[pic] | COMMISSION OF THE EUROPEAN COMMUNITIES |

[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Brussels, 03.01.2008

Bruksela, dnia 03.01.2008

COM(2007) 836 final

KOM(2007) 836 wersja ostateczna

COMMUNICATION FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT, THE COUNCIL, THE EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE AND THE COMMITTEE OF THE REGIONS

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

on Creative Content Online in the Single Market {SEC(2007) 1710}

w sprawie kreatywnych treści online na jednolitym rynku {SEC(2007) 1710}

COMMUNICATION FROM THE COMMISSION TO THE EUROPEAN PARLIAMENT, THE COUNCIL, THE EUROPEAN ECONOMIC AND SOCIAL COMMITTEE AND THE COMMITTEE OF THE REGIONS

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

on Creative Content Online in the Single Market

w sprawie kreatywnych treści online na jednolitym rynku

Introduction

1. WSTęP

Creative Content Online

1.1. Kreatywne treści online

The availability and take-up of broadband, and the increasing possibility to access creative content and services everywhere and anytime, provide challenging new opportunities. For consumers, it means new ways to access, and even to influence, creative content available on worldwide networks such as the internet, both from home and using mobile devices. For companies, it means the possibility to offer new services and content and to develop new markets.

Dostępność i stosowanie łączności szerokopasmowej oraz wzrastająca łatwość dostępu do kreatywnych treści i usług w każdym miejscu i czasie dostarcza nowych wyzwań i możliwości. Dla konsumentów oznacza to nowe możliwości w zakresie dostępu do kreatywnych treści zawartych w światowych sieciach takich jak Internet, zarówno z domu jak i przy użyciu urządzeń ruchomych, a nawet wywierania na nie wpływu. Dla przedsiębiorstw oznacza to możliwość oferowania nowych usług i treści oraz rozwoju nowych rynków.

With the emergence of new devices, networks and services, these challenges have to be addressed by content and network operators, right holders, consumers, governments and independent regulators. Successful responses will be key to growth, jobs and innovation in Europe.

Wraz z pojawieniem się nowych urządzeń, sieci i usług wyzwania te muszą zostać podjęte przez operatorów treści i sieci, posiadaczy praw, konsumentów, rządy i niezależnych regulatorów. Znalezienie odpowiednich rozwiązań będzie kluczowe dla wzrostu, zatrudnienia i innowacji w Europie.

They can best be addressed at European level as most of these new services need the dual advantages of economies of scale and cultural diversity that the EU internal market provides. Therefore, EU policies should aim at promoting fast and efficient implementation of new services and related business models for the creation and circulation of European content and knowledge online. In this context, the Commission has identified as "creative content distributed online": content and services such as audiovisual media online (film, television, music and radio), games online, online publishing, educational content as well as user-generated content.

Wyzwania te mogą być najlepiej podjęte na szczeblu UE, ponieważ większość z tych nowych usług potrzebuje podwójnych korzyści wynikających z ekonomii skali oraz różnorodności kulturowej, które zapewnia unijny rynek wewnętrzny. Dlatego też polityka UE w poszczególnych dziedzinach powinna zmierzać do wspierania szybkiego i wydajnego wdrażania nowych usług i powiązanych modeli biznesowych w celu tworzenia i rozpowszechniania europejskiej treści i wiedzy online. W tym kontekście Komisja zidentyfikowała jako „kreatywne treści rozpowszechniane online”: treści i usługi takie jak audiowizualne media online (film, telewizja, muzyka i radio), gry online, publikacje online, treści edukacyjne oraz treści tworzone przez użytkowników.

According to the study on "Interactive content and convergence"[1] (covering EU 25), by 2010, revenues from online content, will more than quadruple from €1.8bn in 2005, to €8.3bn by 2010, online content will also make up a sizeable part of total revenues in some sectors; about 20% for music and 33% for video games.

Według badania „Interaktywne treści i konwergencja”[1] (obejmującego UE-25) dochody z treści online wzrosną co najmniej poczwórnie z 1,8 mld EUR w 2005 r. do 8,3 mld EUR do 2010 r. Treści online będą także stanowiły znaczną część całkowitych dochodów w niektórych sektorach; około 20% w przypadku muzyki i 33% w przypadku gier wideo.

With the spread of broadband internet access, the roll-out of advanced mobile networks, and the mass availability of digital devices it is possible to distribute online content on a market of dimensions unknown until now. European consumers increasingly access films, music, news or games through different networks and electronic devices.

Wraz z rozpowszechnieniem szerokopasmowego dostępu do Internetu, rozwojem zaawansowanych sieci telefonii komórkowej oraz powszechnym stosowaniem urządzeń cyfrowych możliwe jest rozpowszechnianie treści online na nieznaną dotąd skalę rynkową. Konsumenci europejscy coraz częściej wykorzystują dostęp do filmów, muzyki, wiadomości albo gier za pośrednictwem różnych sieci i urządzeń elektronicznych.

Results of the public consultation

1.2. Wyniki konsultacji publicznej

With a view to exploring further ways to support the development of creative content online services in Europe, the Commission launched a public consultation on "Content Online in the Single Market" in July 2006. This consultation attracted more than 175 written contributions from a great variety of stakeholders[2].

W celu zbadania dalszych możliwości wsparcia rozwoju usług w zakresie kreatywnych treści online w Europie, Komisja zainicjowała w lipcu 2006 r. konsultację publiczną na temat „Treści online na jednolitym rynku”. Konsultacja przyniosła ponad 175 pisemnych odpowiedzi od różnych zainteresowanych stron[2].

A number of contributions to the public consultation[3], invite the Commission to show restraint and not intervene prematurely with further legislation in a nascent and fast evolving market given the risk of adverse effects. However, some call for specific changes in the legal framework on issues such as intellectual property rights licensing, private copying levies and interoperability.

Niektóre z zainteresowanych stron[3] wzywały Komisję do niepodejmowania działań i uniknięcia przedwczesnego interweniowania w postaci przyjęcia dalszych środków prawnych w odniesieniu do powstającego i szybko rozwijającego się rynku, z uwagi na ryzyko negatywnych skutków. Jednakże niektóre opowiadały się za wprowadzeniem określonych zmian prawnych w odniesieniu do kwestii takich jak zezwolenia w zakresie praw własności intelektualnej, opłaty za kopiowanie do użytku prywatnego i interoperacyjność.

Many contributions call on the Commission to encourage cooperation (including charters or codes of conduct) between industry, right holders and consumers on issues such as DRMs, Content Online and Film Online.

W wielu odpowiedziach wzywano Komisję do wspierania współpracy (w tym dotyczącej opracowania kart albo kodeksów postępowania) pomiędzy przemysłem, posiadaczami praw a konsumentami w zakresie kwestii takich jak zarządzanie cyfrowymi prawami autorskimi, treści online i film online.

Furthermore, there were various calls for financial support and various requests for promoting standards concerning the interoperability of DRMs.

Ponadto liczne głosy opowiedziały się za wsparciem finansowym oraz promocją standardów w zakresie interoperacyjności zarządzania cyfrowymi prawami autorskimi.

The public consultation was complemented by the aforementioned independent study on "Interactive Content and Convergence". Based on a wide stakeholders' consultation, it provided an overview of the challenges to be addressed to favour the development of new content services in the EU.

Konsultacja publiczna została uzupełniona wyżej wymienionym niezależnym badaniem pt. „Interaktywne treści i konwergencja”. W oparciu o szeroką konsultację zainteresowanych stron otrzymano katalog wyzwań, które należy podjąć w celu wspierania rozwoju nowych usług treści w UE.

Objectives of this Communication

1.3. Cele niniejszego komunikatu

Building on the results of the consultation process, and in order to complement the initiatives already undertaken in the context of the i2010 strategy, the Commission intends to launch further actions to support the development of innovative business models and the deployment of cross-border delivery of diverse online creative content services.

W oparciu o wyniki procesu konsultacji i w celu uzupełnienia inicjatyw podjętych już w ramach strategii i2010, Komisja zamierza podjąć dalsze działania w celu wsparcia rozwoju innowacyjnych modeli biznesowych i transgranicznego dostarczania różnych usług w zakresie kreatywnych treści online.

The market for online creative content is emerging and developments take place at a rapid pace. This calls for a twofold approach to deal with already identified challenges that need to be addressed quickly, and to launch further discussions on some of the existing and forthcoming challenges. Therefore, this Communication is launching a focused public consultation in preparation for the adoption of a Recommendation on Creative Content Online by the Council and the European Parliament, and is creating a stakeholders' discussion and cooperation platform, hereafter the "Content Online Platform", to initiate the work on forthcoming challenges.

Powstaje rynek dla kreatywnych treści online, który podlega szybkiemu rozwojowi. Wymaga to przyjęcia dwustopniowego podejścia w celu szybkiego podjęcia zidentyfikowanych już wyzwań oraz zainicjowania dalszych dyskusji na temat niektórych z istniejących i nadchodzących wyzwań. Dlatego też Komisja rozpoczyna konsultację publiczną jako część przygotowań do przyjęcia zalecenia w sprawie kreatywnych treści online przez Radę i Parlament Europejski oraz tworzy platformę dyskusji i współpracy pomiędzy zainteresowanymi stronami, zwaną dalej „platformą ds. treści online” w celu zainicjowania prac nad nadchodzącymi wyzwaniami.

This Communication addresses a first set of challenges central to the uptake of online content services in Europe. Other initiatives of the Commission such as the Internal Market review and the review of the consumer 'acquis', the review of the Satellite and Cable Directive (93/83/EEC)[4], the report on the application of the 2001 Copyright Directive (2001/29/EC)[5], the Green Paper currently being prepared by the Commission on Copyright in the Knowledge Economy, the implementation report on the Recommendation on online management of music rights (2005/737/EC)[6] and the forthcoming Second evaluation report on the Conditional Access Directive (98/84/EC)[7] provide further opportunities to deal with challenges related to creative content online.

W niniejszym komunikacie zajęto się pierwszą grupą wyzwań istotnych z punktu widzenia korzystania z usług treści online w Europie. Inne inicjatywy Komisji, takie jak przegląd rynku wewnętrznego oraz przegląd dorobku wspólnotowego w dziedzinie praw konsumenta, przegląd dyrektywy satelitarnej i kablowej (93/83/EWG)[4], sprawozdanie na temat stosowania dyrektywy o prawach autorskich z 2001 r. (2001/129/WE)[5], obecnie przygotowywana przez Komisję zielona księga w sprawie praw autorskich w gospodarce opartej na wiedzy, sprawozdanie z realizacji zalecenia w sprawie zarządzania online prawami muzycznymi (2005/737/WE)[6] oraz planowane drugie sprawozdanie dotyczące oceny dyrektywy o dostępie warunkowym (98/84/WE)[7] dostarczają dalszych okazji do podjęcia wyzwań związanych z kreatywnymi treściami online.

CHALLENGES & PROPOSALS

2. WYZWANIA I PROPOZYCJE

The challenges raised by online distribution of creative content are considerable, ranging from legal issues related to licensing to attractive billing systems or broadband and spectrum issues. The last point will be dealt with in the framework of the modernisation of the legal framework for electronic communications, while others will have to be broached as appropriate.

Wyzwania stojące przed rozpowszechnianiem kreatywnych treści online są znaczne, począwszy od kwestii prawnych związanych z zezwoleniami do atrakcyjnych systemów fakturowania, łączności szerokopasmowej i kwestii związanych z widmem. Ostatnie zagadnienie zostanie przedstawione w ramach modernizacji ram prawnych dotyczących łączności elektronicznej, podczas gdy inne będą poruszone we właściwym terminie.

The transfer of creative content services to the online environment is an example of major systemic change. For policy makers, making the most of this change means meeting three related objectives:

Przeniesienie usług kreatywnych treści do środowiska online jest przykładem poważnej zmiany systemowej. Dla polityków wykorzystanie tej zmiany oznacza osiągnięcie trzech powiązanych celów:

- ensuring that European content achieves its full potential in contributing to European competitiveness and in fostering the availability and circulation of the great diversity of European content creation and of Europe's cultural and linguistic heritage;

- zapewnienie, że treści europejskie wykorzystają swój pełen potencjał, przyczyniając się do wzrostu europejskiej konkurencyjności oraz wzmacniając dostępność i obrót różnych treści europejskich oraz europejskiego dziedzictwa kulturowego i językowego;

- updating/clarifying possible legal provisions that unnecessarily hinder online distribution of creative content in the EU, while acknowledging the importance of copyright for creation.

- aktualizację/wyjaśnienie ewentualnych przepisów prawnych, które bezpodstawnie ograniczają rozpowszechnianie kreatywnych treści online w UE, przy jednoczesnym uznaniu znaczenia praw autorskich dla tworzenia treści;

- fostering users' active role in content selection, distribution and creation.

- wspieranie aktywnej roli użytkowników w wyborze treści, jej rozpowszechnianiu i tworzeniu.

Based on the results of the public consultation and on the study on "Interactive content and convergence", the Commission deems that there are four main, horizontal challenges which merit action at EU-level: availability of creative content; multi-territory licensing for creative content; interoperability and transparency of DRMs; and legal offers and piracy[8].

W oparciu o wyniki konsultacji publicznej i badania pt. „Interaktywne treści i konwergencja”, Komisja uważa, że istnieją cztery główne horyzontalne wyzwania wymagające podjęcia działań na szczeblu UE: dostępność kreatywnych treści; wieloterytorialne zezwolenia dla kreatywnych treści; interoperacyjność i przejrzystość zarządzania cyfrowymi prawami autorskimi; oferty prawne i piractwo[8].

Availability of creative content

2.1. Dostępność kreatywnych treści

Lack of availability of creative content for online distribution and lack of active licensing of rights on new platforms remain major obstacles for the development of online content services. Since online content is a nascent market, the value of new forms of distribution is sometimes still unknown. This results in major difficulties in settling terms of trade for online exploitation of creative content. Right holders fear loosing control as illegal copying in the digital environment has proven to be highly damaging. While legitimate online offer of creative content is widely regarded as one of the means of curbing illegal copying, some right holders prefer to protect existing revenue streams rather than actively licensing their rights on new platforms. Licensing for online exploitation is also hampered by potential conflicts with rights already granted for main forms of exploitation.

Brak dostępności kreatywnych treści w celu rozpowszechniania online i brak aktywnego udzielania zezwoleń w zakresie praw na nowych platformach pozostaje głównymi barierami w rozwoju usług w zakresie treści online. Z uwagi na fakt, że rynek treści online dopiero powstaje, wartość nowych form rozpowszechniania jest czasem wciąż nieznana. Skutkuje to powstaniem poważnych trudności w ustalaniu warunków obrotu kreatywnymi treściami online. Posiadacze praw obawiają się utraty kontroli, ponieważ nielegalne kopiowanie w środowisku cyfrowym okazało się wysoce szkodliwe. Podczas gdy legalne oferty online w zakresie kreatywnych treści są powszechnie uważane za jeden ze środków zwalczania nielegalnego kopiowania, niektórzy posiadacze praw preferują ochronę istniejących źródeł dochodu od aktywnego uzyskiwania zezwoleń w zakresie praw na nowych platformach. Zezwolenia w zakresie wykorzystania online są także ograniczane przez potencjalne konflikty z prawami już przyznanymi dla głównych form eksploatacji.

Most of the difficulties related to availability of content are considered as inherent to emerging markets, and stakeholders are expected to find innovative and collaborative solutions to exploit content online and prevent or remedy bundling, exclusivity or non-use of media rights[9]. In response to stakeholders' demand, the Commission intends to enhance its role of facilitator and to encourage "win-win" deals and cross-industry agreements in the framework of the new Content Online Platform.

Większość trudności związanych z dostępnością treści jest uważana za właściwą dla rozwijających się rynków, i oczekuje się, że zainteresowane strony znajdą innowacyjne i wspólne rozwiązania w celu wykorzystania treści online i zapobiegania albo usunięcia łączenia, wyłączności albo niewykorzystywania praw medialnych[9]. W odpowiedzi na wezwanie zainteresowanych stron Komisja zamierza wzmocnić swoją rolę arbitra i wspierać rozwiązania korzystne dla wszystkich stron oraz międzybranżowe porozumienia w ramach nowej platformy ds. treści online.

The application of competition law can in some cases remedy abuse relating to the exploitation or bundling of rights.

Zastosowanie prawa konkurencji może w niektórych przypadkach naprawić naruszenie dotyczące wykorzystywania albo łączenia praw.

Another issue relates to the often high transaction costs for rights-clearance. One particularly acute problem is that of orphan works – i.e. books, photographs, film material and other works under copyright for which the right holders are difficult or even impossible to identify or to locate[10]. Efforts for identification and location are costly and time consuming. Hence, in many cases, orphan works cannot be exploited and yield no financial benefit to the (unknown or not locatable) author so they are unproductive both in economic and social terms.

Inna kwestia dotyczy często wysokich kosztów transakcji podejmowanych w celu wyjaśnienia zagadnień prawnych. Jednym ze szczególnie poważnych problemów jest kwestia dzieł osieroconych – tzn. książek, fotografii, materiałów filmowych i innych prac objętych prawami autorskimi, których posiadaczy trudno albo nie można zidentyfikować bądź zlokalizować[10]. Wysiłki poczynione w celu identyfikacji i lokalizacji są kosztowne i czasochłonne. Jednakże w wielu przypadkach dzieła osierocone nie mogą być wykorzystywane i nie przynoszą korzyści finansowych (nieznanemu bądź niezidentyfikowanemu) autorowi, są więc bezproduktywne z socjalnego i ekonomicznego punktu widzenia.

The problems arising from orphan works are notably tackled within the context of the i2010 Digital Libraries initiative, which aims at bringing Europe's cultural and scientific heritage online. In its Recommendation of 24 August 2006 on the digitisation and online accessibility of cultural material and digital preservation[11], the Commission urged the Member States to create mechanisms facilitating notably the use of orphan works. Council conclusions of 13 November 2006[12] endorsed the Commission's approach and stressed the need to ensure the effectiveness of national solutions for orphan works in a cross-border context. This is also a key recommendation in the report on copyright issues of the High level expert group on digital libraries[13]. The Commission will closely monitor the implementation of the Recommendation and the need for further action at European level.

Problemy związane z osieroconymi dziełami są poruszone między innymi w kontekście jednej z inicjatyw i2010 dotyczącej bibliotek cyfrowych, która zmierza do umieszczenia europejskiego dziedzictwa kulturalnego i naukowego online. W swoim zaleceniu z dnia 24 sierpnia 2006 r. w sprawie digitalizacji i udostępnienia w Internecie dorobku kulturowego oraz w sprawie ochrony zasobów cyfrowych[11], Komisja wezwała państwa członkowskie do utworzenia mechanizmu ułatwiającego wykorzystanie dzieł osieroconych. Rada w swoich konkluzjach z dnia 13 listopada 2006 r.[12] poparła podejście Komisji i podkreśliła potrzebę zapewnienia skuteczności krajowych rozwiązań w zakresie dzieł osieroconych w kontekście transgranicznym. Stanowi to także główne zalecenie sprawozdania w sprawie kwestii związanych z prawami autorskimi grupy wysokiej rangi ekspertów ds. bibliotek cyfrowych[13]. Komisja będzie ściśle monitorowała realizację zalecenia i potrzebę podjęcia dalszych działań na szczeblu europejskim.

Multi-territory licensing for creative content

2.2. Wieloterytorialne zezwolenia w zakresie kreatywnych treści

Another major market change resulting from convergence is the ability of content service providers to reach new audiences by making content available on new platforms at European or even global level. As a result of copyright territoriality, a content service provider has to obtain the right to make content available in each Member State. The costs incurred, may be detrimental to the exploitation of a vast majority of European cultural works outside their national markets.

Kolejną poważną zmianą na rynku wynikającą z konwergencji jest zdolność dostawców świadczących usługi w zakresie treści do zdobywania nowych użytkowników poprzez udostępnianie treści na nowych platformach na szczeblu europejskim, a nawet globalnym. Z uwagi na terytorialność praw autorskich, dostawca usług w zakresie treści musi uzyskać prawo do udostępniania treści w każdym państwie członkowskim. Poniesione koszty mogą negatywnie wpłynąć na wykorzystanie większości europejskich dzieł kulturalnych poza ich rynkami krajowymi.

The online environment allows content services to be made available across the Internal Market. However, the lack of multi-territory copyright licences makes it difficult for online services to fully benefit from the Internal Market potential.

Środowisko online pozwala na udostępnienie usług w zakresie treści na rynku wewnętrznym. Brak wieloterytorialnych zezwoleń w zakresie praw autorskich utrudnia jednak pełne wykorzystanie rynku wewnętrznego przez usługi online.

While it is first for right holders to appreciate the potential benefits of multi-territory licensing, there is a need to improve the existing licensing mechanisms to allow for the development of multi-territory licensing mechanisms, for instance by promoting fair competition on the market for rights management. It should be noted that different practices apply to different types of content.

Po pierwsze posiadacze praw powinni docenić potencjalne korzyści z wieloterytorialnych zezwoleń, ale istnieje także potrzeba poprawienia istniejących mechanizmów w zakresie zezwoleń w celu umożliwienia rozwoju wieloterytorialnych zezwoleń, np. poprzez wsparcie uczciwej konkurencji na rynku zarządzania prawami. Należy zauważyć, że różne praktyki stosuje się wobec różnego typu treści.

In the music sector, in order to facilitate the introduction of a multi-territorial system of copyright licensing for online music services, the Commission issued a Recommendation on online management of music rights in October 2005. This Recommendation aims to facilitate the grant of multi-territory licences for online use of musical works by affirming the right of right holders to entrust the management of any of the online rights necessary to operate legitimate online music services, on a territorial scope of their choice, to a collective rights manager of their choice, irrespective of the Member State of residence or the nationality of either the collective rights manager or the right holder. The Commission has recently invited all interested stakeholders to submit views and comments on their initial experience with this Recommendation and, in general, on how the online music sector has developed since its adoption.

W sektorze muzycznym w celu ułatwienia wprowadzenia wieloterytorialnego systemu zezwoleń dotyczących praw autorskich dla usług muzycznych online, Komisja wydała w październiku 2005 r. zalecenie w sprawie zarządzania prawami muzycznymi online. Zalecenie to ma na celu ułatwienie wydawania wieloterytorialnych zezwoleń do wykorzystania dzieł muzycznych online poprzez potwierdzenie praw posiadaczy praw do powierzenia zarządzania jakimikolwiek prawami online koniecznymi do świadczenia legalnych usług muzycznych online na wybranym terytorium wybranemu zarządcy wspólnych praw, niezależnie od państwa członkowskiego siedziby albo obywatelstwa tego zarządcy i posiadacza praw. Komisja zaprosiła ostatnio wszystkie zainteresowane strony do przedstawienia stanowiska w zakresie pierwszych doświadczeń ze stosowania tego zalecenia i, ogólnie, w zakresie rozwoju sektora muzycznego online od czasu przyjęcia zalecenia .

The issue of multi-territory licensing has become relevant in other creative content sectors such as the audiovisual sector. In the audiovisual sector, while the new Directive on audiovisual media services will facilitate cross border development of on-demand services, many right holders still choose to grant licences for only a few national territories, thus slowing the availability of audiovisual works in video-on-demand catalogues abroad. Developing a system where right holders would be encouraged to grant, next to the main licence, a second multi-territory licence would be one of the issues to be covered in the public consultation in respect of the preparation of a proposal for a Recommendation, as well as an issue for discussion within the Content Online Platform. Furthermore, the Commission envisages financing an independent study investigating the economic consequences for European audiovisual works that could result from such a practice.

Kwestia wieloterytorialnych zezwoleń stała się istotna w innych sektorach kreatywnych treści, takich jak sektor audiowizualny. W sektorze audiowizualnym, podczas gdy nowa dyrektywa w sprawie medialnych usług audiowizualnych ułatwi transgraniczny rozwój usług na życzenie, wielu posiadaczy praw wciąż decyduje się wydać zezwolenie jedynie dla kilku terytoriów krajowych, spowalniając tym samym dostępność dzieł audiowizualnych w katalogach wideo na żądanie za granicą. Rozwój systemu, w którym posiadacze praw byliby zachęcani do przyznania, obok głównego zezwolenia, drugiego zezwolenia wieloterytorialnego będzie jedną z kwestii objętych konsultacją publiczną w ramach przygotowań propozycji zalecenia oraz kwestią do dyskusji w ramach platformy ds. treści online. Ponadto Komisja przewiduje sfinansowanie niezależnego badania w celu dokonania analizy ekonomicznych skutków dla europejskich dzieł audiowizualnych, które mogą wyniknąć z takiej praktyki.

Interoperability and transparency of Digital Rights Management systems (DRMs)

2.3. Interoperacyjność i przejrzystość systemu zarządzania cyfrowymi prawami autorskimi (DRM)

The uptake of legitimate services passes by tackling the problem of digital piracy by enhancing the cooperation between the various players in the value chain and by developing attractive offers and business models for the distribution of digital content. DRM constitute a key enabling technology in this respect, allowing right holders to enforce their rights in the digital environment and to develop business models adapted to consumer demand and needs. However, for some time now, DRMs and associated Technological Protection Measures (TPMs) have sometimes been perceived in a negative way, as technology merely used to restrict copying and competition, failing to meet initial users' and businesses' expectations. This has led to a situation where certain market players opt for online distribution of content without any copy-restriction mechanisms. Notwithstanding, these developments mainly concern one type of content and business model; i.e. pay per download of music. Technologies allowing management of rights in the online environment might be a key enabler for the content sector's digital shift and for the development of innovative business models - especially with regard to high value content.

Podjęcie legalnych usług zależy od rozwiązania problemu piractwa cyfrowego poprzez wzmocnienie współpracy między różnymi uczestnikami łańcucha wartości oraz poprzez rozwój atrakcyjnych ofert i modeli biznesowych w zakresie rozpowszechniania treści cyfrowych. DRM stanowi główną technologię to umożliwiającą, pozwalając posiadaczom praw na ich egzekwowanie w środowisku cyfrowym i rozwój modeli biznesowych dostosowanych do potrzeb i żądań konsumentów. Jednakże od jakiegoś czasu DRM i związane z nim technologiczne środki ochrony (TPM) były czasem postrzegane w negatywny sposób, jako technologia używana jedynie do ograniczenia kopiowania i konkurencji, niezdolna do spełnienia oczekiwań użytkowników i przedsiębiorców. Doprowadziło to do sytuacji, w której niektórzy uczestnicy rynku opowiadają się za rozpowszechnianiem treści online bez jakichkolwiek mechanizmów ograniczających kopiowanie. Niezależnie od powyższego, dotyczy to jedynie jednego typu treści i modelu biznesowego; t.j. płatności za pobranie muzyki. Technologie pozwalające na zarządzanie prawami w środowisku online mogą być głównym czynnikiem ułatwiającym cyfrowe przejście w sektorze treści oraz rozwój innowacyjnych modeli biznesowych – szczególnie w odniesieniu do treści o znacznej wartości.

The move to a DRM protected environment results in a major paradigm shift for European citizens and consumers. Usage governed by licensing agreements enforced by technical measures now complements usage of copyright protected work governed by law. As a result consumers must increasingly confront complex contractual terms when purchasing music, film or other creative content online, and are not necessarily fully aware of the usage restrictions applied or the use of their personal data. This is perceived as severely affecting user interests, and putting the existing balance between copyright holders and user interests at risk. At the same time, while a great number of DRM protected content services have been launched in the past years, stakeholders are increasingly concerned that the lack of interoperability, standardisation and cross platform friendliness in DRMs leads to gatekeeper situations. In order not to jeopardize the future of this technology as an enabling factor, it is crucial to address the question of interoperability.

Przejście do środowiska chronionego przy pomocy DRM powoduje istotną zmianę dla europejskich obywateli i konsumentów. Korzystanie zarządzane umowami w zakresie zezwoleń wsparte środkami technicznymi uzupełnia wykorzystanie dzieł chronionych prawami autorskimi na podstawie prawa. W wyniku tego konsumenci muszą coraz częściej zapoznawać się ze skomplikowanymi warunkami umownymi podczas zakupu muzyki, filmów albo innych kreatywnych treści online i nie zawsze są w pełni świadomi stosowanych ograniczeń dotyczących korzystania z zakupionych treści albo wykorzystywania ich danych osobowych. Jest to postrzegane jako istotne ograniczenie interesów użytkowników i zagrożenie dla istniejącej równowagi między interesami posiadaczy praw a użytkowników. Jednocześnie, podczas gdy w ostatnich latach wprowadzono liczne usługi w zakresie treści chronione przez DRM, zainteresowane strony są coraz bardziej zaniepokojone, że brak interoperacyjności, standaryzacji oraz przyjaznych stosunków pomiędzy platformami w zakresie DRM prowadzi do sytuacji blokowania praw. Aby nie ograniczać przyszłości tej technologii jako czynnika umożliwiającego rozwój, konieczne jest rozwiązanie problemu interoperacyjności.

Better interoperability of DRM systems would improve the level of competition and consumer acceptance necessary for the take-up of online distribution of creative content. For consumers, DRM interoperability means that they can choose different devices and still use them with different 'download-to-own' services. For content producers or content aggregators interoperability means they are not locked into one distribution channel that forms a gatekeeper to the marketplace. For device and ICT developers, interoperability means that their products can be used with different content services[14].

Lepsza interoperacyjność systemów DRM poprawiłaby stan konkurencji i poziom akceptacji konsumentów niezbędny dla rozpowszechniania kreatywnych treści online. Dla konsumentów interoperacyjność DRM oznacza, że mogą oni wybrać różne urządzenia i używać ich w odniesieniu do różnych pobranych na własność usług. Dla producentów albo agregatorów treści interoperacyjność oznacza, że nie są oni ograniczeni do jednego kanału dystrybucji, który stanowi blokadę dostępu do rynku. Dla producentów urządzeń albo technologii informacyjnych i komunikacyjnych interoperacyjność oznacza, że ich produkty mogą być używane z różnymi usługami w zakresie treści[14].

As lengthy discussions among stakeholders did not yet lead to the deployment of interoperable DRM solutions, there is in any case a need to set a framework for transparency of DRMs regarding interoperability, by ensuring proper consumer information with regards to usage restrictions and interoperability. Providing consumers with an accurate and easily understood labelling system on interoperability and usage restrictions, allowing them to make an informed choice will improve citizens' rights and provide for a sound basis for a wider availability of content online.

Mimo, że długotrwałe dyskusje zainteresowanych stron nie doprowadziły jeszcze do zastosowania interoperacyjnych rozwiązań w zakresie DRM, istnieje jednak potrzeba ustanowienia ram dla przejrzystości DRM w odniesieniu do interoperacyjności poprzez zapewnienie odpowiednich informacji dla konsumentów w zakresie ograniczeń w korzystaniu z ich praw i interoperacyjności. Zapewnienie odpowiedniego i łatwo zrozumiałego systemu oznaczania dla konsumentów w zakresie interoperacyjności i ograniczeń w korzystaniu z ich praw oraz pozwolenie im na dokonywanie świadomych wyborów poprawi prawa konsumentów i dostarczy podstaw dla szerszej dostępności treści online.

Legal offers and piracy

2.4. Legalne oferty i piractwo

Recording music and film industries have expressed the view that the Commission should be prepared to take legislative steps to make sure that the public interest in ensuring an adequate level of data protection is properly reconciled with other important public policy objectives such as the need to combat illegal activities and to protect the rights and freedoms of third parties.

Przemysł nagrań muzycznych i filmowy wyraziły stanowisko, że Komisja powinna być gotowa do podjęcia działań legislacyjnych w celu zagwarantowania, że interes publiczny polegający na zapewnieniu odpowiedniego poziomu ochrony danych osobowych bierze także pod uwagę inne istotne cele polityki publicznej, takie jak potrzeba zwalczania nielegalnych działań oraz ochrona praw i swobód osób trzecich.

Piracy and unauthorised up- and downloading of copyrighted content remains a central concern. The fight against online piracy involves a number of complementary elements: (1) developing legal offers; (2) educational initiatives; (3) enforcement of legal rights; (4) seeking improved cooperation from Internet Service Providers (ISPs) in stopping dissemination of infringing content. The idea of education and awareness-raising on the importance of copyright for the availability of content is widely supported as a tool in the fight against piracy.

Piractwo oraz nieautoryzowane ładowanie i pobieranie treści objętych prawami autorskimi pozostaje głównym problemem. Zwalczanie piractwa online pociąga za sobą dodatkowe działania, takie jak: 1) rozwój legalnych ofert; 2) inicjatywy edukacyjne; 3) egzekwowanie prawa; 4) poszukiwanie lepszej współpracy z dostawcami usług internetowych w powstrzymaniu rozprzestrzeniania nielegalnych treści. Idea edukacji i podnoszenia świadomości w zakresie znaczenia praw autorskich dla dostępności treści ma szerokie poparcie jako narzędzie zwalczania piractwa.

Content owners call for increased co-operation in the fight against piracy. Annex I to the recently adopted legislative proposal for the reform of the Authorisation Directive includes references concerning compliance with national measures implementing the Copyright Directive (2001/29/EC) and the Enforcement Directive (2004/48/EC)[15]. Moreover, Article 20(6) of the legislative proposal to amend the Universal Service Directive provides for an obligation for ISPs to clearly inform subscribers in advance of the conclusion of the contract and regularly thereafter of their obligations to respect copyright and related rights[16].

Właściciele treści wzywają do zwiększonej współpracy w walce przeciwko piractwu. Załącznik I do niedawno przyjętego wniosku legislacyjnego w zakresie reformy dyrektywy o zezwoleniach zawiera odwołania dotyczące zgodności z krajowymi środkami wdrażającymi dyrektywę o prawach autorskich (2001/29/WE) i dyrektywę w sprawie egzekwowania praw (2004/48/WE)[15]. Ponadto art. 20 ust. 6 wniosku legislacyjnego w sprawie zmiany dyrektywy o usłudze powszechnej przewiduje wobec dostawców usług internetowych obowiązek wyraźnego poinformowania abonentów z góry o zawarciu umowy i regularnym informowaniu o obowiązkach abonentów polegających na przestrzeganiu praw autorskich i pokrewnych[16].

In France, a Memorandum of Understanding[17] between music and film producers, Internet service providers and the Government was signed on 23 November 2007. Under the agreement, France is to set up a new Internet authority with powers to suspend or cut access to the web for those who illegally file-share.

W dniu 23 listopada 2007 r. we Francji podpisano protokół ustaleń[17] między producentami muzycznymi i filmowymi, dostawcami usług internetowych i rządem. W ramach tego porozumienia Francja ma powołać nowy organ ds. Internetu dysponujący uprawnieniami do zawieszania albo odcinania dostępu do Internetu dla tych, którzy dokonują nielegalnej wymiany plików.

It would indeed seem appropriate to instigate co-operation procedures ("code of conduct") between access/service providers and right holders and consumers in order to ensure a wide online offer of attractive content, consumer-friendly online services, adequate protection of copyrighted works, awareness raising/education on the importance of copyright for the availability of content and close cooperation fight piracy/unauthorised file-sharing.

Istotnie właściwe wydaje się zainicjowanie procedur współpracy („kodeksów postępowania”) pomiędzy dostawcami dostępu/usług i posiadaczami praw oraz konsumentami w celu zapewnienia szerokiej oferty online atrakcyjnych treści, przyjaznych dla konsumentów usług online, odpowiedniej ochrony dzieł objętych prawami autorskimi, podnoszenia świadomości/edukacji w zakresie znaczenia praw autorskich dla dostępności treści i bliskiej współpracy w celu zwalczania piractwa/nieautoryzowanej wymiany plików.

CONCLUSION

3. WNIOSKI

While the review process of Directives affecting distribution of content, such as the Satellite and Cable Directive, the 2001 Copyright Directive and the Conditional Access Directive are ongoing, this Communication launches a process to address the identified and most pressing challenges related to online distribution of creative content. The Commission wishes to address the challenges raised in this document by two means:

Podczas gdy trwa proces przeglądu dyrektyw mających wpływ na rozpowszechnianie treści, takich jak dyrektywa satelitarna i kablowa, dyrektywa o prawach autorskich z 2001 r. i dyrektywa o dostępie warunkowym, niniejszy komunikat inicjuje proces podjęcia zidentyfikowanych i najpilniejszych wyzwań związanych z rozpowszechnianiem kreatywnych treści online. Komisja zamierza zająć się wyzwaniami zidentyfikowanymi w niniejszym dokumencie na dwa sposoby:

- The setting-up of the "Content Online Platform", a framework for discussion, at European level. This Platform devoted to content specific or cross-industry negotiations around the issues related to the online distribution of creative content, should include, according to the agenda of each meeting, content providers, right holders, companies and organisations from the telecoms and technology sectors as well as consumers. The remit of the Content Online Platform will include the issues mentioned in this Communication such as: availability of content, improvement of rights clearance mechanisms, development of multi-territory licensing, management of copyright online, cooperation mechanisms to improve respect of copyright in the online environment. The work of the Platform should also contribute to the elaboration of a Guide for consumers and users of Information Society services[18].

- Powołując „platformę ds. treści online”, stanowiącą ramy dla prowadzenia dyskusji na szczeblu europejskim. Platforma ta, poświęcona szczególnym dla treści albo międzybranżowym negocjacjom dotyczącym kwestii związanych z rozpowszechnianiem kreatywnych treści online, powinna obejmować, zależnie od porządku dziennego każdego spotkania, dostawców treści, posiadaczy praw, przedsiębiorstwa i organizacje sektora telekomunikacyjnego i technologicznego oraz konsumentów. Platforma ds. treści online zajmie się kwestiami wspomnianymi w niniejszym komunikacie, takimi jak: dostępność treści, poprawa mechanizmu wyjaśniania zagadnień prawnych, rozwój wieloterytorialnych zezwoleń, zarządzanie prawami autorskimi online, mechanizmy współpracy w celu poprawy przestrzegania praw autorskich w środowisku online. Prace platformy powinny także przyczynić się do wypracowania przewodnika dla konsumentów i użytkowników usług społeczeństwa informacyjnego[18].

- Reflecting on the preparation, towards mid 2008, of a proposal for a Recommendation of the Parliament and the Council on Creative Content Online, which would cover the following issues: transparency (labelling) and interoperability of DRMs; encouragement of innovative licensing regimes in the area of audiovisual works; and legal offers and piracy. On the main elements of the future proposal, the Commission wishes to further consult interested stakeholders. Therefore, all stakeholders are invited to take position on the elements listed in the Annex to this Communication by 29/02/2008.

- Zastanawiając się nad przygotowaniem w połowie 2008 r. propozycji zalecenia Parlamentu i Rady w sprawie kreatywnych treści online, które objęłoby następujące zagadnienia: przejrzystość (oznaczanie) i interoperacyjność systemów zarządzania cyfrowymi prawami autorskimi; zachęcanie do stosowania innowacyjnych systemów w zakresie zezwoleń w odniesieniu do dzieł audiowizualnych; legalne oferty i piractwo. W zakresie głównych elementów przyszłego wniosku Komisja pragnie dalej skonsultować się z zainteresowanymi stronami. Dlatego też wszystkie zainteresowane strony są proszone o zajęcie stanowiska wobec elementów wymienionych w załączniku do niniejszego komunikatu do dnia 29/02/2008 r.

ANNEX

ZAŁĄCZNIK

Creative Content Online – Policy/Regulatory issues for consultation

Kreatywne treści online – Kwestie polityczne/prawne do konsultacji

Digital Rights Management

Zarządzanie cyfrowymi prawami autorskimi

1) Do you agree that fostering the adoption of interoperable DRM systems should support the development of online creative content services in the Internal Market? What are the main obstacles to fully interoperable DRM systems? Which commendable practices do you identify as regards DRM interoperability?

1) Czy zgadzają się Państwo, że działania na rzecz przyjęcia interoperacyjnych systemów w zakresie zarządzania cyfrowymi prawami autorskimi (DRM) powinny wesprzeć rozwój usług w zakresie kreatywnych treści online na rynku wewnętrznym? Jakie są główne przeszkody dla w pełni operacyjnych systemów DRM? Jakie działania zidentyfikowaliby Państwo jako wzorcowe w odniesieniu do interoperacyjności systemów DRM?

2) Do you agree that consumer information with regard to interoperability and personal data protection features of DRM systems should be improved? What could be, in your opinion, the most appropriate means and procedures to improve consumers' information in respect of DRM systems? Which commendable practices would you identify as regards labelling of digital products and services?

2) Czy zgadzają się Państwo, że informacje dla konsumentów w odniesieniu do cech interoperacyjności i ochrony danych osobowych systemów DRM powinny zostać poprawione? Jakie mogłyby być, w Państwa opinii, najodpowiedniejsze środki i procedury poprawy informacji dla konsumentów w odniesieniu do systemów DRM? Które z praktyk zidentyfikowaliby Państwo jako wzorcowe w odniesieniu do oznaczania cyfrowych produktów i usług?

3) Do you agree that reducing the complexity and enhancing the legibility of end-user licence agreements (EULAs) would support the development of online creative content services in the Internal Market? Which recommendable practices do you identify as regards EULAs? Do you identify any particular issue related to EULAs that needs to be addressed?

3) Czy zgadzają się Państwo, że zmniejszenie złożoności i wzmocnienie czytelności porozumień w sprawie zezwoleń końcowych użytkowników wsparłoby rozwój usług kreatywnych treści online na rynku wewnętrznym? Jakie praktyki zidentyfikowaliby Państwo jako wzorcowe w odniesieniu do porozumień w sprawie zezwoleń końcowych użytkowników? Czy znajdują Państwo jakąś szczególną kwestię związaną z porozumieniami w sprawie zezwoleń końcowych użytkowników, która powinna zostać rozwiązana?

4) Do you agree that alternative dispute resolution mechanisms in relation to the application and administration of DRM systems would enhance consumers' confidence in new products and services? Which commendable practices do you identify in that respect?

4) Czy zgadzają się Państwo, że alternatywne mechanizmy rozwiązywania sporów w odniesieniu do stosowania i administrowania systemami DRM wzmocniłyby zaufanie konsumentów do nowych produktów i usług? Jakie praktyki zidentyfikowaliby Państwo jako wzorcowe w tym zakresie?

5) Do you agree that ensuring a non-discriminatory access (for instance for SMEs) to DRM solutions is needed to preserve and foster competition on the market for digital content distribution?

5) Czy zgadzają się Państwo, że zapewnienie niedyskryminacyjnego dostępu (np. dla MŚP) do rozwiązań w zakresie DRM jest potrzebne do zachowania i wzmocnienia konkurencji na rynku rozpowszechniania cyfrowych treści?

Multi-territory rights licensing

Wieloterytorialne zezwolenia w zakresie praw autorskich

6) Do you agree that the issue of multi-territory rights licensing must be addressed by means of a Recommendation of the European Parliament and the Council?

6) Czy zgadzają się Państwo, że kwestia wieloterytorialnych zezwoleń w zakresie praw autorskich powinna zostać omówiona w zaleceniu Parlamentu Europejskiego i Rady?

7) What is in your view the most efficient way of fostering multi-territory rights licensing in the area of audiovisual works? Do you agree that a model of online licences based on the distinction between a primary and a secondary multi-territory market can facilitate EU-wide or multi-territory licensing for the creative content you deal with?

7) Jaki jest, w Państwa opinii, najskuteczniejszy sposób wspierania wieloterytorialnych zezwoleń w zakresie praw w odniesieniu do dzieł audiowizualnych? Czy zgadzają się Państwo, że model zezwoleń online oparty na rozróżnieniu między głównym a pobocznym rynkiem wieloterytorialnym może ułatwić unijne albo wieloterytorialne udzielanie zezwoleń na kreatywne treści, z którymi mają Państwo do czynienia?

8) Do you agree that business models based on the idea of selling less of more, as illustrated by the so-called "Long tail" theory, benefit from multi-territory rights licences for back-catalogue works (for instance works more than two years old)?

8) Czy zgadzają się Państwo, że modele biznesowe oparte na koncepcji sprzedaży mniej/więcej (zależnie od rodzaju produktu: mniej bestsellerów/więcej produktów niszowych), co jest zilustrowane tzw. teorią długiego ogona, odnoszą korzyści z wieloterytorialnych zezwoleń w zakresie praw w odniesieniu do mniej znanych dzieł (np. dzieł starszych niż dwuletnie)?

Legal offers and piracy

Legalne oferty i piractwo

9) How can increased, effective stakeholder cooperation improve respect of copyright in the online environment?

9) Jak wzmocniona, skuteczna współpraca zainteresowanych stron może poprawić przestrzeganie praw autorskich w środowisku cyfrowym?

10) Do you consider the Memorandum of Understanding, recently adopted in France, as an example to followed?

10) Czy uważają Państwo, że protokół ustaleń przyjęty niedawno we Francji stanowi przykład do naśladowania?

11) Do you consider that applying filtering measures would be an effective way to prevent online copyright infringements?

11) Czy uważają Państwo, ze stosowanie filtrowania byłoby skutecznym sposobem na zapobieganie naruszeniom praw autorskich online?

Please submit your comments by 29/02/2008 in electronic format. All submissions will be published on the Commission’s website if not requested otherwise. Contribution to be treated confidentially should indicate this at the top of the first page. Should you want to add a cover letter please do so in a separate document. In case your comments exceed four pages, please provide an executive summary. All submissions should be mailed to the functional mailbox of the Audiovisual and Media Policies Unit of the Directorate-General for Information Society and Media: avpolicy@ec.europa.eu. |

Prosimy o przekazanie uwag do dnia 29/02/2008 r. w formie elektronicznej. Wszystkie uwagi zostaną opublikowane na stronie internetowej Komisji, w przypadku braku sprzeciwu. Prośba o zachowanie poufności powinna znajdować się na górze pierwszej strony. W przypadku dodania pisma przewodniego, prosimy o jego załączenie jako osobnego dokumentu. W przypadku gdy uwagi przekroczą długość 4 stron, prosimy o dołączenie streszczenia. Wszystkie uwagi powinny zostać przesłane na funkcyjny e-mail działu ds. Polityk Audiowizualnych i Mediów w Dyrekcji Generalnej ds. Społeczeństwa Informacyjnego i Mediów: avpolicy@ec.europa.eu |

[1] Study on "Interactive Content and Convergence; Implications for the Information Society" commissioned by Information Society and Media Directorate-General of the European Commission, published on 25 January 2007

[1] Badanie Interactive Content and Convergence; Implications for the Information Society (Interaktywne treści i konwergencja: skutki dla społeczeństwa informacyjnego) zlecone przez Dyrekcję Generalną ds. Społeczeństwa Informacyjnego i Mediów Komisji Europejskiej, opublikowane dnia 25 stycznia 2007 r.

[2] http://ec.europa.eu/avpolicy/other_actions/content_online/contributions/index_en.htm

[2] http://ec.europa.eu/avpolicy/other_actions/content_online/contributions/index_en.htm

[3] For a summary of the public consultation, see the Commission staff working paper on Creative Content Online.

[3] Streszczenie konsultacji publicznej znajduje się w dokumencie roboczym służb Komisji na temat kreatywnych treści online.

[4] OJ L 248, 6.10.1993, p. 15.

[4] Dz.U. L 248 z 6.10.1993, str. 15.

[5] OJ L 167, 22.6.2001, p. 10.

[5] Dz.U. L 167 z 22.6.2001, str. 10.

[6] OJ L 276, 21.10.2005, p. 54 – OJ L 284, 27.10.2005, p. 10.

[6] Dz.U. L 276 z 21.10.2005, str. 54 – Dz.U. L 284 z 27.10.2005, str. 10.

[7] OJ L 320, 28.11.1998 p. 54.

[7] Dz.U. L 320 z 28.11.1998, str. 54

[8] For the other issues raised in the public consultation, see the Commission Staff Working Paper on Creative Content Online.

[8] W odniesieniu do innych kwestii poruszonych w konsultacji, por. dokument roboczy służb Komisji na temat kreatywnych treści online.

[9] Interactive Content and Convergence; Implications for the Information Society, 2007, p. 13

[9] Interaktywne treści i konwergencja; skutki dla społeczeństwa informacyjnego, 2007, str. 13

[10] Gowers Review of Intellectual Property, December 2006, p. 69: "The British Library estimates 40 percent of all print works are orphan works".

[10] Gowers Review of Intellectual Property, grudzień 2006, str. 69: „The British Library szacuje, że 40% wszystkich opublikowanych prac to dzieła osierocone”.

[11] OJ L 236, 31.8.2006, p. 28.

[11] Dz.U. L 236 z 31.8.2006, str. 28.

[12] OJ C297, 7.12.2006, p. 1.

[12] Dz.U. C 297 z 7.12.2006, str. 1.

[13] See: http://ec.europa.eu/information_society/activities/digital_libraries/hleg/index_en.htm

[13] http://ec.europa.eu/information_society/activities/digital_libraries/hleg/index_en.htm

[14] To the extent that DRMs are a form of conditional access system, in the second evaluation report of the Conditional Access Directive that is to be undertaken in 2008, the Commission will assess to what degree that Directive has or could facilitate the roll out of DRMs.

[14] W stopniu w jakim DRM jest formą systemu dostępu warunkowego, w drugim sprawozdaniu w sprawie oceny dyrektywy o dostępie warunkowym, które jest planowane na 2008 r., Komisja dokona oceny w jakim stopniu dyrektywa ta ułatwiła albo mogła ułatwić wprowadzenie DRM.

[15] COM(2007) 697 final.

[15] COM(2007) 697 wersja ostateczna.

[16] COM(2007) 698 final

[16] COM(2007) 698 wersja ostateczna.

[17] "Accord pour le développement et la protection des œuvres et programmes culturels sur les nouveaux réseaux" – http://www.culture.gouv.fr/culture/actualites/index-olivennes231107.htm

[17] "Accord pour le développement et la protection des œuvres et programmes culturels sur les nouveaux réseaux" – http://www.culture.gouv.fr/culture/actualites/index-olivennes231107.htm

[18] See MEP Z. Roithova's (EPP) "own initiative" report on Consumer confidence in the digital environment and European Parliament resolution of 21 June 2007 on consumer confidence in the digital environment (2006/2048(INI)) - http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2007-0287+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN

[18] Por. sprawozdanie z własnej inicjatywy członka PE Z. Roithova's (EPP) w sprawie zaufania konsumentów do środowiska cyfrowego oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie zaufania konsumentów do środowiska cyfrowego (2006/2048(INI)) - http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2007-0287+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN