EN

[pic] | ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ |

Brussels, 8.3.2006

Βρυξέλλες, 8.3.2006

COM(2006) 105 final

COM(2006) 105 τελικό

GREEN PAPER

ΠΡΑΣΙΝΗ ΒΙΒΛΟΣ

A European Strategy for Sustainable, Competitive and Secure Energy

Ευρωπαϊκή στρατηγική για αειφόρο, ανταγωνιστική και ασφαλή ενέργεια

{SEC(2006) 317}

{SEC(2006) 317}

CONTENTS

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

1. An energy strategy for Europe: balancing sustainable development, competitiveness and security of supply (...)3

1. Μια ενεργειακή στρατηγική για την Ευρώπη: επίτευξη ισορροπίας μεταξύ αειφόρου ανάπτυξης, ανταγωνιστικότητας και ασφάλειας του εφοδιασμού 3

2. Six priority areas (...)5

2. Έξι τομείς προτεραιότητας 6

2.1. Energy for growth and jobs in Europe: completing the internal European electricity and gas markets (...)5

2.1. Ενέργεια για την ανάπτυξη και θέσεις εργασίας στην Ευρώπη: ολοκλήρωση των εσωτερικών ευρωπαϊκών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου 6

2.2. An Internal Energy Market that guarantees security of supply: solidarity between Member States. (...)8

2.2. Μια εσωτερική ενεργειακή αγορά που εγγυάται την ασφάλεια του εφοδιασμού: αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών 9

2.3. Tackling security and competitiveness of energy supply: towards a more sustainable, efficient and diverse energy mix………………………………………………………9

2.3. Επίλυση των προβλημάτων της ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας της προσφοράς ενέργειας: προς μια πλέον αειφόρο, αποδοτική και διαφοροποιημένη σύνθεση ενεργειακών πηγών......................................................................................10

2.4. An integrated approach to tackling climate change (...)10

2.4. Μια ενοποιημένη προσέγγιση του προβλήματος της αλλαγής του κλίματος 11

2.5. Encouraging innovation: a strategic European energy technology plan (...)13

2.5. Ενθάρρυνση της καινοτομίας: ένα στρατηγικό ευρωπαϊκό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών 15

2.6. Towards a coherent external energy policy (...)14

2.6. Προς μια συνεκτική εξωτερική ενεργειακή πολιτική 17

3. Conclusions (...)17

3. Συμπεράσματα 20

GREEN PAPER

ΠΡΑΣΙΝΗ ΒΙΒΛΟΣ

A European Strategy for Sustainable, Competitive and Secure Energy

Ευρωπαϊκή στρατηγική για αειφόρο, ανταγωνιστική και ασφαλή ενέργεια (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

1. Μια ενεργειακή στρατηγική για την Ευρώπη: επίτευξη ισορροπίας μεταξύ αειφορου αναπτυξησ, ανταγωνιστικότητας και ασφάλειας του εφοδιασμού

Η Ευρώπη έχει εισέλθει σε μια νέα ενεργειακή εποχή.

(Text with EEA relevance)

- Χρειάζονται επειγόντως επενδύσεις. Στην Ευρώπη και μόνο, κατά τα επόμενα 20 έτη θα χρειαστούν επενδύσεις περίπου ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ για να καλυφθεί η αναμενόμενη ενεργειακή ζήτηση και να αντικατασταθούν οι υποδομές που παλιώνουν.

1. An energy strategy for Europe: balancing sustainable development, competitiveness and security of supply

- Αυξάνει συνεχώς η εξάρτησή μας από τις εισαγωγές. Εάν δεν καταστήσουμε την εγχώρια ενέργεια ανταγωνιστικότερη, κατά τα επόμενα 20 έως 30 έτη ποσοστό γύρω στο 70% των ενεργειακών απαιτήσεων της Ένωσης, σε σύγκριση με ποσοστό 50% σήμερα, θα καλύπτεται από εισαγόμενα προϊόντα – ορισμένα, μάλιστα, από πολιτικά ασταθείς περιοχές.

Europe has entered into a new energy era.

- Τα αποθέματα βρίσκονται συγκεντρωμένα σε λίγες μόνο χώρες. Τη στιγμή αυτή, λίγο - πολύ η μισή ποσότητα αερίου που καταναλώνεται στην ΕΕ προέρχεται από τρεις μόνο χώρες (Ρωσία, Νορβηγία, Αλγερία). Με τις σημερινές τάσεις, οι εισαγωγές αερίου αναμένεται να αυξηθούν κατά 80% τα επόμενα 25 έτη.

· There is an urgent need for investment. In Europe alone, to meet expected energy demand and to replace ageing infrastructure, investments of around one trillion euros will be needed over the next 20 years.

- Η παγκόσμια ζήτηση ενέργειας αυξάνει. Η παγκόσμια ζήτηση ενέργειας - και οι εκπομπές CO 2 - αναμένεται να αυξηθούν περίπου κατά 60% μέχρι το 2030. Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου αυξήθηκε κατά 20% από το 1994 μέχρι σήμερα, ενώ οι προβλέψεις για την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου είναι 1,6% ετησίως.

· Our import dependency is rising. Unless we can make domestic energy more competitive, in the next 20 to 30 years around 70 % of the Union’s energy requirements, compared to 50% today, will be met by imported products – some from regions threatened by insecurity.

- Οι τιμές του πετρελαίου και του αερίου αυξάνουν. Έχουν πρακτικώς διπλασιαστεί στην ΕΕ κατά την τελευταία διετία, επακολουθεί δε αύξηση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Η κατάσταση αυτή είναι δύσκολη για τους καταναλωτές. Με την αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης ορυκτών καυσίμων, την πίεση στα κυκλώματα προμήθειας και την αυξανόμενη εξάρτηση από τις εισαγωγές, το πιθανότερο είναι ότι οι τιμές πετρελαίου και αερίου θα παραμείνουν υψηλές. Δεν αποκλείεται όμως αυτό να αποτελέσει έναυσμα για μεγαλύτερη ενεργειακή απόδοση και καινοτομία.

· Reserves are concentrated in a few countries. Today, roughly half of the EU’s gas consumption comes from only three countries (Russia, Norway, Algeria). On current trends, gas imports would increase to 80 % over the next 25 years.

- Το κλίμα του πλανήτη μας γίνεται θερμότερο. Σύμφωνα με την Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (IPCC), οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου έχουν ήδη ανεβάσει τη θερμοκρασία κατά 0,6 βαθμούς παγκοσμίως. Εάν δεν ληφθούν μέτρα, θα σημειωθεί αύξηση κατά 1,4 έως 5,8 βαθμούς έως τα τέλη του αιώνα. Όλες οι περιοχές του κόσμου - συμπεριλαμβανομένης της ΕΕ - θα αντιμετωπίσουν σοβαρές συνέπειες, τόσο για τις οικονομίες τους όσο και για τα οικοσυστήματά τους.

· Global demand for energy is increasing. World energy demand – and CO2 emissions – is expected to rise by some 60% by 2030. Global oil consumption has increased by 20% since 1994, and global oil demand is projected to grow by 1.6% per year.

- Η Ευρώπη δεν έχει ακόμη αναπτύξει πλήρως ανταγωνιστικές εσωτερικές αγορές ενέργειας. Μόνον όταν υπάρξουν τέτοιες αγορές, οι πολίτες και οι επιχειρήσεις της ΕΕ θα αποκομίσουν όλα τα οφέλη από την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και τις χαμηλότερες τιμές. Προκειμένου να επιτευχθεί ο σκοπός αυτός, πρέπει να αναπτυχθούν διασυνδέσεις, να διαμορφωθούν και να εφαρμοστούν πλήρως στην πράξη αποτελεσματικά νομοθετικά και ρυθμιστικά πλαίσια και να ενισχυθούν σημαντικά οι κοινοτικοί κανόνες περί ανταγωνισμού. Επιπλέον, προκειμένου η Ευρώπη να αντεπεξέλθει στο πλήθος των προβλημάτων που αντιμετωπίζει και να επενδύσει με επιτυχία στο μέλλον, η ενοποίηση του ενεργειακού τομέα πρέπει να κινείται από τις δυνάμεις της αγοράς.

· Oil and gas prices are rising. They have nearly doubled in the EU over the past two years, with electricity prices following. This is difficult for consumers. With increasing global demand for fossil fuels, stretched supply chains and increasing dependence on imports, high prices for oil and gas are probably here to stay. They may, however, trigger greater energy efficiency and innovation.

Αυτό είναι το νέο ενεργειακό τοπίο του 21ου αιώνα. Σε αυτό, οι οικονομικές ζώνες του κόσμου εξαρτώνται η μία από την άλλη για την κατοχύρωση της ενεργειακής ασφάλειας και σταθερών οικονομικών συνθηκών και για τη διασφάλιση αποτελεσματικής δράσης κατά της αλλαγής του κλίματος.

· Our climate is getting warmer. According to the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), greenhouse gas emissions have already made the world 0.6 degrees warmer. If no action is taken there will be an increase of between 1.4 and 5.8 degrees by the end of the century. All regions in the world – including the EU – will face serious consequences for their economies and ecosystems.

Ο αντίκτυπος του ενεργειακού αυτού τοπίου γίνεται άμεσα αισθητός στον καθένα. Η πρόσβαση στην ενέργεια είναι θεμελιώδους σημασίας στην καθημερινή ζωή κάθε Ευρωπαίου. Οι συμπολίτες μας επηρεάζονται από τις υψηλότερες τιμές, την απειλούμενη ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και τις αλλαγές του κλίματος της Ευρώπης. Η αειφόρος, ανταγωνιστική και ασφαλής ενέργεια αποτελεί ένα από τους βασικούς πυλώνες της καθημερινής μας ζωής.

· Europe has not yet developed fully competitive internal energy markets. Only when such markets exist will EU citizens and businesses enjoy all the benefits of security of supply and lower prices. To achieve this aim, interconnections should be developed, effective legislative and regulatory frameworks must be in place and be fully applied in practice, and Community competition rules need to be rigorously enforced. Furthermore, the consolidation of the energy sector should be market driven if Europe is to respond successfully to the many challenges it faces and to invest properly for the future.

Το τοπίο αυτό απαιτεί μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση. Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, στις συνόδους κορυφής του Οκτωβρίου και του Δεκεμβρίου 2005, αναγνώρισαν την ανάγκη αυτή και ζήτησαν από την Επιτροπή να προωθήσει το ζήτημα. Τα πρόσφατα γεγονότα υπογράμμισαν την ανάγκη να αντιμετωπιστεί αυτή η πρόκληση. Δεν αρκεί μια προσέγγιση βασιζόμενη και μόνο σε 25 μεμονωμένες ενεργειακές πολιτικές.

This is the new energy landscape of the 21st century. It is one in which the world’s economic regions are dependent on each other for ensuring energy security and stable economic conditions, and for ensuring effective action against climate change.

Η ΕΕ διαθέτει τα μέσα για να βοηθήσει. Αντιπροσωπεύει τη δεύτερη μεγαλύτερη παγκοσμίως ενεργειακή αγορά, με περισσότερους από 450 εκατομμύρια καταναλωτές. Εάν αντιδράσει ενωμένη, έχει το βάρος να προστατεύσει και να διεκδικήσει τα συμφέροντά της. Η ΕΕ όχι μόνο διαθέτει την κλίμακα μεγέθους, αλλά και το φάσμα πολιτικών για να εγκύψει στα προβλήματα του νέου ενεργειακού τοπίου. Η ΕΕ πρωτοστατεί παγκοσμίως στη διαχείριση της ζήτησης, στην προώθηση νέων και ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και στην ανάπτυξη τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Εάν η ΕΕ στηρίξει μια νέα κοινή πολιτική με ενιαία φωνή στα ενεργειακά ζητήματα, η Ευρώπη μπορεί να ηγηθεί της παγκόσμιας προσπάθειας για αναζήτηση λύσεων στα ενεργειακά προβλήματα.

The effects of this landscape are felt directly by everyone. Access to energy is fundamental to the daily lives of every European. Our citizens are affected by higher prices, threats to the security of energy supply and changes to Europe’s climate. Sustainable, competitive and secure energy is one of the basic pillars of our daily life.

Η Ευρώπη οφείλει να αντιδράσει κατεπειγόντως: απαιτούνται πολλά έτη για μια καινοτομία στον ενεργειακό τομέα να φθάσει σε στάδιο αξιοποίησης. Η Ευρώπη οφείλει επίσης να εξακολουθήσει να προωθεί τη διαφοροποίηση – όσον αφορά τον τύπο των ενεργειακών πηγών, τις χώρες προέλευσης και διαμετακόμισης. Κατ’αυτόν τον τρόπο, θα διαμορφώσει τις συνθήκες για ανάπτυξη, νέες θέσεις εργασίας, μεγαλύτερη ασφάλεια και βελτιωμένο περιβάλλον. Οι εργασίες για τα ανωτέρω ζητήματα ξεκίνησαν την εποχή της Πράσινης Βίβλου για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού που εξέδωσε η Επιτροπή το 2000 και των προτάσεων που υποβλήθηκαν εκ μέρους της Επιτροπής και συνεχίζονται μέχρι σήμερα, επειδή όμως σημειώθηκαν πρόσφατες εξελίξεις στις ενεργειακές αγορές, χρειάζεται μια νέα ευρωπαϊκή ώθηση.

This landscape requires a common European response. Heads of State and Government, at their summits in October and December 2005, recognised this and asked the Commission to take this forward. Recent events have underlined that this challenge must be met. An approach based solely on 25 individual energy policies is not enough.

Στην παρούσα Πράσινη Βίβλο υποβάλλονται ορισμένες υποδείξεις και επιλογές που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση μιας νέας περιεκτικής ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής. Το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλούνται να αντιδράσουν στην παρούσα ανακοίνωση, η οποία αναμένεται να αποτελέσει επίσης το έναυσμα για ένα ευρύτατο δημόσιο διάλογο. Στη συνέχεια, η Επιτροπή θα καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για δράση.

The EU has the tools to help. It is the world’s second largest energy market, with over 450 million consumers. Acting together, it has the weight to protect and assert its interests. The EU has not just the scale but also the policy range to tackle the new energy landscape. The EU leads the world in demand management, in promoting new and renewable forms of energy, and in the development of low carbon technologies. If the EU backs up a new common policy with a common voice on energy questions, Europe can lead the global search for energy solutions.

Στην παρούσα Πράσινη Βίβλο προσδιορίζονται έξι τομείς καίριας σημασίας στους οποίους είναι ανάγκη να αναπτυχθεί δράση για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις. Το πλέον θεμελιώδες ερώτημα είναι κατά πόσο υπάρχει συμφωνία για την ανάγκη ανάπτυξης μιας νέας, κοινής, ευρωπαϊκής στρατηγικής ως προς την ενέργεια και κατά πόσον πρέπει η αειφορία, η ανταγωνιστικότητα και η ασφάλεια να αποτελούν τις κεντρικές αρχές που διαπνέουν τη στρατηγική.

Europe must act urgently: it takes many years to bring innovation on stream in the energy sector. It must also continue to promote diversity – of energy type, country of origin and transit. In this way it will create the conditions for growth, jobs, greater security and a better environment. Work has been progressing on these issues since the Commission’s 2000 Green Paper on Security of Energy Supply, but given recent developments on energy markets, a new European impetus is needed.

Από τα ανωτέρω προκύπτουν τα εξής ερωτήματα:

This Green Paper puts forward suggestions and options that could form the basis for a new comprehensive European energy policy. The Spring European Council and the European Parliament are invited to react to this Paper, which should also spark a wide-ranging public debate. The Commission will then table concrete proposals for action.

1. Ανταγωνιστικότητα και εσωτερική αγορά ενέργειας. Υπάρχει συμφωνία ως προς τη θεμελιώδη σημασία μιας γνήσιας ενιαίας αγοράς που στηρίζει μια κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενέργεια; Κατά ποίο τρόπο μπορούν να αρθούν τα εμπόδια στην υλοποίηση των υφιστάμενων μέτρων; Ποια νέα μέτρα πρέπει να ληφθούν ώστε να επιτευχθεί ο στόχος αυτός; Κατά ποίο τρόπο μπορεί η ΕΕ να προσελκύσει τις εκτεταμένες επενδύσεις που είναι αναγκαίες στον ενεργειακό τομέα; Κατά ποίο τρόπο θα εξασφαλιστεί πρόσβαση στην ενέργεια, σε εύλογες τιμές, για όλους τους ευρωπαίους, και συμβολή της εσωτερικής ενεργειακής αγοράς στη διατήρηση των επιπέδων απασχόλησης;

This Green Paper identifies six key areas where action is necessary to address the challenges we face. The most fundamental question is whether there is agreement on the need to develop a new, common European strategy for energy, and whether sustainability, competitiveness and security should be the core principles to underpin the strategy.

2. Διαφοροποίηση της σύνθεσης των ενεργειακών πηγών. Τι πρέπει να πράξει η ΕΕ για να διασφαλίσει ότι ολόκληρη η Ευρώπη προωθεί τη φιλική για το περιβάλλον διαφοροποίηση των ενεργειακών προμηθειών;

From that flow the following questions:

3. Αλληλεγγύη. Ποια μέτρα χρειάζεται να ληφθούν σε κοινοτικό επίπεδο για να προληφθεί η εκδήλωση κρίσεων προσφοράς και για να διαχειριστούμε τις κρίσεις, όταν συμβαίνουν;

1. Competitiveness and the internal energy market. Is there agreement on the fundamental importance of a genuine single market to support a common European strategy for energy? How can barriers to implementing existing measures be removed? What new measures should be taken to achieve this goal? How can the EU stimulate the substantial investments necessary in the energy sector? How to ensure that all Europeans enjoy access to energy at reasonable prices, and that the internal energy market contributes to maintaining employment levels?

4. Αειφόρος ανάπτυξη. Πώς μπορεί μια κοινή ευρωπαϊκή ενεργειακή στρατηγική να χειριστεί κατά τον καλύτερο τρόπο το πρόβλημα της αλλαγής του κλίματος, εξισορροπώντας τους στόχους της προστασίας του περιβάλλοντος, της ανταγωνιστικότητας και της ασφάλειας του εφοδιασμού; Ποιες περαιτέρω δράσεις απαιτούνται σε κοινοτικό επίπεδο για την επίτευξη των υφισταμένων στόχων; Χρειάζονται και άλλοι στόχοι; Κατά ποίο τρόπο πρέπει να διαμορφώσουμε ένα μακροπρόθεσμο, ασφαλές και προβλέψιμο πλαίσιο επενδύσεων για την περαιτέρω ανάπτυξη καθαρών και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ΕΕ;

2. Diversification of the energy mix. What should the EU do to ensure that Europe, taken as a whole, promotes the climate-friendly diversification of energy supplies?

5. Καινοτομία και τεχνολογία. Ποιες δράσεις πρέπει να αναληφθούν τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο για να είναι βέβαιο ότι η Ευρώπη θα παραμείνει παγκόσμιος ηγέτης στις ενεργειακές τεχνολογίες; Με ποια μέσα μπορούμε να το επιτύχουμε καλύτερα;

3. Solidarity. Which measures need to be taken at Community level to prevent energy supply crises developing, and to manage them if they do occur?

6. Eξωτερική πολιτική. Μήπως πρέπει να υπάρξει κοινή εξωτερική πολιτική για την ενέργεια, ώστε η ΕΕ να καταστεί ικανή να ομιλεί με ενιαία φωνή; Κατά ποίο τρόπο μπορούν η Κοινότητα και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη διαφοροποίηση της προσφοράς, ιδίως για το φυσικό αέριο; Μήπως η ΕΕ πρέπει να αναπτύξει νέες εταιρικές σχέσεις με τους γείτονές της, συμπεριλαμβανομένης της Ρωσίας, και με τα υπόλοιπα κυριότερα κράτη παραγωγούς και καταναλωτές της υφηλίου;

4. Sustainable development. How can a common European energy strategy best address climate change, balancing the objectives of environmental protection, competitiveness and security of supply? What further action is required at Community level to achieve existing targets? Are further targets appropriate? How should we provide a longer term secure and predictable investment framework for the further development of clean and renewable energy sources in the EU?

Η χάραξη μιας ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής αποτελεί μακροπρόθεσμη πρόκληση. Χρειάζεται γι’αυτό σαφές, αλλά ευέλικτο πλαίσιο: σαφές στο ότι αντιπροσωπεύει κοινή προσέγγιση υποστηριζόμενη στο ανώτατο επίπεδο, ευέλικτο στο ότι χρειάζεται επικαιροποίηση κατά διαστήματα. Ως θεμέλιο για την εν λόγω διεργασία, η Επιτροπή προτείνει να υποβάλλεται στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο, ανά τακτά χρονικά διαστήματα, μια στρατηγική ενεργειακή ανασκόπηση της ΕΕ , που θα καλύπτει όλα τα ζητήματα τα οποία θίγονται στην Πράσινη Βίβλο. Η ανασκόπηση θα συνιστά αποτίμηση και σχέδιο δράσης για το Εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, σε αυτήν δε θα καταγράφεται η πρόοδος και θα προσδιορίζονται νέες προκλήσεις και αντιδράσεις για όλες τις πτυχές της ενεργειακής πολιτικής.

5. Innovation and technology: What action should be taken at both Community and national level to ensure that Europe remains a world leader in energy technologies? What instruments can best achieve this?

2. Εξι τομείς προτεραιότητας

6. External policy. Should there be a common external policy on energy, to enable the EU to speak with a common voice? How can the Community and Member States promote diversity of supply, especially for gas? Should the EU develop new partnerships with its neighbours, including Russia, and with the other main producer and consumer nations of the world?

2.1. Ενέργεια για την ανάπτυξη και θέσεις εργασίας στην Ευρώπη: ολοκλήρωση των εσωτερικών ευρωπαϊκών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου

Developing a European energy policy will be a long term challenge. This needs a clear but flexible framework: clear in that it represents a common approach endorsed at the highest level, flexible in that it needs periodic updating. As a foundation for this process the Commission therefore proposes that a Strategic EU Energy Review be presented to the Council and Parliament on a regular basis, covering the issues identified in this Green Paper. This would constitute a stocktaking and action plan for the Spring European Council, monitoring progress and identifying new challenges and responses on all aspects of energy policy.

Η αειφόρος, ανταγωνιστική και ασφαλής ενέργεια δεν πρόκειται να επιτευχθεί εάν δεν υπάρξουν ανοικτές και ανταγωνιστικές αγορές ενέργειας, βασιζόμενες στην άμιλλα μεταξύ εταιρειών οι οποίες επιζητούν να καταστούν ανταγωνιστές σε ευρωπαϊκή κλίμακα μάλλον, παρά δεσπόζοντες παίκτες σε εθνικό πλαίσιο. Οι ανοικτές αγορές, και όχι ο προστατευτισμός, θα κρατύνουν την Ευρώπη και θα της επιτρέψουν να αντιμετωπίσει τα προβλήματά της. Μία αληθώς ανταγωνιστική ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου θα ρίξει τις τιμές, θα βελτιώσει την ασφάλεια του εφοδιασμού[1] και θα αυξήσει την ανταγωνιστικότητα. Μια τέτοια αγορά θα βοηθήσει επίσης το περιβάλλον, καθώς οι εταιρείες αντιδρούν στον ανταγωνισμό κλείνοντας μονάδες χαμηλής ενεργειακής απόδοσης.

2. Six priority areas

Το Ιούλιο του 2007, με ελάχιστες εξαιρέσεις, κάθε καταναλωτής στην ΕΕ θα έχει το νόμιμο δικαίωμα να αγοράζει ηλεκτρικό ρεύμα και αέριο από οποιονδήποτε προμηθευτή στην ΕΕ. Αυτό προσφέρει μια μεγάλη ευκαιρία για την Ευρώπη. Ενώ όμως έχει καταβληθεί έντονη προσπάθεια για τη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής αγοράς, η εργασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Πολλές αγορές παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εθνικές και με ελάχιστες εταιρείες να κατέχουν δεσπόζουσα θέση. Υφίστανται πολλές διαφορές μεταξύ των προσεγγίσεων των κρατών μελών ως προς το άνοιγμα της αγοράς, οπότε εμποδίζεται η ανάπτυξη μιας αληθώς ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αγοράς - συμπεριλαμβανομένων των εξουσιών των ρυθμιστικών αρχών, του επιπέδου ανεξαρτησίας των φορέων εκμετάλλευσης δικτύων από ανταγωνιστικές δραστηριότητες, των κανόνων για το διασυνδεδεμένο δίκτυο και των καθεστώτων αντιστάθμισης και αποθήκευσης αερίου.

2.1. Energy for growth and jobs in Europe: completing the internal European electricity and gas markets

Έως τα τέλη του 2006, θα έχει εφαρμοστεί από όλα τα κράτη μέλη η δεύτερη σειρά οδηγιών για την ηλεκτρική ενέργεια και το αέριο, η δε Επιτροπή θα έχει ολοκληρώσει την έρευνά της για τον ανταγωνισμό στη λειτουργία των ευρωπαϊκών αγορών αερίου και ηλεκτρισμού. Τότε θα ληφθεί μια τελική απόφαση, με βάση πλήρη μελέτη επιπτώσεων, για τυχόν επιπρόσθετα νομοθετικά μέτρα που χρειάζονται: ιδιαίτερα για τη διασφάλιση αμερόληπτης πρόσβασης στο δίκτυο, ενδεδειγμένης διαθέσιμης δυναμικότητας δικτύου, ρευστότητας στις αγορές αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και αποτελεσματικών κανονιστικών ρυθμίσεων. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι χρειάζεται να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε πέντε κεντρικοί τομείς:

Sustainable, competitive and secure energy will not be achieved without open and competitive energy markets, based on competition between companies looking to become European-wide competitors rather than dominant national players. Open markets, not protectionism, will strenghten Europe and allow it to tackle its problems. A truly competitive single European electricity and gas market would bring down prices, improve security of supply [1] and boost competitiveness. It would also help the environment, as companies react to competition by closing energy inefficient plant.

(i) Ένα ευρωπαϊκό διασυνδεδεμένο δίκτυο

In July 2007, with very few exceptions, every EU consumer will have the legal right to purchase electricity and gas from any supplier in the EU. This offers a major opportunity for Europe. But whilst much has been done to create a competitive market, work is not yet complete. Many markets remain largely national, and dominated by a few companies. Many differences remain between Member States’ approaches to market opening, preventing the development of a truly competitive European market – including powers of regulators, level of independence of network operators from competitive activities, grid rules, balancing and gas storage regimes.

Οι καταναλωτές χρειάζονται ένα ενιαίο ευρωπαϊκό διασυνδεδεμένο δίκτυο για να αναπτυχθεί μια αληθής ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη διασφάλιση κοινών κανόνων και προτύπων σε ζητήματα που επηρεάζουν το διασυνοριακό εμπόριο. Συντελείται πρόοδος επί των ζητημάτων αυτών, αλλά είναι εξαιρετικά βραδεία.

By the end of 2006, the second electricity and gas Directives will have been implemented by all Member States and the Commission will have completed its competition inquiry into the functioning of the European gas and electricity markets. A final decision, based on a full impact assessment, will then be made on any additional legislative measures needed: in particular to ensure non-discriminatory network access, adequate available network capacity, liquidity on gas and electricity markets and effective regulation. However, it is already clear that five core areas need particular attention:

Ένας ευρωπαϊκός κώδικας διασυνδεδεμένου δικτύου θα μπορούσε να ενθαρρύνει εναρμονισμένους, ή τουλάχιστον ισοδύναμους, όρους πρόσβασης στο διασυνδεδεμένου δίκτυο. Ο κώδικας θα ελάμβανε τη μορφή κοινών κανόνων σε κανονιστικά ζητήματα που επηρεάζουν το διασυνοριακό εμπόριο. Οι εμπειρογνώμονες πραγματοποιούν ένα πρώτο βήμα προόδου σε περιφερειακή βάση, ιδιαίτερα οι ρυθμιστικές αρχές ενέργειας μέσω του συμβουλίου των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών ενέργειας και της ομάδας των ευρωπαϊκών αρχών ενέργειας. Χρειάζεται όμως περαιτέρω και ταχύτερη πρόοδος, ώστε όλοι οι καταναλωτές, επιχειρήσεις και ιδιώτες, να καταστούν ικανοί να αγοράζουν το ρεύμα και το αέριό τους από προμηθευτές σε άλλα κράτη μέλη. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα εξετάσει (i) τι χρειάζεται να γίνει για να αντιμετωπιστούν οι διαφορές μεταξύ κρατών μελών από πλευράς εξουσιών των ρυθμιστικών αρχών και ανεξαρτησίας τους και (ii) κατά πόσον είναι κατάλληλες οι υφιστάμενες μορφές συνεργασίας μεταξύ εθνικών ρυθμιστικών αρχών και φορέων εκμετάλλευσης εθνικών διασυνδεδεμένων δικτύων, ή χρειάζεται στενότερο επίπεδο συνεργασίας – για παράδειγμα, με μια ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή ενέργειας που θα εξετάζει διασυνοριακά ζητήματα. Μια τέτοια ρυθμιστική αρχή θα μπορούσε να έχει εξουσίες λήψης αποφάσεων για κοινούς κανόνες και προσεγγίσεις, όπως για ένα ευρωπαϊκό κώδικα διασυνδεδεμένου δικτύου, και θα συνεργαζόταν με τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων. Ένα ευρωπαϊκό κέντρο για ενεργειακά δίκτυα θα μπορούσε επίσης να συγκεντρώνει τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων σε επίσημο σώμα με σκοπό να υποβοηθεί τις εργασίες ανάπτυξης ενός ευρωπαϊκού κώδικα διασυνδεδεμένου δικτύου.

(i) A European grid

(ii) Ένα κατά προτεραιότητα σχέδιο διασυνδέσεων

Consumers need a single European grid for a real European electricity and gas market to develop. This can be done by ensuring common rules and standards on issues that affect cross-border trade. Progress is being made on these issues, but it is too slow.

Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Βαρκελώνης το 2002, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων συμφώνησαν να αυξηθούν σε 10% τα ελάχιστα επίπεδα διασύνδεσης μεταξύ κρατών μελών. Η πρόοδος που σημειώθηκε δεν υπήρξε ικανοποιητική. Δεν μπορεί να υπάρξει μια αληθώς ανταγωνιστική και ενιαία ευρωπαϊκή αγορά χωρίς επιπρόσθετη φυσική δυναμικότητα: αυτό είναι ιδιαίτερα ζωτικής σημασίας για χώρες όπως η Ιρλανδία και η Μάλτα, ή για τις Βαλτικές χώρες, οι οποίες παραμένουν «ενεργειακή νησίδα», σε μεγάλο βαθμό αποκομμένη από την υπόλοιπη Κοινότητα. Αντίστοιχα, επιπρόσθετη δυναμικότητα ηλεκτρικών διασυνδέσεων είναι αναγκαία μεταξύ πολλών περιοχών και ιδιαίτερα μεταξύ Γαλλίας και Ισπανίας, ώστε να επιτραπεί η ανάπτυξη αληθούς ανταγωνισμού μεταξύ των δύο αυτών χωρών. Παρομοίως, υπάρχει ανάγκη για νέες επενδύσεις υποδομής στις αγορές αερίου. Σε πολλά κράτη μέλη χρειάζονται πρωτοβουλίες για να απελευθερωθεί δυναμικότητα η οποία κρατείται από πρώην παραδοσιακούς φορείς εκμετάλλευσης στο πλαίσιο χρονοσυμβολαίων παροχής ηλεκτρισμού και αερίου. Η διασύνδεση αποτελεί ζωτικής σημασίας μηχανισμό για την αλληλεγγύη.

A European grid code could encourage harmonised, or at least equivalent, grid access conditions. This would take the form of common rules on regulatory issues that affect cross-border trade. Experts are taking a first step forward on a regional basis, in particular energy regulators through the Council of European Energy Regulators and the European Regulators Group. But further and quicker progress is necessary before all business and private consumers will be able to purchase their electricity and gas from suppliers in other Member States. To this end, the Commission will examine (i) what needs to be done to address the differences between existing equivalent powers and independence for national regulators and (ii) whether existing forms of collaboration between national regulators and national grid operators are adequate, or whether a closer level of collaboration is needed – with for example a European energy regulator to look at cross-border issues. Such a regulator could have decision-making powers for common rules and approaches such as a European grid code and would work together with the network operators. A European Centre for Energy Networks could also bring the network operators together in a formal body to assist work on developing a European Grid Code.

Χρειάζεται να τονωθούν ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις για υποδομές και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης. Όσο μεγαλύτερος είναι ο βαθμός διασύνδεσης στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό διασυνδεδεμένο σύστημα, τόσο λιγότερη ανάγκη υπάρχει για εφεδρείες δυναμικότητας και, με την πάροδο του χρόνου, τόσο χαμηλότερο είναι το κόστος. Αυτό έχει σημασία τη στιγμή κατά την οποία είναι πλέον παρελθόν η προηγούμενη πλεονάζουσα δυναμικότητα της Ευρώπης. Η Επιτροπή έως τα τέλη 2006 θα προσδιορίσει τα μεμονωμένα μέτρα που θεωρεί σημαντικά στο επίπεδο των κρατών μελών. Θα προσδιοριστούν επίσης περαιτέρω δράσεις σε κοινοτικό επίπεδο, όπως αποτελεσματικότερη χρήση των μέσων χρηματοδότησης Διευρωπαϊκών Δικτύων.

(ii) A priority interconnection plan

Τέλος, ως προς το ζήτημα αυτό έχουν σημασία οι σχέσεις με την Ελβετία, η οποία αποτελεί μείζονα χώρα διαμετακόμισης για την ηλεκτρική ενέργεια.

At the Barcelona European Council in 2002, the Heads of State and Government agreed to increase minimum interconnection levels between Member States to 10%. Progress has not been satisfactory. There can be no truly competitive and single European market without additional physical capacity: this is particularly vital for countries such as Ireland and Malta or for the Baltic States, which remain an “energy island”, largely cut off from the rest of the Community. Equally, additional electricity interconnection capacity is necessary between many areas and in particular between France and Spain to permit real competition between these two countries to develop. Similarly there is a need for new investment in infrastructure in gas markets. In many Member States, action needs to be taken to free up capacity reserved for former incumbents under electricity and gas long term contracts. Interconnection is a crucial mechanism for solidarity.

(iii) Επενδύσεις σε δυναμικότητα ηλεκτροπαραγωγής

Private and public investments in infrastructure need to be stimulated and authorisation procedures accelerated. The greater the interconnection in the European electricity grid, the lower the need for spare capacity and, in time, the lower the costs. This is important at a time when Europe’s previous overcapacity is becoming history. The Commission will by the end of 2006 identify the individual measures that it considers important at the level of Member States. Further actions at Community level will also be identified, such as more effective use of the Trans European Network instruments.

Προκειμένου να αντικαταστήσει τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που παλιώνουν και να καλύψει τη ζήτηση, η ΕΕ θα χρειαστεί εκτεταμένες επενδύσεις στο διάστημα της επόμενης εικοσαετίας. Αυτές περιλαμβάνουν δυναμικότητα ανταπόκρισης στα φορτία αιχμής. Πρέπει να υπάρχει η αναγκαία εφεδρεία ώστε να αποφευχθούν απότομες διακοπές σε στιγμές υψηλής ζήτησης και να μπορούν να υποκαθιστούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που είναι διαλείπουσας λειτουργίας. Για έγκαιρες και βιώσιμες επενδύσεις, χρειάζεται αγορά που λειτουργεί εύρυθμα και αποστέλλει τα αναγκαία μηνύματα για τις τιμές και παρέχει κίνητρα, κανονιστική σταθερότητα και πρόσβαση σε πηγές χρηματοδότησης.

Finally, relations with Switzerland are important in this respect, which is a major transit country for electricity.

(iv) Ισότιμοι όροι συναγωνισμού: η σημασία του διαχωρισμού δραστηριοτήτων

(iii) Investment in generation capacity

Εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές διαφορές στο επίπεδο και την αποτελεσματικότητα του διαχωρισμού της εκμετάλλευσης συστημάτων μεταφοράς και διανομής από τις ανταγωνιστικές δραστηριότητες. Τούτο σημαίνει ότι στην πράξη οι εθνικές αγορές είναι ανοικτές στον ισότιμο και ελεύθερο ανταγωνισμό σε βαθμό διαφορετικό στην καθεμία. Χρειάζεται να εφαρμοστούν πλήρως οι διατάξεις της δεύτερης σειράς οδηγιών για την ηλεκτρική ενέργεια και το αέριο, όχι μόνο στο γράμμα αλλά και στο πνεύμα του νόμου. Αν δεν προκύψει πρόοδος για ισότιμους όρους συναγωνισμού, πρέπει να εξεταστούν περαιτέρω μέτρα σε κοινοτικό επίπεδο.

To replace ageing electricity generation capacity and to meet demand, the EU will need substantial investment over the next 20 years. This includes capacity to deal with peaks. The necessary reserve must exist in order to prevent disruptions at times of high demand and to serve as back-up for intermittent renewable energy sources. For timely and sustainable investments, a properly functioning market is needed, giving the necessary price signals, incentives, regulatory stability and access to finance.

(v) Αύξηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας

(iv) A level-playing field: the importance of unbundling

Ένας από τους σημαντικότερους στόχους της εσωτερικής ενεργειακής αγοράς είναι η προώθηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και, τοιουτοτρόπως, η συμβολή στην ανάπτυξη και την αύξηση των θέσεων εργασίας. Η βιομηχανική ανταγωνιστικότητα απαιτεί ένα καλοσχεδιασμένο, σταθερό και προβλέψιμο ρυθμιστικό πλαίσιο, που σέβεται τους μηχανισμούς της αγοράς. Η ενεργειακή πολιτική χρειάζεται επομένως να ευνοεί οικονομικώς συμφέρουσες επιλογές και να βασίζεται σε διεξοδική οικονομική ανάλυση των διαφόρων πολιτικών επιλογών και του αντικτύπου τους στις τιμές της ενέργειας. Η ασφαλής διάθεση ενέργειας σε παραδεκτές τιμές είναι ζωτικής σημασίας. Οι ενοποιημένες και ανταγωνιστικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου, με τον ελάχιστο κίνδυνο διακοπής, είναι ουσιαστικής σημασίας. Η νέα υψηλού επιπέδου ομάδα για την ενέργεια, το περιβάλλον και την ανταγωνιστικότητα θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον προσδιορισμό τρόπων προώθησης της ανταγωνιστικότητας όλων των επηρεαζόμενων κλάδων της βιομηχανίας.

Significant differences persist in the level and effectiveness of unbundling of transmission and distribution from competitive activities. This means that in practice national markets are open to fair and free competition to differing degrees. The provisions of the second electricity and gas Directives on unbundling need to be fully implemented, not just in their letter but also in their spirit. If progress to a level playing field does not result, further measures at Community level should be considered.

Τούτο απαιτεί την εξέταση, για παράδειγμα, του καλύτερου δυνατού τρόπου διευθέτησης των θεμιτών αναγκών της ενεργοβόρου βιομηχανίας ενώ, ταυτοχρόνως, τηρούνται οι κανόνες περί ανταγωνισμού. Στην έκθεση σχετικά με την εσωτερική αγορά, που προγραμματίζεται για τα τέλη 2006, πρέπει να περιέχονται συμπεράσματα για το ζήτημα αυτό. Επιπλέον, χρειάζεται να εξεταστεί ο καλύτερος τρόπος κατά τον οποίο διασφαλίζεται ο αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ της Επιτροπής, των εθνικών ρυθμιστικών αρχών ενέργειας και των αρμόδιων για τον ανταγωνισμό εθνικών αρχών.

(v) Boosting the competitiveness of European industry

2.2. Μια εσωτερική ενεργειακή αγορά που εγγυάται την ασφάλεια του εφοδιασμού: αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών

One of the most important objectives of the internal energy market is to promote the competitiveness of EU industry and thus contribute to growth and jobs. Industrial competitiveness requires a well-designed, stable and predictable regulatory framework, respectful of market mechanisms. Energy policy therefore needs to favour cost-effective options and be based on a thorough economic analysis of different policy options and their impact on energy prices. Secure availability of energy at affordable prices is crucial. Integrated and competitive electricity and gas markets with the minimum of disruption are essential. The new High–Level Group on Energy, Environment and Competitiveness will play an important role in identifying ways to promote the competitiveness of all sectors of affected industry.

(i) Ενίσχυση της ασφάλειας του εφοδιασμού στην εσωτερική αγορά

This requires considering, for example, what is the best way to accommodate the legitimate needs of energy intensive industry whilst, at the same time, respecting competition rules. Conclusions on this issue should be contained in the report on the internal market scheduled for the end of 2006. In addition, consideration needs to be given on how best to ensure effective coordination between the Commission, national energy regulators and national competition authorities.

Οι ελευθερωμένες και ανταγωνιστικές αγορές ενισχύουν την ασφάλεια του εφοδιασμού αποστέλλοντας τα σωστά επενδυτικά μηνύματα στους παράγοντες της βιομηχανίας. Για να λειτουργήσει όμως αποτελεσματικά ο ανταγωνισμός αυτός, χρειάζεται να είναι οι αγορές διαφανείς και προβλέψιμες.

2.2. An Internal Energy Market that guarantees security of supply: solidarity between Member States

Η φυσική ασφάλεια της ενεργειακής υποδομής της Ευρώπης κατά των κινδύνων από φυσικές καταστροφές και τρομοκρατικές απειλές, καθώς και η ασφάλεια από πολιτικούς κινδύνους, συμπεριλαμβανομένης της διακοπής του εφοδιασμού, είναι κρίσιμης σημασίας για την προβλεψιμότητα. Η ανάπτυξη ευφυών δικτύων ηλεκτρισμού, η διαχείριση της ζήτησης και η κατανεμημένη παραγωγή ενέργειας θα μπορούσαν όλα μαζί να βοηθήσουν σε στιγμές αιφνίδιων ελλείψεων.

(i) Enhancing security of supply in the internal market

Αυτό μας αποκαλύπτει διάφορους τομείς για την ανάληψη πιθανής δράσης στο μέλλον:

Liberalised and competitive markets help security of supply by sending the right investment signals to industry participants. But for this competition to work effectively, the market needs to be transparent and predictable.

- Ίδρυση ενός Ευρωπαϊκού παρατηρητηρίου προσφοράς ενέργειας, το συντομότερο δυνατό, για να παρακολουθεί τις δομές της ζήτησης και προσφοράς στις ενεργειακές αγορές της ΕΕ, να προσδιορίζει σε πρώιμο στάδιο τις πιθανές ελλείψεις σε υποδομή και προσφορά και να συμπληρώνει, σε επίπεδο ΕΕ, τις εργασίες της Διεθνούς Οργάνωσης Ενέργειας.

The physical security of Europe’s energy infrastructure against risks from natural catastrophe and terrorist threat, as well as security against political risks including interruption of supply is critical to predictability. The development of smart electricity networks, demand management and distributed energy generation could all help at times of sudden shortage.

- Βελτιωμένη ασφάλεια δικτύων μέσω αυξημένης συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ φορέων εκμετάλλευσης συστημάτων μεταφοράς, όσον αφορά τον ορισμό και τη συμφωνία για κοινά ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας και αξιοπιστίας. Μια πιο επίσημη συσπείρωση φορέων εκμετάλλευσης συστημάτων μεταφοράς, που θα δίνει αναφορά στις ρυθμιστικές αρχές ενέργειας της ΕΕ και στην Επιτροπή, θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις εργασίες που ήδη ξεκίνησαν με αφορμή τις γενικές διακοπές ρεύματος που συνέβησαν το 2003. Αυτή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα ευρωπαϊκό κέντρο για ενεργειακά δίκτυα , με εξουσίες συλλογής, ανάλυσης και δημοσίευσης σχετικών πληροφοριών, καθώς και εφαρμογής μηχανισμών εγκεκριμένων από τα σχετικά ρυθμιστικά όργανα.

This points to several areas for possible future action:

- Ως προς τη φυσική ασφάλεια των υποδομών , αξίζει να εξεταστούν περαιτέρω δύο κύριες δράσεις. Κατά πρώτον, θα μπορούσε να αναπτυχθεί μηχανισμός για την προετοιμασία και τη διασφάλιση ταχείας αλληλεγγύης και πιθανής αρωγής σε χώρα που αντιμετωπίζει δυσκολίες συνεπεία βλάβης σε βασική υποδομή της. Κατά δεύτερον , θα μπορούσαν να εφαρμοστούν κοινά πρότυπα ή να ληφθούν μέτρα για την προστασία της υποδομής .

· The establishment of a European Energy Supply Observatory as soon as possible to monitor the demand and supply patterns on EU energy markets, identifying likely shortfalls in infrastructure and supply at an early stage and complementing on an EU level the work of the International Energy Agency.

(ii) Επανεξέταση της φιλοσοφίας της ΕΕ ως προς τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης σε πετρέλαιο και αέριο και την πρόληψη αιφνίδιων διακοπών

· Improved network security through increased collaboration and exchange of information between transmission system operators in defining and agreeing common European security and reliability standards. A more formal grouping of transmission system operators, reporting to the EU energy regulators and to the Commission, could build on the work already started in the wake of the 2003 blackouts. This could develop into a European Centre for Energy Networks, with powers to collect, analyse and publish relevant information, as well as to implement schemes approved by the relevant regulatory institutions.

Το πετρέλαιο κινείται σε μια παγκόσμια αγορά και οι μείζονες διακοπές εφοδιασμού, ακόμη και αν είναι τοπικές ή περιφερειακές, απαιτούν γεωσφαιρική απάντηση. Η αποδέσμευση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, που διοργανώθηκε από την ΔΟΕ ως αντίδραση στον τυφώνα Katrina, λειτούργησε καλά. Οποιαδήποτε ισχυρότερη κοινοτική αντίδραση στον τομέα αυτό πρέπει επομένως να συμβιβάζεται με τον γεωσφαιρικών διαστάσεων μηχανισμό αυτό. Αυτό πιθανώς να μας οδηγεί σε περισσότερο συντονισμένη κοινοτική απάντηση σε περίπτωση απόφασης της ΔΟΕ για αποδέσμευση αποθεμάτων. Ιδιαίτερα, σε αυτό θα συνέβαλλε μια νέα νομοθετική πρόταση της Επιτροπής, με την οποία διασφαλίζεται η δημοσίευση της κατάστασης των κοινοτικών αποθεμάτων πετρελαίου σε τακτικότερη και πλέον διαφανή βάση , ώστε να συντείνει στη βελτίωση της διαφάνειας στις πετρελαϊκές αγορές.

· With respect to the physical security of infrastructure, two main actions merit further consideration. Firstly, a mechanism could be developed to prepare for and ensure rapid solidarity and possible assistance to a country facing difficulties following damage to its essential infrastructure. Secondly, common standards or measures might be taken to protect infrastructure.

Επιπλέον, οι ισχύουσες οδηγίες για την ασφάλεια του εφοδιασμού με αέριο και ηλεκτρική ενέργεια πρέπει να επανεξεταστούν για να διασφαλιστεί ότι μπορούν να αντιμετωπίσουν ενδεχόμενες αιφνίδιες διακοπές του εφοδιασμού. Η πρόσφατη εμπειρία προκάλεσε σοβαρά ερωτήματα, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσο τα αποθέματα αερίου της Ευρώπης μπορούν να αντεπεξέλθουν στην πρόκληση πλέον βραχυπρόθεσμων αιφνίδιων διακοπών του εφοδιασμού. Στην ανασκόπηση αυτή πρέπει επίσης να εξεταστεί κατά πόσο αποστέλλονται τα ενδεδειγμένα μηνύματα ώστε να ενθαρρυνθούν οι αναγκαίες επενδύσεις στις αγορές αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης κατά τα επόμενα έτη, συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων στην ασφάλεια του εφοδιασμού και επενδύσεων για τη διευκόλυνση της αμοιβαίας αρωγής. Αυτή θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, να περιλάβει μια νέα νομοθετική πρόταση όσον αφορά τα αποθέματα αερίου , ώστε να διασφαλιστεί ότι η ΕΕ μπορεί να αντιδράσει σε πλέον βραχυπρόθεσμες αιφνίδιες διακοπές έκτακτης ανάγκης του εφοδιασμού με αέριο κατά τρόπο που να εξασφαλίζει την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών, ενώ παράλληλα συνεκτιμά τις διαφορετικές δυνατότητες για αποθήκευση στα διάφορα σημεία της ΕΕ.

(ii) Rethinking the EU’s approach to emergency oil and gas stocks and preventing disruptions

2.3. Επίλυση των προβλημάτων της ασφάλειας και της ανταγωνιστικότητας της προσφοράς ενέργειας: προς μια πλέον αειφόρο, αποδοτική και διαφοροποιημένη σύνθεση ενεργειακών πηγών

Oil is a global market and major supply disruptions, even if local or regional, require a global response. The release of emergency stocks organised by the IEA in response to Hurricane Katrina worked well. Any stronger Community action in this area should therefore be compatible with this global mechanism. This might still point to a more coordinated Community response in the event of an IEA decision to release stocks. In particular, this would be helped by a new Commission legislative proposal ensuring the publication on a more regular and transparent basis the state of Community oil stocks, to contribute improving transparency on oil markets.

Κάθε κράτος μέλος και ενεργειακή εταιρεία διαλέγει τη δική του/της σύνθεση ενεργειακών πηγών. Ωστόσο, οι επιλογές ενός κράτους μέλους αναπόφευκτα έχουν αντίκτυπο στην ενεργειακή ασφάλεια των γειτόνων του και ολόκληρης της Κοινότητας, καθώς και στην ανταγωνιστικότητα και στο περιβάλλον. Για παράδειγμα:

Furthermore, the existing Directives on gas and electricity security of supply should be re-examined to ensure they can deal with potential supply disruptions. Recent experience has raised important questions, including whether Europe’s gas stocks can meet the challenge of shorter term supply disruptions. This review should also consider whether the appropriate signals are being given to encourage the necessary investment in Europe’s gas and electricity markets in the years ahead, including investments in security of supply and infrastructure to enable mutual assistance. This could, inter alia, include a new legislative proposal concerning gas stocks to ensure that the EU can react to shorter term emergency gas supply disruptions in a manner that ensures solidarity between Member States, whilst taking account of the different potential for storage in different parts of the EU.

- Αποφάσεις εξάρτησης, σε μεγάλο βαθμό ή κατά 100%, από το φυσικό αέριο για ηλεκτροπαραγωγή σε οποιοδήποτε δεδομένο κράτος μέλος έχει σοβαρό αντίκτυπο στην ασφάλεια εφοδιασμού των γειτόνων του στην περίπτωση ελλείψεων αερίου·

2.3. Tackling security and competitiveness of energy supply: towards a more sustainable, efficient and diverse energy mix

- Αποφάσεις εκ μέρους κρατών μελών σχετικά με την πυρηνική ενέργεια μπορούν επίσης να έχουν σοβαρές συνέπειες σε άλλα κράτη μέλη από πλευράς εξάρτησης της ΕΕ από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα και εκπομπών CO2.

Each Member State and energy company chooses its own energy mix. However, choices made by one Member State inevitably have an impact on the energy security of its neighbours and of the Community as a whole, as well as on competitiveness and the environment. For example:

Η στρατηγική ενεργειακή ανασκόπηση της ΕΕ θα προσφέρει ένα σαφές ευρωπαϊκό πλαίσιο για εθνικές αποφάσεις σχετικά με τη σύνθεση των ενεργειακών πηγών. Αναμένεται ότι θα αναλύσει όλα τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα των διαφόρων ενεργειακών πηγών, από τις εγχώριες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η αιολική, η βιομάζα και τα βιοκαύσιμα, τα μικρά υδροηλεκτρικά και η ενεργειακή απόδοση, έως τον άνθρακα και τα πυρηνικά, και τον περαιτέρω αντίκτυπο των αλλαγών αυτών για την ΕΕ ως σύνολο. Αυτό θα μπορούσε να βασιστεί σε τυποποιημένη μεθοδολογία.

· decisions to rely largely or wholly on natural gas for power generation in any given Member State have significant effects on the security of supply of its neighbours in the event of a gas shortage;

Ο άνθρακας και ο λιγνίτης, για παράδειγμα, συμβάλλουν σήμερα στο ένα τρίτο περίπου της ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ: η αλλαγή του κλίματος σημαίνει ότι αυτό είναι βιώσιμο μόνο αν συνοδεύεται από χρησιμοποιούμενη σε εμπορική κλίμακα δέσμευση άνθρακα και καθαρές τεχνολογίες άνθρακα σε επίπεδο ΕΕ.

· decisions by Member States relating to nuclear energy can also have very significant consequences on other Member States in terms of the EU’s dependence on imported fossil fuels and CO2 emissions.

Η ανασκόπηση αναμένεται επίσης να επιτρέψει διαφανή και αντικειμενικό διάλογο σχετικά με το μελλοντικό ρόλο της πυρηνικής ενέργειας στην ΕΕ, για όσα κράτη μέλη αφορά το ζήτημα. Η πυρηνική ενέργεια επί του παρόντος συμβάλλει λίγο-πολύ στο ένα τρίτο της ηλεκτροπαραγωγής της ΕΕ και, ενώ χρειάζεται να δοθεί προσοχή στα ζητήματα των πυρηνικών αποβλήτων και της ασφάλειας, αντιπροσωπεύει σήμερα τη μεγαλύτερη πηγή ενέργειας χωρίς, ως επί το πλείστον, εκπομπές άνθρακα στην Ευρώπη. Η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει χρήσιμο ρόλο στον υπολογισμό του πάσης φύσεως κόστους και στον προσδιορισμό των πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων της πυρηνικής ενέργειας για ένα καλά προετοιμασμένο, αντικειμενικό και διαφανή διάλογο.

The Strategic EU Energy Review would offer a clear European framework for national decisions on the energy mix. It should analyse all the advantages and drawbacks of different sources of energy, from indigenous renewable energy sources such as wind, biomass and biofuels, small hydro and energy efficiency to coal and nuclear, and the knock-on effects of these changes for the EU as a whole. This could be based on a standard methodology.

Επιπλέον, μπορεί να είναι σκόπιμο να συμφωνηθεί ένας συνολικός στρατηγικός στόχος, με τον οποίο εξισορροπούνται οι στόχοι της αειφόρου χρήσεως της ενέργειας, της ανταγωνιστικότητας και της ασφάλειας του εφοδιασμού. Αυτό θα χρειαστεί να αναπτυχθεί με βάση διεξοδική μελέτη επιπτώσεων και να δώσει μια συγκριτική αξιολόγηση, βάσει της οποίας θα μπορεί να κριθεί η αναπτυσσόμενη σύνθεση ενεργειακών πηγών της ΕΕ, θα βοηθούσε δε την ΕΕ να ανακόψει την αύξουσα εξάρτηση από τις εισαγωγές. Για παράδειγμα, ένας στόχος θα μπορούσε να είναι η επιδίωξη να προέρχεται από ενεργειακές πηγές ασφαλείς και χαμηλών εκπομπών άνθρακα ένα ελάχιστο ποσοστό της συνολικής σύνθεσης ενεργειακών πηγών της ΕΕ . Μια τέτοια συγκριτική αξιολόγηση θα αντανακλούσε τους ενδεχόμενους κινδύνους της εξάρτησης από τις εισαγωγές, θα προσδιόριζε μια συνολική επιδίωξη για τη μακροχρόνια ανάπτυξη ενεργειακών πηγών χαμηλών εκπομπών άνθρακα και θα επέτρεπε τον εντοπισμό των βασικών εσωτερικών μέτρων που είναι αναγκαία για την επίτευξη των ανωτέρω επιδιώξεων. Θα συνδύαζε την ελευθερία των κρατών μελών να επιλέγουν μεταξύ διαφορετικών ενεργειακών πηγών με την ανάγκη, για ολόκληρη την ΕΕ να διαθέτει μια σύνθεση ενεργειακών πηγών η οποία, συνολικά, ανταποκρίνεται στους κεντρικούς ενεργειακούς της στόχους. Η στρατηγική ενεργειακή ανασκόπηση της ΕΕ θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως εργαλείο για την πρόταση και την μετέπειτα παρακολούθηση τυχόν τέτοιου στόχου τον οποίο θα έχουν συμφωνήσει το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο.

Coal and lignite, for example, presently account for around one-third of the EU’s electricity production: climate change means that this is only sustainable if accompanied by commercialised carbon sequestration and clean coal technologies on an EU level.

2.4. Μια ενοποιημένη προσέγγιση του προβλήματος της αλλαγής του κλίματος

The Review should also allow a transparent and objective debate on the future role of nuclear energy in the EU, for those Member States concerned. Nuclear power, at present, contributes roughly one-third of the EU’s electricity production and, whilst careful attention needs to be given to the issues of nuclear waste and safety, represents at present the largest source of largely carbon free energy in Europe. The EU can play a useful role in ensuring that all costs, advantages and drawbacks of nuclear power are identified for a well-informed, objective and transparent debate.

Η αποτελεσματική δράση για την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος έχει επείγοντα χαρακτήρα και η ΕΕ πρέπει να εξακολουθήσει να ηγείται δίνοντας το παράδειγμα και, προπαντός, εργαζόμενη επιδιώκοντας την ευρύτερη δυνατή διεθνή δράση. Η Ευρώπη χρειάζεται να είναι φιλόδοξη και οφείλει να ενεργήσει κατά ενοποιημένο τρόπο έτσι ώστε προωθούνται οι ευρωπαϊκοί στόχοι της Λισσαβώνας.

Furthermore, it might be appropriate to agree an overall strategic objective, balancing the goals of sustainable energy use, competitiveness and security of supply. This would need to be developed on the basis of a thorough impact assessment and provide a benchmark on the basis of which the EU’s developing energy mix could be judged and would help the EU to stem the increasing dependence on imports. For example, an objective might be to aim for a minimum level of the overall EU energy mix originating from secure and low-carbon energy sources. Such a benchmark would reflect the potential risks of import dependency, identify an overall aspiration for the long term development of low carbon energy sources and permit the identification of the essentially internal measures necessary to achieve these goals. It would combine the freedom of Member States to choose between different energy sources and the need for the EU as a whole to have an energy mix that, overall, meets its core energy objectives. The Strategic EU Energy Review could serve as the tool for the proposal and subsequent monitoring of any such objective agreed by the Council and Parliament.

Η ΕΕ ήδη πρωτοστατεί στις προσεγγίσεις για αποσύμπλεξη της οικονομικής ανάπτυξης από την αυξανόμενη κατανάλωση ενέργειας. Η δράση της έχει συνδυάσει σθεναρές νομοθετικές πρωτοβουλίες και προγράμματα για την ενεργειακή απόδοση με την ενθάρρυνση για ανταγωνιστικές και αποτελεσματικές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Οι δεσμεύσεις της ΕΕ για την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος έχουν βάθος χρονικού ορίζοντα.

2.4. An integrated approach to tackling climate change

Προκειμένου να περιορίσει την επερχόμενη ανύψωση των θερμοκρασιών στον πλανήτη στο συμφωνημένο στόχο των 2 βαθμών κατ’ ανώτατο όριο πάνω από τα επίπεδα που επικρατούσαν κατά την προβιομηχανική εποχή, πρέπει οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου να κορυφωθούν το αργότερο έως το 2025 και έπειτα να μειωθούν κατά ποσοστό τουλάχιστον 15%, ίσως όμως έως και 50% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Η τεράστια αυτή πρόκληση σημαίνει ότι η Ευρώπη οφείλει να αντιδράσει τώρα, ιδιαίτερα στο πεδίο της ενεργειακής απόδοσης και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Effective action to address climate change is urgent and the EU must continue to lead by example and, above all, work towards the widest possible international action. Europe needs to be ambitious and must act in an integrated manner that promotes the EU’s Lisbon objectives.

Η δράση για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, πέραν της αντιμετώπισης του προβλήματος της αλλαγής του κλίματος, θα συμβάλλει στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και θα συντείνει στον περιορισμό της αυξανόμενης εξάρτησης της ΕΕ από τις εισαγωγές ενέργειας. Θα μπορούσε επίσης να δημιουργήσει πολλές επίλεκτες θέσεις εργασίας στην Ευρώπη και να διατηρήσει την τεχνολογική πρωτοπορία της Ευρώπης σε έναν ταχέως αναπτυσσόμενο παγκόσμιο κλάδο.

The EU is already at the forefront of approaches to decouple economic growth from increasing energy consumption. Its action has combined robust legislative initiatives and energy efficiency programmes with encouragement to competitive and effective renewable energy. However, the EU’s commitment to fighting climate change is a long-term one.

Ως προς το ζήτημα αυτό, το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ διαμορφώνει ένα ευέλικτο και οικονομικώς συμφέρον πλαίσιο για μια ενεργειακή παραγωγή πιο φιλική για το κλίμα. Η πλήρης επανεξέταση του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ δίνει την ευκαιρία για επέκταση και περαιτέρω βελτίωση της λειτουργίας του μηχανισμού. Επιπλέον, το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ προσφέρει τον πυρήνα για μια σταδιακώς διευρυνόμενη παγκόσμια αγορά εκπομπών άνθρακα, προσφέροντας έτσι στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προπορεία εκκίνησης.

In order to limit the forthcoming rise of global temperatures at the agreed target of maximum of 2 degrees above pre-industrial levels, global greenhouse gas emissions should peak no later than 2025, and then be reduced by at least 15%, but perhaps as much as 50% compared to 1990 levels. This huge challenge means that Europe must act now, in particular on energy efficiency and renewable energy.

(i) Επιτυγχάνοντας μεγαλύτερο αποτέλεσμα με λιγότερα μέσα: να πρωτοστατήσουμε στην ενεργειακή απόδοση

Action on renewables and energy efficiency, besides tackling climate change, will contribute to security of energy supply and help limit the EU’s growing dependence on imported energy. It could also create many high-quality jobs in Europe and maintain Europe’s technological leadership in a rapidly growing global sector.

Μια αποτελεσματική πολιτική για την ενεργειακή απόδοση δεν σημαίνει ότι θυσιάζουμε την άνεση ή τις ευκολίες μας, ούτε ότι μειώνουμε την ανταγωνιστικότητα. Μια αποτελεσματική πολιτική στον τομέα αυτό σημαίνει πράγματι το αντίθετο: πραγματοποίηση επενδύσεων που συμφέρουν οικονομικώς ώστε να μειωθεί η σπατάλη ενέργειας, ανεβάζοντας τοιουτοτρόπως το βιοτικό επίπεδο και εξοικονομώντας χρήματα, και χρησιμοποίηση μηνυμάτων για τις τιμές που μπορεί να οδηγήσει σε πλέον υπεύθυνη, οικονομική και ορθολογική χρήση της ενέργειας. Μέσα βασιζόμενα στην αγορά, συμπεριλαμβανομένου του κοινοτικού ενεργειακού φορολογικού πλαισίου, μπορούν να αποτελέσουν αποδοτικότατο εργαλείο ως προς το ζήτημα αυτό.

In this respect, the EU Emissions Trading Scheme creates a flexible and cost-efficient framework for more climate friendly energy production. The full review of the EU Emissions Trading Scheme gives an opportunity for expanding and further improving the functioning of the scheme. In addition, the EU Emissions Trading Scheme provides the nucleus for a gradually expanding global carbon market, hereby giving European business a head-start.

Μολονότι η Ευρώπη ήδη αποτελεί μία από τις πλέον ενεργειακά αποδοτικές περιοχές, μπορεί να βελτιωθεί περαιτέρω κατά πολύ. Στην Πράσινη Βίβλο του 2005 σχετικά με την ενεργειακή απόδοση, η Επιτροπή έδειξε ότι ποσοστό έως 20% της χρησιμοποιούμενης στην ΕΕ ενέργειας θα μπορούσε να εξοικονομηθεί: ποσοστό που είναι ισοδύναμο προς δαπάνη έως και 60 δις € λιγότερων για ενέργεια, καθώς και σημαντική συμβολή στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και δημιουργία έως και ενός εκατομμυρίου νέων θέσεων εργασίας στους άμεσα συναφείς κλάδους.

(i) Making more from less: leading on energy efficiency

Ένα χρήσιμο μέσο ως προς αυτό είναι η πολιτική συνοχής της ΕΕ, στην οποία ορίζονται ως στόχοι η στήριξη της ενεργειακής απόδοσης, η ανάπτυξη ανανεώσιμων και εναλλακτικών πηγών ενέργειας και οι επενδύσεις σε δίκτυα, όπου αποδεικνύεται ότι η αγορά αδυνατεί. Η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες, όταν καταρτίζουν τα εθνικά στρατηγικά πλαίσια αναφοράς τους και τα επιχειρησιακά προγράμματα για την περίοδο 2007-2013, να κάνουν αποτελεσματική χρήση των δυνατοτήτων που προσφέρονται από την πολιτική συνοχής προς υποστήριξη της παρούσας στρατηγικής.

An effective energy efficiency policy does not mean sacrificing comfort or convenience. Nor does it mean reducing competitiveness. In fact an effective policy in this area means the opposite; making cost-effective investments in order to reduce the waste of energy, thereby increasing standards of living and saving money, and using price signals, that would lead to more responsible, economical and rational use of energy. Market-based instruments, including the Community energy tax framework, can be a very efficient tool in this respect.

Η Επιτροπή θα προτείνει εφέτος σχέδιο δράσης για την ενεργειακή απόδοση , ώστε να αξιοποιήσει το δυναμικό αυτό. Η προσπάθεια χρειάζεται συνεπή στήριξη και αποφασιστικότητα στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Πολλά από τα εργαλεία υπόκεινται σε εθνική διαχείριση, όπως οι επιχορηγήσεις και τα φορολογικά κίνητρα, το δε εθνικό επίπεδο κρατά το κλειδί για να πείσει το κοινό ότι η ενεργειακή απόδοση μπορεί να αποφέρει πραγματική εξοικονόμηση χρημάτων. Το επίπεδο της ΕΕ μπορεί να έχει αποφασιστικής σημασίας επιπτώσεις, οπότε στο σχέδιο δράσης θα προταθούν συγκεκριμένα μέτρα για την αξιοποίηση του ποσοστού αυτού του 20% του δυναμικού έως το έτος 2020.

Although Europe is already one of the world’s most energy efficient regions, it can go much further. In its 2005 Green Paper on Energy Efficiency, the Commission showed that up to 20% of EU energy use could be saved: equivalent to spending as much as € 60 billion less on energy, as well as making a major contribution to energy security and creating up to a million new jobs in the sectors directly concerned.

Τα παραδείγματα για πιθανή δράση περιλαμβάνουν τα εξής:

One useful instrument in this respect is the EU’s cohesion policy, which identifies as objectives supporting energy efficiency, the development of renewable and alternative energy sources and investments in networks where there is evidence of market failure. The Commission calls upon Member States and regions, when preparing their National Strategic Reference Frameworks and operational programmes for 2007-2013, to make effective use of the possibilities provided for by cohesion policy in support of the present strategy.

- Μακροχρόνιες στοχοθετημένες εκστρατείες για την ενεργειακή απόδοση, συμπεριλαμβανομένης της απόδοσης στα κτίρια, ιδίως στα δημόσια.

The Commission will this year propose an Action Plan on Energy Efficiency to realise this potential. This effort needs consistent support and determination at the very highest political level throughout Europe. Many of the tools are in national hands, such as grants and tax incentives, and the national level holds the key to convincing the public that energy efficiency can bring them real savings. But the EU level can have a decisive impact and the Action Plan will propose concrete measures to reach this 20% potential by 2020.

- Μείζων προσπάθεια για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στον τομέα των μεταφορών, και ιδίως για την ταχεία βελτίωση των αστικών συγκοινωνιών στις μεγαλύτερες πόλεις της Ευρώπης.

Examples of possible action include:

- Αξιοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων ως καταλύτη για επενδύσεις εκ μέρους εμπορικών τραπεζών σε έργα ενεργειακής απόδοσης και εταιρειών που προσφέρουν ενεργειακές υπηρεσίες.

– Long-term targeted energy efficiency campaigns, including efficiency in buildings, notably public buildings.

- Μηχανισμοί τόνωσης των επενδύσεων για έργα ενεργειακής απόδοσης και εταιρείες παροχής ενεργειακών υπηρεσιών.

– A major effort to improve energy efficiency in the transport sector and in particular to improve rapidly urban public transport in Europe’s major cities.

- Ευρωπαϊκής κλίμακας σύστημα «λευκών πιστοποιητικών», εμπορεύσιμα πιστοποιητικά, τα οποία μπορεί να επιτρέπουν στις εταιρείες να επιτύχουν ενεργειακή απόδοση καλύτερη από τα κατώτερα πρότυπα, ώστε να «πωλήσουν» την επιτυχία αυτή σε άλλους που απέτυχαν να ικανοποιήσουν τα πρότυπα αυτά.

– Harnessing financial instruments to catalyze investments by commercial banks in energy-efficiency projects and companies providing energy services.

- Για την καθοδήγηση των καταναλωτών και κατασκευαστών, θα χρειαστεί μεγαλύτερη εστίαση στη βαθμολόγηση και επίδειξη των ενεργειακών επιδόσεων των σημαντικότερων προϊόντων που καταναλώνουν ενέργεια, συμπεριλαμβανομένων συσκευών, οχημάτων και στοιχείων βιομηχανικού εξοπλισμού. Μπορεί να χρειαστεί να καθοριστούν ελάχιστα πρότυπα στον τομέα αυτό.

– Mechanisms to stimulate investment in energy efficiency projects and energy services companies.

Τέλος, η ενεργειακή απόδοση χρειάζεται να καταστεί παγκόσμια προτεραιότητα. Το σχέδιο δράσης μπορεί να χρησιμεύσει ως «εφαλτήριο» για την ανάλυση παρόμοιων δράσεων παγκοσμίως, σε στενή συνεργασία με την ΔΟΕ και την Παγκόσμια Τράπεζα. Η ΕΕ πρέπει να προτείνει και να προωθήσει μια διεθνή συμφωνία για την ενεργειακή απόδοση, με τη συμμετοχή τόσο των αναπτυγμένων όσο και των αναπτυσσόμενων χωρών, και την επέκταση της συμφωνίας Energy Star.

– A Europe-wide “white certificates” system, tradable certificates, which would enable companies that exceed energy efficiency minimum standards to “sell” this success to others that have failed to meet these standards.

(ii) Αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας

– To guide consumers and manufacturers, more focus will need to be put on rating and showing the energy performance of the most important energy-using products including appliances, vehicles, and industrial equipment. It may be appropriate to set minimum standards in this area.

Από το 1990 και μετά, η ΕΕ εφαρμόζει φιλόδοξο και επιτυχές σχέδιο για να καταστεί παγκόσμιος ηγέτης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Για να δοθεί ένα παράδειγμα, η ΕΕ έχει τώρα εγκατεστημένη δυναμικότητα αιολικής ενέργειας ισοδύναμη προς 50 σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα, ενώ το σχετικό κόστος υποδιπλασιάστηκε κατά την τελευταία δεκαπενταετία. Η αγορά ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της ΕΕ αντιπροσωπεύει ετήσιο κύκλο εργασιών ύψους 15 δις € (το μισό της παγκόσμιας αγοράς), απασχολεί περίπου 300 000 άτομα και αποτελεί μείζονα εξαγωγέα. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αρχίζουν πλέον να ανταγωνίζονται ως προς την τιμή τα ορυκτά καύσιμα.

Finally, energy efficiency needs to become a global priority. The Action Plan can serve as a “launch pad” to catalyse similar action worldwide, in close collaboration with the IEA and the World Bank. The EU should propose and promote an international agreement on energy efficiency, involving both developed and developing countries and the expansion of the Energy Star Agreement.

Το 2001, η ΕΕ συμφώνησε πως έως το έτος 2010 το μερίδιο της χρησιμοποιούμενης ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ πρέπει να φθάσει στο ποσοστό του 21%. Το 2003, συμφώνησε ότι έως το έτος 2010 ποσοστό τουλάχιστον 5,75% όλων των ειδών βενζίνης και πετρελαίου κίνησης πρέπει να είναι βιοκαύσιμα. Σε ορισμένες χώρες της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αυξάνεται ταχέως μέσω επιβοηθητικών πλαισίων εθνικής πολιτικής. Με τι σημερινές όμως τάσεις, η ΕΕ θα υποληφθεί και των δύο ανωτέρων στόχων κατά 1 έως 2 εκατοστιαίες μονάδες. Προκειμένου η ΕΕ να ανταποκριθεί στους μακροχρόνιους στόχους σχετικά με την αλλαγή του κλίματος και να μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, θα χρειαστεί να καλύψει, και μάλιστα να υπερβεί, τους ανωτέρω στόχους. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ήδη αποτελούν παγκοσμίως την τρίτη μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής (μετά τον άνθρακα και το αέριο) και έχουν τη δυνατότητα να αυξηθούν περαιτέρω, με όλα τα συνακόλουθα περιβαλλοντικά και οικονομικά πλεονεκτήματα.

(ii) Increasing the use of renewable energy sources

Για να αξιοποιηθεί το δυναμικό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το πολιτικό πλαίσιο χρειάζεται να είναι επιβοηθητικό και ιδίως να τονώνει την αυξανόμενη ανταγωνιστικότητα των ενεργειακών αυτών πηγών, ενώ παράλληλα τηρούνται πλήρως οι κανόνες περί ανταγωνισμού. Ενώ ορισμένες εγχώριες ενεργειακές πηγές με χαμηλές εκπομπές άνθρακα είναι ήδη βιώσιμες, άλλες, όπως η αιολική ενέργεια στην ανοικτή θάλασσα και η ενέργεια κυμάτων και παλιρροιών, χρειάζονται ενεργό ενθάρρυνση ώστε να αξιοποιηθούν.

Since 1990, the EU has been engaged in an ambitious and successful plan to become world leader in renewable energy. To take one example, the EU has now installed wind energy capacity equivalent to 50 coal fired power stations, with costs halved in the past 15 years. The EU’s renewable energy market has an annual turnover of € 15 billion (half the world market), employs some 300,000 people, and is a major exporter. Renewable energy is now starting to compete on price with fossil fuels.

Το πλήρες δυναμικό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα αξιοποιηθεί μόνο μέσω μακροχρόνιας δέσμευσης για την ανάπτυξη και εγκατάσταση μονάδων ανανεώσιμης ενέργειας. Παράλληλα με τη στρατηγική ενεργειακή ανασκόπηση της ΕΕ, η Επιτροπή θα καταθέσει ένα χάρτη πορείας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αυτός θα καλύπτει καίριας σημασίας ζητήματα για μια αποτελεσματική πολιτική της ΕΕ σχετικά με τις ανανεώσιμες πηγές:

In 2001, the EU agreed that the share of electricity from renewable energy sources in the EU consumption should reach 21% by 2010. In 2003, it agreed that at least 5.75 % of all petrol and diesel should be bio-fuels by 2010. A number of countries are showing a rapid increase in renewable energy use through supportive national policy frameworks. But under current trends, the EU will miss both targets by 1-2 percentage points. If the EU is to meet its longer term climate change goals and reduce its dependence on fossil fuel imports, it will need to meet and indeed go beyond these targets. Renewable energy is already the third electricity generation source worldwide (after coal and gas) and has the potential to grow still further, with all the environmental and economic advantages that would follow.

- Ένα πρόγραμμα δράσης με ειδικά μέτρα που θα διασφαλίζει την επίτευξη των υφισταμένων στόχων.

For renewable energy to fulfil its potential, the policy framework needs to be supportive and in particular to stimulate increasing competitiveness of such energy sources while fully respecting the competition rules. While some sources of low-carbon indigenous energy are already viable, others, such as off-shore wind, wave and tidal energy need positive encouragement to be realised.

- Εξέταση των αναγκαίων στόχων ή επιδιώξεων πέραν του 2010 , και της φύσης των στόχων αυτών, ώστε να δοθεί μακροχρόνια βεβαιότητα για τη βιομηχανία και τους επενδυτές, καθώς και τα προγράμματα δράσης και τα μέτρα που χρειάζονται για να μεταφερθεί αυτό στην πράξη. Τυχόν τέτοιοι στόχοι θα μπορούσαν να συμπληρωθούν από την επέκταση επιχειρησιακών στόχων σχετικά με την ηλεκτρική ενέργεια, τα καύσιμα και πιθανώς τη θέρμανση.

The full potential of renewable energy will only be realised through a long-term commitment to develop and install renewable energy. In parallel to the Strategic EU Energy Review, the Commission will bring forward a Renewable Energy Road Map. This would cover key issues for an effective EU policy on renewables:

- Μια νέα κοινοτική οδηγία για τη θέρμανση και την ψύξη, με την οποία θα συμπληρωθεί το κοινοτικό πλαίσιο για την εξοικονόμηση ενέργειας.

– an active programme with specific measures to ensure that existing targets are met;

- Ένα λεπτομερές βραχυ- μεσο- και μακροπρόθεσμο σχέδιο , ώστε να σταθεροποιηθεί και σταδιακά να μειωθεί η εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές πετρελαίου. Αυτό αναμένεται να αξιοποιήσει το υφιστάμενο σχέδιο δράσης για τη βιομάζα[2] και τη στρατηγική για τα βιοκαύσιμα[3].

– consideration of which targets or objectives beyond 2010 are necessary, and the nature of such targets, in order to provide long term certainty for industry and investors, as well as the active programmes and measures needed to make this a reality. Any such targets could be complemented by extended operational targets on electricity, fuels and possibly heating;

- Πρωτοβουλίες έρευνας, επίδειξης και εφαρμογής στην αγορά για να έλθουν οι καθαρές και ανανεώσιμες ενεργειακές πηγές πλησιέστερα στις αγορές .

– a new Community Directive on heating and cooling, complementing the Community energy saving framework;

Ο χάρτης πορείας θα βασιστεί σε διεξοδική μελέτη επιπτώσεων, στη οποία θα αξιολογούνται οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε σύγκριση με άλλες διαθέσιμες επιλογές.

– a detailed short, medium and long term plan to stabilise and gradually reduce the EU’s dependence on imported oil. This should build on the existing Biomass Action Plan [2] and the Strategy for Biofuels [3];

(iii) Δέσμευση άνθρακα και αποθήκευση σε γεωλογικούς σχηματισμούς

– Research, demonstration and market replication initiatives to bring clean and renewable energy sources closer to markets.

Η δέσμευση άνθρακα και η αποθήκευση σε γεωλογικούς σχηματισμούς, σε συνδυασμό με καθαρές τεχνολογίες ορυκτών καυσίμων προσφέρει μια τρίτη ευκαιρία για τεχνολογία με σχεδόν μηδενικές εκπομπές. Σήμερα, η τεχνολογία αυτή μπορεί ήδη να χρησιμοποιηθεί σε οικονομικώς υγιή βάση για την αύξηση της ανάκτησης πετρελαίου ή αερίου. Μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για χώρες που επιλέγουν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν άνθρακα ως βέβαιη και άφθονη ενεργειακή πηγή.

The Road Map would be based on a thorough impact assessment, assessing renewable energy sources against the other options available.

Ωστόσο, η τεχνολογία αυτή χρειάζεται τόνωση για να δημιουργηθούν τα αναγκαία οικονομικά κίνητρα, να εξασφαλιστεί νομική ασφάλεια για τον ιδιωτικό τομέα και να διασφαλιστεί η προστασία του περιβάλλοντος. Χρειάζονται έργα Ε&Α και μεγάλης κλίμακας επίδειξης για να επέλθει μειωμένο κόστος τεχνολογίας, ενώ αγοροκεντρικά κίνητρα, όπως η εμπορία εκπομπών, μπορούν επίσης να καταστήσουν επικερδή την επιλογή αυτή μακροπρόθεσμα.

(iii) Carbon capture and geological storage

2.5. Ενθάρρυνση της καινοτομίας: ένα στρατηγικό ευρωπαϊκό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών

Carbon capture and geological storage, in combination with clean fossil fuel technologies provides a third opportunity of near zero emission technology. Today it can already be economically used for enhanced oil or gas recovery. It can be particularly important for countries which choose to continue the use of coal as a secure and abundant energy source.

Η ανάπτυξη και χρησιμοποίηση στην πράξη νέων ενεργειακών τεχνολογιών είναι ουσιαστικής σημασίας για την ασφάλεια του εφοδιασμού, την αειφορία και τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα.

However, this technology needs a stimulus to create the necessary economic incentives, provide legal certainty for the private sector and ensure environmental integrity. R&D and large scale demonstration projects are needed to bring the technology towards reduced costs, and market-based incentives such as emissions trading can also make this a profitable option for the longer term.

Η σχετική με την ενέργεια έρευνα έχει συμβάλει σε μεγάλο βαθμό στην ενεργειακή απόδοση (π.χ. στους κινητήρες αυτοκινήτων) και στη διαφοροποίηση της ενέργειας μέσω των ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών. Ωστόσο, η κλίμακα μεγέθους των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε απαιτεί να εντείνουμε τις προσπάθειες.

2.5. Encouraging innovation: a strategic European energy technology plan

Αυτό απαιτεί μακροχρόνια δέσμευση. Για παράδειγμα, κατά την τελευταία τριακονταετία με την έρευνα βελτιώθηκε ο βαθμός απόδοσης των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα κατά 30%. Το Ταμείο Έρευνας στον τομέα του Άνθρακα και Χάλυβα συνέβαλε στη χρηματοδότηση της προσπάθειας αυτής σε κοινοτικό επίπεδο. Με περαιτέρω τεχνολογικές εξελίξεις θα σημειωθούν σοβαρές μειώσεις στις εκπομπές CO2.

The development and deployment of new energy technologies is essential to deliver security of supply, sustainability and industrial competitiveness.

Η έρευνα μπορεί επίσης να προσφέρει εμπορικές ευκαιρίες. Οι τεχνολογίες για την ενεργειακή απόδοση και τις χαμηλές εκπομπές άνθρακα συνιστούν μια ταχέως αναπτυσσόμενη διεθνή αγορά, η οποία θα αποτιμάται σε δισεκατομμύρια ευρώ τα επόμενα έτη. Η Ευρώπη πρέπει να καταστήσει τις βιομηχανίες της παγκόσμιους ηγέτες στις νέες αυτές γενεές τεχνολογιών και διεργασιών.

Energy related research has contributed strongly to energy efficiency (e.g. in car engines) and to energy diversity through renewable energy sources. However the magnitude of the challenges ahead requires increased efforts.

Στο 7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο Έρευνας αναγνωρίζεται ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση στα ενεργειακά μας προβλήματα, γι’ αυτό και το πρόγραμμα ασχολείται με ευρύ θεματολόγιο τεχνολογιών, που περιλαμβάνουν: τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με τις οποίες θα καταστεί βιομηχανική πραγματικότητα η χρήση άνθρακα χωρίς ρύπανση και η δέσμευση του διοξειδίου του άνθρακα, ανάπτυξη οικονομικώς βιώσιμων βιοκαυσίμων για τις μεταφορές, νέοι ενεργειακοί φορείς όπως το υδρογόνο και η φιλική για το περιβάλλον χρήση ενέργειας (π.χ. κυψέλες καυσίμου) και η ενεργειακή απόδοση, και τέλος την προηγμένη πυρηνική σχάση και ανάπτυξη της σύντηξης μέσω της υλοποίησης της συμφωνίας για τον ITER.

This necessitates a long term commitment. As an example research has allowed efficiency of coal power stations to be improved by 30% in the last thirty years. The Research Fund for Coal and Steel has contributed to funding this at EU level. Further technological developments would see significant reductions in CO2 emissions.

Η ΕΕ χρειάζεται ένα στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών στο οποίο να δοθούν οι ενδεδειγμένοι πόροι. Αυτό αναμένεται να επιταχύνει την ανάπτυξη ελπιδοφόρων ενεργειακών τεχνολογιών, αλλά επίσης και να συμβάλει στη διαμόρφωση κατάλληλων συνθηκών που θα φέρουν τις τεχνολογίες αυτές, κατά τρόπο αποδοτικό και αποτελεσματικό, στις κοινοτικές και τις παγκόσμιες αγορές. Πρέπει επίσης να υπάρξει ενασχόληση με έρευνα σε τομείς υψηλής ενεργειακής χρήσης - κατοικίες, μεταφορές, γεωργία, αγροβιομηχανίες και υλικά. Το προτεινόμενο Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τεχνολογίας (EIT) θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο συμβάλλοντας στην επίτευξη των ανωτέρω.

Research can also bring commercial opportunities. Energy efficient and low carbon technologies constitute a rapidly growing international market that will be worth billions of Euros in the coming years. Europe must ensure that its industries are world leaders in these new generations of technologies and processes.

Το σχέδιο αναμένεται να ενισχύσει την ευρωπαϊκή ερευνητική προσπάθεια ώστε να αποφευχθούν επικαλύψεις με τα εθνικά προγράμματα τεχνολογίας και έρευνας και να υπάρξει εστίαση σε συμφωνημένους στόχους σε επίπεδο ΕΕ. Ευρωπαϊκές τεχνολογικές βάσεις με οδηγό τη βιομηχανία σχετικά με τα βιοκαύσιμα, το υδρογόνο και τις κυψέλες καυσίμου, τα φωτοβολταϊκά συστήματα, τη χρησιμοποίηση άνθρακα χωρίς ρύπανση και τα ηλεκτρικά δίκτυα συμβάλλουν στην ανάπτυξη από κοινού συμφωνημένων ερευνητικών θεματολογίων και στρατηγικών ευρείας εφαρμογής.

The 7th Framework Programme recognises that there is no single solution to our energy problems, but deals with a wide portfolio of technologies: renewable energy technologies, making clean coal and carbon capture and sequestration an industrial reality, developing economically viable biofuels for transports, new energy vectors such as hydrogen and environmentally friendly energy usage (e.g. fuel cells) and energy efficiency; as well as advanced nuclear fission and the development of fusion through the implementation of the ITER Agreement.

Η ΕΕ χρειάζεται να εξετάσει τρόπους χρηματοδότησης μιας πιο στρατηγικής προσέγγισης στην ενεργειακή έρευνα, πραγματοποιώντας περαιτέρω βήματα προς την ενοποίηση και τον συντονισμό των κοινοτικών και εθνικών προγραμμάτων και προϋπολογισμών έρευνας και καινοτομίας. Με την αξιοποίηση της εμπειρίας και των αποτελεσμάτων από τις ευρωπαϊκές τεχνολογικές βάσεις, χρειάζεται να κινητοποιηθούν υψηλού επιπέδου παράγοντες και ιθύνοντες που λαμβάνουν αποφάσεις ώστε να αναπτύξουν ένα ευρωπαϊκό όραμα για το μετασχηματισμό του ενεργειακού συστήματος και για να μεγιστοποιηθεί η απόδοση της συνολικής ερευνητικής προσπάθειας.

The EU needs an appropriately resourced strategic energy technology plan. This should accelerate the development of promising energy technologies, but should also help to create the conditions to bring such technologies efficiently and effectively to the EU and the world markets. Research in areas of high energy use – housing, transport, agriculture, agro-industries, and materials – should also be addressed. The proposed European Institute of Technology (EIT) could play an important role in helping achieve this.

Στις περιπτώσεις που ενδείκνυται, ιδιαίτερα για να αναπτυχθούν «πρωτοπόρες αγορές» για την καινοτομία, η Ευρώπη πρέπει να ενεργήσει μέσω μεγάλης κλίμακας ολοκληρωμένων δράσεων με την αναγκαία κρίσιμη μάζα, κινητοποιώντας τις ιδιωτικές επιχειρήσεις, τα κράτη μέλη και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε εταιρικά σχήματα μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ή μέσω της ενοποίησης εθνικών και κοινοτικών ενεργειακών ερευνητικών προγραμμάτων. Το μακροπρόθεσμο σχετικό με την ενέργεια πρόγραμμα ITER και η διεθνώς συντονιζόμενη πρωτοβουλία αντιδραστήρων IV γενεάς με στόχο τη σχεδίαση ακόμη ασφαλέστερων και πλέον αειφόρων αντιδραστήρων, αποτελούν παραδείγματα εναρμονισμένων ευρωπαϊκών δράσεων για την επίτευξη συγκεκριμένων σκοπών. Η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει επίσης σε άλλες δυνατές μελλοντικές ενεργειακές μορφές, όπως το υδρογόνο και οι κυψέλες καυσίμου, η δέσμευση και η αποθήκευση άνθρακα, οι τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών μεγάλης κλίμακας, όπως οι συγκεντρωμένες ηλιακές θερμικές μονάδες, καθώς και ακόμη απώτερες προοπτικές όπως τα υδροξείδια του μεθανίου. Πρέπει επίσης να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο θα κινητοποιηθούν οι πόροι της Διεθνούς Τράπεζας Επενδύσεων ώστε να δοθεί ώθηση σε εργασίες Ε&Α σε επαφή με την αγορά στον τομέα αυτό και ο τρόπος ενίσχυσης της συνεργασίας σε τομείς παγκόσμιας ανησυχίας.

The plan should strengthen the European research effort to prevent overlaps in national technology and research programmes and to put the focus on agreed EU-level goals. Industry-led European technology platforms on biofuels, hydrogen and fuel cells, photovoltaics, clean coal and electricity networks help to develop commonly agreed research agendas and deployment strategies.

Οι δράσεις επιτάχυνσης της τεχνολογικής ανάπτυξης και μείωσης του κόστους των νέων ενεργειακών τεχνολογιών πρέπει να συμπληρώνονται από πολιτικά μέτρα για το άνοιγμα της αγοράς και τη διασφάλιση διείσδυσης, σε αυτήν, των υφισταμένων τεχνολογιών που αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το πρόβλημα της αλλαγής του κλίματος. Ανταγωνιζόμενες τις κατοχυρωμένες τεχνολογίες και τεράστιες δεσμευμένες επενδύσεις στο υφιστάμενο ενεργειακό σύστημα, το οποίο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα ορυκτά καύσιμα και στην κεντρική παραγωγή ενέργειας, οι νέες τεχνολογίες αντιμετωπίζουν υψηλά εμπόδια για την είσοδο στην αγορά. Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, τα Πράσινα Πιστοποιητικά, τα τιμολόγια τροφοδότησης και τα υπόλοιπα μέτρα μπορούν να διασφαλίσουν οικονομική βιωσιμότητα για την εφαρμογή μιας φιλικής προς το περιβάλλον ενεργειακής παραγωγής, μετατροπής και χρήσης. Αυτού του είδους τα μέτρα μπορούν να στείλουν ισχυρότατα πολιτικά μηνύματα στην αγορά και να διαμορφώσουν ένα σταθερό κλίμα στο οποίο οι βιομηχανίες μπορούν να λάβουν τις απαιτούμενες αποφάσεις για μακροχρόνιες επενδύσεις. Το ευφυές πρόγραμμα ενέργειας στην Ευρώπη θα προσφέρει επίσης τα αναγκαία μέσα και μηχανισμούς για να αρθούν τα μη τεχνικής φύσης εμπόδια στην αφομοίωση νέων και αποτελεσματικών ενεργειακών τεχνολογιών.

The EU needs to consider ways to finance a more strategic approach to energy research, taking further steps towards integrating and coordinating Community and national research and innovation programmes and budgets. Building upon the experience and output of European technology platforms, high-level stakeholders and decision-makers need to be mobilised to develop an EU vision for the transformation of the energy system and to maximise the efficiency of the overall research effort.

2.6. Προς μια συνεκτική εξωτερική ενεργειακή πολιτική

Where appropriate, particularly to develop “leading markets” for innovation, Europe should act through large-scale integrated actions with the necessary critical mass, mobilising private business, Member States and the European Commission in public/private Partnerships or through the integration of National and Community Energy Research Programmes. The long-term energy-related ITER project and the internationally coordinated Generation IV initiative aiming at designing even safer and more sustainable reactors, are examples of concerted EU actions to achieve specific goals. Europe should also invest in other possible future forms of energy, such as hydrogen and fuel cells, carbon capture and storage, large-scale renewable technologies such as concentrated solar thermal, as well as even longer term prospects such as methane hydrates. Consideration should also be given on how to mobilise the resources of the European Investment Bank to promote close to market R&D in this area and how to enhance cooperation in areas of global concern.

Οι ενεργειακές προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζει η Ευρώπη απαιτούν μια συνεκτική εξωτερική πολιτική έτσι ώστε να μπορέσει να διαδραματίσει αποτελεσματικότερο διεθνή ρόλο στο χειρισμό κοινών προβλημάτων με ενεργειακούς εταίρους παγκοσμίως. Μια συνεκτική εξωτερική πολιτική είναι ουσιαστικής σημασίας για να εξασφαλιστεί ανταγωνιστική, αειφόρος και ασφαλής ενέργεια. Αυτό θα αντιπροσώπευε ρήξη με το παρελθόν και θα έδειχνε τη δέσμευση των κρατών μελών στην αναζήτηση κοινών λύσεων σε από κοινού προβλήματα.

Actions to accelerate technology development and drive down the costs of new energy technologies must be complemented by policy measures to open the market and to ensure the market penetration of existing technologies that are effective in addressing climate change. Competing against entrenched technologies and huge locked-in investments in the current energy system, largely based on fossil fuels and centralised generation, new technologies face high entry barriers. The EU Emissions Trading Scheme, green certificates, feed-in tariffs and other measures can ensure that the implementation of environmentally friendly energy production, conversion and use is financially viable. Such measures can provide powerful policy signals to the market and create a stable climate in which industries can take the long-term investment decisions required. The Intelligent Energy-Europe Programme will also provide the necessary tools and mechanisms to overcome the non technical barriers to the take up of new and effective energy technologies.

Το πρώτο βήμα είναι να συμφωνηθούν σε κοινοτικό επίπεδο οι στόχοι μιας εξωτερικής ενεργειακής πολιτικής και οι δράσεις που χρειάζονται τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Η αποτελεσματικότητα και η λογική συνοχή της εξωτερικής ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ εξαρτάται από τη συντελούμενη πρόοδο στις εσωτερικές πολιτικές και, ιδίως, από τη δημιουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Η προαναφερόμενη στρατηγική ενεργειακή ανασκόπηση της ΕΕ θα χρησίμευε ως βάση για τη διαμόρφωση του κοινού αυτού οράματος. Θα συνιστούσε ετήσιο σχέδιο απολογισμού και δράσης για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καταγράφοντας την πρόοδο και εντοπίζοντας νέες προκλήσεις και αντιδράσεις. Η παρακολούθηση θα ελάμβανε τη μορφή τακτικών επίσημων πολιτικών συζητήσεων σε κοινοτικό επίπεδο με τη συμμετοχή των κρατών μελών και της Επιτροπής κατά τρόπο που θα οριστεί. Θα προσέφερε ένα μοναδικό σημείο αναφοράς, με ενδεδειγμένη θεσμική μορφή, για όλους τους παράγοντες της ευρωπαϊκής ενέργειας τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Αυτό θα επέτρεπε όχι μόνο την αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών, αλλά επίσης και μια πραγματική συντονισμένη αντιμετώπιση: θα επέτρεπε όντως στην ΕΕ “να ομιλεί με την ίδια φωνή”.

2.6. Towards a coherent external energy policy

Ιδιαίτερα πλούσια θα ήσαν τα οφέλη της ανωτέρω προσέγγισης για την εξωτερική διάσταση. Η διάσταση αυτή πρέπει να καλύψει ορισμένες καίριες επιδιώξεις και μέσα:

The energy challenges facing Europe need a coherent external policy to enable Europe to play a more effective international role in tackling common problems with energy partners worldwide. A coherent external policy is essential to deliver sustainable, competitive and secure energy. It would be a break from the past, and show Member States’ commitment to common solutions to shared problems.

(i) Μια σαφής πολιτική για τη διασφάλιση και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών προμηθειών

The first step is to agree at Community level on the aims of an External Energy Policy and on the actions needed at both Community and national level to achieve it. The effectiveness and coherence of the EU’s external energy policy is dependent upon the progress with internal policies and, in particular, the creation of the internal market for energy. The abovementioned Strategic EU Energy Review would serve as the basis for establishing this common vision. This would constitute a stocktaking and action plan for the European Council, monitoring progress and identifying new challenges and responses. Follow-up should take the form of regular formal political level discussions at Community level, involving Member States and the Commission in a manner to be developed. It would offer a single reference point, with an appropriate institutional format, for all actors in European energy at both Community and national level. This would permit not only the effective exchange of information but also a real co-ordination of approach: it would enable the EU, in effect, “to speak with the same voice”.

Μια τέτοια πολιτική είναι αναγκαία τόσο για την ΕΕ ως σύνολο όσο και για τα επιμέρους κράτη μέλη ή τις περιφέρειες, ενδείκνυται δε ιδιαίτερα για το αέριο. Για το σκοπό αυτό, στην προαναφερόμενη ανασκόπηση θα μπορούσαν να προταθούν σαφώς ταυτοποιημένες προτεραιότητες για την αναβάθμιση και κατασκευή νέας υποδομής η οποία απαιτείται για την ασφάλεια των ενεργειακών προμηθειών της ΕΕ, ιδίως νέων σωληναγωγών πετρελαίου και αερίου και τερματικών σταθμών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), καθώς και η εφαρμογή πρόσβασης διαμετακόμισης και τρίτων μερών στους υπάρχοντες σωληναγωγούς. Ως παραδείγματα αναφέρονται ανεξάρτητες προμήθειες μέσω σωληναγωγών αερίου από την περιοχή της Κασπίας, τη Βόρειο Αφρική και τη Μέση Ανατολή στην καρδιά της ΕΕ, νέοι τερματικοί σταθμοί LNG που εξυπηρετούν αγορές οι οποίες επί του παρόντος χαρακτηρίζονται από έλλειψη ανταγωνισμού μεταξύ προμηθευτών φυσικού αερίου και σωληναγωγοί πετρελαίου των χωρών της Κεντρικής Ευρώπης, με σκοπό τη διευκόλυνση προμηθειών πετρελαίου από την περιοχή της Κασπίας προς την ΕΕ μέσω της Ουκρανίας, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας. Επιπλέον, στην ανασκόπηση θα μπορούσαν να προσδιοριστούν τα συγκεκριμένα πολιτικά, χρηματοδοτικά και ρυθμιστικά μέτρα που χρειάζονται για την ενεργό στήριξη της υλοποίησης τέτοιων έργων από επιχειρήσεις. Η νέα στρατηγική ΕΕ – Αφρικής, με την οποία προβλέπονται οι διασυνδέσεις ενεργειακών συστημάτων ως κατά προτεραιότητα τομέας, θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει την Ευρώπη να διαφοροποιήσει τις πηγές της προμήθειας πετρελαίου και αερίου.

The benefits of this approach for the external dimension would be particularly strong. It should cover a number of key goals and instruments:

(ii) Ενεργειακές εταιρικές σχέσεις με παραγωγούς, χώρες διαμετακόμισης και άλλους διεθνείς παράγοντες

(i) A clear policy on securing and diversifying energy supplies

Η ΕΕ και οι ενεργειακοί της εταίροι αλληλεξαρτώνται. Αυτό αντικατοπτρίζεται σε διμερές και περιφερειακό επίπεδο σε ορισμένους ειδικούς ενεργειακούς διαλόγους της ΕΕ με κάποιες χώρες παραγωγής και διαμετακόμισης[4]. Παράλληλα, τα ενεργειακά ζητήματα αποτελούν συχνότερο χαρακτηριστικό των πολιτικών διαλόγων της ΕΕ με άλλους μεγάλους καταναλωτές ενέργειας (όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ινδία), μεταξύ άλλων μέσω πολυμερών βημάτων (fora) όπως η G8. Οι διάλογοι αυτοί πρέπει να ενταχθούν υπό το κοινό πρίσμα που προσφέρεται με την ανασκόπηση.

Such a policy is necessary both for the EU as a whole and for specific Member States or regions, and is especially appropriate for gas. To this end, the above mentioned Review could propose clearly identified priorities for the upgrading and construction of new infrastructure necessary for the security of EU energy supplies, notably new gas and oil pipelines and liquefied natural gas (LNG) terminals as well as the application of transit and third party access to existing pipelines. Examples include independent gas pipeline supplies from the Caspian region, North Africa and the Middle East into the heart of the EU, new LNG terminals serving markets that are presently characterised by a lack of competition between gas suppliers, and Central European oil pipelines aiming at facilitating Caspian oil supplies to the EU through Ukraine, Romania and Bulgaria. In addition, the Review could acknowledge the concrete political, financial and regulatory measures needed to actively support the undertaking of such projects by business. The new EU-Africa Strategy, envisaging interconnections of energy systems as a priority area, could also help Europe to diversify its oil and gas supply sources.

(α) Διάλογος με τους μεγάλους παραγωγούς / προμηθευτές ενέργειας

(ii) Energy partnerships with producers, transit countries and other international actors

Η ΕΕ διαθέτει καθιερωμένο σύστημα σχέσεων με τους μεγάλους διεθνείς προμηθευτές ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων του ΟΠΕΧ και του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου. Είναι ιδιαίτερα σκόπιμη μια νέα πρωτοβουλία έναντι της Ρωσίας , του σημαντικότερου προμηθευτή ενέργειας της ΕΕ. Η ΕΕ, ως ο μεγαλύτερος αγοραστής ενέργειας από τη Ρωσία, είναι ουσιαστικός και ίσος εταίρος στη σχέση αυτή. Η χάραξη μιας κοινής εξωτερικής ενεργειακής πολιτικής αναμένεται να αναβαθμίσει την ενεργειακή αυτή εταιρική σχέση τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Μια αληθής εταιρική σχέση θα προσέφερε ασφάλεια και προβλεψιμότητα και για τα δύο μέρη, προλειαίνοντας το έδαφος για τις αναγκαίες μακροχρόνιες επενδύσεις σε νέα δυναμικότητα. Θα σήμαινε επίσης ισότιμη και αμοιβαία πρόσβαση στις αγορές και την υποδομή, συμπεριλαμβανομένης ιδίως της πρόσβασης τρίτων μερών στους σωληναγωγούς. Πρέπει να ξεκινήσουν οι εργασίες για μιαν ενεργειακή πρωτοβουλία διαπνεόμενη από τις ανωτέρω αρχές. Τα αποτελέσματα θα μπορούσαν κατόπιν να ενταχθούν στο πλαίσιο των σχέσεων Ρωσίας-ΕΕ που θα αντικαταστήσει το 2007 τη σημερινή συμφωνία εταιρικών σχέσεων και συνεργασίας ΕΕ-Ρωσίας. Πέραν αυτού, πρέπει να καταβληθούν στην G8 εντονότερες προσπάθειες για την ταχεία επικύρωση, εκ μέρους της Ρωσίας, της συνθήκης του ενεργειακού χάρτη και την κατάληξη των διαπραγματεύσεων επί του μεταβατικού πρωτοκόλλου.

The EU and its energy partners are interdependent. This is reflected at bilateral and regional level in a number of specific EU energy dialogues with a number of producer and transit countries [4]. Equally, energy issues are a growing feature of the EU’s political dialogues with other major energy consumers (such as the US, China and India), including through multi-lateral fora like the G8. These dialogues should be set within the common vision offered by the Review.

(β) Ανάπτυξη μιας πανευρωπαϊκής ενεργειακής κοινότητας

(a) Dialogue with major energy producers/suppliers

Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας και των σχεδίων δράσης της (και πέραν της τρέχουσας εργασίας που έχει αναληφθεί μέσω συμφωνιών εταιρικών σχέσεων και συνεργασίας και συμφωνιών σύνδεσης), η ΕΕ έχει ασχοληθεί εδώ και καιρό με τη διεύρυνση της ενεργειακής της αγοράς, ώστε να συμπεριλάβει τους γείτονές της και να τους φέρει σταδιακά πλησιέστερα στην εσωτερική αγορά της ΕΕ. Η δημιουργία ενός “κοινού ρυθμιστικού χώρου” γύρω από την Ευρώπη θα συνεπαγόταν τη σταδιακή ανάπτυξη κοινών κανόνων για το εμπόριο, τη διαμετακόμιση και το περιβάλλον, για την εναρμόνιση και την ενοποίηση της αγοράς. Αυτό θα δημιουργούσε μια προβλέψιμη και διαφανή αγορά η οποία θα εξασφάλιζε τόνωση των επενδύσεων και της ανάπτυξης, καθώς και ασφάλεια του εφοδιασμού, για την ΕΕ και τους γείτονές της. Οι υφιστάμενοι πολιτικοί διάλογοι, εμπορικές σχέσεις και κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα μπορούν να αναπτυχθούν περαιτέρω και, για άλλους εταίρους, υπάρχουν δυνατότητες για νέες συμφωνίες ή άλλου είδους πρωτοβουλίες.

The EU has an established pattern of relations with major international energy suppliers including OPEC and the Gulf Cooperation Council. A new initiative is particularly opportune with regard to Russia, the EU’s most important energy supplier. The EU, as Russia’s largest energy buyer, is an essential and equal partner in this relationship. The development of a common external energy policy should mark a step change in this energy partnership at both Community and national level. A true partnership would offer security and predictability for both sides, paving the way for the necessary long-term investments in new capacity. It would also mean fair and reciprocal access to markets and infrastructure including in particular third party access to pipelines. Work should start on an energy initiative based on these principles. Subsequently the results could be integrated into the framework of EU-Russia relations due to replace the current EU-Russia Partnership and Cooperation agreement in 2007. In addition, efforts should be intensified in the G8 to secure rapid ratification by Russia of the Energy Charter Treaty and conclusion of the negotiations on the Transit Protocol.

Για παράδειγμα, αξιοποιώντας τη συνθήκη για την ενεργειακή κοινότητα με εταίρους στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, καθώς και την ανάπτυξη της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ΕΕ - χωρών του Μαγκρέμπ και της αγοράς φυσικού αερίου ΕΕ - χωρών του Μασρέκ, θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια πανευρωπαϊκή ενεργειακή κοινότητα τόσο μέσω μιας νέας συνθήκης, όσο επίσης και μέσω διμερών συμφωνιών. Θα μπορούσαν να ενθαρρυνθούν ορισμένοι ουσιαστικής σημασίας στρατηγικοί εταίροι, συμπεριλαμβανομένων της Τουρκίας και της Ουκρανίας , να ενταχθούν στην ενεργειακή κοινότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Οι χώρες της Κασπίας και της Μεσογείου αποτελούν σημαντικούς προμηθευτές φυσικού αερίου και οδούς διαμετακόμισης. Η αυξανόμενη σημασία της Αλγερίας ως προμηθευτή φυσικού αερίου της ΕΕ μπορεί να συνεπάγεται ειδική ενεργειακή εταιρική σχέση.

(b) Developing a pan-European Energy Community

Επί πλέον, επειδή η Νορβηγία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους στρατηγικούς ενεργειακούς εταίρους της ΕΕ, πρέπει να διευκολυνθούν οι προσπάθειες που καταβάλλει η χώρα να αναπτύξει πόρους στο βόρειο άκρο της Ευρώπης κατά τρόπο αειφόρο και να διευκολυνθεί η ένταξη της χώρας στην ενεργειακή κοινότητα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

In line with the European Neighbourhood Policy and its Action Plans (and in addition to the current work undertaken through Partnership and Cooperation Agreements and Association Agreements), the EU has for some time been engaged in widening its energy market to include its neighbours and to bring them progressively closer to the EU’s internal market. Creating a “common regulatory space” around Europe, would imply progressively developing common trade, transit and environmental rules, market harmonisation and integration. This would create a predictable and transparent market to stimulate investment and growth, as well as security of supply, for the EU and its neighbours. Existing political dialogues, trade relations and Community financing instruments can be further developed and, for other partners, there is potential for new agreements or other types of initiative.

Τα ανωτέρω θα προσέφεραν επίσης σαφέστερο πλαίσιο για την προώθηση κατά τον καλύτερο τρόπο της μακροχρόνιας χρήσης των κοινοτικών επενδύσεων μέσω των Διευρωπαϊκών Ενεργειακών Δικτύων και των προεκτάσεών τους προς τρίτες χώρες εταίρους και για να μεγιστοποιηθεί ο αντίκτυπος που έχουν στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού οι πόροι της ΕΕ που διατίθενται σε τρίτες χώρες στον ενεργειακό τομέα. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για το νέο μέσο γειτονίας και για τη χρηματοδότηση από την ΕΤΕπ και την ΕΤΑΑ. Στο πλαίσιο αυτό, είναι ουσιαστικής σημασίας η συνδυασμένη αλληλεξάρτηση των προγραμμάτων και των επιδοτήσεων δανείων για εξωτερικές στρατηγικές ενεργειακές υποδομές.

For example, by building on the Energy Community Treaty with partners in South-East Europe, as well as the development of the EU-Maghreb electricity market and the EU-Mashrek gas market, a pan-European energy Community could be created both through a new Treaty, and through bilateral agreements. Certain essential strategic partners, including Turkey and Ukraine, could be encouraged to join the South East European Energy Community Treaty. The Caspian and Mediterranean countries are important gas suppliers and transit routes. Algeria’s increasing importance as a gas supplier to the EU could point to a specific energy partnership.

(iii) Αποτελεσματική αντίδραση σε εξωτερικές καταστάσεις κρίσεως

In addition, as one of the EU’s most important strategic energy partner, attention should be given to facilitating Norway’s efforts to develop resources in the high north of Europe in a sustainable manner as well as facilitating its entry into the South East Europe Energy Community.

Πρέπει να εξεταστεί ο καλύτερος τρόπος αντίδρασης σε εξωτερικές ενεργειακές κρίσεις. Οι πρόσφατες εμπειρίες σχετικά τόσο με το πετρέλαιο όσο και με το αέριο έδειξαν ότι η Κοινότητα χρειάζεται να είναι ικανή να αντιδράσει ταχέως και κατά πλήρως συντονισμένο τρόπο σε τέτοια συμβάντα. Η ΕΕ δεν διαθέτει επίσημο όργανο που να ασχολείται με τις ενεργειακές προμήθειες από το εξωτερικό. Αυτό θα μπορούσε να επιλυθεί με ένα νέο επισημότερο, στοχοθετημένο μέσο το οποίο θα επιλαμβάνεται έκτακτων εξωτερικών συμβάντων στο πεδίο της προσφοράς. Αυτό μπορεί να εξελιχθεί, για παράδειγμα, σε μηχανισμό παρακολούθησης που θα προειδοποιεί έγκαιρα και θα ενισχύει τις ικανότητες αντίδρασης στην περίπτωση μιας εξωτερικής ενεργειακής κρίσης.

This framework would also offer a clearer framework to promote best long-term use of Community investment through Trans-European Energy Networks and their extensions to third country partners and to maximise the impact on energy security of EU resources devoted to the energy sector in third countries. This is of particular importance for the new Neighbourhood Instrument and for EIB and EBRD financing. In this context, twinning programmes and loan subsidies for external strategic energy infrastructure are essential.

(iv) Ένταξη της ενεργειακής πολιτικής στις υπόλοιπες πολιτικές που παρουσιάζουν εξωτερική διάσταση

(iii) Reacting effectively to external crisis situations

Στο πολιτικό επίπεδο , μια κοινή ευρωπαϊκή εξωτερική ενεργειακή πολιτική θα επιτρέψει καλύτερη ένταξη των ενεργειακών στόχων στις ευρύτερες σχέσεις με τις τρίτες χώρες και τις πολιτικές που υποστηρίζουν τις σχέσεις αυτές. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη εστίαση στις σχέσεις με παγκόσμιους εταίρους που αντιμετωπίζουν παρόμοιες ενεργειακές και περιβαλλοντικές προκλήσεις – όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Κίνα, η Ιαπωνία και η Ινδία – σε ζητήματα όπως η αλλαγή του κλίματος, η ενεργειακή απόδοση και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η έρευνα και ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, η πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά και οι επενδυτικές τάσεις , με καλύτερα αποτελέσματα σε πολυμερή βήματα, όπως τα ΗΕ, η ΔΟΕ και η G8. Αν οι εν λόγω χώρες μειώσουν τη χρήση ορυκτών καυσίμων, αυτό θα αποβεί επίσης επωφελές για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης. Η ΕΕ θα μπορούσε να αναβαθμίσει σημαντικά τη διμερή και πολυμερή συνεργασία με τις ανωτέρω χώρες, με στόχο να ενθαρρύνει την ορθολογική χρήση της ενέργειας παγκοσμίως, να περιστείλει τη ρύπανση και να ενθαρρύνει τη βιομηχανική και τεχνολογική συνεργασία στο χώρο της ανάπτυξης, της επίδειξης και της εφαρμογής τεχνολογιών υψηλής ενεργειακής απόδοσης, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και καθαρών τεχνολογιών ορυκτών καυσίμων με δέσμευση άνθρακα και αποθήκευση σε γεωλογικούς σχηματισμούς. Ειδικότερα, χρειάζεται να καταβληθούν εντονότερες προσπάθειες για τη διεύρυνση του γεωγραφικού χώρου εφαρμογής του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ και, όπως προαναφέρθηκε, ως πρώτο βήμα, η ΕΕ πρέπει να προτείνει και να προωθήσει διεθνή συμφωνία για την ενεργειακή απόδοση . Επιπλέον, θα μπορούσε να υπάρξει μεγαλύτερη εστίαση στην τεχνολογική συνεργασία, ιδίως με άλλες χώρες που καταναλώνουν ενέργεια.

Consideration should be given on how best to react to external energy crises. Recent experiences with respect to both oil and gas have shown the need for the Community to be able to react quickly and in a fully co-ordinated manner to such events. The EU has no formal instrument dealing with external energy supplies. This could be addressed by a new more formal, targeted instrument to deal with emergency external supply events. This might involve, for example, a monitoring mechanism to provide early warning and to enhance response capabilities in the event of an external energy crisis.

Παρομοίως, υπάρχουν περιθώρια για καλύτερη χρήση εργαλείων άσκησης εμπορικής πολιτικής για την προώθηση στόχων όπως η αμερόληπτη διαμετακόμιση ενέργειας και η διαμόρφωση ενός σταθερότερου επενδυτικού κλίματος. Η ΕΕ πρέπει να ασκήσει πιέσεις για καλύτερη τήρηση των ισχυόντων στο πεδίο αυτό κανόνων και αρχών του ΠΟΕ, αναμένεται δε ότι αυτά θα αξιοποιηθούν με διμερείς ή περιφερειακές πρωτοβουλίες. Οι συμφωνίες αυτές μπορούν να περιλαμβάνουν διατάξεις για άνοιγμα της αγοράς, επενδύσεις, σύγκλιση ρυθμιστικών πλαισίων σε θέματα όπως η διαμετακόμιση και η πρόσβαση σε σωληναγωγούς, και ο ανταγωνισμός. Ενισχυμένες αγοροκεντρικές διατάξεις σχετικά με την ενέργεια και ενεργειακά ζητήματα σχετιζόμενα με το εμπόριο θα ενσωματώνονταν τοιουτοτρόπως στις υφιστάμενες και μελλοντικές συμφωνίες της ΕΕ με τρίτες χώρες.

(iv) Integrating energy into other policies with an external dimension

(v) Ενέργεια για την προώθηση της ανάπτυξης

At the political level, a common European external energy policy will permit a better integration of energy objectives into broader relations with third countries and the policies which support them. That means increasing the focus in relations with global partners facing similar energy and environmental challenges – such as the US, Canada, China, Japan and India – on issues such as climate change, energy efficiency and renewable sources, research and development of new technologies, global market access and investment trends, with better results in multilateral fora such as the UN, the IEA and the G8. If these countries reduce the use of fossil fuels, it will also be beneficial for Europe’s energy security. The EU could significantly step up bilateral and multi-lateral cooperation with these countries with the objective of encouraging the rational use of energy worldwide, of reducing pollution and encouraging industrial and technological cooperation on the development, demonstration and deployment of energy efficient technologies, renewable energy sources and clean fossil fuel technologies with carbon capture and geological storage. In particular, greater efforts need to be made towards widening the geographic scope of the EU Emissions Trading Scheme and, as mentioned above, as a first step the EU should propose and promote an international agreement on energy efficiency. In addition, more focus could be given to technological cooperation, in particular with other energy consuming countries.

Για τις αναπτυσσόμενες χώρες, η πρόσβαση στην ενέργεια αποτελεί καίριας σημασίας προτεραιότητα, οι δε αφρικανικές χώρες νοτίως της Σαχάρας έχουν τη χαμηλότερη πρόσβαση παγκοσμίως σε σύγχρονες ενεργειακές υπηρεσίες. Ταυτόχρονα, ποσοστό μόνο 7% του υδροηλεκτρικού δυναμικού της Αφρικής αξιοποιείται. Η ΕΕ πρέπει να προωθήσει προσέγγιση δίδυμης τροχιάς, αφενός μέσω της ενεργειακής πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αφετέρου μέσω της αναβάθμισης της σημασίας της ενεργειακής απόδοσης στα προγράμματα αναπτυξιακής βοήθειας. Για παράδειγμα, η εστίαση στην ανάπτυξη έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και παραγωγής σε μικρή κλίμακα θα μπορούσε να βοηθήσει πολλές χώρες να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις εισαγωγές πετρελαίου και να βελτιώσουν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Η εφαρμογή του μηχανισμού καθαρής ανάπτυξης στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου του Κυότο μπορεί να προκαλέσει επενδύσεις για τέτοια ενεργειακά έργα στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Similarly, there is scope to make better use of trade policy tools to promote promote goals such as non-discriminatory energy transit and the development of a more secure investment climate. The EU should press for a better respect of existing WTO rules and principles in this field, and bilateral or regional initiatives should build on these. Such agreements can include provisions on market opening, investment, regulatory convergence on issues such as transit and access to pipelines, and competition. Reinforced market-based provisions on energy and trade–related energy issues would thus be incorporated in the EU’s existing and future agreements with third countries.

3. Συμπεράσματα

(v) Energy to promote development

Στην παρούσα Πράσινη Βίβλο περιγράφονται οι νέες ενεργειακές πραγματικότητες τις οποίες αντιμετωπίζει η Ευρώπη, τίθενται σε αδρές γραμμές τα ερωτήματα για διάλογο και υποδεικνύονται δυνατές δράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Για την προώθηση του διαλόγου, είναι ουσιαστικής σημασίας να δράσουμε κατά τρόπο ολοκληρωμένο. Κάθε κράτος μέλος θα κάνει τις επιλογές του με βάση τις δικές του εθνικές προτιμήσεις. Ωστόσο, σε ένα κόσμο με παγκόσμια αλληλεξάρτηση, η ενεργειακή πολιτική έχει κατ’ ανάγκη ευρωπαϊκή διάσταση.

For developing countries, access to energy is a key priority, and Sub-Saharan Africa has the lowest access in the world to modern energy services. At the same time, only 7% of Africa’s hydropower potential is tapped. The EU should promote a twin-track approach through the European Union Energy Initiative and through raising the profile of energy efficiency in development programmes. Focusing on developing renewable energy and micro-generation projects, for instance, could help many countries reduce reliance on imported oil and improve the lives of millions. The implementation of the Kyoto Protocol clean development mechanism could spur investment in such energy projects in developing countries.

Η ενεργειακή πολιτική της Ευρώπης πρέπει να έχει τρεις κύριους στόχους:

3. Conclusions

- Αειφορία: (i) να αναπτυχθούν ανταγωνιστικές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και άλλες ενεργειακές πηγές και φορείς χαμηλών εκπομπών άνθρακα, ιδίως εναλλακτικά καύσιμα προς χρήση στις μεταφορές, (ii) να περισταλεί η ενεργειακή ζήτηση μέσα στην Ευρώπη και (iii) να πρωτοστατήσουμε στις παγκόσμιες προσπάθειες για την αναστολή της αλλαγής του κλίματος και τη βελτίωση της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα σε τοπικό επίπεδο.

This Green Paper has set out the new energy realities facing Europe, outlined questions for debate and suggested possible actions at the European level. In taking the debate forward, it is essential to act in an integrated way. Each Member State will make choices based on its own national preferences. However, in a world of global interdependence, energy policy necessarily has a European dimension.

- Ανταγωνιστικότητα: (i) να εξασφαλιστεί ότι το άνοιγμα της ενεργειακής αγοράς αποφέρει οφέλη στους καταναλωτές και στην οικονομία ως σύνολο, ενώ παράλληλα προσελκύει επενδύσεις στην παραγωγή ενέργειας χωρίς ρύπανση και στην ενεργειακή απόδοση, (ii) να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις των υψηλότερων διεθνών τιμών ενέργειας για την οικονομία της ΕΕ και για τους πολίτες της (iii) να διατηρηθεί η Ευρώπη στην πρωτοπορία των ενεργειακών τεχνολογιών αιχμής.

Europe’s energy policy should have three main objectives:

- Ασφάλεια του εφοδιασμού: αντιμετώπιση του προβλήματος της αυξανόμενης εξάρτησης της ΕΕ από τις εισαγωγές ενέργειας μέσω (i) ενοποιημένης προσέγγισης – μείωση της ζήτησης, διαφοροποίηση της σύνθεσης ενεργειακών πηγών της ΕΕ με εντονότερη χρήση ανταγωνιστικών εγχώριων και ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών και διαφοροποίηση των πηγών και των οδεύσεων προμήθειας εισαγόμενης ενέργειας (ii) διαμόρφωσης πλαισίου το οποίο θα προσελκύσει επαρκείς επενδύσεις ώστε να καλυφθεί η αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση (iii) καλύτερου εξοπλισμού της ΕΕ για να αντεπεξέρχεται σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, (iv) βελτίωσης των συνθηκών υπό τις οποίες οι ευρωπαϊκές εταιρείες αναζητούν πρόσβαση στους παγκόσμιους πόρους και (v) διασφάλισης της πρόσβασης στην ενέργεια για όλους τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

· Sustainability : (i) developing competitive renewable sources of energy and other low carbon energy sources and carriers, particularly alternative transport fuels, (ii) curbing energy demand within Europe, and (iii) leading global efforts to halt climate change and improve local air quality.

Για να επιτύχουμε τους ανωτέρω στόχους, έχει σημασία να τους εντάξουμε σε ένα συνολικό πλαίσιο, στην πρώτη στρατηγική ενεργειακή ανασκόπηση της ΕΕ. Στο πλαίσιο θα μπορούσε να προστεθεί ένας στρατηγικός στόχος με τον οποίο να εξισορροπούνται οι επιδιώξεις αειφόρου χρήσης της ενέργειας, ανταγωνιστικότητας και ασφάλειας του εφοδιασμού· για παράδειγμα, στοχεύοντας σε ένα ελάχιστο επίπεδο της συνολικής ενεργειακής σύνθεσης της ΕΕ το οποίο θα προέρχεται από ασφαλείς και χαμηλών εκπομπών άνθρακα ενεργειακές πηγές. Αυτό θα μπορούσε να συνδυαστεί με ελευθερία επιλογής, εκ μέρους των κρατών μελών, μεταξύ διαφόρων ενεργειακών πηγών και με την ανάγκη για ολόκληρη την ΕΕ να διαθέτει σύνθεση ενεργειακών πηγών η οποία, συνολικά, ανταποκρίνεται στους τρεις κεντρικούς ενεργειακούς στόχους της.

· Competitiveness: (i) ensuring that energy market opening brings benefits to consumers and to the economy as a whole, while stimulating investment in clean energy production and energy efficiency, (ii) mitigating the impact of higher international energy prices on the EU economy and its citizens and (iii) keeping Europe at the cutting edge of energy technologies.

Η παρούσα Πράσινη Βίβλος προτείνει ορισμένες συγκεκριμένες προτάσεις ώστε να επιτευχθούν οι τρεις ανωτέρω στόχοι.

· Security of supply: tackling the EU’s rising dependence on imported energy through (i) an integrated approach – reducing demand, diversifying the EU’s energy mix with greater use of competitive indigenous and renewable energy, and diversifying sources and routes of supply of imported energy, (ii) creating the framework which will stimulate adequate investments to meet growing energy demand, (iii) better equipping the EU to cope with emergencies, (iv) improving the conditions for European companies seeking access to global resources, and (v) making sure that all citizens and business have access to energy.

1 . Η ΕΕ χρειάζεται να ολοκληρώσει τις εσωτερικές αγορές αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας . Η σχετική δράση μπορεί να περιλαμβάνει τα εξής μέτρα:

To achieve these objectives, it is important to put them in an overall framework, in the first Strategic EU Energy Review. This could be augmented with a strategic objective which balanced the goals of sustainable energy use, competitiveness and security of supply; for example, by aiming for a minimum level of the overall EU energy mix to come from secure and low-carbon energy sources. This would combine the freedom of Member States to choose between different energy sources and the need for the EU as a whole to have an energy mix that, overall, meets its three core energy objectives.

- Ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού διασυνδεδεμένου δικτύου, μεταξύ άλλων μέσω της καθιέρωσης ενός ευρωπαϊκού κώδικα διασυνδεδεμένου δικτύου. Πρέπει επίσης να εξεταστεί η δημιουργία ευρωπαϊκής ρυθμιστικής αρχής και ευρωπαϊκού κέντρου για ενεργειακά δίκτυα.

This Green Paper puts forward a number of concrete proposals to meet these three objectives.

- Βελτιωμένες διασυνδέσεις.

1. The EU needs to complete the internal gas and electricity markets. Action could include the following measures:

- Διαμόρφωση του πλαισίου προσέλκυσης νέων επενδύσεων.

– The development of a European Grid, including through a European grid code. A European regulator and a European Centre for Energy Networks should also be considered.

- Αποτελεσματικότερο διαχωρισμό δραστηριοτήτων.

– Improved interconnections.

- Αύξηση της ανταγωνιστικότητας, συμπεριλαμβανομένου του καλύτερου συντονισμού μεταξύ ρυθμιστικών αρχών, αρμόδιων για τον ανταγωνισμό αρχών και Επιτροπής.

– Creating the framework to stimulate new investment.

Τα ανωτέρω πρέπει να αντιμετωπιστούν ως προτεραιότητα· η Επιτροπή θα καταλήξει σε τελικά συμπεράσματα για τυχόν επιπρόσθετα μέτρα που χρειάζεται να ληφθούν ώστε να διασφαλιστεί η ταχεία ολοκλήρωση γνήσια ανταγωνιστικών, ευρωπαϊκών διαστάσεων, αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου, και θα παρουσιάσει συγκεκριμένες προτάσεις έως τα τέλη του έτους.

– More effective unbundling.

2 . Η ΕΕ χρειάζεται να διασφαλίσει ότι η εσωτερική της ενεργειακή αγορά εγγυάται την ασφάλεια του εφοδιασμού και την αλληλεγγύη μεταξύ κρατών μελών . Πρέπει να περιλαμβάνονται τα εξής συγκεκριμένα μέτρα:

– Boosting competitiveness, including through better coordination between regulators, competition authorities and the Commission.

- Ανασκόπηση της ισχύουσας κοινοτικής νομοθεσίας για τα αποθέματα πετρελαίου και αερίου, ώστε να εστιαστούν στα σημερινά προβλήματα.

These must be addressed as a priority; the Commission will reach final conclusions on any additional measures that need to be taken to ensure the rapid completion of genuinely competitive, European-wide electricity and gas markets, and present concrete proposals by the end of this year.

- Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ενεργειακού Εφοδιασμού, το οποίο θα αυξήσει τη διαφάνεια σε ζητήματα ενεργειακού εφοδιασμού μέσα στην ΕΕ.

2. The EU needs to ensure that its internal energy market guarantees security of supply and solidarity between Member States. Concrete measures should include:

- Βελτιωμένη ασφάλεια δικτύων, μέσω εντονότερης συνεργασίας μεταξύ φορέων εκμετάλλευσης δικτύων και, πιθανώς, μια επίσημη ευρωπαϊκή ομαδοποίηση φορέων εκμετάλλευσης δικτύων.

– A review of the existing Community legislation on oil and gas stocks, to focus them on today’s challenges.

- Μεγαλύτερη φυσική ασφάλεια υποδομών, πιθανώς μέσω της θέσπισης κοινών προτύπων.

– A European energy supply observatory, enhancing transparency on security of energy supply issues within the EU.

- Βελτιωμένη διαφάνεια για τα ενεργειακά αποθέματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

– Improved network security through increased cooperation between network operators and possibly a formal European grouping of network operators.

3 . Η Κοινότητα χρειάζεται ένα πραγματικό, κοινοτικών διαστάσεων διάλογο για τις διάφορες ενεργειακές πηγές , συμπεριλαμβανομένων του κόστους και συμβολών στην αλλαγή του κλίματος, που θα μας δώσει τη βεβαιότητα ότι, συνολικώς, με τη σύνθεση των ενεργειακών πηγών της ΕΕ επιδιώκονται οι στόχοι της ασφάλειας του εφοδιασμού, της ανταγωνιστικότητας και της αειφόρου ανάπτυξης.

– Greater physical security of infrastructure, possibly through common standards.

4 . Η Ευρώπη χρειάζεται να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της αλλαγής του κλίματος κατά τρόπο που να συμβιβάζεται με τους στόχους της Λισσαβώνας . Η Επιτροπή θα μπορούσε να προτείνει τα ακόλουθα μέτρα στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο:

– Improved transparency on energy stocks at the European level.

(i) ένα σαφή στόχο ιεράρχησης, κατά προτεραιότητα, της ενεργειακής απόδοσης, με στόχο την εξοικονόμηση ποσοστού 20% της ενέργειας που θα κατανάλωνε έως το 2020 η ΕΕ αν δεν λάμβανε μέτρα και μια συμφωνία για δέσμη απτών μέτρων επίτευξης του στόχου αυτού, συμπεριλαμβανομένων:

3. The Community needs a real Community-wide debate on the different energy sources, including costs and contributions to climate change, to enable us to be sure that, overall, the EU’s energy mix pursues the objectives of security of supply, competitiveness and sustainable development.

- Εκστρατειών για τον βαθμό απόδοσης, μεταξύ άλλων στα κτίρια.

4. Europe needs to deal with the challenges of climate change in a manner compatible with its Lisbon objectives. The Commission could propose the following measures to the Council and Parliament:

- Αξιοποίηση χρηματοδοτικών μέσων και μηχανισμών για την προσέλκυση επενδύσεων.

(i) A clear goal to prioritise energy efficiency, with a goal of saving 20% of the energy that the EU would otherwise use by 2020 and agreeing a series of concrete measures to meet this objective, including:

- Ανανεωμένη προσπάθεια για τις μεταφορές.

– Efficiency campaigns, including on buildings.

- Ευρωπαϊκών διαστάσεων σύστημα εμπορίας «λευκών πιστοποιητικών».

– Harnessing financial instruments and mechanisms to stimulate investment.

- Καλύτερη ενημέρωση σχετικά με τις ενεργειακές επιδόσεις ορισμένων συσκευών, οχημάτων και στοιχείων βιομηχανικού εξοπλισμού και, πιθανώς, θέσπιση ελάχιστων προτύπων για τις επιδόσεις.

– A renewed effort for transport.

(ii) υιοθέτηση μακροπρόθεσμου χάρτη πορείας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μεταξύ άλλων:

– A Europe-wide “white certificates” trading system.

- Ανανεωμένη προσπάθεια για την επίτευξη ισχυόντων στόχων.

– Better information on the energy performance of some appliances, vehicles, and industrial equipment and possibly, minimum performance standards.

- Προβληματισμός για το ποιοι στόχοι ή επιδιώξεις με ορίζοντα μετά το 2010 είναι αναγκαίοι.

(ii) Adopt a long-term road-map for renewable energy sources, including:

- Μια νέα κοινοτική οδηγία για τη θέρμανση και την ψύξη.

– A renewed effort to meet existing targets.

- Αναλυτικό σχέδιο σταθεροποίησης και σταδιακής μείωσης της εξάρτησης της ΕΕ από τις εισαγωγές πετρελαίου.

– Consideration of which targets or objectives beyond 2010 are necessary.

- Πρωτοβουλίες για να έλθουν οι καθαρές και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας πλησιέστερα στις αγορές.

– A new Community Directive on heating and cooling.

5 . Ένα στρατηγικό σχέδιο ενεργειακών τεχνολογιών , με το οποίο αξιοποιούνται καλύτερα οι πόροι της Ευρώπης, στηριζόμενο στις ευρωπαϊκές τεχνολογικές βάσεις και με τη δυνατότητα ανάληψης από κοινού πρωτοβουλιών ή κοινών επιχειρήσεων σε θέματα τεχνολογίας, ώστε να αναπτυχθούν πρωτοπόρες αγορές για ενεργειακή καινοτομία. Το σχέδιο αυτό πρέπει να παρουσιαστεί το συντομότερο δυνατό στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο για έγκριση.

– A detailed plan to stabilise and gradually reduce the EU’s dependence on imported oil.

6 . Μια κοινή εξωτερική ενεργειακή πολιτική . Προκειμένου να αντιδράσει στις προκλήσεις των υψηλών και αυξομειούμενων τιμών ενέργειας, της αυξημένης εξάρτησης από τις εισαγωγές, της έντονα διογκούμενης παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης και της θέρμανσης του πλανήτη, η ΕΕ χρειάζεται να διαθέτει σαφώς διατυπωμένη εξωτερική ενεργειακή πολιτική και να την προωθεί με ενιαία φωνή ταυτόχρονα τόσο στο εθνικό όσο και στο κοινοτικό επίπεδο. Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή προτείνει:

– Initiatives to bring clean and renewable energy sources closer to markets.

- Να προσδιοριστούν ευρωπαϊκές προτεραιότητες για την κατασκευή νέας αναγκαίας υποδομής για την ασφάλεια των ενεργειακών προμηθειών της ΕΕ.

5. A strategic energy technology plan, making best use of Europe’s resources, building on European technology platforms and with the option of joint technology initiatives or joint undertakings to develop leading markets for energy innovation. This should be presented as soon as possible to the European Council and Parliament for endorsement.

- Να συνταχθεί μια πανευρωπαϊκή συνθήκη ενεργειακής κοινότητας.

6. A common external energy policy. In order to react to the challenges of high and volatile energy prices, increasing import dependency, strongly growing global energy demand and global warming, the EU needs to have a clearly defined external energy policy and to pursue it, at the same time at both national and Community level, with a single voice. To this end the Commission proposes:

- Να συνομολογηθεί μια νέα ενεργειακή εταιρική σχέση με τη Ρωσία.

– Identifying European priorities for the construction of new infrastructure necessary for the security of EU energy supplies.

- Να θεσπιστεί ένας νέος κοινοτικός μηχανισμός που θα επιτρέψει ταχεία και συντονισμένη αντίδραση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στον τομέα του ενεργειακού εφοδιασμού από το εξωτερικό, που έχει επιπτώσεις στις προμήθειες ενέργειας της ΕΕ.

– Developing a pan-European Energy Community Treaty.

- Εμβάθυνση των ενεργειακών σχέσεων με τις μεγάλες χώρες παραγωγής και κατανάλωσης.

– A new energy partnership with Russia.

- Τη σύναψη διεθνούς συμφωνίας για την ενεργειακή απόδοση.

– A new Community mechanism to enable rapid and co-ordinated reaction to emergency external energy supply situations impacting EU supplies.

– Deepening energy relations with major producers and consumers.

[1] «Μαθήματα από τις ελευθερωμένες αγορές ηλεκτρικής ενέργειας». ΔΟΕ, 2005.

– An international agreement on energy efficiency.

[2] Ανακοίνωση της Επιτροπής – «Σχέδιο δράσης για τη βιομάζα» - COM(2005) 628 της 7.12.2005.

[1] “Lessons from liberalised electricity markets”. IEA, 2005.

[3] Ανακοίνωση της Επιτροπής – «Στρατηγική της ΕΕ για τα βιοκαύσιμα» - COM(2006) 34 της 8.2.2006.

[2] Communication from the Commission – “Biomass Action Plan” - COM(2005) 628, 7.12.2005.

[4] Ιδίως τη Ρωσία, τη Νορβηγία, την Ουκρανία, τη Λεκάνη της Κασπίας Θάλασσας, τις χώρες της Μεσογείου, τον ΟΠΕΧ και το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου.

[3] Communication from the Commission – “An EU Strategy for Biofuels” - COM(2006) 34, 8.2.2006.

[4] Notably Russia, Norway, Ukraine, the Caspian basin, the Mediterranean countries, OPEC and the Gulf Co-operation Council.

--------------------------------------------------