 2009 r. Wyznaczyła sobie także cel polegający na zwiększeniu o 20 % udziału energii ze źródeł odnawialnych w zużyciu energii do 2020 r. W ramach pakietu wprowadzono m.in. zmiany do dyrektywy w sprawie wspólnotowego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS)[7] oraz przyjęto dyrektywę w sprawie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS)[8] oraz dyrektywę o energii ze źródeł odnawialnych[9]. W ramach pakietu efektywności energetycznej rozbudowano podstawowe prawodawstwo dotyczące efektywności energetycznej w odniesieniu do budynków[10] oraz produktów wykorzystujących energię[11]. Dodatkowe oszczędności energii przyniesie rozszerzenie zakresu stosowania dyrektywy dotyczącej ekoprojektu[12] na produkty związane z energią zgodnie z planem działania na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz zrównoważonej polityki przemysłowej[13]. Zmieniono zasady dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR)[14], by umożliwić wspieranie zrównoważonych systemów energetycznych w budownictwie mieszkaniowym, co stanowiłoby dodatkowy bodziec do inwestycji w tym sektorze. Europejski strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznych (plan EPSTE)[15] przyczynia się do przyspieszenia rozwoju oszczędnych technologii niskoemisyjnych oraz wprowadzania ich do użytku. Podobnie w 2009 r. przyjęto komunikat w sprawie wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) w celu poprawy efektywności energetycznej[16].

Although EU greenhouse gas emissions grew over the period from 2000 to 2004, the trend over the last three years has been favourable and the EU is on track to meet its Kyoto Protocol target. However, if global climate change policies are not applied quickly, global greenhouse gas emissions will be in 2020 at least 60% higher than in 1990 [5]. Even though the share of renewables in gross inland energy consumption has been growing faster since 2002, it is still far from the 2010 target of 12%.

Porozumienie w sprawie pakietu klimatycznego i energetycznego było jednym z ważniejszych osiągnięć w obliczu kryzysu gospodarczego i stanowi ważny wkład UE w wysiłki na rzecz osiągnięcia powszechnego porozumienia w sprawie zmian klimatu w Kopenhadze. Emisje gazów cieplarnianych UE stanowią jednak ograniczoną część emisji światowych. Wprawdzie UE jest na dobrej drodze do osiągnięcia swoich celów w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych wynikających z protokołu z Kioto, światowe emisje CO2 są obecnie o ok. 40 % wyższe niż w 1990 r.[17], który był rokiem bazowym dla ustaleń zawartych w tym protokole. Szacuje się, że aby ograniczyć wzrost średniej temperatury na świecie do mniej niż 2°C w porównaniu z poziomami sprzed okresu industrialnego, światowe emisje gazów cieplarnianych musiałyby zostać ograniczone do 2050 r. o ponad 50 % w stosunku do poziomu z roku 1990[18]. Pomyślne zakończenie międzynarodowych negocjacji w sprawie zmian klimatu w Kopenhadze będzie miało fundamentalne znaczenie dla przyszłego zrównoważonego rozwoju naszej planety w perspektywie długoterminowej.

In recent years, the EU has been at the forefront of the fight against climate change. In December 2008, the EU legislator agreed on a Climate and Energy Package [6] that sets ambitious targets for the EU. The EU committed itself unilaterally to reducing its overall emissions by 20% below 1990 levels by 2020, and to upgrading this effort to a 30% emissions reduction in the event of a comprehensive international climate agreement in Copenhagen in December 2009. It also set itself the target of increasing the share of renewables in energy use to 20% by 2020. As part of the package, the directive on the EU Emission Trading System (ETS) [7] was amended and directives on carbon capture and storage (CCS) [8] and on renewable energy sources [9] were adopted. The Energy Efficiency Package reinforces the key energy efficiency legislation on buildings [10] and energy-using products. [11] Additional energy savings will be provided by the extension of the Ecodesign Directive [12] to energy-related products, in accordance with the sustainable consumption and production/sustainable industrial production (SCP/SIP) Action Plan [13]. The rules governing the European Regional Development Fund (ERDF) have been amended [14] to support sustainable energy in the housing sector, providing a further boost to investment in this sector. The European Strategic Energy Technology Plan [15] (SET-Plan) accelerates the development and deployment of cost-effective low-carbon technologies. Similarly, a Communication on mobilising information and communication technologies (ICT) to improve energy efficiency was adopted in 2009 [16].

Biała księga w sprawie adaptacji do zmian klimatu[19] tworzy podstawy, które będą służyć zmniejszaniu podatności UE na oddziaływanie zmian klimatu, przy czym zwraca się w niej szczególną uwagę na uwzględnianie kwestii adaptacji w najważniejszych dziedzinach polityki UE oraz stosownych środkach politycznych, rozwój bazy wiedzy oraz zacieśnianie współpracy międzynarodowej.

Agreement on the climate and energy package was a major achievement in the light of the economic crisis and provides a significant contribution by the EU to the efforts for achieving a comprehensive climate change agreement in Copenhagen. However, EU greenhouse gas emissions make up only a limited share of global emissions. While the EU is on track to achieve its greenhouse gas emission reduction targets resulting from the Kyoto protocol, global CO2 emissions are today some 40% higher than they were in 1990, the Kyoto base year [17]. It is estimated that in order to limit the average global temperature increase to less than 2°C compared to pre-industrial levels, global greenhouse gas emissions must be reduced to less than 50% of 1990 levels by 2050 [18]. Successful conclusion of the international climate change negotiations in Copenhagen will be key to achieving a long-term sustainable future for our planet.

Zrównoważony transport

The White Paper on Adapting to Climate Change [19] sets a framework to reduce the EU’s vulnerability to the impact of climate change, focusing on integrating adaptation into EU key policy areas and relevant policy measures, building a knowledge base and stepping up international cooperation.

Chociaż tempo wzrostu PKB przekroczyło tempo wzrostu zużycia energii w sektorze transportu, zużycie energii oraz ilości emitowanych gazów cieplarnianych w związku z transportem ciągle rosną. W transporcie osobowym można wprawdzie obserwować oznaki zanikania zależności pomiędzy wielkością przewozów a wzrostem gospodarczym, jednak tempo wzrostu przewozów w transporcie towarowym przewyższa tempo wzrostu PKB. Hałas i zanieczyszczenie powietrza powodowane przez transport stanowią poważne problemy na terenie całej UE i mają poważne skutki dla zdrowia.

Sustainable transport

W ramach pakietu klimatyczno-energetycznego[20] UE jest zobowiązana osiągnąć do 2020 r. cel zakładający pozyskiwanie 10 % energii na zaspokojenie zapotrzebowania paliwowego swojego sektora transportu z odnawialnych źródeł energii (w tym biopaliw, energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych oraz wodoru). Cel ten jest powiązany z wprowadzeniem wiążących kryteriów w zakresie zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do biopaliw w dyrektywie o energii ze źródeł odnawialnych[21] oraz dyrektywie w sprawie jakości paliw[22].

Although GDP growth has exceeded growth in energy consumption by the transport sector, energy consumption and greenhouse gas emissions from transport continue to rise. Whilst signs of decoupling transport volumes from economic growth are visible in passenger transport, freight transport has grown faster than GDP. Noise and air pollution caused by transport remain major issues across the EU, with severe health impacts.

Do najważniejszych osiągnięć politycznych UE należy zaliczyć pakiet w sprawie transportu ekologicznego, który ma uczynić ten sektor bardziej ekologicznym[23], doprowadzić do internalizacji kosztów zewnętrznych[24] oraz ograniczenia hałasu kolejowego[25]. W ramach wspomnianego pakietu przedstawiono wniosek dotyczący pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe[26]. W kwietniu 2009 r. przyjęto rozporządzenie określające wiążące limity emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych[27].

As part of the Climate and Energy Package [20], the EU is committed to sourcing 10% of its transport fuel consumption from renewable energy sources by 2020 (incl. biofuels, renewable electricity and hydrogen). This target is accompanied by binding sustainability criteria for biofuels included in the Renewable Energy Directive [21] and the Fuel Quality Directive [22].

Wśród innych osiągnięć należy wymienić przyjęcie dyrektywy w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego[28], plan działania na rzecz wdrażania inteligentnych systemów transportowych w Europie[29] oraz podjęcie nowych działań w następstwie przyjęcia zielonej księgi na temat mobilności w mieście. Ponadto osiągnięto porozumienie w sprawie uwzględnienia lotnictwa we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji począwszy od 2012 r. Wśród działań w obszarze transportu morskiego należy wymienić przyjęcie pakietu w sprawie bezpieczeństwa morskiego oraz strategię rozwoju transportu morskiego do 2018 r.[30].

Key EU policy developments include the Green Transport Package, which addresses the greening of transport [23], the internalisation of external costs [24] and the abatement of noise from railways [25]. It also included a proposal on internalisation charges for lorries [26]. In April 2009, a regulation setting binding targets for CO2 emissions from new passenger cars was adopted [27].

Przyjęto także wnioski dotyczące nowej dyrektywy w sprawie oznakowania opon[31] oraz rozporządzenia dotyczącego limitów hałasu wywołanego toczeniem się opon, norm w zakresie oporów toczenia oraz stosowania systemów monitorowania ciśnienia w oponach[32].

Further achievements include the adoption of a Directive on the promotion of clean and energy-efficient road transport vehicles, [28] an Action Plan for the deployment of Intelligent Transport Systems [29] and the launch of new actions as a follow-up to the Green Paper on Urban Mobility. Furthermore, agreement was reached on the inclusion of aviation in the EU Emissions Trading Scheme from 2012 onwards. In maritime transport, action includes adoption of the Maritime Safety Package and the Maritime Transport Strategy until 2018 [30].

Przy opracowywaniu polityki UE w dziedzinie transportu niezwykle istotne jest uwzględnienie wszystkich aspektów zrównoważonego rozwoju (takich jak emisje, hałas, użytkowanie gruntów oraz różnorodność biologiczna) oraz oparcie działań na długoterminowej wizji mobilności ludzi i towarów, która jest zgodna z zasadami zrównoważonego rozwoju i obejmuje cały system transportowy[33], oraz na dopełniających ją działaniach na szczeblu UE, a także na szczeblach krajowych i regionalnych.

Proposals for a new Directive on tyre labelling [31] and a regulation concerning tyre rolling noise limits, resistance standards and the use of tyre pressure warning systems [32] have also been adopted.

Zrównoważona konsumpcja i produkcja

In developing EU transport policy, it is essential to take account of all aspects of sustainability (such as emissions, noise, land occupancy and biodiversity) and to base any action on a long-term vision for the sustainable mobility of people and goods that covers the entire transport system [33], and on complementary efforts at EU, national and regional levels.

Zmiany w obszarze zrównoważonej konsumpcji i produkcji przedstawiają się niejednorodnie, przy czym osiągnięto pewien postęp pod względem przełamania zależności między degradacją środowiska naturalnego i korzystaniem z zasobów naturalnych a rozwojem gospodarczym. Modele konsumpcji, zwłaszcza zużycia energii, rozwijają się w wyraźnie niekorzystnym kierunku, natomiast w modelach produkcji widoczne są oznaki pozytywne.

Sustainable consumption and production

Plan działania na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz zrównoważonej polityki przemysłowej[34] przyczyni się do poprawy ekologiczności produktów, a także stymulowania popytu na produkty i technologie produkcji bardziej zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju oraz innowacyjności. Planowi działania towarzyszyły wnioski dotyczące przekształcenia dyrektywy o ekoprojekcie oraz dyrektywy w sprawie etykiet efektywności energetycznej, a także zmiany rozporządzeń w sprawie oznakowania ekologicznego oraz wspólnotowego systemu ekozarządzania i audytu (EMAS)[35]. Handlowcy detaliczni wywierają niezwykle istotny wpływ na wybory dokonywane przez konsumentów. Stworzono w związku z tym forum, które ma działać na rzecz ograniczenia oddziaływania sektora detalicznego na środowisko i zapewnienia konsumentom lepszej informacji.

Changes in sustainable consumption and production show a rather mixed picture, with some progress being achieved in terms of decoupling environmental degradation and the use of natural resources from economic growth. Consumption patterns, mainly regarding energy consumption, however, show clear unfavourable developments, whereas production patterns show positive signs.

Do ważnych inicjatyw w zakresie proekologicznej polityki zamówień publicznych (GPP) należy zaliczyć rozporządzenie w sprawie oznakowania efektywności energetycznej Energy Star [36] oraz komunikat w sprawie zamówień publicznych na rzecz poprawy stanu środowiska[37], w którym zaproponowano cel, do osiągnięcia którego państwa członkowskie miałyby dążyć na zasadzie dobrowolności. Zakłada on, że od 2010 r. 50 % wszystkich procedur przetargowych ma mieć „ekologiczny” charakter. Służby Komisji opracowały kryteria dotyczące GPP w odniesieniu do dziesięciu priorytetowych grup produktów i usług (takich jak transport, gastronomia, budownictwo i urządzenia biurowe), o których zatwierdzenie poproszono państwa członkowskie.

The Sustainable Consumption and Production and Sustainable Industrial Policy (SCP/SIP) Action Plan [34] will help to improve the environmental performance of products, boost demand for more sustainable goods and production technologies and foster innovation. The Action Plan was accompanied by proposals for a recast of the Ecodesign and Energy Labelling Directives and the revision of the Ecolabel and EMAS Regulations. [35] Retailers play a key role in influencing consumer choices, and a Forum has been established with the aim of reducing the environmental footprint of the retail sector and better informing consumers.

Zaobserwowano postępy w realizacji planu działań na rzecz technologii dla środowiska (ETAP), a także w pracach nad metodą pomiaru ekoinnowacyjności. Zmienione wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska przewidują premię w postaci zwiększenia dopuszczalnej intensywności pomocy o 10 punktów procentowych w przypadku inwestycji w innowacje ekologiczne[38]. Dyrektywa dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli[39] jest jednym z podstawowych narzędzi polityki na rzecz zrównoważonej produkcji i ekoinnowacji, którego uzupełnieniem będzie wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych[40].

On Green Public Procurement (GPP), important policy initiatives include the Energy Star Regulation [36] and a Communication on public procurement for a better environment [37], which proposes a voluntary 50% GPP target for Member States to be reached as from 2010. The Commission services have developed GPP criteria for ten priority product and service groups (such as transport, food, construction and office equipment), which Member States have been invited to endorse.

W 2008 r. zaczął obowiązywać sztandarowy akt prawny Unii Europejskiej dotyczący chemikaliów określany skrótem REACH, a swoją działalność rozpoczęła Europejska Agencja Chemikaliów. Poza tym weszły także w życie nowe zasady dotyczące klasyfikacji, etykietowania i opakowywania chemikaliów.

Implementation of the Environmental Technologies Action Plan (ETAP) has progressed, as has work on eco-innovation measurement. The revised environmental State Aid Guidelines provide a 10% bonus on maximum aid intensity on eco-innovation investments [38]. The Integrated Pollution Prevention and Control (IPPC) Directive [39] is a key tool towards sustainable production and eco-innovation, which will be further strengthened with the proposal of a Directive on Industrial Emissions [40].

Ochrona zasobów naturalnych i gospodarowanie nimi

In 2008, the EU's flagship chemicals legislation REACH became operational with the new European Chemicals Agency (ECHA) taking up its work. New rules on classification, labelling and packaging of chemicals have also come into force.

Wprawdzie obserwuje się korzystne zmiany w zakresie stanu wód i powietrza oraz wykorzystania tych zasobów, działalność człowieka stanowi w dalszym ciągu zagrożenie dla różnorodności biologicznej oraz obszarów przyrodniczych.

Conservation and management of natural resources

Popyt na zasoby naturalne na świecie rośnie w szybkim tempie i będzie dalej się zwiększał w związku ze wzrostem liczby ludności na świecie, która ma osiągnąć 9 mld do 2050 r. Szacuje się, że taki wzrost demograficzny, rozpatrywany w kategoriach wpływu na środowisko, przekroczyłby możliwości planety w perspektywie długoterminowej o 30 %[41].

Whilst there have been positive developments in the status and use of water and air, human activity continues to threaten biodiversity and areas of natural land.

Na całym świecie obserwuje się spadek różnorodności biologicznej i nie ma oznak wskazujących, że tendencja ta ulega odwróceniu lub spowolnieniu. Jest mało prawdopodobne, by UE osiągnęła swój cel na 2010 r. w zakresie powstrzymania spadku różnorodności biologicznej[42]. Przez dziesięciolecia europejskie stada ryb były przeławiane[43]. Roczna utrata funkcji ekosystemu szacowana jest na równowartość 50 mld EUR, natomiast do 2050 r. skumulowany spadek poziomu dobrobytu może sięgnąć 7 % PKB[44].

Global demand for natural resources is growing fast, and will continue to increase due to the growth of the population, which is expected to reach 9 billion people by 2050. Measured by the ecological footprint, it is estimated that this would be 30% more than the planet can sustain in the long term [41].

W porównaniu z poprzednimi latami ekosystemy leśnie w UE charakteryzują się stabilnością, lecz są coraz bardziej narażone na różne zagrożenia takie jak burze, pożary, ataki organizmów szkodliwych lub inne niekorzystne czynniki związane ze zmianami klimatu. Wraz ze zmianami klimatu obserwuje się ciągłe pogarszanie się jakości gleb. Ogólnie należy podkreślić istotne znaczenie funkcji ekosystemu w tym kontekście, ponieważ przyczyniają się one do łagodzenia ekstremalnych zjawisk pogodowych, łagodzenia skutków zjawisk pogodowych oraz do zachowania różnorodności biologicznej.

Biodiversity is in decline globally and there is no sign of a reversal or slowing down of this trend. The EU is unlikely to meet its 2010 target of halting biodiversity loss [42]. European fish stocks have been overfished for decades [43]. The annual loss of ecosystem services is estimated equivalent to €50 billion, while by 2050 the cumulated welfare losses were estimated equivalent to 7% of GDP [44].

Wśród inicjatyw UE należy wymienić inicjatywę UE na rzecz surowców[45], w ramach której zaproponowano zintegrowaną strategię rozwiązywania różnych problemów związanych z dostępem do surowców, w tym surowców wtórnych, które można pozyskiwać w UE poprzez rozwinięcie systemu recyklingu i zwiększenie jego efektywności. W listopadzie 2007 r. zainaugurował swoją działalność międzynarodowy panel ds. zrównoważonego wykorzystywania zasobów naturalnych[46], utworzony przez Komisję wspólnie z Programem Ochrony Środowiska Narodów Zjednoczonych (UNEP). Opracowano nowe przepisy dotyczące wprowadzania do obrotu nasion oraz materiału rozmnożeniowego, by przyczynić się do powstrzymania utraty różnorodności biologicznej[47].

Compared to previous years, forest ecosystems in the EU are stable but increasingly exposed to challenges, such as storms, fires, pests and other harmful impacts related to climate change. Soil quality continues to deteriorate with climate change. In general, eco-system services are important in this context as they also help to moderate weather extremes and lessen the impacts of weather and to maintain biodiversity.

Zmieniona dyrektywa ramowa w sprawie odpadów[48] jest ważnym krokiem w kierunku lepszego gospodarowania zasobami materiałowymi oraz zwiększenia wydajności zasobów w UE. Wyjaśniono w niej pewne podstawowe pojęcia, jak hierarchia odpadów, zapobieganie powstawaniu odpadów oraz wprowadzenie do polityki w sprawie odpadów podejścia opartego na cyklu życia. W dyrektywie określono istotne cele w zakresie recyklingu odpadów na rok 2020: recycling 50 % odpadów z gospodarstw domowych oraz 70 % odpadów budowlanych i rozbiórkowych .

EU initiatives include the EU Raw Materials Initiative [45], which proposed an integrated strategy to deal with the various challenges related to access to raw materials, including secondary raw materials that can be obtained in the EU through more and better recycling. The International Panel for Sustainable Resource Management [46] was inaugurated in November 2007 by UNEP and the Commission. New legislation on marketing seed and propagating material has been prepared to contribute to halting the loss of biodiversity [47].

Państwa członkowskie podjęły określone działania w celu ochrony różnorodności biologicznej poprzez wdrożenie dyrektywy dotyczącej ptaków i dyrektywy o ochronie siedlisk. Natomiast sieć Natura 2000 nie jest jeszcze gotowa; to samo dotyczy odpowiednich zasad gospodarowania dotyczących gatunków i siedlisk.

The revised Waste Framework Directive [48] is an important stepping stone to help the EU move towards better management of material resources and improved resource efficiency. It clarifies the basic concepts such as the waste hierarchy, the prevention of waste, and the incorporation of life-cycle thinking. The Directive lays down important targets for the recycling of waste for the year 2020: 50% for household waste recycling and 70% for construction and demolition waste.

Do najważniejszych działań w zakresie gospodarki wodnej należy zaliczyć dalsze prace związane z wdrożeniem ramowej dyrektywy wodnej oraz polityki wspólnotowej w związku z niedoborem wody i suszami[49]. Cel dyrektywy, jakim jest osiągnięcie dobrego stanu środowiska wszystkich wód do 2015 r., stanowi istotne wyzwanie, ponieważ większość zbiorników wodnych w UE może nie spełnić celów określonych w dyrektywie, jeżeli nie zostaną podjęte żadne działania. Uzupełnieniem ramowej dyrektywy wodnej jest dyrektywa określająca środowiskowe normy jakości dla licznych substancji priorytetowych[50].

Member States have taken specific actions to protect biodiversity through the implementation of the Birds and Habitats directives. However, the completing of the Natura 2000 network is pending, as well as appropriate management for species and habitats.

Zintegrowana polityka morska wprowadzona w październiku 2007 r. wyznacza wspólne ramy dla wszystkich kwestii związanych z polityką morską UE. W ramach tej polityki wprowadzono instrumenty o charakterze przekrojowym, aby zagwarantować poszanowanie zasad zrównoważonego rozwoju przy korzystaniu ze środowiska morskiego (oceanów, mórz i wybrzeża). W obszarze polityki morskiej podjęto liczne inicjatywy sektorowe[51]. Strategie dotyczące basenów morskich dla Oceanu Arktycznego, Morza Bałtyckiego i Morza Śródziemnego uwzględnią specyficzną problematykę każdego z tych zbiorników wodnych.

Key action on water management includes continued implementation of the Water Framework Directive and the Community policy on water scarcity and droughts [49]. The objective of the Directive, achieving good environmental status of all waters by 2015, poses an important challenge as the majority of water bodies in the EU have been identified as at risk of failing to meet the objectives of the directive if no action is taken. The Water Framework Directive has been completed by way of a directive setting environmental quality standards for a number of priority chemicals [50].

W zielonej księdze w sprawie reformy wspólnej polityki rybołówstwa[52] przedstawiono sytuację rybołówstwa w Europie oraz wnioski z analizy obecnej polityki w tej dziedzinie. Dokument ten inicjuje debatę publiczną na temat możliwości zapewnienia zrównoważonego charakteru i rentowności rybołówstwa w perspektywie długoterminowej i stanowi zachętę do takiej debaty.

The Integrated Maritime Policy, launched in October 2007, sets a common framework for all EU maritime policy issues and introduced cross-cutting tools to ensure that use of the marine environment (oceans, seas and coastlines) is genuinely sustainable. There has been significant progress on sectoral policy initiatives in the maritime sphere [51]. Sea basin strategies for the Arctic Ocean, the Baltic Sea and the Mediterranean will address the specific challenges of these bodies of water.

Zdrowie publiczne

The Green Paper on the reform of the Common Fisheries Policy (CFP) [52] outlines the state of Europe's fisheries and analyses the current CFP. It triggers and encourages public debate on how to ensure the long-term sustainability and viability of fisheries.

Ogólne zmiany w dziedzinie zdrowia w UE mają charakter niejednorodny. Liczba przewidywanych lat życia w dobrym zdrowiu dla Europejczyków powoli, lecz systematycznie wzrasta. Poprawa stanu zdrowia manifestuje się spadkiem śmiertelności wskutek chorób przewlekłych i samobójstw. Spada także liczba poważnych wypadków przy pracy. Ludzie są jednak bardziej narażeni na zanieczyszczenie powietrza, wzrasta produkcja toksycznych chemikaliów i pojawiają się coraz to nowe wyzwania.

Public health

Strategia UE w dziedzinie zdrowia[53] przyjęta w październiku 2007 r. stworzyła możliwości zastosowania całościowego podejścia do działań na rzecz postępów i zapewnienia bardziej zrównoważonego modelu życia obywateli UE.

The overall development of health in the EU is rather mixed. The number of years that Europeans are expected to live in a healthy condition is slowly but steadily increasing. Improvements in health are visible in falling death rates due to chronic diseases and suicides. There are also fewer serious accidents at work. However, there is more exposure to air pollution and more production of toxic chemicals, and new challenges emerge.

Działania na rzecz promocji zdrowia, ograniczenia dysproporcji w zakresie ochrony zdrowia oraz poprawy ochrony przed zagrożeniami dla zdrowia obejmują działania w zakresie poważnych i przewlekłych chorób, takich jak nowotwory oraz choroby rzadkie. Podjęto kilka inicjatyw politycznych dotyczących takich kwestii, jak: zdrowie psychiczne, alkoholizm, otyłość i palenie tytoniu, oraz mających na celu zwalczanie wirusa HIV/AIDS. Wskaźniki zdrowotne Wspólnoty Europejskiej stanowią źródło informacji o stanie zdrowia[54], w szczególności wskaźnik lat zdrowego życia, a także o czynnikach mających wpływ na zdrowie i zanieczyszczenie środowiska, związanych ze stylem życia.

The adoption of the EU Health Strategy [53] in October 2007 delivered a holistic approach to achieving progress and sustainability in the lives of EU citizens.

Nowe ramy prawne dotyczące zrównoważonego stosowania pestycydów zostały przyjęte przez Parlament Europejski i Radę[55]. Przyniosą one znaczną poprawę w zakresie ochrony środowiska i bezpieczeństwa. Istniejący wspólnotowy system ochrony zdrowia roślin podlega obecnie ocenie i aktualizacji[56].

Action to promote good health, reduce health inequalities and improve protection against health threats has included work on major and chronic diseases, such as cancer and rare diseases. Several policy initiatives focused on mental health, alcohol, obesity and tobacco, and on combating HIV/AIDS. The European Community Health Indicators (ECHI) [54] provide information on health status, including the Healthy Life Years (HLY) indicator, and on lifestyle-related determinants of health and environmental pollution.

Wprowadzony w UE nowy system zezwoleń na dodatki paszowe[57] jest jednym z czynników stymulujących innowacyjność w sektorze paszowym oraz poprawę współczynników pokarmowych paszy. Plan działania w celu wdrożenia nowej strategii w zakresie zdrowia zwierząt[58] obejmuje kilka inicjatyw mających na celu utrzymanie zrównoważonego wysokiego poziomu standardów zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego. Odnotowano postępy w zakresie ochrony i dobrostanu zwierząt.

A new legislative framework on the sustainable use of pesticides has been agreed by the European Parliament and the Council [55]. It will represent a significant improvement in terms of environmental protection and safety. The existing Community Plant Health Regime (CPHR) is currently evaluated and updated [56].

Komisja przyczynia się także do poprawy w zakresie zdrowia dzięki badaniom naukowym finansowanym przez UE oraz zaawansowanym usługom w zakresie e-zdrowia, na przykład poprzez propagowanie stosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych w europejskich systemach ochrony zdrowia.

The new EU regime for the authorisation of feed additives [57] is one of the driving forces for innovation in the feed sector and improvement of the feed conversion ratio. The Action Plan implementing the new Animal Health Strategy [58] includes several initiatives to maintain a sustainable high level of animal and public health standards. The work on the protection and welfare of animals has progressed.

W 2009 r. Komisja zainicjowała działania w ramach inicjatywy „Zdrowie młodzieży”, która ma służyć poprawie zdrowia i dobrej kondycji młodych ludzi. Komisja kontynuowała także współpracę ze Światową Organizacją Zdrowia dotyczącą takich kwestii, jak: zmiany klimatu, jakość powietrza w pomieszczeniach, ograniczanie użycia tytoniu oraz zapobieganie urazom.

The Commission also contributes to better health through EU-funded research and advanced e-health services, e.g. by fostering the use of ICT in European health systems.

Włączenie społeczne, demografia i migracja

In 2009, the Commission launched a Youth Health Initiative, which sets out to improve the health and well-being of young people. The Commission also continued to work with the World Health Organisation (WHO) on issues such as climate change, indoor air quality, tobacco control and injury prevention.

Liczba gospodarstw domowych dotkniętych bezrobociem, nierówności w dochodach oraz bezrobocie długotrwałe uległy zmniejszeniu, lecz liczba osób pracujących, a mimo to żyjących w ubóstwie oraz ogólne zagrożenie ubóstwem nie uległy zmianie. Cel zakładający osiągnięcie do 2010 r. poziomu przynajmniej 50 % osób starszych pozostających w stanie zatrudnienia zostanie prawdopodobnie osiągnięty, lecz osiągnięcie do 2010 r. celu zakładającego opóźnienie wieku przechodzenia na emeryturę do 65 roku życia jest mało prawdopodobne. Tendencje demograficzne wskazują, że liczebność populacji w wieku produkcyjnym w UE-27 zacznie się obniżać od 2013 r. i zmniejszy się do ok. 39 mln (12 %) do 2050 r. w porównaniu z rokiem 2008[59].

Social inclusion, demography and migration

Ważnym wyzwaniem pozostaje jak najlepsze wykorzystanie potencjału demograficznego Europy: zwiększenie wskaźników zatrudnienia, produktywności oraz pomyślna integracja migrantów. Konieczne są dalsze wysiłki w celu zwalczania przejawów dyskryminacji migrantów.

The number of jobless households, income inequality and long-term unemployment have all been reduced, but the number of working poor and the overall risk of poverty have not changed. The target of having at least half of older workers in employment by 2010 is likely to be achieved but the target of delaying the average age of retirement to 65 years by 2010 is unlikely to be achieved. Demographic trends indicate that the working-age population in the EU-27 will start to fall by 2013, and will decrease by around 39 million (12 %) by 2050 compared to 2008 [59].

Do postępów politycznych zaliczyć należy także zalecenie Komisji w sprawie aktywnej integracji osób wykluczonych z rynku pracy przyjęte w październiku 2008 r. Reformy przeprowadzane przez państwa członkowskie w dziedzinie włączenia społecznego i ochrony socjalnej są wspierane przy pomocy otwartej metody koordynacji. UE wykorzystuje środki z funduszy strukturalnych na wspieranie państw członkowskich w ich wysiłkach mających na celu zwalczanie ubóstwa oraz realizację polityki włączenia społecznego. W latach 2007-2013 na ten cel przeznaczonych zostanie ok. 10 mld EUR.

An important challenge remains to make the most of Europe’s demographic potential: raising employment rates, productivity and successful integration of migrants. Further efforts are needed to combat discrimination against migrants.

W związku z Europejskim Forum Demograficznym w 2008 r. opublikowano drugi raport demograficzny[60]. Utworzono europejski sojusz na rzecz rodzin oraz nową rządową grupę doradczą, która zajmie się kwestiami demograficznymi.

Policy progress includes a Commission Recommendation on the active inclusion of people excluded from the labour market in October 2008. Member States' reforms in the fields of social inclusion and social protection have been promoted within the Open Method of Coordination. The EU Structural Funds support Member States in their efforts to tackle poverty and social exclusion. Over the 2007-2013 period, some €10 billion is being allocated for this purpose.

Sprawozdanie Komisji na temat starzenia się społeczeństwa z 2009 r.[61] stanowi efekt dogłębnej analizy wpływu starzenia się społeczeństwa na budżet i gospodarkę w dłuższej perspektywie do 2060 r.

The second Demography Report [60] was published in conjunction with the European Demographic Forum in 2008. A European Alliance for Families and a new government advisory group on demographic issues were created.

W ramach planu działania w sprawie komfortowego funkcjonowania osób starszych w społeczeństwie informacyjnym przyjęto program działania na rzecz badań naukowych w dziedzinie nowoczesnych technologii w służbie osobom starszym[62]. Na program ten przeznaczono około 150 mln EUR.

The Commission's 2009 Ageing Report [61] takes an in-depth look at the economic and budgetary impact of an ageing population over the long-term until 2060.

W dziedzinie migracji UE działa także na rzecz usprawnienia systemu zarządzania przepływami migracyjnymi, koordynacji polityki integracyjnej realizowanej przez poszczególne kraje oraz zwalczania nielegalnej migracji. W ramach realizacji planu polityki w dziedzinie legalnej migracji przedstawiono wnioski legislacyjne mające na celu harmonizację procedur przyjmowania migrantów, a także kryteriów i praw niektórych kategorii obywateli państw trzecich[63]. Niebieska karta UE dla migrantów o wysokich kwalifikacjach stała się rzeczywistością[64]. Zwalczanie nielegalnej imigracji nabrało dynamiki dzięki przyjęciu dyrektywy w sprawie powrotu nielegalnych imigrantów z państw trzecich oraz dyrektywy przewidującej sankcje wobec pracodawców zatrudniających obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium UE[65].

As part of the Action Plan on Ageing Well in the Information Society, an Action Programme for Research in Ambient Assisted Living (AAL) has been adopted [62]. Some €150 million has been allocated to the programme.

Opracowano podręczniki dotyczące integracji, przeznaczone dla decydentów politycznych i praktyków, a także stworzono uniwersalną europejską stronę internetową poświęconą całości zagadnień związanych z integracją[66] oraz Europejskie Forum Integracji. Wysiłki państw członkowskich są wspierane z Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich – na lata 2007-2013 przydzielono na ten cel 825 mln EUR.

On migration, the EU is also working to improve the management of migration flows, to coordinate national integration policies and to combat illegal migration. As part of the implementation of the policy plan on legal migration, legislative proposals have been presented to harmonise the admission procedures, criteria and rights of certain categories of third-country nationals [63]. The 'EU Blue Card' for highly qualified migrants has become a reality [64]. The fight against illegal immigration has been stepped up through the adoption of the "Return Directive" and a Directive providing for sanctions against employers of illegally-staying third-country nationals [65].

Komunikat w sprawie wspólnej polityki imigracyjnej dla Europy[67] oraz Europejski pakt o imigracji i azylu[68] stanowią fundament spójnego podejścia w przyszłości. Rada Europejska postanowiła także ze swojej strony odbywać coroczną debatę na temat polityki imigracyjnej i azylowej począwszy od czerwca 2010 r.

Handbooks on integration for policy-makers and practitioners have been produced and a one-stop-shop European website on integration [66] and a European Integration Forum established. Member States’ efforts are being supported by the European Fund for Integration, with €825 million allocated for the period 2007-2013.

Wyzwania w zakresie globalnego ubóstwa i zrównoważonego rozwoju

The Communication on a Common Immigration Policy for Europe [67] and the European Pact on Immigration and Asylum [68] laid the ground for a coherent approach in the future. The European Council has also decided, for its part, to hold an annual debate on immigration and asylum policies, starting in June 2010.

W 2008 r. UE zdołała odwrócić tendencję spadkową w przepływach środków w ramach oficjalnej pomocy rozwojowej, odnotowaną w 2007 r. Pomimo tendencji zwyżkowej perspektywy na najbliższe lata wydają się niezbyt obiecujące, ponieważ wiele państw członkowskich jest bardzo dalekich od osiągnięcia indywidualnych celów pośrednich przewidzianych na 2010 r.[69]. Większość innych wskaźników dotyczących globalizacji handlu, środków na finansowanie zrównoważonego rozwoju oraz zarządzania zasobami na szczeblu światowym przedstawia się korzystnie.

Global poverty and sustainable development challenges

Niezbędne jest angażowanie partnerów z krajów trzecich w działania na rzecz sprostania wyzwaniom w zakresie zrównoważonego rozwoju. UE kontynuuje współpracę z krajami i regionami trzecimi, zarówno na zasadzie dwustronnej, jak i w ramach procesów wielostronnych, takich jak G8, Komisja ds. Zrównoważonego Rozwoju, Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) oraz inne stosowne organy Narodów Zjednoczonych, a także OECD. Na posiedzeniu Komisji ds. Zrównoważonego Rozwoju, które odbyło się w maju 2009 r., uzgodniono, że osiągnięcie celu, jakim jest zagwarantowanie bezpieczeństwa zaopatrzenia w żywność w perspektywie długoterminowej, wymaga uwzględnienia w przyszłej polityce pewnych zagadnień z dziedziny środowiska, takich jak zapotrzebowanie na wodę w rolnictwie, wylesianie, potrzeby związane z koniecznością adaptacji do zmian klimatu oraz degradacji gleby, stosowanie metod opartych na podejściu naukowym oraz korzystanie z wiedzy lokalnej.

In 2008, the EU reversed the downward trend in ODA flows registered in 2007. Despite this upward trend, the outlook for the coming years appears rather problematic as many Member States are far removed from the 2010 individual milestones [69]. Most other indicators on globalisation of trade, financing for sustainable development and global resource management, display favourable trends.

Nawiązano dialog na wysokim szczeblu w sprawach dotyczących środowiska z wieloma krajami, w szczególności Brazylią, Chinami, Indiami, Rosją, Meksykiem oraz Republiką Południowej Afryki. Podobny dialog jest już prowadzony z Australią, Kanadą, Japonią oraz Stanami Zjednoczonymi. Rozwinięto także struktury ściślejszej współpracy z kilkoma krajami, takimi jak np. Indie i Chiny. Ponadto uzgodniono wspólne deklaracje w sprawie zmian klimatu z Karaibskim Forum Państw AKP, Forum Wysp Pacyfiku oraz Unią Afrykańską, a także podpisano wspólną deklarację AKP-UE.

Engaging third-country partners to address global sustainable development challenges is indispensable. The EU continues to cooperate with third countries and regions, both bilaterally and in the context of multilateral processes, such as the G8, the United Nations Commission on Sustainable Development (CSD), UNEP and other relevant UN bodies, and the OECD. The meeting of the CSD in May 2009 agreed that to achieve long-term food security, there is a need for future policies to take into account environmental concerns, such as water demand in agriculture, deforestation, soil degradation and climate change adaptation needs, employing science-based approaches and local indigenous knowledge.

Dialog i współpraca z partnerami w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa służą propagowaniu celów w zakresie zrównoważonego rozwoju. W tym względzie współpraca regionalna uległa zacieśnieniu dzięki Unii dla Śródziemnomorza, synergii czarnomorskiej oraz partnerstwu wschodniemu.

High level dialogue on the environment has been established with numerous countries, notably Brazil, China, India, Russia, Mexico and South Africa. Similar dialogue already exists with Australia, Canada, Japan and the United States. More expanded cooperation frameworks have been developed with a number of countries, such as India and China. Furthermore, Joint Declarations on Climate Change have been agreed with the Caribbean Forum, the Pacific Islands Forum and the African Union, and a Joint ACP-EU Declaration was signed.

Wśród inicjatyw w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju, przyczyniających się do realizacji celów w zakresie zrównoważonego rozwoju, należy wymienić komunikat w sprawie strategii UE na rzecz wspierania działań zmniejszających ryzyko związane z klęskami żywiołowymi w krajach rozwijających się[70], Strategiczne ramy europejskie na rzecz międzynarodowej współpracy naukowo-technicznej[71], dokument roboczy służb Komisji w sprawie lepszego uwzględniania zagadnień z dziedziny środowiska we współpracy na rzecz rozwoju[72] oraz porozumienia w ramach inicjatywy na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa. W tym miejscu należy wymienić dobrowolną umowę partnerską zawartą z Demokratyczną Republiką Konga oraz negocjacje z kilkoma innymi krajami.

Dialogue and cooperation with European Neighbourhood Policy partners promotes sustainable development objectives. In this respect, regional cooperation has been reinforced through the Union for the Mediterranean, the Black Sea Synergy and the Eastern Partnership.

Edukacja i szkolenia

In the development cooperation area, initiatives contributing to the objectives of sustainable development include a Communication on an EU strategy for supporting disaster risk reduction in developing countries [70], a Strategic European Framework for International Science and Technology Cooperation [71], a Staff Working Document on Improving environmental integration in development cooperation [72], and agreements within the Forest Law Enforcement, Governance and Trade (FLEGT) initiative. These include a Voluntary Partnership Agreement concluded with Congo Brazzaville and negotiations with several other countries.

Odsetek osób z niskim poziomem wykształcenia zmniejszył się we wszystkich grupach wiekowych. Wzrost liczby osób biorących udział w działaniach związanych z uczeniem się przez całe życie oraz spadek liczby osób przedwcześnie kończących naukę szkolną nie są na tyle dynamiczne, aby możliwe było osiągnięcie wyznaczonych celów.

Education and training

Edukacja i szkolenia stanowią niezbędny fundament zrównoważonego rozwoju. Komisja zachęca państwa członkowskie do wysiłków, które zmierzałyby do przyjęcia bardziej strategicznego podejścia do kwestii wymiany wiedzy i dobrej praktyki w celu stymulowania edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju. Prowadzony przez Komisję wykaz innowacyjnych praktyk stosowanych w państwach członkowskich oraz państwach EOG świadczy o istotnej roli, jaką odgrywa edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju[73].

The prevalence of low educational attainment has diminished in all age groups. However, the increase in people involved in life-long learning activities and the reduction in the number of early school-leavers are not happening fast enough to meet the specific targets.

Komunikat Komisji pt. „Aktualizacja strategicznych ram współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia i szkolenia”[74] będzie wytyczał kierunki współpracy w tej dziedzinie na szczeblu europejskim do 2020 r. Program „Uczenie się przez całe życie” na lata 2007-2013 jest podstawowym narzędziem zwiększania roli systemów edukacji i szkolenia w tym procesie.

Education and training build the critical foundation for sustainable development. The Commission encourages Member States in their efforts to develop more strategic approaches to sharing knowledge and good practice in a bid to stimulate Education for Sustainable Development (ESD). A Commission Inventory of innovative practices in Member States and EEA countries highlights the importance of ESD [73].

Badania naukowe i rozwój

The Commission's "Updated strategic framework for European cooperation in education and training" [74] will guide European level cooperation in this field to 2020. The "Lifelong Learning Programme 2007-2013" is a prime tool for developing the role of education and training systems.

Dane Eurostatu wskazują, że udział wydatków krajowych brutto na badania i rozwój w stosunku do PKB zmalał z 1,85 % w 2000 r. do 1,83 % w 2007 r. Oznacza to oddalanie się od celu, jaki wyznaczono dla UE na 2010 r., na poziomie 3 %.

Research and development

Jednym z najważniejszych celów siódmego programu ramowego na rzecz badań i rozwoju technologicznego na lata 2007-2013 (7. PR) jest przyczynianie się do zrównoważonego rozwoju. W 2007 r. i 2008 r. około 44 % łącznego budżetu na wspólne badania przeznaczono na projekty związane ze zrównoważonym rozwojem. Dwie spośród wspólnych inicjatyw technologicznych ustanowionych w ramach 7. PR: „Czyste niebo” oraz „Technologie ogniw paliwowych i technologie wodorowe” mają również związek ze zrównoważonym rozwojem. Łączny wkład finansowy UE wynosi 1,3 mld EUR. Ponadto w europejskim planie naprawy gospodarczej Komisja zaproponowała trzy znaczące partnerstwa publiczno-prywatne, których działalność będzie dotyczyła trzech zagadnień o fundamentalnym znaczeniu z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju: „ekologiczne samochody”, „budynki efektywne energetycznie” oraz „fabryki jutra”. Komisja dba o to, by cała europejska przestrzeń badawcza identyfikowała się z celami w zakresie zrównoważonego rozwoju. Wyzwanie na przyszłość polega natomiast na tym, by wykorzystać obiecujące pierwsze kroki i dążyć do tego, by badania naukowe w coraz większym stopniu służyły zrównoważonemu rozwojowi.

According to Eurostat data, the share of gross domestic expenditure on R&D in GDP decreased between 2000 and 2007 from 1.85% to 1.83%. This indicator thus shows a move away from the EU target of 3% by 2010.

Instrumenty finansowe i ekonomiczne

One of the key objectives of the Seventh Framework Programme for Research and Technological Development for the period of 2007-2013 (FP7) is to contribute to sustainable development. In 2007 and 2008, around 44% of the total budget devoted to cooperative research was allocated to sustainable development-related projects. Two of the Joint Technology Initiatives (JTI) established under FP7, "Clean Sky" and the "Hydrogen and Fuel Cells", are also linked to sustainability. The total EU contribution amounts to €1.3 billion. Moreover, in the European economic recovery plan, the Commission proposed three major public-private partnerships (PPPs) around three key issues for sustainability: "green cars", "energy-efficient buildings", and "factories of the future". The Commission is striving to ensure that the whole European Research Area is responsive to sustainable development objectives. The challenge ahead is to build on the promising first steps and to enhance the contribution of research to sustainable development.

W obszarze polityki spójności UE inwestuje środki w działania mające na celu propagowanie zrównoważonego rozwoju poprzez spajanie inicjatyw z dziedziny zrównoważonego rozwoju w krajowe i regionalne strategie rozwoju. W okresie programowania 2007-2013 dzięki tej polityce wspierano działania związane z najważniejszymi wyzwaniami i zagadnieniami o charakterze przekrojowym. Na przykład w latach 2007-2013 wydatki na środowisko wyniosą 105 mld EUR, tj. 30 % łącznej kwoty 347 mld EUR przeznaczonej na fundusze służące realizacji polityki spójności. Polityka spójności przyczynia się także do opracowywania mechanizmów polityki, takich jak podejście oparte na programowaniu oraz zarządzanie wieloszczeblowe, które służą propagowaniu idei zrównoważonego rozwoju w ramach struktur zarządzania programami oraz zachęcają regiony do realizacji założeń zrównoważonego rozwoju.

Financing and economic instruments

Nadal istnieją jeszcze możliwości uwzględnienia celów i zasad strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju w polityce spójności, by móc sprostać nowym wyzwaniom w zakresie zrównoważonego rozwoju, przed którymi staje UE, np. wyzwaniom związanym ze zmianami demograficznymi oraz zmianami klimatu. Polityka spójności umożliwia zarówno łagodzenie ich skutków, w szczególności poprzez wsparcie działań na rzecz przestawienia gospodarki na technologie niskoemisyjne, jak i działania dostosowawcze.

In the area of cohesion policy, the EU invests in action to promote sustainable development by integrating sustainable development initiatives into national and regional development strategies. In the 2007-2013 programming period, this policy has continued to support key challenges and cross-cutting themes. For example, in the period 2007-13, €105 billion, or 30% of the total €347 billion allocation for Cohesion Policy Funds, will be spent on the environment. Cohesion policy also promotes the development of policy mechanisms, such as the programming approach and multi-level governance, that support sustainable development within programme management structures and encourage regions to pursue sustainable development.

Komisja stara się stopniowo lecz powszechnie wycofywać dotacje prowadzące do szkodliwych skutków dla środowiska ze swojej polityki sektorowej, np. poprzez reformę polityki rybołówstwa, a także w ramach ocena funkcjonowania reformy WPR.

There is scope for further integration of the goals and principles of the EU SDS into cohesion policy to enable it to address the new sustainable development challenges faced by the EU, e.g. challenges of demographic change and climate change. Cohesion policy can help both to mitigate, particularly through supporting the shift to a low-carbon economy, and to adapt.

Komisja przyjęła także nowe wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska[75], w których wyważono potrzebę zapewnienia bardziej widocznej poprawy stanu środowiska oraz potrzebę zminimalizowania zakłóceń konkurencji, ułatwiając w ten sposób państwom członkowskim zastosowanie odpowiednich instrumentów polityki oraz finansowanie ekoinnowacji.

The Commission has been mainstreaming the progressive removal of environmentally harmful subsidies into its sectoral policies, e.g. through the reform of fisheries policy and as part of the CAP health check.

Konsultacje społeczne, które zapoczątkowało opublikowanie zielonej księgi z 2007 r. na temat instrumentów rynkowych na potrzeby polityki w zakresie ochrony środowiska i w dziedzinach pokrewnych, wykazały, że istnieje znaczne zainteresowanie dalszym wykorzystaniem instrumentów rynkowych[76].

The Commission has also adopted new State aid guidelines on environmental protection [75], which will strike a balance between delivering larger environmental benefits and minimising distortion of competition, thus helping Member States to introduce the right policy instruments and finance eco-innovation.

4. PRZYSZłOść KONCEPCJI ZRÓWNOWAżONEGO ROZWOJU

The public consultation launched via the 2007 Green Paper on the use of market-based instruments for environmental and related policy purposes showed that there was a considerable interest in further use of market-based instruments [76].

Mijają trzy lata od wdrożenia strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju, nadchodzi więc dobry moment na to, by zastanowić się nad przyszłością tej strategii.

4. Taking sustainable development into the future

Na szczeblu UE koncepcja zrównoważonego rozwoju jest propagowana i monitorowana przede wszystkim w kontekście polityki UE w poszczególnych dziedzinach, a sama strategia na rzecz zrównoważonego rozwoju odgrywa fundamentalną rolę w propagowaniu ogólnego celu polegającego na wdrożeniu założeń zrównoważonego rozwoju. Strategia UE na rzecz zrównoważonego rozwoju okazuje się również pomocna przy opracowywaniu strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju na szczeblu krajowym i regionalnym. Obecnie prawie wszystkie państwa członkowskie UE dysponują własnymi krajowymi strategiami na rzecz zrównoważonego rozwoju, zgodnie z zaleceniami międzynarodowymi w zakresie najlepszej praktyki[77]. Niedawno opublikowane opracowanie, zlecone przez Komitet Regionów[78], zawiera szczegółową analizę wspomnianych strategii krajowych.

Three years into the implementation of the EU SDS is a good time to reflect on how the strategy could be taken into the future.

Różnym zainteresowanym podmiotom trudno było zrozumieć, dlaczego istnieje kilka przekrojowych strategii priorytetowych na szczeblu UE, takich jak strategia lizbońska na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia oraz strategia UE na rzecz zrównoważonego rozwoju. Innym przykładem strategii przekrojowych może być pakiet w sprawie zmian klimatu i pakiet energetyczny, a także zintegrowana polityka morska. Strategia lizbońska ma charakter dynamiczny i uwzględnia zagadnienie zrównoważonego rozwoju (zmiany klimatu, energia, zrównoważony rozwój w dziedzinie finansów i zrównoważony rozwój społeczny). Strategia UE na rzecz zrównoważonego rozwoju ma charakter długoterminowy i stanowi dobrą podstawę, która wytycza kierunek ogólnych zmian w perspektywie długofalowej oraz umożliwia ich podsumowywanie, a także stanowi zachętę do perspektywicznego spojrzenia na kwestię zrównoważonego rozwoju, a jednocześnie zobowiązuje do działań politycznych w perspektywie krótkoterminowej. Łączenie strategii przekrojowych nie wydaje się jednak dobrym rozwiązaniem, zważywszy na ich różne role. Fakt, że strategia na rzecz zrównoważonego rozwoju i strategia lizbońska wzajemnie się uzupełniają, podkreślono w odnowionej strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju[79]. Być może jest jednak jeszcze miejsce na dalsze wyjaśnienia dotyczące szczegółowej roli strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju w stosunku do innych strategii UE oraz na jej stosowną optymalizację

At EU level, sustainable development is primarily promoted and monitored in the context of individual EU policies, and the EU SDS itself plays a central role in promoting the overall objective of sustainable development. The EU SDS has also been instrumental in developing sustainable development strategies at national and regional levels. Today, almost all EU Member States have their own national sustainable development strategies (NSDS) in place, in line with international recommendations of best practice [77]. A recently published study, commissioned by the Committee of the Regions [78], provides a detailed analysis of these national strategies.

W kontekście monitorowania realizacji strategii można rozważyć następujące zagadnienia:

Various stakeholders have found it difficult to understand why there are several cross-cutting priority strategies at EU level, such as the Lisbon Strategy for growth and jobs and the EU SDS. Other examples of cross-cutting strategies are the Climate Change and Energy Package and the Integrated Maritime Policy. The Lisbon Strategy is a dynamic strategy in which sustainability has been taken on board (climate change, energy, financial and social sustainability). The EU SDS is a long-term strategy which provides a good framework for guiding and reporting on long-term broad developments and promoting forward-looking reflection on sustainability, but it also requires short-term policy action. However, merging cross-cutting strategies does not seem feasible given the different roles they fulfil. The complementary nature of the SDS and the Lisbon Strategy were set out in the renewed EU SDS [79]. Nevertheless, there may still be room for further clarification of the specific role of the EU SDS in relation to other EU strategies and for it to be streamlined accordingly.

1. większe efekty synergii między strategią na rzecz zrównoważonego rozwoju i strategią lizbońską na rzecz wzrostu i zatrudnienia, która zostanie poddana przeglądowi w 2010 r., oraz innymi strategiami UE o charakterze przekrojowym; być może istnieje możliwość poprawy koordynacji i powiązań pomiędzy obszarami polityki wchodzącymi w zakres strategii oraz realizacją odpowiedniej polityki;

In this context, the following points could be considered with regard to the monitoring of the strategy:

2. strategię można prawdopodobnie jeszcze zoptymalizować lub przeformułować w taki sposób, by zapewnić jej charakter nadrzędny i by stała się ona dokumentem wyznaczającym ogólne kierunki kształtowania polityki, zgodnie z zasadami przewodnimi określonymi w 2006 r.;

(1) Greater synergy with the Lisbon Strategy for growth and jobs, which will be reviewed in 2010, and other cross-cutting EU strategies. There could also be better coordination and linkage between the policy areas covered by the Strategies and their follow-up.

3. strategia mogłaby ułatwiać wymianę najlepszych praktyk w zakresie nowatorskich sposobów podejścia stosowanych w państwach członkowskich;

(2) The strategy could be further streamlined or, alternatively, the SDS could be refocused on its overarching nature, and provide the general framework for policy-making, in line with the guiding principles set out in 2006.

4. celem zapewnienia sprawniejszego monitorowania oraz egzekwowania realizacji strategii przez państwa członkowskie mechanizmy wykorzystywane w ramach strategii lizbońskiej można by wykorzystać również do monitorowania realizacji strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju; zaliczałoby się do nich: wspólnie wyznaczone cele, narzędzia pomiaru (wskaźniki, wytyczne), stosowanie punktów odniesienia (umożliwiających porównaniu dokonań państw członkowskich) oraz możliwość powielania najlepszych praktyk i zastosowania ich na szerszą skalę; możliwe byłoby zidentyfikowanie środków służących realizacji obu strategii, wywierających widoczne korzystne skutki w zakresie wzrostu gospodarczego, zatrudnienia i środowiska; uwzględnianie w głównym nurcie polityki takich zagadnień jak ekoinnowacje, efektywność pod względem wykorzystania zasobów oraz wzrost gospodarczy przyjazny środowisku mogłoby stać się myślą przewodnią;

(3) The strategy could facilitate the exchange of best practice in relation to innovative approaches in the Member States.

5. monitorowanie realizacji strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju opiera się na wskaźnikach zrównoważonego rozwoju, których koordynacją zajmuje się Eurostat; wskaźniki te są kompleksowym narzędziem monitorowania, ale konieczne jest jeszcze opracowanie kilku innych istotnych wskaźników; starając się uzupełnić informacje wynikające ze wskaźników oraz najważniejsze informacje o wyzwaniach w zakresie zrównoważonego rozwoju Komisja bada możliwości opracowania tabeli wyników w zakresie zrównoważonego rozwoju;

(4) In order to ensure more efficient monitoring and enforcement by Member States, mechanisms used in the Lisbon strategy could also be used to monitor the implementation of EU SDS. They would include jointly identified objectives, measuring instruments (indicators, guidelines), benchmarking (comparison of Member States' performance) and emulation to replicate and scale up best practices . Measures in support of both strategies, with visible positive results on growth, jobs and the environment, could be identified. Mainstreaming eco-innovation, resource efficiency and green growth could be a leading theme.

6. pojawiają się nowe wyzwania w zakresie zrównoważonego rozwoju, których jak dotąd nie uwzględniono lub które uwzględniono jedynie marginalnie w strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju; należą do nich: bezpieczeństwo energetyczne, adaptacja do zmian klimatu[80], bezpieczeństwo zaopatrzenia w żywność, użytkowanie gruntów, stabilność finansów publicznych oraz wymiar zewnętrzny zrównoważonego rozwoju; jeśli chodzi o wymiar zewnętrzny, zagadnieniami priorytetowymi powinny pozostać takie kwestie, jak: zmiany klimatu i energia, a także działania na rzecz osiągnięcia milenijnych celów rozwoju.

(5) Monitoring the SDS is based on the Sustainable Development Indicators coordinated by Eurostat. SDIs are a comprehensive monitoring tool, although some important indicators still need to be developed. In a bid to add to the SDIs and to key information on SD challenges more effectively, the Commission is exploring the possibilities of developing an SD scoreboard.

W szczególności w strategii można by skupić się na długofalowych celach UE w najważniejszych obszarach poprzez:

(6) New challenges to SD are emerging, which are currently not included or covered only marginally in the EU SDS. They include energy security, adaptation to climate change [80], food security, land use, sustainability of public finances and the external dimension of sustainable development. As regards the external dimension, priority areas should remain climate change and energy together with achieving the Millennium Development Goals.

- przyczynianie się do szybkiego procesu przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną i niskonakładową w oparciu o technologie efektywne pod względem energetycznym i pod względem wykorzystania zasobów, a także zrównoważony system transportu oraz przechodzenie na modele konsumpcji zgodne z założeniami zrównoważonego rozwoju;

In particular, the strategy could focus on the EU's long-term goals in crucial areas, notably by:

- zwiększenie wysiłków na rzecz ochrony różnorodności biologicznej, wód i innych zasobów naturalnych; z obserwacji wynika, że zanikanie różnorodności biologicznej postępuje w niepokojącym tempie; degradacja ekosystemów przyczynia się nie tylko do pogorszenia jakości naszego życia oraz jakości życia przyszłych pokoleń, ale stanowi również przeszkodę na drodze zrównoważonego rozwoju gospodarczego w perspektywie długoterminowej;

– Contributing to a rapid shift to a low-carbon and low-input economy, based on energy and resource-efficient technologies and sustainable transport and shifts towards sustainable consumption behaviour;

- działania na rzecz włączenia społecznego; grupy w najtrudniejszej sytuacji społecznej są najbardziej narażone na skutki kryzysu ekonomicznego i mogą je odczuwać najdłużej, o ile nie zostaną podjęte skuteczne środki;

– intensifying environmental efforts for the protection of biodiversity, water and other natural resources. Evidence shows that the destruction of biodiversity is continuing at a worrying rate. Degradation of ecosystems not only reduces the quality of our lives and the lives of future generations, it also stands in the way of sustainable, long-term economic development;

- wzmocnienie wymiaru międzynarodowego działań na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz zwiększenie wysiłków na rzecz zwalczania ubóstwa na świecie.

– promoting social inclusion. The most vulnerable in society are at risk of being the most badly hit by the economic crisis and its effects may linger longest for them unless effective measures are provided.

5. WNIOSKI

– Strengthening the international dimension of sustainable development and intensifying efforts to combat global poverty.

Niniejszy komunikat zawiera podsumowanie postępów w polityce UE w obszarach wchodzących w zakres strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz stanowi materiał do refleksji i debaty na temat zrównoważonego rozwoju. Z tego podsumowania wynika, że mimo znaczących wysiłków mających na celu uwzględnienie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju w najważniejszych dziedzinach polityki UE, pewne tendencje sprzeczne z zasadą zrównoważonego rozwoju nadal się otrzymują i UE musi jeszcze zwiększyć swoje wysiłki. Jak widać na przykładzie zmian klimatu, podejmowanie działań na wczesnym etapie przynosi szybsze i większe korzyści oraz jest mniej kosztowne niż działanie późniejsze.

5. Conclusions

Należy zwrócić uwagę, że Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny przygotowuje na jesień 2009 r. opinię rozpoznawczą na temat przyszłości strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju, która może być kolejnym elementem przyczyniającym się do debaty.

This Communication takes stock of progress with EU policy in the areas covered by the EU SDS and provides input for reflection and debate on sustainable development. This overview highlights the fact that, despite considerable efforts to include action for sustainable development in major EU policy areas, unsustainable trends persist and the EU still needs to intensify its efforts. As the example of climate change shows, taking actions early brings more and earlier benefits at lower costs as acting later.

Te oraz inne elementy, jak również aktywny wkład zainteresowanych podmiotów będą stanowić punkt wyjścia do podjęcia w przyszłości decyzji o rozpoczęciu kompleksowego przeglądu strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju, jak przewidziano pierwotnie w 2006 r. Tego rodzaju przegląd mógłby stanowić podstawę dalszej optymalizacji strategii UE na rzecz zrównoważonego rozwoju, precyzyjniejszego określenia jej roli w kształtowaniu polityki UE, ukierunkowania jej na dziedziny, w których postęp jest najbardziej niezbędny, oraz poprawy sposobu zarządzania jej realizacją.

It should be noted that the European Economic and Social Committee is preparing an exploratory opinion on the future of EU SDS for autumn 2009, which could further contribute to the debate.

[1] Plan naprawy (COM(2008) 800 z 26.11.2008 oraz COM(2009) 114 z 4.3.2009), komunikat w sprawie zatrudnienia, (COM(2009) 257 z 3.6.2009) oraz komunikat „Polityka spójności: inwestowanie w realną gospodarkę” (COM(2008) 876 z 16.12.2008).

These and other elements, as well as the active contribution of stakeholders, will provide input for a future decision on whether to launch a comprehensive review of the EU SDS, as originally anticipated in 2006. A review of this kind could provide the basis for further streamlining of the EU SDS, defining its role more clearly in EU policy-making, focusing it on the areas where progress is most needed, and improving its governance.

[2] Pierwsze sprawozdanie z postępów przyjęto w październiku 2007 r.: COM(2007) 642 oraz SEC(2007)1416.

[1] Recovery Plan COM(2008) 800, 26.11.2008 and COM(2009) 114, 4.3.2009, Employment Communication COM (2009)257, 3.6.2009 and Communication "Cohesion policy: investing in the real economy", COM(2008) 876, 16.12.2008.

[3] COM(2008) 412 z 2.7.2008.

[2] The first progress report was adopted in October 2007: COM(2007) 642 and SEC(2007) 1416.

[4] Dane Eurostatu w zakresie WZR obejmują w większości lata 2000-2007.

[3] COM(2008) 412, 2.7.2008.

[5] Dokument roboczy służb Komisji towarzyszący komunikatowi „W kierunku ogólnego porozumienia kopenhaskiego w sprawie zmian klimatu”, SEC(2009) 101.

[4] Eurostat data on SDIs covers, for the most part, the years 2000-2007.

[6] http://ec.europa.eu/environment/climat/climate_action.htm

[5] Commission staff working document accompanying Communication "Towards a comprehensive climate change agreement in Copenhagen", SEC(2009) 101.

[7] Dyrektywa 2009/29/WE (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 63).

[6] http://ec.europa.eu/environment/climat/climate_action.htm

[8] Dyrektywa 2009/31/WE (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 114).

[7] Directive 2009/29/EC (OJ L 140, 5.6.2009, p. 63).

[9] Dyrektywa 2009/28/WE (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 16).

[8] Directive 2009/31/EC (OJ L 140, 5.6.2009, p. 114).

[10] COM(2008) 780 z 13.11.2008.

[9] Directive 2009/28/EC (OJ L 140, 5.6.2009, p. 16).

[11] COM(2008) 778 z 13.11.2008.

[10] COM(2008) 780, 13.11.2008.

[12] COM(2008) 399 z 16.07.2008.

[11] COM(2008) 778, 13.11.2008.

[13] COM(2008) 397 z 16.7.2008.

[12] COM(2008) 399, 16.7.2008.

[14] Rozporządzenie (WE) nr 397/2009 (Dz.U. L 126 z 21.5.2009, s. 3).

[13] COM(2008) 397, 16.7.2008.

[15] COM(2007) 723 z 22.11.2007.

[14] Regulation (EC) No 397/2009 (OJ L 126, 21.5.2009, p. 3).

[16] COM(2009) 111 z 12.3.2009.

[15] COM(2007) 723, 22.11.2007.

[17] „Prosperity without Growth? The transition to a sustainable economy”, brytyjska komisja ds. zrównoważonego rozwoju, 2009 r.

[16] COM(2009) 111, 12.3.2009.

[18] „Ku kompleksowemu porozumieniu w sprawie zmian klimatycznych w Kopenhadze”, COM(2009) 39 z 28.1.2009.

[17] Prosperity without Growth? The transition to a sustainable economy. UK Sustainable Commission, 2009.

[19] Biała księga - Adaptacja do zmian klimatu: europejskie ramy działania, COM(2009) 147 z 1.4.2009

[18] Towards a comprehensive climate change agreement in Copenhagen, COM(2009) 39, 28.1.2009

[20] http://ec.europa.eu/environment/climat/climate_action.htm

[19] White paper - Adapting to climate change: towards a European framework for action, COM(2009) 147, 1.4.2009.

[21] Dyrektywa 2009/28/WE (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 16).

[20] http://ec.europa.eu/environment/climat/climate_action.htm

[22] Dyrektywa 2009/30/WE (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 88).

[21] Directive 2009/28/EC (OJ L 140, 5.6.2009, p. 16).

[23] COM(2008) 433 z 8.7.2008.

[22] Directive 2009/30/EC (OJ L 140, 5.6.2009, p. 88).

[24] COM(2008) 435 z 8.7.2008.

[23] COM(2008) 433, 8.7.2008.

[25] COM(2008) 432 z 8.7.2008.

[24] COM(2008) 435, 8.7.2008.

[26] COM(2008) 436 z 8.7.2008.

[25] COM(2008) 432, 8.7.2008.

[27] Rozporządzenie (WE) nr 443/2009 (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 1).

[26] COM(2008) 436, 8.7.2008.

[28] Dyrektywa 2009/33/WE (Dz.U. L 120 z 15.5.2009, s. 5).

[27] Regulation (EC) No 443/2009 (OJ L 140, 5.6.2009, p. 1).

[29] COM(2008) 886 z 16.12.2008.

[28] Directive 2009/33/EC (OJ L 120, 15.5.2009, p. 5).

[30] COM(2009) 8 z 21. 1.2009.

[29] COM(2008) 886, 16.12.2008.

[31] COM(2008) 779 z 13.11.2008.

[30] COM(2009) 8, 21.1.2009.

[32] COM(2008) 316 z 23.5.2008.

[31] COM(2008) 779, 13.11.2008.

[33] Komunikat „Zrównoważona przyszłość transportu: w kierunku zintegrowanego, zaawansowanego technologicznie i przyjaznego użytkownikowi systemu”, COM(2009) 279 z 17.6.2009.

[32] COM(2008) 316, 23.5.2008.

[34] COM(2008) 397 z 16.7.2008.

[33] Communication "A sustainable future for transport: Towards an integrated, technology-led and user friendly system", COM(2009) 279, 17.6.2009.

[35] Parlament Europejski oraz Rada osiągnęły już porozumienie w sprawie dyrektywy dotyczącej ekoprojektu oraz rozporządzeń w sprawie oznakowania ekologicznego i EMAS.

[34] COM(2008) 397, 16.7.2008.

[36] Rozporządzenie (WE) nr 106/2008 (Dz.U. L 39 z 13.2.2008, s. 1).

[35] The European Parliament and the Council have already reached agreement on the Ecodesign Directive and Ecolabel and EMAS Regulations.

[37] COM(2008) 400 z 16.7.2008.

[36] Regulation (EC) No 106/2008 (OJ L 39, 13.2.2008, p. 1).

[38] Dz.U. nr C 82 z 1.4.2008, s. 1.

[37] COM(2008) 400, 16.7.2008.

[39] http://ec.europa.eu/environment/air/pollutants/stationary/ippc/key_impl.htm

[38] OJ No C 82, 1.4.2008, p. 1.

[40] COM(2007) 844 z 21.12.2007.

[39] http://ec.europa.eu/environment/air/pollutants/stationary/ippc/key_impl.htm

[41] WWF, Living Planet Report 2008.

[40] COM(2007) 844, 21.12.2007.

[42] Śródokresowa ocena wykonania wspólnotowego planu działania na rzecz różnorodności biologicznej; COM(2008) 864 z 16.12.2008.

[41] WWF, Living Planet Report 2008.

[43] Zielona księga - Reforma wspólnej polityki rybołówstwa (COM(2009) 163) z 22.4.2009.

[42] Mid-term assessment of implementing the EC Biodiversity Action Plan, COM(2008) 864, 16.12.2008.

[44] TEEB (2008) „The Economics of Ecosystems and Biodiversity” – sprawozdanie okresowe na dziewiąte posiedzenie Konferencji Stron (COP9) Konwencji o różnorodności biologicznej i przegląd śródokresowy dotyczący strategii UE na rzecz różnorodności biologicznej (COM(2008) 864) oraz Grupa Sprawozdawcza ds. Polityki Ochrony Środowiska (EPRG – zaplanowana na 2009 r.).

[43] Green Paper: Reform of the Common Fisheries Policy, COM(2009) 163, 22.4.2009.

[45] COM(2008) 699 z 4.11.2008.

[44] TEEB (2008) "The Economics of Ecosystems and Biodiversity" – Interim report to COP9 of CBD and Mid term Review of the EU Biodiversity Strategy (COM(2008) 864) and EPRG (forthcoming 2009).

[46] www.unep.fr/scp/rpanel/

[45] COM(2008) 699, 4.11.2008.

[47] http://ec.europa.eu/food/plant/propagation/conservation_varieties/index_en.htm

[46] www.unep.fr/scp/rpanel/

[48] Dyrektywa 2008/98/WE (Dz.U. L 312 z 22.11.2008, s. 3).

[47] http://ec.europa.eu/food/plant/propagation/conservation_varieties/index_en.htm

[49] COM(2007) 414, 18.7.2007 http://ec.europa.eu/environment/water/quantity/scarcity_en.htm

[48] Directive 2008/98/EC (OJ L 312, 22.11.2008, p. 3).

[50] Dyrektywa 2008/105/WE (Dz.U. L 384 z 24.12.2008, s. 84).

[49] COM(2007) 414, 18.7.2007 http://ec.europa.eu/environment/water/quantity/scarcity_en.htm

[51] Dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej (dyrektywa 2008/56/WE, Dz.U. L 164 z 25.6.2008, s. 19), Europejska strategia na rzecz badań morskich (COM(2008) 534 z 3.9.2008), europejski obszar transportu morskiego bez barier (COM(2009) 10 z 21.1.2009), komunikat w sprawie morskiej energii wiatrowej (COM(2008) 768 z 13.11.2008), biała księga w sprawie adaptacji do zmian klimatu (COM(2009)147 z 1.4.2009) oraz Strategia UE dotycząca lepszych warunków demontażu statków (COM (2008) 767 z 19.11.2008).

[50] Directive 2008/105/EC (OJ L 384, 24.12.2008, p. 84).

[52] COM(2009) 163 z 22.4.2009 http://ec.europa.eu/fisheries/reform/

[51] Marine Strategy Framework Directive (Directive 2008/56/EC, OJ L 164, 25.6.2008, p. 19), the European Strategy for Marine and Maritime Research (COM(2008) 534, 3.9.2008), the Common Maritime Space without Barriers (COM(2009) 10, 21.1.2009), the Communication on Offshore Wind Energy (COM(2008) 768, 13.11.2008), the White Paper on Adaptation to Climate Change (COM(2009) 147, 1.4.2009), and the Strategy on Ship Dismantling (COM(2008) 767, 19.11.2008).

[53] COM(2007) 630 z 23.10.2007.

[52] COM(2009) 163, 22.4.2009 http://ec.europa.eu/fisheries/reform/

[54] http://ec.europa.eu/health/ph_information/dissemination/echi/echi_en.htm

[53] COM(2007) 630, 23.10.2007.

[55] http://ec.europa.eu/environment/ppps/home.htm

[54] http://ec.europa.eu/health/ph_information/dissemination/echi/echi_en.htm

[56] http://ec.europa.eu/food/plant/strategy/index_en.htm

[55] http://ec.europa.eu/environment/ppps/home.htm

[57] http://ec.europa.eu/food/food/animalnutrition/feedadditives/comm_register_feed_additives_1831-03.pdf

[56] http://ec.europa.eu/food/plant/strategy/index_en.htm

[58] http://ec.europa.eu/food/animal/diseases/strategy/actionplan_en.htm

[57] http://ec.europa.eu/food/food/animalnutrition/feedadditives/comm_register_feed_additives_1831-03.pdf

[59] Źródło: Eurostat.

[58] http://ec.europa.eu/food/animal/diseases/strategy/actionplan_en.htm

[60] SEC(2008) 2911 z 21.11.2008

[59] Source: Eurostat

[61] COM(2009) 180 z 29.4.2009 - http://ec.europa.eu/economy_finance/thematic_articles/article14761_en.htm

[60] SEC(2008) 2911, 21.11.2008.

[62] Decyzja nr 742/2008/WE (Dz.U. L 201 z 30.7.2008, s. 49).

[61] COM(2009)180,29.4.2009-http://ec.europa.eu/economy_finance/thematic_articles/article14761_en.htm

[63] Dyrektywa 2009/50/WE (Dz.U. L 155 z 18.6.2009, s. 17), COM(2007) 638 z 23.10.2007.

[62] Decision No 742/2008/EC (OJ L 201, 30.7.2008, p. 49).

[64] Dyrektywa 2009/50/WE (Dz.U. L 155 z 18.6.2009, s. 17).

[63] Directive 2009/50/EC (OJ L 155, 18.6.2009, p. 17), COM(2007) 638, 23.10.2007.

[65] Dyrektywa 2009/52/WE (Dz.U. L 168 z 30.6.2009, s. 24).

[64] Directive 2009/50/EC (OJ L 155, 18.6.2009, p. 17).

[66] http://ec.europa.eu/ewsi/en/index.cfm

[65] Directive 2009/52/EC (OJ L 168, 30.6.2009, p. 24).

[67] COM(2008) 359 z 17.6.2008.

[66] http://ec.europa.eu/ewsi/en/index.cfm

[68] Dokument Rady 13440/08; komunikat Komisji COM(2009) 266 z 10.6.2009.

[67] COM(2008) 359, 17.6.2008.

[69] COM(2009) 160 z 8.4.2009.

[68] Council document 13440/08; Commission Communication COM(2009) 266, 10.6.2009.

[70] COM(2009) 84 z 23.2.2009.

[69] COM(2009) 160, 8.4.2009.

[71] COM(2008) 588 z 24.9.2008.

[70] COM(2009) 84, 23.2.2009.

[72] SEC(2009) 555 z 21.4.2009.

[71] COM(2008) 588, 24.9.2008.

[73] http://ec.europa.eu/education/more-information/doc/sustdev_en.pdf

[72] SEC(2009) 555, 21.4.2009.

[74] C(2008) 865 z 16.12.2008; zatwierdzony w ramach konkluzji Rady Europejskiej z dnia 12.5.2009 r.

[73] http://ec.europa.eu/education/more-information/doc/sustdev_en.pdf

[75] Dz.U. C 82 z 1.4.2008, s.1.

[74] COM(2008) 865, 16.12.2008; endorsed by the Conclusions of the European Council of 12.5.2009.

[76] SEC(2009) 53 z 16.1.2009.http://ec.europa.eu/environment/enveco/pdf/analyse_doc.pdf

[75] OJ No C 82, 1.4.2008, p. 1.

[77] Krajowi koordynatorzy ds. strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju są ogniwem łączącym strategię UE na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz strategie krajowe w tej dziedzinie. Europejska sieć na rzecz zrównoważonego rozwoju (ESDN) ułatwia wymianę dobrej praktyki i doświadczeń między państwami członkowskimi. Informacje na temat krajowych strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju dostępne są na stronie ESDN: http://www.sd-network.eu/?k=country%20profiles

[76] SEC (2009) 53, 16.1.2009.

[78] „Contributions of the Regional and Local Authorities to Sustainable Development Strategies”, Komitet Regionów, 2009 (autor: RIMAS).

- http://ec.europa.eu/environment/enveco/pdf/analyse_doc.pdf

[79] Rada Unii Europejskiej, dokument nr 19117/06 z 9.6.2006.

[77] National SDS coordinators provide a link between the EU SDS and NSDS. The European Sustainable Development Network (ESDN) facilitates the exchange of good practices and experiences with Member States. Information on NSDS is available on the ESDN website: http://www.sd-network.eu/?k=country%20profiles

[80] COM(2009) 147 z 1.4.2009.

[78] Contributions of the Regional and Local Authorities to Sustainable Development Strategies, Committee of the Regions, 2009 (Author: RIMAS).

[79] Council of the European Union document No 19117/06, 9.6.2006.

[80] COM(2009) 147, 1.4.2009.

--------------------------------------------------