Opinion of the European Economic and Social Committee on "Iceland as a candidate country"

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα "Η Ισλανδία ως υποψηφία προς ένταξη χώρα"

(exploratory opinion)

(διερευνητική γνωμοδότηση)

(2011/C 54/02)

(2011/C 54/02)

Rapporteur: Ms Carr

Εισηγήτρια: η κ. Carr

By letter of April 28, 2010 Vice-President of the European Commission, Maroš Šefčovič and the member of the European Commission responsible for the enlargement process, Štefan Füle asked the EESC, under Article 304 of the Treaty on the Functioning of the European Union, to draw up an exploratory opinion on

Με επιστολή της 28ης Απριλίου 2010, ο κ. Maroš Šefčovič, Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ο Επίτροπος κ. Štefan Füle, αρμόδιος για τη διαδικασία της διεύρυνσης, ζήτησαν από την ΕΟΚΕ, σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να καταρτίσει διερευνητική γνωμοδότηση με θέμα

Iceland as a candidate country.

Η Ισλανδία ως υποψήφια προς ένταξη χώρα.

The Section for External Relations, which was responsible for preparing the Committee's work on the subject, adopted its opinion on 27 October 2010

Το ειδικευμένο τμήμα "Εξωτερικές σχέσεις", στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές εργασίες της ΕΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 27 Οκτωβρίου 2010.

At its 467th plenary session, held on 8- 9 December 2010 (meeting of 9 December), the European Economic and Social Committee adopted the following opinion by 170 votes to one with no abstentions.

Κατά την 467η σύνοδο ολομέλειας, που πραγματοποιήθηκε στις 8 – 9 Δεκεμβρίου 2010 (συνεδρίαση της 9ης Δεκεμβρίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 170 ψήφους υπέρ, μία ψήφο κατά και 0 αποχές.

1. Conclusions and Recommendations

1. Συμπεράσματα και συστάσεις

1.1 At this point in time, as confirmed by the public hearing in Iceland in September 2010, there is a serious uphill struggle regarding the support of public opinion for Iceland’s EU membership application. While membership as such remains a debated issue, support for accession negotiations seems to have recently increased: 64 % prefer to continue the EU accession process, rather than withdraw the application. This is a considerable increase in support for the accession process as compared to earlier polls.

1.1 Επί του παρόντος, όπως επιβεβαιώνεται από τη δημόσια ακρόαση που πραγματοποιήθηκε στην Ισλανδία το Σεπτέμβριο του 2010, καταβάλλεται εντατική προσπάθεια προκειμένου η κοινή γνώμη της Ισλανδίας να τεθεί υπέρ της υποψηφιότητας της χώρας για ένταξη στην ΕΕ. Ενώ η υποψηφιότητα παραμένει θέμα υπό συζήτηση, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις φαίνεται να κερδίζουν έδαφος τον τελευταίο καιρό. Το 64 % των πολιτών προτιμά να συνεχιστεί η ενταξιακή διαδικασία παρά να αποσυρθεί η υποψηφιότητα. Το ποσοστό αυτό φανερώνει σημαντική αύξηση του ποσοστού υπέρ της ενταξιακής διαδικασίας σε σχέση με προηγούμενες δημοσκοπήσεις.

1.2 The Committee believes that it is time for pro-EU organisations to join the public debate to a greater extent to demonstrate the benefits of the EU membership to Iceland as well as to the EU. The EESC could take a lead and organise events focussing especially on the role of "various interests" organisations.

1.2 Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, οι οργανώσεις που τάσσονται υπέρ της ΕΕ θα πρέπει να συμμετέχουν περισσότερο στη δημόσια συζήτηση, προκειμένου να παρουσιάσουν τα πλεονεκτήματα της υποψηφιότητας τόσο για την Ισλανδία όσο και για την ΕΕ. Η ΕΟΚΕ θα μπορούσε να αναλάβει ηγετικό ρόλο και να διοργανώσει εκδηλώσεις με επίκεντρο το ρόλο των οργανώσεων "διαφόρων ενδιαφερόντων".

1.3 The EESC strongly supports Iceland’s membership of the EU and emphasises the importance of the participation of Icelandic civil society in the accession negotiations. The social partners have traditionally had a strong role in the Icelandic policy process and already have ties with the EESC and European umbrella organisations.

1.3 Η ΕΟΚΕ στηρίζει σθεναρά την υποψηφιότητα της Ισλανδίας για ένταξη στην ΕΕ και τονίζει τη σημασία της συμμετοχής της ισλανδικής κοινωνίας των πολιτών στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Οι κοινωνικοί εταίροι έχουν παραδοσιακά ισχυρό ρόλο στη διαδικασία χάραξης πολιτικής της Ισλανδίας και διατηρούν επαφές με την ΕΟΚΕ και με ευρωπαϊκούς κεντρικούς οργανισμούς.

1.4 As well as the social partners, the Committee underlines the need for broader civil society participation from various interest groups. It is necessary to ensure a "civil dialogue" in addition to the more traditional social dialogue during the accession process.

1.4 Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη για ευρύτερη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, πέραν των κοινωνικών εταίρων. Κατά τη διάρκεια της ενταξιακής διαδικασίας είναι αναγκαία η διενέργεια "διαλόγου με τους πολίτες", πέραν του πιο παραδοσιακού κοινωνικού διαλόγου.

1.5 The Committee recommends that a Joint Consultative Committee be set up for Iceland as quickly as possible, as has been done for other pre-accession states. The Committee believes that this will be a useful mechanism for exchanging views and information between the civil societies of Iceland and the EU Member States, for expressing joint recommendations and opinions to the negotiating parties, and particularly for strengthening the role of Group III organisations during the membership negotiations.

1.5 Η ΕΟΚΕ συνιστά τη συγκρότηση Μεικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής (ΜΣΕ) για την Ισλανδία το συντομότερο δυνατόν, όπως συνέβη και για άλλες χώρες στο στάδιο των προενταξιακών διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, η εν λόγω ΜΣΕ θα αποτελέσει χρήσιμο μηχανισμό για την ανταλλαγή απόψεων και πληροφοριών μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών της Ισλανδίας και των κρατών μελών της ΕΕ, σχετικά με τη διατύπωση κοινών συστάσεων και γνωμοδοτήσεων για τα διαπραγματευόμενα μέρη, καθώς και για την ενίσχυση του ρόλου των οργανώσεων της Ομάδας III κατά τη διάρκεια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

1.6 Due to its high political and economic development and its participation in the European Economic Area (EEA), Iceland is generally well prepared to assume the obligations of EU membership (despite the breakdown of the Icelandic economy in the recent crisis), particularly in the fields covered by the EEA Agreement. The EESC also believes that, as an EU Member State, Iceland could contribute to the development of various EU policies, for example with respect to sustainable fisheries, renewable energy and the Arctic dimension. Currently Iceland does not have a seat in EU decision-making institutions.

1.6 Χάρη στην πολιτική και οικονομική της ανάπτυξη και τη συμμετοχή της στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), η Ισλανδία είναι γενικά έτοιμη να αναλάβει τις υποχρεώσεις κράτους μέλους της ΕΕ (παρά την κατάρρευση της ιρλανδικής οικονομίας στην πρόσφατη κρίση), ιδίως στους τομείς που καλύπτονται από τη Συμφωνία ΕΟΧ. Η ΕΟΚΕ πιστεύει επίσης ότι η Ισλανδία, ως κράτος μέλος της ΕΕ, θα μπορούσε να συνεισφέρει στην ανάπτυξη διαφόρων κοινοτικών πολιτικών, για παράδειγμα όσον αφορά τη βιώσιμη αλιεία, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη διάσταση της Αρκτικής. Επί του παρόντος, η Ισλανδία δεν διαθέτει έδρα στα θεσμικά όργανα λήψης αποφάσεων της ΕΕ.

1.7 Although Iceland has already implemented the substantial amount of the EU acquis, challenges remain in certain key areas, primarily fisheries and agriculture. The EESC emphasises that civil society groups in these areas must play a key role in the accession process. It is also necessary to involve other relevant groups in the accession process to support the Icelandic government in their task of negotiating the country's accession to the EU.

1.7 Παρά το γεγονός ότι η Ισλανδία έχει ήδη υλοποιήσει σημαντικό μέρος του κοινοτικού κεκτημένου, σε ορισμένους βασικούς τομείς, οι προκλήσεις παραμένουν, κυρίως στους τομείς της αλιείας και της γεωργίας. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στους τομείς αυτούς πρέπει να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ενταξιακή διαδικασία. Απαραίτητη είναι επίσης η συμμετοχή και άλλων σχετικών ομάδων στην ενταξιακή διαδικασία με στόχο τη στήριξη της ισλανδικής κυβέρνησης κατά τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ.

1.8 There are some powerful CSOs that have already declared their opposition to Iceland’s membership bid. In such circumstances it is of the upmost importance that organisations positive towards membership start a public debate in the near future on the benefits of membership to Iceland as well as to the EU. The EESC believes that a broader debate at national and European levels would be beneficial, assisting organisations and the public in the process of forming their opinions through the democratic process, bearing in mind the consensual approach at the European level.

1.8 Ορισμένες ισχυρές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών έχουν ήδη εκφράσει την αντίθεσή τους στην υποψηφιότητα της Ισλανδίας. Υπό αυτές τις συνθήκες, οι οργανώσεις που διάκεινται θετικά απέναντι στην υποψηφιότητα θα πρέπει να αρχίσουν άμεσα ένα δημόσιο διάλογο για τα πλεονεκτήματα της εν λόγω υποψηφιότητας τόσο για την Ισλανδία όσο και για την ΕΕ. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι μια ευρύτερη συζήτηση σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο θα λειτουργούσε θετικά και θα βοηθούσε τις οργανώσεις και τους πολίτες να διαμορφώσουν άποψη μέσω της δημοκρατικής διαδικασίας, με γνώμονα τη συναινετική προσέγγιση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

1.9 Negative public opinion in Iceland towards EU membership partly stems from the unresolved Icesave dispute. Therefore it is even more vital to engage civil society in a constructive dialogue over the question of EU membership. The EESC insists that the Icesave issue should be resolved outside the accession negotiations and must not be made into an obstacle in the way of Iceland’s accession process.

1.9 Η αρνητική κοινή γνώμη στην Ισλανδία όσον αφορά την υποψηφιότητα της χώρας για ένταξη στην ΕΕ οφείλεται εν μέρει στην ανεπίλυτη υπόθεση Icesave. Η κοινωνία των πολιτών καλείται επομένως να συμμετάσχει ενεργά σε έναν εποικοδομητικό διάλογο για το θέμα της υποψηφιότητας. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η υπόθεση Icesave θα πρέπει να επιλυθεί εκτός του πλαισίου των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και δεν θα πρέπει να αποτελέσει εμπόδιο στην ενταξιακή διαδικασία.

2. Current state of play

2. Τρέχουσα κατάσταση

2.1 Iceland applied for EU membership in July 2009 and on 24 February 2010 the Commission issued a positive opinion on Iceland’s application. On 17 June 2010 the European Council decided to open accession negotiations and invited the Council to adopt a general Negotiating Framework. The decision was endorsed by the European Parliament on 28 June 2010. The first meeting of the Intergovernmental Conference took place on 27 July 2010.

2.1 Τον Ιούλιο του 2009 η Ισλανδία υπέβαλε υποψηφιότητα για ένταξη στην ΕΕ και στις 24 Φεβρουαρίου 2010 η Επιτροπή εξέδωσε θετική γνωμοδότηση σχετικά με την αίτηση της Ισλανδίας. Στις 17 Ιουνίου 2010 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε να ανοίξει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις και κάλεσε το Συμβούλιο να υιοθετήσει ένα γενικό διαπραγματευτικό πλαίσιο. Η απόφαση υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 28 Ιουνίου 2010. Η πρώτη συνεδρίαση της Διακυβερνητικής Διάσκεψης έλαβε χώρα στις 27 Ιουλίου 2010.

2.2 Iceland has already implemented a large portion of the EU acquis through the EEA Agreement and the Schengen Association Agreement; this will facilitate the screening process and subsequent chapter by chapter negotiations. However, challenges remain in some key areas such as agriculture, fisheries and monetary policy. The screening process has started and is scheduled to be concluded in June 2011.

2.2 Η Ισλανδία έχει ήδη υλοποιήσει μεγάλο μέρος του κοινοτικού κεκτημένου μέσω της Συμφωνίας ΕΟΧ και της Συμφωνίας Σύνδεσης Σένγκεν. Το γεγονός αυτό θα διευκολύνει τη διαδικασία ελέγχου και τις συνακόλουθες διαπραγματεύσεις ανά κεφάλαιο. Ωστόσο, προκλήσεις εξακολουθούν να τίθενται σε ορισμένους βασικούς τομείς, όπως η γεωργία, η αλιεία και η νομισματική πολιτική. Η διαδικασία ελέγχου ξεκίνησε και έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί τον Ιούνιο του 2011.

2.3 Iceland complies fully with the political criteria for EU membership laid down by the Copenhagen European Council in 1993. It is a well developed representative democracy with strong institutions, an extensive system for the protection of fundamental and human rights and respect for the rule of law.

2.3 Η Ισλανδία συμμορφώνεται πλήρως με τα πολιτικά κριτήρια ένταξης στην ΕΕ, όπως ορίστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Κοπεγχάγης το 1993. Η Ισλανδία είναι μια ανεπτυγμένη αντιπροσωπευτική δημοκρατία, με ισχυρούς θεσμούς, με εκτεταμένο σύστημα προστασίας των θεμελιωδών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και με σεβασμό του κράτους δικαίου.

2.4 Its public administration is generally efficient and free from political interference. The recent financial turmoil has, however, been accompanied by political upheaval and a need for administrative reform. According to the Commission's opinion, the financial crisis has posed questions regarding potential conflicts of interests related to the close links between the political class and the business community, and further reforms will most likely be necessary. Public administration reform has already been initiated and has addressed some of the concerns raised by the Commission.

2.4 Η δημόσια διοίκηση της Ισλανδίας είναι γενικά αποτελεσματική και πολιτικά ανεξάρτητη. Η πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση, ωστόσο, συνοδεύτηκε από πολιτικές αναταράξεις και έφερε στο φως την ανάγκη για διοικητική μεταρρύθμιση. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η χρηματοπιστωτική κρίση ανακίνησε το ζήτημα της ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων λόγω των στενών δεσμών μεταξύ πολιτικής τάξης και επιχειρηματικής κοινότητας. Πιστεύεται ότι θα χρειαστούν πιθανότατα περαιτέρω μεταρρυθμίσεις. Η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης έχει ήδη ξεκινήσει και άρχισε να καλύπτει ορισμένα από τα σημεία προβληματισμού της Επιτροπής.

2.5 Despite the severe consequences of the economic crisis, Iceland is a functioning market economy and well able to cope with competitive pressures and market forces within the EU. To combat the crisis the Icelandic government has undertaken difficult austerity measures, proposed policies to diversify the economy and is hoping to return to positive growth by the end of 2010. The key aim of the current government is to rebalance the state budget by 2013 while creating jobs and promoting innovation to restore Iceland’s competitiveness by 2020.

2.5 Παρά τις σοβαρές συνέπειες της οικονομικής κρίσης, η Ισλανδία είναι μια λειτουργική οικονομία της αγοράς, ικανή να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς εντός της ΕΕ. Για την καταπολέμηση της κρίσης, η ισλανδική κυβέρνηση έλαβε αυστηρά μέτρα λιτότητας, πρότεινε πολιτικές διαφοροποίησης της οικονομίας και ελπίζει να επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης έως το τέλος του 2010. Κύριος στόχος της σημερινής κυβέρνησης είναι η ισοσκέλιση του κρατικού προϋπολογισμού έως το 2013, σε συνδυασμό με τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την προώθηση της καινοτομίας για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της Ισλανδίας έως το 2020.

2.6 Generally Iceland is seen as a natural candidate for membership; it has a well-developed democratic culture and a high level of alignment with the acquis, and could therefore complete the accession negotiations relatively fast, providing that it fully aligns its legislation with the acquis by the time of accession. If the negotiation process is successful and the Icelanders approve their country's membership in a referendum, Iceland would be the member state with the smallest population of some 317000 inhabitants.

2.6 Γενικά η υποψηφιότητα της Ισλανδίας για ένταξη στην ΕΕ εκλαμβάνεται ως φυσικό επακόλουθο. Η Ισλανδία διαθέτει ανεπτυγμένη δημοκρατική συνείδηση και υψηλό επίπεδο ευθυγράμμισης με το κοινοτικό κεκτημένο και, επομένως, θα μπορούσε να ολοκληρώσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις σχετικά γρήγορα, υπό την προϋπόθεση πλήρους συμμόρφωσης της νομοθεσίας της με το κοινοτικό κεκτημένο κατά τη στιγμή της ένταξής της. Εάν η ενταξιακή διαδικασία είναι επιτυχής και οι Ισλανδοί εγκρίνουν την υποψηφιότητα της χώρας τους με δημοψήφισμα, η Ισλανδία θα είναι πληθυσμιακά το μικρότερο κράτος μέλος της ΕΕ, με περίπου 317000 κατοίκους.

2.7 After Iceland applied for membership ten negotiating groups were set up to take charge of the negotiations in different areas. The social partners and other key organisations are well represented and have seats in relevant groups. Although officials are responsible for the negotiations, the groups most affected have been invited to take part in the preparatory work of the negotiation teams and participate directly in the process.

2.7 Μετά την υποβολή της υποψηφιότητας της Ισλανδίας ακολούθησε η συγκρότηση δέκα διαπραγματευτικών ομάδων, οι οποίες ανέλαβαν τις διαπραγματεύσεις σε διάφορους τομείς. Οι κοινωνικοί εταίροι και άλλες κύριες οργανώσεις εκπροσωπούνται δεόντως στις σχετικές ομάδες. Μολονότι για τις διαπραγματεύσεις αρμόδιοι είναι οι δημόσιοι λειτουργοί, οι ομάδες που θίγονται περισσότερο έχουν προσκληθεί να λάβουν μέρος στις προπαρασκευαστικές εργασίες των ομάδων διαπραγμάτευσης και να συμμετέχουν άμεσα στη διαδικασία.

2.8 It is the policy of the Icelandic government to fully involve civil society in the accession process. When the Foreign Affairs Committee of the Icelandic Parliament drafted its opinion on EU membership, civil society organisations, individuals and institutions were invited to submit comments, which were taken into account. The Committee's conclusions noted that an extensive consultation forum would be established where the EU, the status of the accession negotiations and Iceland’s negotiating positions in individual areas would be discussed.

2.8 Η πλήρης συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην ενταξιακή διαδικασία αποτελεί πολιτική της ισλανδικής κυβέρνησης. Κατά την κατάρτιση της γνωμοδότησης της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων του ισλανδικού κοινοβουλίου σχετικά με την υποψηφιότητα της Ισλανδίας για ένταξη στην ΕΕ, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, πολίτες και οργανισμοί κλήθηκαν να υποβάλουν παρατηρήσεις, οι οποίες λήφθηκαν υπόψη. Στα συμπεράσματα της εν λόγω επιτροπής επισημαίνεται η δημιουργία ενός εκτεταμένου φόρουμ διαβούλευσης, στο οποίο η ΕΕ, το καθεστώς των ενταξιακών διαπραγματεύσεων και οι διαπραγματευτικές θέσεις της Ισλανδίας σε συγκεκριμένους τομείς θα αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης.

2.9 Despite all these positive signals regarding civil society involvement in the accession process, Iceland’s credibility has suffered within some EU member states due to the banking crisis and the Icesave dispute. The attitudes of Icelanders towards the EU are changeable. A Gallup poll in July 2010 showed that 60 % supported the withdrawal of the membership application but at the end of September another poll conducted by the newspaper Fréttablaðið showed that 64 % of respondents wanted the negotiations to be concluded so that the issue could be voted on in a referendum. While it is too early to say if the perception of the EU among Icelanders has changed, it is certain that there is an enormous demand for more factual information on the EU and EU membership. There seems to be mounting desire to learn more about the EU and the accession process in order to base future decisions on sound knowledge rather than myths and fears.

2.9 Παρά τα θετικά αυτά δείγματα όσον αφορά τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στην ενταξιακή διαδικασία, η αξιοπιστία της Ισλανδίας δέχτηκε πλήγμα σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης και της υπόθεσης Icesave. Η στάση των Ισλανδών απέναντι στην ΕΕ είναι μεταβαλλόμενη. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που διενεργήθηκε από τη Gallup τον Ιούλιο του 2010, το 60 % των πολιτών υποστήριζε την απόσυρση της υποψηφιότητας, ενώ στα τέλη Σεπτεμβρίου μια άλλη δημοσκόπηση της εφημερίδας Fréttablaðið έδειξε ότι το 64 % των ερωτηθέντων ήταν υπέρ των διαπραγματεύσεων και της συνακόλουθης διενέργειας δημοψηφίσματος. Μολονότι είναι νωρίς να υποστηρίξει κανείς ότι η στάση των Ισλανδών έναντι της ΕΕ έχει αλλάξει, είναι βέβαιο ότι υπάρχει ανάγκη για περισσότερη πληροφόρηση σχετικά με την ΕΕ και με το καθεστώς κράτους μέλους της ΕΕ. Προφανώς ενισχύεται η επιθυμία των πολιτών να μάθουν περισσότερα για την ΕΕ και για την ενταξιακή διαδικασία, προκειμένου οι μελλοντικές αποφάσεις να στηρίζονται σε γνώσεις, παρά σε μύθους και φόβους.

3. Relations with the EU

3. Σχέσεις με την ΕΕ

3.1 Iceland has close ties with the European Union through the EEA Agreement that came into effect in 1994. The EEA Agreement provides for three EFTA States’ participation in the EU's Internal Market. After Iceland’s application for membership, the EU set up a representation in Iceland; previously Iceland was served from Oslo.

3.1 Η Ισλανδία διατηρεί στενές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση χάρη στη Συμφωνία ΕΟΧ, η οποία τέθηκε σε ισχύ το 1994. Η Συμφωνία ΕΟΧ προβλέπει τη συμμετοχή τριών κρατών της ΕΖΕΣ στην εσωτερική αγορά της ΕΕ. Μετά την υποβολή της υποψηφιότητας της Ισλανδίας, η ΕΕ σύστησε γραφείο αντιπροσωπείας στην Ισλανδία. Παλαιότερα, τις ανάγκες της Ισλανδίας εξυπηρετούσε το γραφείο στο Όσλο.

3.2 The EEA Agreement has required a high level of integration of the EU acquis into Iceland’s national legal system. Iceland has adopted most of the provisions relevant to the four freedoms. Few domestic policy sectors are unaffected by the EEA Agreement which, some might argue, entails a form of quasi-membership of the EU. The percentage of internal market legislation transposed into national legislation by July 2009 is at the same level as the average for EU Member States.

3.2 Δεδομένου ότι η Συμφωνία ΕΟΧ απαιτούσε υψηλό επίπεδο ενσωμάτωσης του κοινοτικού κεκτημένου στο εθνικό νομικό σύστημα της Ισλανδίας, η Ισλανδία υιοθέτησε την πλειονότητα των διατάξεων σχετικά με τις τέσσερις ελευθερίες. Λίγοι εγχώριοι τομείς πολιτικής παραμένουν ανέπαφοι από τη Συμφωνία ΕΟΧ, γεγονός που συνεπάγεται, σύμφωνα με ορισμένους, ένα οιονεί καθεστώς κράτους μέλους της ΕΕ. Το ποσοστό της νομοθεσίας για την εσωτερική αγορά που μεταφέρθηκε στην εθνική νομοθεσία έως τον Ιούλιο του 2009 είναι στα ίδια επίπεδα με το μέσο όρο των κρατών μελών της ΕΕ.

3.3 Although Justice, Freedom and Security is not part of the EEA Agreement, Iceland has also participated in this policy area through the Schengen Association Agreement. When the Nordic EU Member States applied to join Schengen, they did so on the condition that a solution would be found to maintain the Nordic Passport Union with Iceland and Norway. The two countries have therefore applied the Schengen acquis since March 2001.

3.3 Μολονότι η δικαιοσύνη, η ελευθερία και η ασφάλεια δεν εντάσσονται στη Συμφωνία ΕΟΧ, η Ισλανδία συμμετέχει σε αυτόν τον τομέα πολιτικής μέσω της Συμφωνίας Σύνδεσης Σένγκεν. Όταν τα σκανδιναβικά κράτη μέλη της ΕΕ αιτήθηκαν να ενταχθούν στη ζώνη Σένγκεν, το έπραξαν υπό την προϋπόθεση εξεύρεσης λύσης για τη διατήρηση της Σκανδιναβικής Ένωσης Διαβατηρίων με την Ισλανδία και τη Νορβηγία. Οι δύο χώρες εφαρμόζουν επομένως το κεκτημένο Σένγκεν από το Μάρτιο του 2001.

3.4 Regarding participation in the EU decision-making process, the EEA Agreement mainly grants access to the Commission. According to Articles 99 and 100 of the EEA Agreement, EEA EFTA states can participate in the Commission's expert groups and the working groups of comitology committees. However, the EEA EFTA states do not have any formal access to the Council or to the European Parliament.

3.4 Όσον αφορά τη συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ, η Συμφωνία ΕΟΧ προσφέρει κυρίως πρόσβαση στην Επιτροπή. Σύμφωνα με τα άρθρα 99 και 100 της συμφωνίας αυτής, τα κράτη μέλη της ΕΖΕΣ που ανήκουν στον ΕΟΧ μπορούν να συμμετέχουν στις ομάδες εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής και στις ομάδες εργασίας των επιτροπών επιτροπολογίας. Ωστόσο, τα κράτη μέλη της ΕΖΕΣ που ανήκουν στον ΕΟΧ δεν έχουν επίσημη πρόσβαση στο Συμβούλιο ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

3.5 Icelandic social partners participate in the EEA Joint Consultative Committee with the EESC. At a political level Iceland participates in the EEA Joint Parliamentary Committee. Together with Norway, Iceland also participates in informal pre-Council Nordic/Baltic meetings where it has the opportunity to try to get its views across.

3.5 Οι κοινωνικοί εταίροι της Ισλανδίας συμμετέχουν στη Μεικτή Συμβουλευτική Επιτροπή της ΕΟΚΕ για τον ΕΟΧ. Σε πολιτικό επίπεδο, η Ισλανδία συμμετέχει στη Μεικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή του ΕΟΧ. Μαζί με τη Νορβηγία, η Ισλανδία συμμετέχει επίσης σε άτυπες συνεδριάσεις των σκανδιναβικών/βαλτικών χωρών, οι οποίες προηγούνται των συνόδων του Συμβουλίου και στις οποίες η Ισλανδία έχει την ευκαιρία να μεταδώσει τις απόψεις της.

3.6 In addition to not having full participation in the EU decision-making process, the principal difference between Iceland’s status under the EEA Agreement and EU membership is that the EEA Agreement does not establish supranational institutions that have the power to enact laws that would be directly applicable in member states. Neither does the EEA Agreement entail conferral of judicial powers. At the same time EU membership would give Iceland representation in all EU institutions and decision-making bodies.

3.6 Εκτός από το γεγονός ότι δεν έχει πλήρη συμμετοχή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ, η κύρια διαφορά στο καθεστώς της Ισλανδίας δυνάμει της Συμφωνίας ΕΟΧ και ως κράτους μέλους της ΕΕ είναι ότι η Συμφωνία ΕΟΧ δεν προβλέπει τη σύσταση υπερεθνικών θεσμικών οργάνων που μπορούν να θεσπίζουν νόμους με άμεση εφαρμογή στα κράτη μέλη. Επίσης, η Συμφωνία ΕΟΧ δεν συνεπάγεται μεταβίβαση δικαστικών εξουσιών. Αντιθέτως, ως κράτος μέλος της ΕΕ, η Ισλανδία θα έχει δυνατότητα εκπροσώπησης σε όλα τα θεσμικά όργανα και τους φορείς λήψης αποφάσεων της ΕΕ.

3.7 Despite having close relations with the EU, Iceland has until recently opted to remain outside the Union. This stance is generally traced to a variety of factors, most prominently to the desire to retain national control over fisheries resources. The Common Agricultural Policy is also unpopular among Icelandic farmers, who fear competition from cheaper products from the mainland. Nationalistic discourse is strong in certain segments of the population in Iceland and some decision-makers have generally been unwilling to promote anything that could be seen as compromising the country's sovereignty. Iceland’s geographical isolation, its special security relationship with the United States during the Cold War years, the small size of its administration and the electoral system’s bias in favour of rural areas are also sometimes named as potential causes for Iceland’s policy towards the EU. Finally, the EEA Agreement has, until the financial crisis, generally been thought to serve Iceland’s interests sufficiently.

3.7 Παρά τις στενές σχέσεις που διατηρεί με την ΕΕ, η μέχρι πρόσφατα επιλογή της Ισλανδίας ήταν να παραμείνει εκτός Ένωσης. Η στάση αυτή οφείλεται γενικά σε πληθώρα παραγόντων, κυρίως στην επιθυμία διατήρησης του εθνικού ελέγχου επί των αλιευτικών πόρων. Επίσης, η Κοινή Γεωργική Πολιτική της ΕΕ δεν είναι δημοφιλής στους ισλανδούς αγρότες, οι οποίοι φοβούνται τον ανταγωνισμό των φθηνότερων προϊόντων της ηπειρωτικής Ευρώπης. Οι εθνικιστικές φωνές είναι ισχυρές σε ορισμένα τμήματα του πληθυσμού και κάποιοι φορείς λήψης αποφάσεων υπήρξαν γενικά απρόθυμοι να προωθήσουν οποιοδήποτε μέτρο θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι θέτει υπό αμφισβήτηση την εθνική κυριαρχία. Η γεωγραφική απομόνωση της Ισλανδίας, η ειδική σχέση σε επίπεδο ασφάλειας με τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, το μικρό μέγεθος της δημόσιας διοίκησής της και η σαφής υποστήριξη των αγροτικών περιοχών από το εκλογικό σύστημα ανήκουν επίσης στους πιθανούς λόγους που εξηγούν την πολιτική της Ισλανδίας έναντι της ΕΕ. Τέλος, μέχρι τη χρηματοπιστωτική κρίση κυριαρχούσε η αντίληψη ότι η Συμφωνία ΕΟΧ εξυπηρετούσε επαρκώς τα συμφέροντα της Ισλανδίας.

3.8 Despite the above-mentioned factors, large parts of the population have been in favour of closer ties with the EU through the years. The collapse of the Icelandic financial system in October 2008 led to a further shift of opinion in favour of EU membership and the adoption of the Euro. In July 2009, the Icelandic Parliament voted in favour of applying for EU membership. However, public opinion and political parties in Iceland remain divided over the issue.

3.8 Παρά τους προαναφερθέντες λόγους, μεγάλα τμήματα του πληθυσμού έχουν ταχθεί με την πάροδο των ετών υπέρ της ανάπτυξης στενότερων δεσμών με την ΕΕ. Η κατάρρευση του ισλανδικού χρηματοπιστωτικού συστήματος τον Οκτώβριο του 2008 οδήγησε σε περαιτέρω στροφή της κοινής γνώμης υπέρ της υποψηφιότητας της Ισλανδίας για ένταξη στην ΕΕ και υπέρ της υιοθέτησης του ευρώ. Τον Ιούλιο του 2009, το ισλανδικό κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της υποψηφιότητας αυτής. Ωστόσο, η κοινή γνώμη και τα πολιτικά κόμματα της Ισλανδίας παραμένουν διχασμένα ως προς το συγκεκριμένο θέμα.

3.9 Iceland’s membership would benefit both the EU and Iceland. For the EU it would contribute to its geographical completeness, giving the EU a foothold in the Arctic and the possibility of participating in the Arctic Council. For Iceland the EU accession would strengthen its position in pursuing better forms of multilateral governance in the Arctic. Membership would also go some way to restoring Iceland’s international credibility and have a stabilising effect on its currency and economy as a whole. As an EU member, Iceland would have much to offer towards the Northern Dimension Policy, the development and harnessing of renewable energy resources and a greener economy in the EU.

3.9 Η υποψηφιότητα της Ισλανδίας θα είναι επωφελής τόσο για την ΕΕ όσο και για την ίδια τη χώρα: για την ΕΕ, θα συμβάλει στη γεωγραφική ολοκλήρωσή της, παρέχοντάς της ένα άνοιγμα στην Αρκτική και τη δυνατότητα συμμετοχής στο Συμβούλιο της Αρκτικής· για την Ισλανδία, η προσχώρηση στην ΕΕ θα ενισχύσει τη θέση της κατά την επιδίωξη καλύτερων μορφών πολυμερούς διακυβέρνησης στην Αρκτική. Η προσχώρηση στην ΕΕ θα συμβάλει επίσης στην αποκατάσταση της διεθνούς αξιοπιστίας της Ισλανδίας και θα έχει σταθεροποιητικά αποτελέσματα για το νόμισμα και την οικονομία της χώρας συνολικά. Ως κράτος μέλος της ΕΕ, η Ισλανδία θα μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά στην πολιτική της Βόρειας Διάστασης, στην ανάπτυξη και την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στην προώθηση μιας πιο πράσινης οικονομίας στην ΕΕ.

3.10 Various challenges remain as many important areas fall outside the scope of the EEA or Schengen cooperation. Some of these will most likely present some difficulties during negotiations. Fisheries and agriculture are likely to be particular sticking points and civil society organisations in these areas will play a key role in the accession process. The accession process should be a voluntary consensual two-ways process where neither party feels under obligation from the other to undertake commitments they are not ready to make.

3.10 Ωστόσο, πολλαπλές προκλήσεις εξακολουθούν να υφίστανται, καθώς πολλοί σημαντικοί τομείς δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ΕΟΧ ή του Σένγκεν. Ορισμένοι από αυτούς τους τομείς θα δημιουργήσουν πιθανότατα δυσκολίες στη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Η αλιεία και η γεωργία θα αποτελέσουν προβληματικά σημεία και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στους τομείς αυτούς θα διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην ενταξιακή διαδικασία, που θα πρέπει να είναι μια οικειοθελής, συναινετική και αμφίδρομη διαδικασία, κατά την οποία κανένα μέρος δεν θα πρέπει να αισθάνεται υποχρεωμένο να αναλάβει δεσμεύσεις τις οποίες δεν είναι έτοιμο να τηρήσει.

4. The socio-economic situation

4. Η κοινωνικοοικονομική κατάσταση

4.1 Iceland’s economy has traditionally been mainly based on fisheries, and fisheries still account for nearly half of Iceland’s merchandise exports. More recently, aluminium production and tourism have also become important industries. In the 1990s Iceland began a process of economic deregulation, liberalisation and diversification, establishing a large financial sector. As a result of over-exposure, lack of sufficient financial sector supervision and the large size of the banks in comparison to the national economy, the Icelandic banking sector collapsed in the wake of the global financial crisis. The combined liabilities of the banks were over ten times larger than Iceland’s GDP [1]. This led to a deep recession with social as well as economic consequences.

4.1 Η οικονομία της Ισλανδίας βασιζόταν παραδοσιακά στην αλιεία, η οποία συνεχίζει να εξασφαλίζει περίπου το ήμισυ των εμπορευματικών εξαγωγών της χώρας. Πρόσφατα, η παραγωγή αλουμινίου και ο τουρισμός αναδείχθηκαν επίσης σε σημαντικές βιομηχανίες. Τη δεκαετία του '90 η Ισλανδία ξεκίνησε μια διαδικασία οικονομικής απορρύθμισης, απελευθέρωσης και διαφοροποίησης, δημιουργώντας έναν ευρύ χρηματοπιστωτικό τομέα. Λόγω της υπερβολικής έκθεσης, της ελλιπούς εποπτείας του χρηματοπιστωτικού τομέα και του μεγάλου μεγέθους των τραπεζών σε σχέση με την εθνική οικονομία, ο τραπεζικός κλάδος της Ισλανδίας κατέρρευσε με το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης. Οι συνολικές υποχρεώσεις των τραπεζών υπερέβαιναν κατά δέκα φορές το ΑΕΠ της Ισλανδίας [1]. Αυτό οδήγησε σε βαθειά ύφεση με κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.

4.2 The Icelandic Krona depreciated significantly causing high inflation, unemployment increased, asset prices declined, a large number of companies faced bankruptcy and private consumption decreased. Taxes (capital, income, excise duties and VAT rates) have also been increased, a new three-tier personal income tax system has been introduced, and various benefits such as maternity/paternity leave and child support benefits have been lowered. Public expenditure on education and healthcare has also been cut. Many Icelandic households have suffered as they have lost a large portion of their savings and/or income. However, to alleviate the severity of the crisis extensive debt restructuring is on-going for individuals as well as for business. For individuals there is a special out-of-court debt restructuring framework for households in serious difficulties [2].

4.2 Η ισλανδική κορώνα υποτιμήθηκε σημαντικά προκαλώντας υψηλό πληθωρισμό, η ανεργία αυξήθηκε, οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων μειώθηκαν, πολλές επιχειρήσεων πτώχευσαν και η ιδιωτική κατανάλωση σημείωσε πτώση. Οι φόροι (επί του κεφαλαίου, επί του εισοδήματος, κατανάλωσης και ο ΦΠΑ) αυξήθηκαν, εφαρμόστηκε ένα νέο σύστημα φορολόγησης του προσωπικού εισοδήματος σε τρία επίπεδα και διάφορα επιδόματα, όπως τα επιδόματα γονικής άδειας και παιδικής μέριμνας, μειώθηκαν. Περικοπές έγιναν και στις δημόσιες δαπάνες για την παιδεία και την υγεία. Πολλά νοικοκυριά υπέφεραν διότι έχασαν μεγάλο μερίδιο των αποταμιεύσεων ή/και των εισοδημάτων τους. Ωστόσο, για το μετριασμό της έντασης της κρίσης, πραγματοποιείται εκτενής αναδιάρθρωση του χρέους για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Όσον αφορά τους πολίτες, υπάρχει ένα ειδικό εξωδικαστικό πλαίσιο αναδιάρθρωσης του χρέους για τα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες [2].

4.3 The level of government debt multiplied in the wake of the crisis. A large portion of this debt is due to Icesave obligations. According to the Deposit Guarantee Scheme Directive (94/19/EC) Iceland is responsible for reimbursing depositors up to EUR 20000 per account. Iceland has agreed to honour these obligations. However, the Icesave dispute that remains to be solved relates to the terms and conditions under which Iceland should repay the British and Dutch governments who have reimbursed their own depositors.

4.3 Το επίπεδο του κυβερνητικού χρέους πολλαπλασιάστηκε ως αποτέλεσμα της κρίσης. Ένα μεγάλο μερίδιο αυτού του χρέους οφείλεται σε υποχρεώσεις της Icesave. Σύμφωνα με την οδηγία περί των συστημάτων εγγύησης των καταθέσεων (94/19/ΕΚ), η Ισλανδία οφείλει να επιστρέψει στους καταθέτες έως και 20000 ευρώ ανά λογαριασμό. Η Ισλανδία έχει συμφωνήσει να συμμορφωθεί με αυτήν την υποχρέωση. Ωστόσο, η υπόθεση Icesave που παραμένει άλυτη αφορά τους γενικούς και ειδικούς όρους, σύμφωνα με τους οποίους η Ισλανδία θα πρέπει να πληρώσει τις κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και των Κάτω Χωρών, οι οποίες αποζημίωσαν τους καταθέτες τους.

4.4 Iceland has invoked various measures in an effort to counter the crisis. The three main banks were nationalised, restructured and recapitalised. Balance of payments safeguards were implemented limiting international capital flows to prevent the outflow of foreign currency and further devaluation of the Icelandic Krona. The Central Bank began the gradual removal of these controls in October 2009. A new Ministry of Economic Affairs was established, the Central Bank's governance was changed and the role of the Financial Supervisory Authority was strengthened. The government also initiated a comprehensive investigation into the events that led to the crisis with the appointment of a Special Investigation Commission and a Special Prosecutor.

4.4 Η Ισλανδία έχει καταφύγει σε διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Οι τρεις κύριες τράπεζές της εθνικοποιήθηκαν, αναδιαρθρώθηκαν και κεφαλαιοποιήθηκαν εκ νέου. Εφαρμόστηκαν διασφαλίσεις για το ισοζύγιο πληρωμών, οι οποίες περιόριζαν τις διεθνείς ροές κεφαλαίου με στόχο την πρόληψη της εκροής συναλλάγματος και της περαιτέρω υποτίμησης της ισλανδικής κορώνας. Η Κεντρική Τράπεζα ξεκίνησε τη σταδιακή εγκατάλειψη αυτών των ελέγχων τον Οκτώβριο του 2009. Ένα νέο υπουργείο οικονομικών υποθέσεων δημιουργήθηκε, η διακυβέρνηση της Κεντρικής Τράπεζας άλλαξε και ο ρόλος της Χρηματοπιστωτικής Εποπτικής Αρχής ενισχύθηκε. Η κυβέρνηση άρχισε επίσης εκτεταμένη έρευνα των γεγονότων που οδήγησαν στη κρίση, διορίζοντας μια ειδική εξεταστική επιτροπή και έναν ειδικό εισαγγελέα.

4.5 The government further sought the assistance of the international community, including the IMF. The IMF’s Stand-by Arrangement for Iceland is $2,1 billion and an additional $2,75 billion from the other Nordic countries, Poland and the Faroe Islands. The economic programme supported by the IMF entails measures aimed at stabilising the exchange rate and rebuilding confidence in monetary policy, revising fiscal policy and maintaining a manageable level of public sector debt, restructuring the financial sector and its regulatory framework and facilitating household and corporate debt restructuring. At the end of September 2010 the IMF approved its third review of Iceland’s Economic Recovery Programme.

4.5 Η κυβέρνηση ζήτησε επίσης τη βοήθεια της διεθνούς κοινότητας και του ΔΝΤ. Η συμφωνία "επιφυλακής" του ΔΝΤ για την Ισλανδία προβλέπει τη χορήγηση 2,1 δισ. δολαρίων, ενώ επιπλέον 2,75 δισ. δολάρια προέρχονται από τις υπόλοιπες σκανδιναβικές χώρες, την Πολωνία και τις νήσους Φερόε. Το οικονομικό πρόγραμμα του ΔΝΤ περιλαμβάνει μέτρα για τη σταθεροποίηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στη νομισματική πολιτική, την αναθεώρηση της φορολογικής πολιτικής και τη διατήρηση ενός διαχειρίσιμου δημόσιου χρέους, την αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού τομέα και του ρυθμιστικού πλαισίου, καθώς και τη διευκόλυνση της αναδιάρθρωσης του χρέους των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2010 το ΔΝΤ ενέκρινε την τρίτη αναθεώρηση του προγράμματος οικονομικής ανάκαμψης της Ισλανδίας.

4.6 Iceland’s macroeconomic stabilisation is not yet complete and fiscal consolidation remains a key challenge. To strengthen the fiscal framework a 4-year fiscal consolidation plan was adopted. There are already signs of improvement. The IMF estimates that the economy should experience positive growth by the second half of 2010, sustained by Iceland’s strong economic fundamentals [2]. Inflation is decreasing and the exchange rate has been stabilised. The new commercial banks have been recapitalised and extensive reforms of financial market regulations have been completed. Unemployment rates have not reached predicted levels of over 10 %.

4.6 Η μακροοικονομική σταθεροποίηση της Ισλανδίας δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη και η φορολογική ενοποίηση παραμένει βασική πρόκληση. Για την ενίσχυση του φορολογικού πλαισίου υιοθετήθηκε ένα τετραετές σχέδιο φορολογικής ενοποίησης. Υπάρχουν ήδη σημάδια βελτίωσης. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι η οικονομία θα παρουσιάσει θετική ανάπτυξη στο δεύτερο εξάμηνο του 2010 χάρη στα ισχυρά οικονομικά θεμέλια της Ισλανδίας [2]. Ο πληθωρισμός μειώνεται και η συναλλαγματική ισοτιμία έχει σταθεροποιηθεί. Οι νέες εμπορικές τράπεζες έχουν κεφαλαιοποιηθεί εκ νέου και έχουν ολοκληρωθεί σημαντικές αλλαγές στις ρυθμίσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών. Τα ποσοστά ανεργίας είναι κατώτερα των προβλέψεων που ξεπερνούσαν το 10 %.

4.7 The social partners have played a key role in Iceland’s economic recovery plan. The government and social partners signed a "stability pact" in June 2009 and the 2010 budget reflects this agreement. The Pact’s aim was to ensure social consensus for the necessary adjustment measures, however, as it primarily involved the social partners, some civil society organisations felt excluded from this process. In March 2010 the Icelandic Confederation of Employers withdrew from the pact claiming breaches of the pact and the inability of the government to keep its promises.

4.7 Οι κοινωνικοί εταίροι έχουν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο σχέδιο οικονομικής ανάκαμψης της Ισλανδίας. Η κυβέρνηση και οι κοινωνικοί εταίροι υπέγραψαν ένα "σύμφωνο σταθερότητας" τον Ιούνιο του 2009 και ο προϋπολογισμός του 2010 αντικατοπτρίζει αυτήν τη συμφωνία. Στόχος του συμφώνου ήταν η εξασφάλιση κοινωνικής συναίνεσης για τα απαραίτητα μέτρα προσαρμογής· ωστόσο, επειδή οι κοινωνικοί εταίροι κατείχαν πρωταγωνιστικό ρόλο, ορισμένες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αισθάνθηκαν αποκλεισμένες από τη διαδικασία. Το Μάρτιο του 2010 η ισλανδική συνομοσπονδία εργαζομένων αποσύρθηκε από το σύμφωνο, επικαλούμενη παραβιάσεις του συμφώνου και ανικανότητα της κυβέρνησης να τηρήσει τις υποσχέσεις της.

4.8 In the medium to long term Iceland has a relatively flexible labour market with high participation rates, a fairly young and well-educated working population and a robust resource base including rich fishing grounds and vast renewable energy sources. Therefore, it is likely that in time Iceland will recover fully from the current economic setbacks. Furthermore, the European Commission believes that if Iceland aligns with the acquis in the area of economic and monetary policy its participation in Economic and Monetary Union should not pose major problems.

4.8 Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, η Ισλανδία έχει σχετικά ευέλικτη αγορά εργασίας με υψηλά ποσοστά συμμετοχής, νέο και καλά καταρτισμένο εργατικό δυναμικό και ισχυρή βάση πόρων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται πλούσιες περιοχές αλιείας και εκτεταμένες πηγές ανανεώσιμης ενέργειας. Επομένως, με την πάροδο του χρόνου, η Ισλανδία θα ανακάμψει πλήρως από τις σημερινές οικονομικές δυσκολίες. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιστεύει ότι εάν η Ισλανδία ευθυγραμμιστεί με το κεκτημένο στον τομέα της οικονομικής και νομισματικής πολιτικής, η συμμετοχή της στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση δεν θα δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα.

5. Civil society in Iceland

5. Η κοινωνία των πολιτών της Ισλανδίας

5.1 Iceland has a long history of active civil society participation. Due in particular to the small size of Icelandic society, interest groups have very close and often personal ties with the government and have actively participated in the policy process. Indeed some interest groups such as farmers’ and fisheries’ associations and trade unions have traditionally had very close links with particular political parties.

5.1 Η Ισλανδία έχει μακρά παράδοση ενεργού συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών. Λόγω του μικρού μεγέθους της ισλανδικής κοινωνίας, οι ομάδες συμφερόντων διατηρούν στενούς και συχνά προσωπικούς δεσμούς με την κυβέρνηση και συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία χάραξης πολιτικής. Μάλιστα πολλές ομάδες συμφερόντων, όπως ενώσεις γεωργών και αλιέων και συνδικάτα, έχουν παραδοσιακά στενές σχέσεις με συγκεκριμένα πολιτικά κόμματα.

5.2 To counterbalance the limitations of a small administration the Icelandic government works closely with Icelandic interest groups that are active at EU level, and often relies on them to gather information and increase awareness of Icelandic concerns in Brussels. However, the interest groups play a larger role in terms of information gathering and strategy building rather than in influencing EU policy, except in areas of social policy, where the social partners are particularly active and have direct access to the policy formulation process.

5.2 Για να αντισταθμίσει τους περιορισμούς μιας μικρής δημόσιας διοίκησης, η ισλανδική κυβέρνηση εργάζεται στενά με ισλανδικές ομάδες συμφερόντων που δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και συχνά στηρίζεται σε αυτές για τη συλλογή πληροφοριών και την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τα ισλανδικά ζητήματα στις Βρυξέλλες. Ωστόσο, οι ομάδες συμφερόντων συμβάλλουν κυρίως στη συλλογή πληροφοριών και στην κατάρτιση στρατηγικών παρά στην άσκηση επιρροής στις πολιτικές της ΕΕ, με εξαίρεση τους τομείς της κοινωνικής πολιτικής, όπου οι κοινωνικοί εταίροι είναι ιδιαίτερα δραστήριοι και έχουν άμεση πρόσβαση στη διαδικασία χάραξης πολιτικής.

5.3 According to Art 74 of the Constitution, as in other Nordic countries, all kinds of associations may be formed without prior permission and may not be dissolved by administrative decision. Associations must register with the office of the National Registrar to obtain a national registration number for tax purposes and must have a registered address. Trade union activities are regulated by the Act of Trade Unions and Industrial Disputes.

5.3 Σύμφωνα με το άρθρο 74 του Συντάγματος και κατά το παράδειγμα άλλων σκανδιναβικών χωρών, η σύσταση κάθε είδους ένωσης επιτρέπεται χωρίς προηγούμενη άδεια, η δε διάλυσή της δεν εξαρτάται από διοικητική απόφαση. Οι ενώσεις πρέπει να είναι εγγεγραμμένες στην υπηρεσία εθνικού μητρώου, προκειμένου να αποκτήσουν εθνικό αριθμό μητρώου για φορολογικούς σκοπούς, και να διαθέτουν καταχωρημένη διεύθυνση. Οι δραστηριότητες των συνδικάτων ρυθμίζονται από το νόμο για τα συνδικάτα και τις εργασιακές διαφορές.

5.4 Many Icelandic organisations have long-standing and strong affinities with their Nordic counterparts. Such ties could help the Icelandic organisations to exchange best practices and learn from the experience of their partner organisations during the period of their country's accession to the EU.

5.4 Πολλές ισλανδικές οργανώσεις διατηρούν μακροχρόνιους και ισχυρούς δεσμούς με τις αντίστοιχες οργανώσεις σε άλλες σκανδιναβικές χώρες. Χάρη στους δεσμούς αυτούς, οι ισλανδικές οργανώσεις μπορούν να ανταλλάξουν βέλτιστες πρακτικές και να αντλήσουν διδάγματα από τις εμπειρίες των οργανώσεων-εταίρων τους κατά την ενταξιακή διαδικασία της χώρας τους στην ΕΕ.

5.5 However, the public hearing with civil society organisations in Iceland indicated that compared to the social partner organisations the other CSOs are predominantly inward looking. Through closer cooperation it should be possible to convince them to take a broader view of their role within Iceland, especially in relation to their role in the EU accession process, and it should also be possible for the EU organisations to learn from their Icelandic counterparts.

5.5 Η δημόσια ακρόαση με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στην Ισλανδία κατέδειξε ότι, σε σύγκριση με τις οργανώσεις των κοινωνικών εταίρων, οι άλλες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών είναι κυρίως εσωστρεφείς. Με στενότερη συνεργασία θα μπορέσουν να πεισθούν ότι είναι σκόπιμο να αναλάβουν ευρύτερο ρόλο στην Ισλανδία, ιδίως στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας, ενώ και οι ευρωπαϊκές οργανώσεις θα μπορέσουν να αντλήσουν διδάγματα από τις αντίστοιχες ισλανδικές.

5.6 Iceland has applied the Nordic economic and social model, which is characterised by a large welfare state with generous benefit levels. The social partners on both sides of the labour market actively engage in social dialogue with the aim of exchanging information and resolving various important social and economic issues. Social regulations are generally defined in collective agreements rather than by law.

5.6 Η Ισλανδία εφαρμόζει το σκανδιναβικό οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο, το οποίο χαρακτηρίζεται από ένα εκτεταμένο κράτος πρόνοιας με γενναιόδωρα επιδόματα. Οι κοινωνικοί εταίροι από τις δύο πλευρές της αγοράς εργασίας συμμετέχουν ενεργά στον κοινωνικό διάλογο με σκοπό την ανταλλαγή πληροφοριών και την επίλυση σημαντικών κοινωνικών και οικονομικών θεμάτων. Οι εργασιακές ρυθμίσεις ορίζονται γενικά περισσότερο με συλλογικές συμβάσεις παρά διά νόμου.

5.7 In Iceland developments largely mirrored those of the neighbouring Nordic countries, with increases in public spending. Urbanisation and changes in the structure of society led to the formation of various interest groups, primarily trade unions, cooperatives and farmers’ associations. In the early years, interest groups were few but powerful and had close ties to particular political parties that served their interests.

5.7 Στην Ισλανδία, οι εξελίξεις αντικατόπτριζαν κατά κανόνα τις εξελίξεις στις γειτονικές σκανδιναβικές χώρες, με αυξημένες δημόσιες δαπάνες. Η αστικοποίηση και οι αλλαγές στη δομή της κοινωνίας οδήγησαν στη δημιουργία διαφόρων ομάδων συμφερόντων, ιδίως συνδικάτων, συνεταιρισμών και αγροτικών ενώσεων. Τα πρώτα χρόνια οι ομάδες συμφερόντων ήταν λίγες αλλά ισχυρές και διατηρούσαν στενούς δεσμούς με συγκεκριμένα πολιτικά κόμματα που εξυπηρετούσαν τα συμφέροντά τους.

5.8 In the latter half of the 20th Century the number of groups grew as society became more diverse. With increasing diversity, the ties between particular political parties and powerful interest groups have been weakened. However, in a small society such as Iceland the channels between civil society and government are inevitably short.

5.8 Το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα, οι ομάδες αυτές πολλαπλασιάστηκαν, καθώς η κοινωνία έγινε πιο ποικιλόμορφη. Λόγω της αυξανόμενης πολυμορφίας, οι δεσμοί μεταξύ συγκεκριμένων πολιτικών κομμάτων και ισχυρών ομάδων συμφερόντων αποδυναμώθηκαν. Ωστόσο, σε μια μικρή κοινωνία, όπως η ισλανδική, οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ της κοινωνίας των πολιτών και της κυβέρνησης είναι αναπόφευκτα σύντομοι.

5.9 While the Icelandic model is in many ways similar to that of its Nordic counterparts, it differs from the mainstream Nordic model in a few respects. Developments in Iceland were slower and welfare spending has traditionally been lower in Iceland than in the other Nordic countries. The policies of liberalisation and privatisation were prominent in the 1990s and in the wake of the financial crash the welfare system has been cut substantially. However, in the Nordic states, the welfare model is generally embraced by parties on the left and right of the political spectrum, and this is also true in Iceland despite the political scene being characterised predominantly by centre-right coalitions. The social partners have played a key role in the policy process.

5.9 Ενώ το ισλανδικό μοντέλο μοιάζει κατά πολύ με αυτό των άλλων σκανδιναβικών χωρών, διαφέρει ωστόσο από το τυπικό σκανδιναβικό μοντέλο σε ορισμένα σημεία. Η ανάπτυξη είχε πιο αργό ρυθμό στην Ισλανδία και οι κοινωνικές δαπάνες ήταν παραδοσιακά πιο χαμηλές από ό,τι στις άλλες σκανδιναβικές χώρες. Οι πολιτικές απελευθέρωσης και ιδιωτικοποίησης ήταν κυρίαρχες τη δεκαετία του '90 και η χρηματοπιστωτική κρίση επέφερε σημαντικές περικοπές στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας. Μολαταύτα, στις σκανδιναβικές χώρες, το μοντέλο του κοινωνικού κράτους είναι γενικά αποδεκτό τόσο από τα αριστερά, όσο και από τα δεξιά πολιτικά κόμματα και αυτό ισχύει εξίσου στην Ισλανδία, παρά το γεγονός ότι στην πολιτική σκηνή κυριαρχούν κεντροδεξιοί συνασπισμοί. Οι κοινωνικοί εταίροι έχουν διαδραματίσει καίριο ρόλο στη διαδικασία χάραξης πολιτικής.

5.10 The results of the public hearing indicated that civil society in Iceland is split on the question of EU membership. In particular, fisheries and farmers associations are opposed to EU membership while organisations such as the Confederation of Labour and the Federation of Industries are in favour. Many organisations in Iceland are also neutral on the question. While democracy is extremely strong in Iceland the representation of the broader civil society organisations is relatively weak and this leads to a less balanced voice from civil society.

5.10 Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της δημόσιας ακρόασης, η κοινωνία των πολιτών της Ισλανδίας είναι διχασμένη ως προς το θέμα της ένταξης στην ΕΕ. Ειδικότερα, οι ενώσεις αλιέων και αγροτών εναντιώνονται στην υποψηφιότητα της Ισλανδίας, ενώ οργανώσεις όπως η συνομοσπονδία εργαζομένων και η ομοσπονδία βιομηχάνων τάσσονται υπέρ της υποψηφιότητας. Επίσης, πολλές ισλανδικές οργανώσεις είναι ουδέτερες ως προς το θέμα αυτό. Ενώ η δημοκρατία είναι εξαιρετικά ισχυρή στην Ισλανδία, η εκπροσώπηση των οργανώσεων της ευρύτερης κοινωνίας των πολιτών είναι σχετικά αδύναμη και αυτό οδηγεί σε μια λιγότερο ισόρροπη έκφραση της φωνής της κοινωνίας των πολιτών.

6. Key organisations and their position in the EU debate

6. Οι κύριες οργανώσεις και η θέση τους στη συζήτηση για την ΕΕ

6.1 Social partners

6.1 Κοινωνικοί εταίροι

6.1.1 The Icelandic Confederation of Labour (ASI) is the main trade union organisation in Iceland, representing general workers, office and retail workers, seamen, construction and industrial workers, electrical workers and various other professions in the private sector and part of the public sector, although most public sector employees are represented by the Federation of State and Municipal Employees (BSRB). Both organisations are members of the ETUC. A third central organisation, Association of Academics (BHM), organises employees with university degrees both in public and private sector.

6.1.1 Η ισλανδική συνομοσπονδία εργαζομένων (ASI) είναι η κύρια συνδικαλιστική οργάνωση της Ισλανδίας, η οποία εκπροσωπεί τους υπαλλήλους γραφείου και τους εργαζομένους στον κλάδο του λιανικού εμπορίου, τους ναυτικούς, τους εργαζομένους στους τομείς των κατασκευών και της βιομηχανίας, τους ηλεκτρολόγους, διάφορους επαγγελματίες του ιδιωτικού τομέα, καθώς και ένα μέρος του δημόσιου τομέα, μολονότι οι δημόσιοι υπάλληλοι στην πλειονότητά τους εκπροσωπούνται από την ομοσπονδία κρατικών και δημοτικών υπαλλήλων (BSRB). Αυτές οι δύο οργανώσεις είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Συνομοσπονδίας Συνδικάτων. Μια τρίτη κεντρική οργάνωση, η ένωση πανεπιστημιακών, εκπροσωπεί εργαζομένους με πανεπιστημιακά πτυχία στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.

6.1.2 ASI's counterpart on the management side, and a member of BUSINESSEUROPE, is the Icelandic Confederation of Employers (SA). SA has eight member associations in diverse areas such as energy, tourism, finance and fisheries. These two organisations play a key role in the coordination of policies in the fields of employment, social affairs, environment and the labour market. Another organisation active at EU level and also belonging to BUSINESSEUROPE is the Federation of Icelandic Industries (SI). SI is a member of SA.

6.1.2 Η ομόλογος της ASI σε επίπεδο διοίκησης και μέλος της BUSINESSEUROPE είναι η ισλανδική συνομοσπονδία εργοδοτών (SA). Η SA έχει οκτώ ενώσεις-μέλη σε διάφορους τομείς όπως η ενέργεια, ο τουρισμός, τα χρηματοοικονομικά και η αλιεία. Αυτές οι δύο οργανώσεις συμβάλλουν καθοριστικά στο συντονισμό των πολιτικών στους τομείς της απασχόλησης, των κοινωνικών υποθέσεων, του περιβάλλοντος και της αγοράς εργασίας. Μια άλλη οργάνωση που δραστηριοποιείται σε επίπεδο ΕΕ και ανήκει επίσης στη BUSINESSEUROPE είναι η ομοσπονδία ισλανδικών βιομηχανιών (SI). Η SI είναι μέλος της SA.

6.1.3 The Confederations of Employers and Labour participate in a number of committees and on the boards of public bodies where they protect the interests of their respective members during the preparation and implementation of legislation, e.g. Administration of Occupational Safety and Health in Iceland, the Equal Status Council, the Science and Technology Council. They are also in close contact with the government when it comes to preparing and renewing wage contracts. The social partners work in close collaboration regarding common interests in the fields of equality and work protection and information dissemination.

6.1.3 Οι συνομοσπονδίες εργοδοτών και εργαζομένων συμμετέχουν σε διάφορες επιτροπές και στα διοικητικά συμβούλια δημόσιων φορέων (όπως η Διοίκηση για την ασφάλεια και την υγεία στην εργασία, το Συμβούλιο για την ισότιμη μεταχείριση, το Συμβούλιο επιστήμης και τεχνολογίας), όπου προστατεύουν τα συμφέροντα των αντίστοιχων μελών τους κατά την κατάρτιση και υλοποίηση της νομοθεσίας. Επίσης, έχουν στενές επαφές με την κυβέρνηση κατά την κατάρτιση και την ανανέωση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Οι κοινωνικοί εταίροι συνεργάζονται στενά στους τομείς της ισότητας και της προστασίας της εργασίας, καθώς και στον τομέα της διάδοσης πληροφοριών.

6.1.4 The social partners in Iceland are already fairly well integrated into the EU policy process. They follow the EU legislative procedure closely, as EU policies adopted through the EEA Agreement impact on them.

6.1.4 Στην Ισλανδία οι κοινωνικοί εταίροι είναι ήδη καλά εξοικειωμένοι με τη διαδικασία χάραξης πολιτικής της ΕΕ. Παρακολουθούν στενά τη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ, καθώς οι πολιτικές της ΕΕ που υιοθετούνται από τη Συμφωνία ΕΟΧ έχουν αντίκτυπο σε αυτούς.

6.1.5 Representatives from labour and employers organisations in the EFTA states have links with the EESC through the EEA CC, which is part of the EEA institutional set-up. This forum serves as a link between the social partners in the EFTA states and civil society organisations in the EU. Unlike the EESC, members of the EFTA CC include only trade unions and employers’ organisations. This is a certain limitation as it does not encompass civil dialogue as a whole.

6.1.5 Εκπρόσωποι των οργανώσεων εργαζομένων και εργοδοτών στα κράτη της ΕΖΕΣ διατηρούν σχέσεις με την ΕΟΚΕ μέσω της Συμβουλευτικής Επιτροπής(ΣΕ) του ΕΟΧ, που αποτελεί μέρος της θεσμικής οργάνωσης του ΕΟΧ. Το φόρουμ αυτό λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ των κοινωνικών εταίρων των κρατών της ΕΖΕΣ και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών της ΕΕ. Σε αντίθεση με την ΕΟΚΕ, τα μέλη της ΣΕ του ΕΟΧ περιλαμβάνουν μόνο συνδικαλιστικές οργανώσεις και οργανώσεις εργοδοτών. Εδώ υπάρχει κάποιος περιορισμός, δεδομένου ότι δεν καλύπτεται ο διάλογος με τους πολίτες συνολικά.

6.1.6 The social partners in Iceland have generally been fairly positive towards European integration, although opinions are divided. ASI was originally sceptical of Iceland’s membership of the EEA but revised its policy in 2000 having found the EEA to bring various benefits for Icelandic workers. ASI is now in favour of EU membership negotiations and the adoption of the Euro as it believes the interests of the Icelandic labour force and the general stability of the economy will be best guaranteed through full integration with the EU. It does, however, note that during the accession negotiations emphasis should be placed on maintaining full control over Iceland’s exclusive economic zone with respect to fisheries and that support for Icelandic agriculture should be guaranteed. BSRB, representing public sector employees, has not formed an official view on membership, although it welcomes open discussions related to the negotiations.

6.1.6 Στην Ισλανδία οι κοινωνικοί εταίροι είναι γενικά θετικοί στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, μολονότι οι απόψεις διίστανται. Η ASI είχε αρχικά επιφυλάξεις για την ένταξη της Ισλανδίας στον ΕΟΧ, ωστόσο αναθεώρησε την πολιτική της το 2000 κατανοώντας ότι ο ΕΟΧ προσφέρει ποικίλα οφέλη στους ισλανδούς εργαζομένους. Η ASI τάσσεται πλέον υπέρ των διαπραγματεύσεων για την ένταξη στην ΕΕ και υπέρ της υιοθέτησης του ευρώ, καθώς θεωρεί ότι η πλήρης προσχώρηση στην ΕΕ θα διασφαλίσει τα συμφέροντα των εργαζομένων και τη γενική σταθερότητα της οικονομίας. Σημειώνει ωστόσο ότι, κατά τη διάρκεια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, θα πρέπει να δοθεί έμφαση στη διατήρηση πλήρους ελέγχου στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Ισλανδίας όσον αφορά την αλιεία και παράλληλα θεωρείται αναγκαίο να εξασφαλιστεί η στήριξη της ισλανδικής γεωργίας. Η BSRB που εκπροσωπεί τους δημόσιους υπαλλήλους δεν έχει διατυπώσει επίσημη θέση για την υποψηφιότητα της χώρας, μολονότι τάσσεται υπέρ της διεξαγωγής ανοικτών συζητήσεων για τις διαπραγματεύσεις.

6.1.7 On the employers’ side, SA aims to follow the membership talks closely but has adopted a neutral stance on EU membership as its member associations are split on the issue. SI, for example, is in favour of membership, arguing that the Icelandic economy is unstable due to the fluctuating value of the currency and that integration with the EU and adoption of the Euro would enhance competitiveness and lead to better working conditions for Icelandic industries.

6.1.7 Από την πλευρά των εργοδοτών, η SA σκοπεύει να παρακολουθήσει τις σχετικές συζητήσεις στενά, αλλά έχει υιοθετήσει ουδέτερη στάση όσον αφορά την ένταξη στην ΕΕ, καθώς οι ενώσεις-μέλη της είναι διχασμένες στο θέμα αυτό. Η SI, για παράδειγμα, τάσσεται υπέρ της ένταξης, υποστηρίζοντας ότι η ισλανδική οικονομία είναι ασταθής λόγω της κυμαινόμενης αξίας του νομίσματος, καθώς και ότι η ένταξη στην ΕΕ και η υιοθέτηση του ευρώ θα ενίσχυε την ανταγωνιστικότητα και θα οδηγούσε σε καλύτερες συνθήκες εργασίας για τις ισλανδικές βιομηχανίες.

6.2 Fisheries sector

6.2 Αλιεία

6.2.1 The Federations of Fishing Vessel Owners (LIU) and Fish Processing Plants, on the other hand, strongly oppose EU membership. Those who have a stake in the fishing industry are reluctant to join the Common Fisheries Policy (CFP) as it would allow foreign investment in the sector and mean that the total allowable catch quotas in Iceland’s 200 mile Exclusive Economic Zone would be determined in Brussels. Although as a member state Iceland would fully participate in the decision making process the CSO representatives believe that due to its size Iceland would not be able to sufficiently influence decision at EU level. Iceland would also relinquish its right to conclude its own agreements with third countries regarding fishing of straddling stocks which comprise 30 % of Iceland’s catches. LIU argues that discards and over-fishing are serious problems in the EU while in Iceland the fisheries sector is profitable. Furthermore, there is no guarantee that the principle of relative stability will be maintained in the EU.

6.2.1 Οι ομοσπονδίες ιδιοκτητών αλιευτικών σκαφών (LIU) και μονάδων μεταποίησης ψαριών, από την άλλη πλευρά, αντιτίθενται σθεναρά στην υποψηφιότητα της Ισλανδίας για ένταξη στην ΕΕ. Όσοι έχουν συμφέροντα στον κλάδο της αλιείας είναι απρόθυμοι να συμμορφωθούν με την Κοινή Αλιευτική Πολιτική της ΕΕ, καθώς η πολιτική αυτή θα επιτρέψει τις ξένες επενδύσεις στον κλάδο και θα συνεπάγεται ότι οι συνολικές επιτρεπόμενες ποσοστώσεις αλιευμάτων στα 200 μίλια αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της Ισλανδίας θα καθορίζονται από τις Βρυξέλλες. Αν και ως κράτος μέλος η Ισλανδία θα συμμετέχει πλήρως στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων, οι εκπρόσωποι των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών πιστεύουν ότι, λόγω του μεγέθους της, δεν θα μπορεί να ασκεί σημαντική επιρροή στις αποφάσεις σε επίπεδο ΕΕ. Η Ισλανδία θα πρέπει να παραιτηθεί επίσης από το δικαίωμά της να συνάπτει μόνη της συμφωνίες με τρίτες χώρες όσον αφορά τα αλληλοεπικαλυπτόμενα αποθέματα που αντιστοιχούν στο 30 % των αλιευμάτων της χώρας. Η LIU υποστηρίζει ότι οι απορρίψεις και η υπεραλίευση αποτελούν σοβαρά προβλήματα στην ΕΕ, ενώ στην Ισλανδία ο κλάδος της αλιείας είναι κερδοφόρος. Επιπλέον, δεν υπάρχει εγγύηση ότι η αρχή της σχετικής σταθερότητας θα διατηρηθεί στην ΕΕ.

6.2.2 However, in August 2010 the chairman of LIU said on Iceland Radio RÚV that Iceland must continue its EU accession talks and "the best deal possible" must be sought in the talks, and that it made no sense to withdraw the EU application at this stage.

6.2.2 Ωστόσο, τον Αύγουστο του 2010 ο πρόεδρος της LIU τόνισε στο ισλανδικό ραδιοφωνικό σταθμό RÚV ότι η Ισλανδία πρέπει να συνεχίσει τις συζητήσεις για την ένταξή της στην ΕΕ, κατά τις οποίες απαιτείται να επιδιωχθεί η καλύτερη δυνατή συμφωνία, και ότι η απόσυρση της υποψηφιότητας σε αυτό το στάδιο δεν θα είχε κανένα νόημα.

6.2.3 Finally, Iceland’s resumption of commercial whaling in 2006 is likely to be a thorny issue as it contradicts EU policy and, if a solution is not found, could become a serious obstacle on the way to Iceland’s accession.

6.2.3 Τέλος, η επανέναρξη της φαλαινοθηρίας από τους ισλανδούς αλιείς για εμπορικούς σκοπούς το 2006 θα αποτελέσει πιθανότατα ακανθώδες ζήτημα, καθώς αντιβαίνει στην πολιτική της ΕΕ. Εάν δεν βρεθεί λύση, θα δημιουργηθεί σοβαρό πρόβλημα στην ενταξιακή πορεία της Ισλανδίας.

6.2.4 The CFP is currently under review. Foreseeable changes will most likely bring it closer to the Icelandic model. Nevertheless Iceland’s membership negotiations would be based on the current acquis and so there are various potential points of conflict. Fisheries will most likely be the most important issue in Iceland’s accession negotiations. The fisheries lobby is highly influential in the policy process and is likely to play a key role in the debate over EU membership as the per capita income from fisheries in Iceland is far greater than in any EU Member State.

6.2.4 Η Κοινή Αλιευτική Πολιτική της ΕΕ βρίσκεται επί του παρόντος υπό αναθεώρηση. Οι προβλεπόμενες αλλαγές θα τη φέρουν πιθανότατα πιο κοντά στο ισλανδικό μοντέλο. Ωστόσο, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Ισλανδίας θα βασιστούν στο σημερινό κεκτημένο και επομένως υπάρχουν διάφορα πιθανά σημεία σύγκρουσης. Η αλιεία πιστεύεται ότι θα είναι το πιο σημαντικό θέμα στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Ισλανδίας. Τα αλιευτικά λόμπι ασκούν μεγάλη επιρροή στη διαδικασία χάραξης πολιτικής και θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη συζήτηση για την υποψηφιότητα της χώρας, καθώς στην Ισλανδία το κατά κεφαλήν εισόδημα στον κλάδο της αλιείας είναι σαφώς υψηλότερο από ό,τι σε οποιοδήποτε κράτος μέλος της ΕΕ.

6.3 Agriculture sector

6.3 Γεωργία

6.3.1 Another organisation that has a long history of political participation is the Farmers’ Association. Farmers have traditionally been a strong force in Iceland with close ties to government, although their influence has weakened over the years as the sector has decreased in size. Like LIU, the Farmers’ Association follows the EU legislative procedure closely. The Farmers’ Association is a partner organisation of COPA/COCEGA and therefore its participation there is limited to a certain extent. This European umbrella organisation focuses mainly on EU related matters.

6.3.1 Μια άλλη οργάνωση με μακρά ιστορία πολιτικής συμμετοχής είναι η ένωση αγροτών. Οι αγρότες είναι παραδοσιακά ισχυρή δύναμη στην Ισλανδία και διατηρούν στενούς δεσμούς με την κυβέρνηση, μολονότι η επιρροή τους έχει αποδυναμωθεί με την πάροδο των ετών, καθώς ο κλάδος έχει συρρικνωθεί. Όπως η LIU, η ένωση αγροτών παρακολουθεί τη νομοθετική διαδικασία της ΕΕ στενά. Η ένωση αγροτών είναι οργάνωση – εταίρος της COPA/COCEGA, μολονότι και για τον λόγο αυτόν η συμμετοχή της σε αυτήν είναι ως έναν βαθμό περιορισμένη. Η εν λόγω ευρωπαϊκή κεντρική οργάνωση ασχολείται κυρίως με θέματα που σχετίζονται με την ΕΕ.

6.3.2 The Farmers’ Association strongly opposes EU Membership, arguing that it would lead to a large-scale loss of jobs in agriculture and have a considerable negative impact on the food safety and food security of the country. The main reasoning behind this argument is that Iceland would have to allow unlimited imports of agricultural products from the EU, which would be difficult for Icelandic farmers to compete with. Nevertheless, the EU's Food Law assuring food safety [3] is already part of the EEA Agreement and will come into effect at the end of 2011. During the implementation of the Food Law package at the national level, the Farmers’ Association fought successfully to maintain a ban on imports of fresh meats in the Icelandic legislation, even though such a ban is arguably inconsistent with the aims of the EU legislation. Under Article 19 of the EEA Agreement, Iceland has also agreed on tariff free quotas and concessions for specific products, which is a concern for the Farmers’ Association.

6.3.2 Η ένωση αγροτών αντιτίθεται σθεναρά στην υποψηφιότητα, υποστηρίζοντας ότι θα προκαλέσει μαζική απώλεια θέσεων εργασίας στον κλάδο της γεωργίας και θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ασφάλεια των τροφίμων και στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας. Το σκεπτικό πίσω από το επιχείρημα αυτό είναι ότι η Ισλανδία θα πρέπει να επιτρέψει απεριόριστες εισαγωγές γεωργικών προϊόντων από την ΕΕ και έτσι ο ανταγωνισμός θα είναι σκληρός για τους ισλανδούς γεωργούς. Μολαταύτα, η νομοθεσία της ΕΕ για τα τρόφιμα και την ασφάλεια των τροφίμων [3] αποτελεί ήδη μέρος της Συμφωνίας ΕΟΧ και θα τεθεί σε ισχύ στο τέλος του 2011. Κατά τη μεταφορά της νομοθεσίας για τα τρόφιμα σε εθνικό επίπεδο, η ένωση αγροτών κατάφερε να διατηρήσει στην ισλανδική νομοθεσία την απαγόρευση στις εισαγωγές φρέσκου κρέατος, παρά το γεγονός ότι η απαγόρευση αυτή δεν συνάδει με τους στόχους της κοινοτικής νομοθεσίας. Δυνάμει του άρθρου 19 της Συμφωνίας ΕΟΧ, η Ισλανδία συμφώνησε επίσης όσον αφορά τις αδασμολόγητες ποσοστώσεις και τις παραχωρήσεις συγκεκριμένων προϊόντων, γεγονός που προβληματίζει την ένωση αγροτών.

6.3.3 Agriculture will be a key area during the accession negotiations and explicit support for dairy production, sheep breeding and other traditional farming will be one of Iceland’s objectives. A similar long-term national aid scheme to those for other EU regions situated north of the 62nd parallel could help sustain agricultural activity in these areas of low population density and difficult climate conditions.

6.3.3 Η γεωργία θα αποτελέσει βασικό θέμα κατά τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, ενώ η στήριξη της παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων, της εκτροφής προβατοειδών και άλλων παραδοσιακών καλλιεργειών θα είναι ένας από τους στόχους της Ισλανδίας. Ένα μακροπρόθεσμο πρόγραμμα ενισχύσεων, παρόμοιο με εκείνα που ισχύουν σε άλλες ευρωπαϊκές περιφέρειες οι οποίες βρίσκονται πάνω από τον 62ο παράλληλο, θα μπορούσε να συμβάλλει στη διατήρηση της γεωργικής δραστηριότητας σε αυτές τις περιοχές, οι οποίες χαρακτηρίζονται από χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα και δύσκολες κλιματικές συνθήκες.

6.4 Environmental sector

6.4 Περιβάλλον

6.4.1 There are a number of active environmental groups in Iceland. Environmental groups in the EU generally follow EU environmental policy closely, are active at European level and members of umbrella organisations. This does not seem to have been as important for Icelandic environmental groups through the years, although a few of them do have some international affiliations.

6.4.1 Στην Ισλανδία υπάρχουν πολυάριθμες δραστήριες περιβαλλοντικές ομάδες. Οι περιβαλλοντικές ομάδες στην ΕΕ παρακολουθούν κατά κανόνα την περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ στενά, δραστηριοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και είναι μέλη κεντρικών οργανώσεων. Αυτό δεν φαίνεται να είναι εξίσου σημαντικό για τις ισλανδικές περιβαλλοντικές ομάδες, μολονότι μερικές από αυτές έχουν διεθνείς διασυνδέσεις.

6.4.2 There are a number of potential explanations for this. Firstly, anti-whaling policies are popular among European interest groups, which may mean that Icelandic environmental groups do not feel an affinity with their European counterparts. Secondly, Icelandic environmental groups, such as Landvernd, focus primarily on the problem of soil erosion and the conservation of natural habitats in Iceland, often in opposition to the construction of hydroelectric dams to increase the production of aluminium. Although most EU environmental policy falls under the EEA Agreement, this does not include legislation on the conservation of natural habitats. Finally, environmental groups in Iceland have suffered from a lack of funding and resources. Perhaps for these reasons Icelandic environmental groups have been less active than their European counterparts at EU level and have generally not been very active in the EU membership debate to date. Landvernd, for example, has not formed an official position on EU membership, although it generally feels that the impact of EU environmental legislation has been positive. Landvernd is also interested in clarifying the role it can play in the accession negotiations including further participation in EU programmes such as the nature conservation framework.

6.4.2 Υπάρχουν διάφορες πιθανές εξηγήσεις για αυτό. Πρώτον, οι πολιτικές κατά της φαλαινοθηρίας είναι δημοφιλείς στις ευρωπαϊκές ομάδες συμφερόντων, κάτι που πιθανόν δεν συμμερίζονται οι ισλανδικές περιβαλλοντικές ομάδες. Δεύτερον, οι ισλανδικές περιβαλλοντικές ομάδες, όπως η Landvernd, επικεντρώνονται στο πρόβλημα της διάβρωσης του εδάφους και της διατήρησης των φυσικών οικοτόπων στην Ισλανδία και συνήθως αντιτίθενται στην κατασκευή υδροηλεκτρικών φραγμάτων για την αύξηση της παραγωγής αλουμινίου. Μολονότι η περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ εμπίπτει κατά κύριο λόγο στη Συμφωνία ΕΟΧ, αυτό δεν αφορά τη νομοθεσία για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων. Τέλος, οι περιβαλλοντικές ομάδες στην Ισλανδία έχουν ελλιπή χρηματοδότηση και ανεπαρκείς πόρους. Για αυτούς πιθανόν τους λόγους οι ισλανδικές περιβαλλοντικές ομάδες είναι λιγότερο δραστήριες από τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές σε επίπεδο ΕΕ και δεν συμμετέχουν ενεργά μέχρι σήμερα στη συζήτηση σχετικά με την υποψηφιότητα της Ισλανδίας για ένταξη στην ΕΕ. Η Landvernd, για παράδειγμα, δεν έχει διατυπώσει επίσημη θέση για την υποψηφιότητα, μολονότι θεωρεί γενικά ότι ο αντίκτυπος της κοινοτικής περιβαλλοντικής νομοθεσίας είναι θετικός. Η Landvernd ενδιαφέρεται επίσης να αποσαφηνιστεί ο ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις, συμπεριλαμβανομένης της περαιτέρω συμμετοχής της σε ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως το πλαίσιο για την προστασία της φύσης.

6.5 Consumer protection

6.5 Προστασία του καταναλωτή

6.5.1 The Consumers’ Association of Iceland (NS) is an independent, non-profit, non-governmental organisation founded in 1953, they are active at European level and are members of umbrella organisations. NS already works closely with ECC-Iceland, which is a part of the European Consumer Centre Network. NS has not taken a firm stand for or against Iceland joining the EU. However it has long been the opinion of NS that Iceland should look into all the pros and cons of joining the EU and the general assembly of NS held in 2008 concluded that Iceland should apply for EU membership to find out what the real issues were and so that the discussion on the EU could progress without prejudice and be based on facts. In 2008 NS also had a report made focusing on the pros and cons for consumers if Iceland joined the EU. So, without taking a firm stand or forming a policy for or against the EU, NS has always encouraged the application to the EU as such and tried to play its part in opening up discussions about the EU.

6.5.1 Η ένωση καταναλωτών της Ισλανδίας (NS) είναι μια ανεξάρτητη, μη κερδοσκοπική, μη κυβερνητική οργάνωση που ιδρύθηκε το 1953 και δραστηριοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και είναι μέλος οργανώσεων. Η NS συνεργάζεται ήδη στενά με το ευρωπαϊκό κέντρο καταναλωτή της Ισλανδίας, το οποίο εντάσσεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο κέντρων καταναλωτή. Η NS δεν έχει λάβει θέση υπέρ ή κατά της ένταξης της Ισλανδίας στην ΕΕ. Ωστόσο, υποστηρίζει σταθερά ότι η Ισλανδία θα πρέπει να εξετάσει όλα τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της ένταξης στην ΕΕ, ενώ η γενική συνέλευσή της που πραγματοποιήθηκε το 2008 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ισλανδία θα πρέπει να υποβάλει υποψηφιότητα για ένταξη στην ΕΕ για να αναδειχθούν τα πραγματικά ζητήματα και να προχωρήσει η συζήτηση σχετικά με την ΕΕ χωρίς προκαταλήψεις και βάσει στοιχείων. Το 2008 η NS κατάρτισε μια έκθεση σχετικά με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της προσχώρησης της Ισλανδίας στην ΕΕ για τους καταναλωτές. Επομένως, χωρίς να έχει λάβει σαφή θέση υπέρ ή κατά της ΕΕ, η NS υποστήριζε πάντα την υποψηφιότητα της Ισλανδίας και προσπάθησε να συμβάλει στην έναρξη συζητήσεων για την ΕΕ.

6.6 Other organisations

6.6 Λοιπές οργανώσεις

6.6.1 Other important organisations include the Organisation of Disabled Persons, the Chamber of Commerce, which is a member of EUROCHAMBERS, the Federation of Trade and Services, member of EUROCOMMERCE, the Federation of Icelandic Trade, and various other NGOs. At present these organisations have not yet formed official views on EU membership, although they are likely to mobilise in favour of or in opposition to certain European policies. There are also special pro- and anti-EU groups such as Evrópusamtökin and Heimssýn.

6.6.1 Άλλες σημαντικές οργανώσεις είναι η οργάνωση ατόμων με ειδικές ανάγκες, το εμπορικό επιμελητήριο, το οποίο είναι μέλος του EUROCHAMBERS, η ομοσπονδία εμπορίου και υπηρεσιών, μέλος του EUROCOMMERCE και η Ομοσπονδία Ισλανδικού Εμπορίου και διάφορες άλλες ΜΚΟ. Επί του παρόντος, αυτές οι οργανώσεις δεν έχουν διατυπώσει ακόμη επίσημες θέσεις σχετικά με την υποψηφιότητα της Ισλανδίας για ένταξη στην ΕΕ, μολονότι κινητοποιούνται υπέρ ή κατά ορισμένων ευρωπαϊκών πολιτικών. Υπάρχουν επίσης ειδικές ομάδες που τάσσονται υπέρ και κατά της ΕΕ, όπως οι Evrópusamtökin και Heimssýn.

Brussels, 9 December 2010.

Βρυξέλλες, 9 Δεκεμβρίου 2010.

The President of the European Economic and Social Committee

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Staffan Nilsson

Staffan Nilsson

[1] Ministry for Foreign Affairs of Iceland, Background note, Iceland’s Economic Recovery Programme, June 2010 http://www.mfa.is/media/MFA_pdf/Factsheet--Iceland%27s-Economic-Recovery-Program-June.pdf.

[1] Υπουργείο εξωτερικών υποθέσεων της Ισλανδίας, ενημερωτικό σημείωμα, πρόγραμμα οικονομικής ανάκαμψης της Ισλανδίας, Ιούνιος 2010 http://www.mfa.is/media/MFA_pdf/Factsheet--Iceland%27s-Economic-Recovery-Program-June.pdf.

[2] http://www.mfa.is/media/MFA_pdf/Factsheet--Iceland%27s-Economic-Recovery-Program-June.pdf.

[2] http://www.mfa.is/media/MFA_pdf/Factsheet--Iceland%27s-Economic-Recovery-Program-June.pdf.

[3] General Food Law Regulation (EC) No 178/2002 and related acts.

[3] Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002 σχετικά με τη γενική νομοθεσία για τα τρόφιμα και συναφείς πράξεις.

--------------------------------------------------

--------------------------------------------------