Leitsätze
|
|
|
Αντίκειται προς τα άρθρα 52 και 58 της Συνθήκης νομοθεσία κράτους μέλους επιφυλάσσουσα τις απαλλαγές από τον φόρο επί των πράξεων μεταβιβάσεως, ο οποίος προβλέπεται για τις πράξεις που συντελούνται στο πλαίσιο αναδιοργανώσεως ενός ομίλου εταιριών, αποκλειστικά στις περιπτώσεις που η υποκείμενη στον φόρο εταιρία αποκτά ακίνητα από εταιρία που έχει συσταθεί σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και αρνούμενη το πλεονέκτημα αυτό όταν η πωλήτρια εταιρία έχει συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο άλλου κράτους μέλους.
|
|
Artikel 52 und 58 EWG-Vertrag stehen einer rechtlichen Regelung eines Mitgliedstaats entgegen, die die Befreiung von der Grunderwerbsteuer, die sie für Geschäfte anläßlich einer Umstrukturierung innerhalb eines Konzerns vorsieht, auf die Fälle beschränkt, in denen die steuerpflichtige Gesellschaft unbewegliches Vermögen von einer Gesellschaft erwirbt, die nach nationalem Recht errichtet worden ist, und diese Vergünstigung versagt, wenn die veräussernde Gesellschaft nach dem Recht eines anderen Mitgliedstaats errichtet ist.
|
Συγκεκριμένα, η είσπραξη φόρου για την πώληση ενός ακινήτου ανεβάζει το κόστος της μεταβιβάσεως για τον αγοραστή, γεγονός που έχει επίπτωση επί της τιμής που μπορεί να επιτύχει ο πωλητής. Σε περίπτωση που πωλητής είναι εταιρία εδρεύουσα σε άλλο κράτος μέλος, η οποία μεταβιβάζει ακίνητο που ανήκει στα περιουσιακά αγαθά που χρησιμοποιούνται στο πλαίσιο της μόνιμης εγκαταστάσεώς της στο έδαφος του κράτους μέλους, όπου εφαρμόζεται η εν λόγω νομοθεσία, ο πωλητής βρίσκεται σε σαφώς δυσμενέστερη θέση από εκείνη στην οποία θα βρισκόταν αν είχε προβεί στη μεταβίβαση στο εν λόγω κράτος, ιδρύοντας σ' αυτό μια θυγατρική εταιρία, η οποία να πληροί τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες παρέχεται το δικαίωμα απαλλαγής.
|
|
Der Umstand, daß die Veräusserung unbeweglichen Vermögens zur Erhebung einer Abgabe führt, erhöht nämlich die Kosten dieses Geschäfts für den Käufer, was sich auf den Preis auswirkt, der vom Verkäufer erzielt werden kann. Handelt es sich bei diesem um eine in einem anderen Mitgliedstaat niedergelassene Gesellschaft, die ein Grundstück veräussert, das Teil des Vermögens ist, das im Rahmen ihrer ständigen Niederlassung im Hoheitsgebiet des Mitgliedstaats benutzt wird, in dem eine solche rechtliche Regelung gilt, so wird der Verkäufer sich in einer weniger günstigen Lage befinden als dann, wenn er im letztgenannten Staat in der Weise tätig geworden wäre, daß er dort eine Tochtergesellschaft gegründet hätte, die die Voraussetzungen für den Anspruch auf Steuerbefreiung erfuellt hätte.
|
Παρ' όλον ότι η διαφορά μεταχειρίσεως έχει μόνο έμμεση επίπτωση επί των εταιριών που έχουν συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο των άλλων κρατών μελών, συνιστά δυσμενή διάκριση λόγω ιθαγένειας, που απαγορεύεται από το άρθρο 52 της Συνθήκης, διότι μια εταιρία, η οποία κάνει χρήση του δικαιώματος που της απονέμει το άρθρο 58 της Συνθήκης να ασκεί τη δραστηριότητά της σε άλλο κράτος μέλος μέσω υποκαταστήματος ή πρακτορείου, υφίσταται ένα μειονέκτημα ως προς τη δραστηριότητά της σε σχέση με τις εταιρίες που έχουν συσταθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους.
|
|
Auch wenn die unterschiedliche Behandlung nur eine mittelbare Auswirkung auf die Lage der nach dem Recht der anderen Mitgliedstaaten errichteten Gesellschaften hat, stellt sie eine nach Artikel 52 EWG-Vertrag verbotene Diskriminierung aufgrund der Staatsangehörigkeit dar, weil eine Gesellschaft, die von dem ihr durch Artikel 58 EWG-Vertrag eingeräumten Recht Gebrauch macht, ihre Tätigkeit in einem anderen Mitgliedstaat über eine Filiale oder eine Agentur auszuüben, bei ihrer Tätigkeit gegenüber den nach dem Recht dieses Mitgliedstaats errichteten Gesellschaften benachteiligt wird.
|
Αυτή η δυσμενής διάκριση δεν μπορεί να θεωρηθεί δικαιολογημένη ενόψει των δυσκολιών που θα αντιμετώπιζαν οι εθνικές αρχές στο επίπεδο του ελέγχου της ισοτιμίας μεταξύ των εθνικών εταιρικών μορφών και των εταιρικών μορφών των άλλων κρατών μελών, δεδομένου ότι οι αναγκαίες για τον σκοπό αυτό πληροφορίες μπορούν να συλλέγονται, ενόψει της επιβολής της εν λόγω φορολογίας, χάρη στο σύστημα που προβλέπει η οδηγία 77/799, περί της αμοιβαίας συνδρομής των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών στον τομέα των άμεσων και έμμεσων φόρων.
|
|
Diese Diskriminierung kann nicht mit Schwierigkeiten gerechtfertigt werden, auf die die nationalen Behörden bei der Überprüfung der Gleichwertigkeit zwischen den nationalen Gesellschaftsformen und denjenigen der anderen Mitgliedstaaten stossen könnten, denn die dafür erforderlichen Informationen lassen sich zur Anwendung der streitigen Steuer mit Hilfe des Systems beschaffen, das in der Richtlinie 77/799 über die gegenseitige Amtshilfe zwischen den zuständigen Behörden der Mitgliedstaaten im Bereich der direkten und indirekten Steuern vorgesehen ist.
|
|
Entscheidungsgründe
|
|
|
1 Με Διάταξη της 23ης Δεκεμβρίου 1992, η οποία περιήλθε στο Δικαστήριο στις 4 Ιανουαρίου 1993, το Hoge Raad der Nederlanden (στο εξής: Hoge Raad) υπέβαλε, δυνάμει του άρθρου 177 της Συνθήκης ΕΟΚ, ένα προδικαστικό ερώτημα ως προς την ερμηνεία των άρθρων 7 και 52 έως 58 της ίδιας Συνθήκης.
|
|
1 Der Hoge Raad der Nederlanden hat mit Urteil vom 23. Dezember 1992, beim Gerichtshof eingegangen am 4. Januar 1993, gemäß Artikel 177 EWG-Vertrag eine Frage nach der Auslegung der Artikel 7, 52 und 58 EWG-Vertrag zur Vorabentscheidung vorgelegt.
|
2 Το ερώτημα αυτό ανέκυψε στο πλαίσιο ένδικης διαφοράς μεταξύ της εταιρίας ολλανδικού δικαίου Halliburton Services BV, εδρεύουσας στη Χάγη, και του Staatssecretaris van Financien (στο εξής: φορολογική αρχή), σχετικά με τις προϋποθέσεις απαλλαγής που προβλέπουν ως προς τον φόρο μεταβιβάσεως ακινήτων ο Wet op belastingen van rechtsverkeer της 24ης Δεκεμβρίου 1970 (νόμος περί φορολογίας των πράξεων μεταβιβάσεως, στο εξής: νόμος) και το Uitvoeringsbesluit belastingen van rechtsverkeer της 21ης Ιουνίου 1971 (εκτελεστικό διάταγμα περί φορολογίας των πράξεων μεταβιβάσεως, στο εξής: εκτελεστικό διάταγμα).
|
|
2 Diese Frage stellt sich in einem Rechtsstreit zwischen der in Den Haag niedergelassenen Gesellschaft niederländischen Rechts Halliburton Services BV und dem Staatssecretaris van Financiën (im folgenden: Finanzverwaltung) über die Voraussetzungen der Befreiung von der Grunderwerbsteuer, die in der Wet op belastingen van rechtsverkeer vom 24. Dezember 1970 (Gesetz über Verkehrsteuern, im folgenden: Gesetz) und im Uitvöringsbesluit belastingen van rechtsverkeer vom 21. Juni 1971 (Durchführungsverordnung betreffend Verkehrsteuern, im folgenden: Durchführungsverordnung) vorgesehen ist.
|
3 Ο όμιλος Halliburton είναι μια διεθνής holding της οποίας η μητρική εταιρία, η Halliburton Inc., εδρεύει στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Κατέχει το σύνολο των μετοχών των θυγατρικών εταιριών της, που εδρεύουν στη Γερμανία (Halliburton Co. Germany GmbH) και στην Ολλανδία (Halliburton Services BV). Η τελευταία έχει συσταθεί ως εταιρία περιορισμένης ευθύνης (besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid) του ολλανδικού δικαίου.
|
|
3 Der Halliburton-Konzern ist eine internationale Holdinggesellschaft, deren Muttergesellschaft, Halliburton Inc., in den Vereinigten Staaten von Amerika niedergelassen ist. Sie hält sämtliche Anteile an ihrer deutschen (Halliburton Co. Germany GmbH) und ihrer niederländischen Tochtergesellschaft (Halliburton Services BV). Die Letztgenannte besitzt die Rechtsform einer Gesellschaft mit beschränkter Haftung niederländischen Rechts (besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid).
|
4 Στο πλαίσιο μιας αναδιοργανώσεως των δραστηριοτήτων του ομίλου Halliburton στην Ευρώπη, η γερμανική θυγατρική εταιρία, πώλησε και μεταβίβασε στην ολλανδική θυγατρική εταιρία, με συμβολαιογραφική πράξη της 22ας Δεκεμβρίου 1986, τις μόνιμες εγκαταστάσεις της στις Κάτω Χώρες, οι οποίες περιελάμβαναν ένα ακίνητο κείμενο στην πόλη Emmen, αξίας 3 178 926 φιορινίων (HFL).
|
|
4 Im Rahmen einer Umstrukturierung der Tätigkeit des Halliburton-Konzerns in Europa veräusserte die deutsche Tochtergesellschaft mit notariell beurkundetem Vertrag vom 22. Dezember 1986 ihre ständige Niederlassung in den Niederlanden, zu der ein in Emmen belegenes Grundstück im Wert von 3 178 926 HFL gehörte, an die niederländische Tochtergesellschaft.
|
5 Στις Κάτω Χώρες, επί μεταβιβάσεων ακινήτων επιβάλλεται φόρος δυνάμει της νομοθεσίας περί φορολογίας των πράξεων μεταβιβάσεως. Ωστόσο το άρθρο 15 πρώτο εδάφιο, στοιχείο h, του νόμου προβλέπει την απαλλαγή από τον φόρο επί των πράξεων αυτών όταν λαμβάνουν χώρα "στο πλαίσιο εσωτερικής αναδιοργανώσεως των ανωνύμων εταιριών και των εταιριών περιορισμένης ευθύνης".
|
|
5 In den Niederlanden unterliegt die Übertragung des Eigentums an Grundstücken der Verkehrsteuer. Nach Artikel 15 Absatz 1 Buchstabe h des Gesetzes sind diese Transaktionen jedoch von der Steuer befreit, wenn sie "im Rahmen einer internen Umstrukturierung von Aktiengesellschaften und von Gesellschaften mit beschränkter Haftung" vorgenommen werden.
|
6 Δυνάμει του άρθρου 5 του εκτελεστικού διατάγματος, η απαλλαγή αυτή ισχύει μόνο για τις μεταβιβάσεις μεταξύ ανωνύμων εταιριών και εταιριών περιορισμένης ευθύνης που ανήκουν σε όμιλο εταιριών του οποίου η μητρική εταιρία έχει επίσης μια από τις δύο αυτές νομικές μορφές. Πάντως, πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι, όπως προκύπτει από τη δικογραφία, το Hoge Raad έκρινε ήδη ότι, κατ' εφαρμογήν της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων που προβλέπει η διμερής σύμβαση για θέματα φορολογίας που έχει συναφθεί μεταξύ των Κάτω Χωρών και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, η Halliburton Services δεν μπορεί να στερηθεί του ευεργετήματος της απαλλαγής εξ αιτίας του γεγονότος ότι η μητρική εταιρία του ομίλου Halliburton έχει συσταθεί κατά το δίκαιο της Βόρειας Αμερικής.
|
|
6 Nach Artikel 5 der Durchführungsverordnung gilt diese Steuerbefreiung nur für Veräusserungsgeschäfte zwischen Aktiengesellschaften und Gesellschaften mit beschränkter Haftung, die zu einem Konzern gehören, dessen Muttergesellschaft ebenfalls eine dieser beiden Rechtsformen besitzt. Wie sich jedoch aus den Akten ergibt, hat das vorlegende Gericht bereits entschieden, daß der Halliburton Services die Steuerbefreiung aufgrund des im Doppelbesteuerungsabkommen zwischen den Niederlanden und den Vereinigten Staaten von Amerika niedergelegten Diskriminierungsverbots nicht deshalb versagt werden dürfe, weil es sich bei der Muttergesellschaft des Halliburton-Konzerns um eine nach nordamerikanischem Recht errichtete Gesellschaft handle.
|
7 Η ολλανδική φορολογική αρχή, θεωρώντας ότι επί της μεταβιβάσεως του ακινήτου από τη γερμανική προς την ολλανδική εταιρία δεν μπορούσε να ισχύσει η εν λόγω απαλλαγή, αξίωσε από την εταιρία Halliburton Services BV την καταβολή του φόρου επί των πράξεων μεταβιβάσεως.
|
|
7 Die niederländische Finanzverwaltung vertrat die Auffassung, die Übertragung des Eigentums an dem Grundstück durch die deutsche an die niederländische Gesellschaft könne nicht von der Steuer befreit werden und forderte von der Halliburton Services BV die Zahlung der Verkehrsteuer.
|
8 Με απόφαση της 11ης Δεκεμβρίου 1990, το Gerechtshof te 's-Gravenhage απέρριψε την προσφυγή που άσκησε η ως άνω εταιρία με το αιτιολογικό ότι η πωλήτρια εταιρία - η Halliburton Co. Germany GmbH - δεν ήταν εταιρία του ολλανδικού δικαίου όπως ορίζεται στο άρθρο 5, σημείο 4, του εκτελεστικού διατάγματος και, συνεπώς, η επίμαχη πράξη δεν μπορούσε να τύχει της απαλλαγής.
|
|
8 Mit Urteil vom 11. Dezember 1990 wies der Gerechtshof Den Haag die von dieser Gesellschaft erhobene Klage mit der Begründung ab, das das Grundstück veräussernde Unternehmen - Halliburton Co. Germany GmbH - sei keine Gesellschaft niederländischen Rechts im Sinne von Artikel 5 Absatz 4 der Durchführungsverordnung und die in Frage stehende Transaktion könne daher nicht von der Steuer befreit werden.
|
9 Η προσφεύγουσα εταιρία άσκησε αναίρεση ενώπιον του Hoge Raad ισχυριζόμενη, μεταξύ άλλων, ότι οι προϋποθέσεις χορηγήσεως απαλλαγής που περιγράφηκαν προηγουμένως συνιστούσαν διάκριση λόγω ιθαγένειας αντίθετη προς τις διατάξεις της Συνθήκης.
|
|
9 Die Klägerin legte Rechtsmittel beim Hoge Raad ein und machte u. a. geltend, die vorstehend beschriebenen Voraussetzungen der Steuerbefreiung stellten eine gegen den EWG-Vertrag verstossende Diskriminierung aufgrund der Staatsangehörigkeit dar.
|
10 'Εχοντας αμφιβολίες ως προς το αν ο νόμος και το εκτελεστικό διάταγμα συμβιβάζoνται με τα άρθρα 7 και 52 έως 58 της Συνθήκης, το Hoge Raad αποφάσισε να αναστείλει τη διαδικασία και να υποβάλει στο Δικαστήριο το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα:
|
|
10 Der Hoge Raad hat Zweifel an der Vereinbarkeit des Gesetzes und der Durchführungsverordnung mit den Artikeln 7 und 52 bis 58 EWG-Vertrag; er hat daher beschlossen, das Verfahren auszusetzen und dem Gerichtshof folgende Frage zur Vorabentscheidung vorzulegen:
|
"'Οταν ένα κράτος μέλος φορολογεί την κτήση ακινήτων κειμένων επί του εδάφους του ή εμπράγματων δικαιωμάτων επί των εν λόγω ακινήτων και προβλέπει απαλλαγή από τον σχετικό φόρο σε περίπτωση κτήσεως στο πλαίσιο εσωτερικής αναδιοργανώσεως - βάσει των άρθρων 2 και 15 πρώτο εδάφιο, στοιχείο h, του Wet op belastingen van rechtsverkeer σε συνδυασμό με το άρθρο 5 του Uitvoeringsbesluit belastingen van rechtsverkeer (όπως ίσχυε το 1986) - είναι σύμφωνο προς το άρθρο 7 της Συνθήκης, περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας, στην περίπτωση αυτή, λαμβανομένων υπόψη των άρθρων 52 έως και 58 της Συνθήκης, να χορηγείται στην πραγματικότητα η εν λόγω απαλλαγή αν τα ακίνητα αυτά μεταβιβάζονται από εταιρία συσταθείσα σύμφωνα προς το δίκαιο του ανωτέρω κράτους μέλους - εν προκειμένω από μια naamloze vennootschap (ανώνυμη εταιρία ολλανδικού δικαίου) ή μια besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (εταιρία περιορισμένης ευθύνης ολλανδικού δικαίου) - όχι όμως όταν μεταβιβάζουσα είναι μια ανάλογης μορφής εταιρία, συσταθείσα σύμφωνα προς το δίκαιο άλλου κράτους μέλους και εγκατεστημένη σ' αυτό το άλλο κράτος μέλος - εν προκειμένω μια Gesellschaft mit beschraenkter Haftung (εταιρία περιορισμένης ευθύνης γερμανικού δικαίου);"
|
|
Wenn ein Mitgliedstaat eine Steuer auf den Erwerb von in diesem Staat belegenen unbeweglichen Gegenständen oder dinglichen Rechten an diesen Gegenständen erhebt und für den Erwerb im Rahmen einer internen Umstrukturierung eine Befreiung vorsieht - Artikel 2 und 15 Absatz 1 Buchstabe h der Wet op belastingen van rechtsverkeer in Verbindung mit Artikel 5 des Uitvöringsbesluit belastingen van rechtsverkeer (Fassung 1986) -, lässt es dann Artikel 7 des Vertrags zur Gründung der Europäischen Wirtschaftsgemeinschaft - u. a. unter Berücksichtigung der Artikel 52 bis 58 EWG-Vertrag - zu, daß diese Befreiung zwar gewährt wird, wenn die betreffenden Gegenstände von einer nach dem Recht dieses Mitgliedstaats errichteten Gesellschaft - im vorliegenden Fall einer Aktiengesellschaft oder einer Gesellschaft mit beschränkter Haftung - veräussert werden, nicht jedoch dann, wenn eine entsprechende, nach dem Recht eines anderen Mitgliedstaats errichtete und dort ansässige Gesellschaft - im vorliegenden Fall eine Gesellschaft mit beschränkter Haftung deutschen Rechts - Veräusserer ist?
|
11 Καταρχάς, πρέπει να σημειωθεί ότι ούτε το αιτούν δικαστήριο ούτε οι διάδικοι της κύριας δίκης αμφισβητούν το γεγονός ότι η επίδικη μεταβίβαση πληρούσε όλες τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση της απαλλαγής, οι οποίες προβλέπονται στον νόμο και στο εκτελεστικό διάταγμα, εκτός από εκείνη που αφορούσε το δίκαιο σύμφωνα με το οποίο είχαν συσταθεί οι εμπλεκόμενες εταιρίες. Πρέπει συνεπώς να συναχθεί ότι, εάν οι εταιρίες που μετέσχαν στη μεταβίβαση της μόνιμης εγκαταστάσεως στις Κάτω Χώρες είχαν συσταθεί, και οι δύο, με τη μορφή ανωνύμων εταιριών ή εταιριών περιορισμένης ευθύνης του ολλανδικού δικαίου, η μεταβίβαση του ακινήτου, που έγινε στο πλαίσιο της αναδιοργανώσεως του ομίλου Halliburton, θα έπρεπε να τύχει της επίδικης απαλλαγής.
|
|
11 Vorab ist festzustellen, daß weder das vorlegende Gericht noch die Parteien des Ausgangsverfahrens angezweifelt haben, daß die streitige Eigentumsübertragung allen im niederländischen Gesetz und in der Durchführungsverordnung vorgesehenen Voraussetzungen für die Steuerbefreiung mit Ausnahme derjenigen entsprach, die das für die Gründung der beteiligten Gesellschaften geltende Recht betrifft. Es ist demnach davon auszugehen, daß die streitige Steuerbefreiung für die im Rahmen der Umstrukturierung des Halliburton-Konzerns vorgenommene Übertragung des Eigentums an dem Grundstück gewährt worden wäre, wenn beide an der Übertragung der ständigen Niederlassung in den Niederlanden beteiligten Gesellschaften die Rechtsform von Aktiengesellschaften oder Gesellschaften mit beschränkter Haftung des niederländischen Rechts besessen hätten.
|
12 'Οσον αφορά το άρθρο 7 της Συνθήκης, πρέπει καταρχάς να υπομνηστεί (βλ. απόφαση της 30ής Μαΐου 1989, 305/87, Επιτροπή κατά Ελλάδας, Συλλογή 1989, σ. 1461, σκέψη 13) ότι αυτό δεν μπορεί να εφαρμοστεί αυτοτελώς παρά μόνο σε περιπτώσεις διεπόμενες από το κοινοτικό δίκαιο, για τις οποίες η Συνθήκη δεν προβλέπει ειδικούς κανόνες περί απαγορεύσεως των διακρίσεων. Εξάλλου, δεν αμφισβητείται επίσης (βλ. απόφαση της 14ης Ιανουαρίου 1988, 63/86, Επιτροπή κατά Ιταλίας, Συλλογή 1988, σ. 29, σκέψη 12) ότι ο βασικός σκοπός του άρθρου 52 είναι η εφαρμογή στο πεδίο των μη μισθωτών δραστηριοτήτων της αρχής της απαγορεύσεως των διακρίσεων του άρθρου 7. Επομένως, η τελευταία αυτή διάταξη δεν εφαρμόζεται εν προκειμένω.
|
|
12 Was Artikel 7 EWG-Vertrag angeht, ist zunächst darauf hinzuweisen (vgl. Urteil vom 30. Mai 1989 in der Rechtssache 305/87, Kommission/Griechenland, Slg. 1989, 1461, Randnr. 13), daß diese Vorschrift autonom nur auf durch das Gemeinschaftsrecht geregelte Fallgestaltungen angewendet werden kann, für die der Vertrag keine besonderen Diskriminierungsverbote vorsieht. Es steht aber fest (vgl. Urteil vom 14. Januar 1988 in der Rechtssache 63/86, Kommission/Italien, Slg. 1988, 29, Randnr. 12), daß Artikel 52 im wesentlichen darauf abzielt, für das Gebiet der selbständigen Tätigkeiten den in Artikel 7 verankerten Grundsatz der Gleichbehandlung zu verwirklichen. Die letztgenannte Vorschrift findet im vorliegenden Fall daher keine Anwendung.
|
13 Καθίσταται συνεπώς φανερόν ότι το εθνικό δικαστήριο ερωτά κατ' ουσίαν εάν αντίκειται προς τα άρθρα 52 και 58 της Συνθήκης η εκ μέρους κράτους μέλους χορήγηση μιας φορολογικής απαλλαγής κατά τη μεταβίβαση ακινήτων κειμένων επί του εδάφους του ή εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί των εν λόγω ακινήτων στο πλαίσιο μιας εσωτερικής αναδιοργανώσεως αποκλειστικά και μόνον όταν η πωλήτρια εταιρία έχει συσταθεί σύμφωνα με το εθνικό του δίκαιο και όχι όταν πωλήτρια είναι εταιρία ανάλογης μορφής συσταθείσα σύμφωνα με το δίκαιο άλλου κράτους μέλους.
|
|
13 Die Frage des vorlegenden Gerichts geht somit im wesentlichen dahin, ob die Artikel 52 und 58 EWG-Vertrag es einem Mitgliedstaat verwehren, eine Steuerbefreiung beim Erwerb von in seinem Hoheitsgebiet belegenen unbeweglichen Sachen oder von dinglichen Rechten an solchen Sachen im Rahmen einer internen Umstrukturierung nur dann zu gewähren, wenn die Sachen von einer nach seinem eigenen Recht errichteten Gesellschaft erworben werden, nicht aber, wenn sie von einer gleichartigen, nach dem Recht eines anderen Mitgliedstaats errichteten Gesellschaft erworben werden.
|
14 Συναφώς πρέπει, καταρχάς, να υπομνηστεί ότι η ελευθερία εγκαταστάσεως, την οποία αναγνωρίζει το άρθρο 52 στους υπηκόους ενός κράτους μέλους και η οποία σημαίνει γι' αυτούς την ανάληψη μη μισθωτών δραστηριοτήτων και την άσκηση των εν λόγω δραστηριοτήτων σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ορίζονται από τη νομοθεσία του κράτους μέλους εγκαταστάσεως για τους δικούς του υπηκόους, περιλαμβάνει, σύμφωνα με το άρθρο 58 της Συνθήκης, το δικαίωμα των εταιριών, που έχουν συσταθεί σύμφωνα με τη νομοθεσία ενός κράτους μέλους και οι οποίες έχουν την καταστατική τους έδρα, την κεντρική τους διοίκηση ή την κύρια εγκατάστασή τους εντός της Κοινότητας, να ασκούν τις δραστηριότητές τους στο οικείο κράτος μέλος μέσω πρακτορείου ή υποκαταστήματος.
|
|
14 Die den Staatsangehörigen eines Mitgliedstaats durch Artikel 52 zuerkannte Niederlassungsfreiheit, die für sie die Aufnahme und Ausübung selbständiger Erwerbstätigkeiten unter den Voraussetzungen umfasst, die nach dem Recht des Aufnahmemitgliedstaats für seine eigenen Staatsangehörigen gelten, schließt für nach den Rechtsvorschriften eines Mitgliedstaats gegründete Gesellschaften, die ihren satzungsmässigen Sitz, ihre Hauptverwaltung oder ihre Hauptniederlassung innerhalb der Gemeinschaft haben, das Recht ein, ihre Tätigkeit in dem betreffenden Mitgliedstaat über eine Filiale oder eine Agentur auszuüben.
|
15 Εξάλλου, όπως προκύπτει από τη νομολογία του Δικαστηρίου (βλ. απόφαση της 13ης Ιουλίου 1993, C-330/91, Commerzbank, Συλλογή 1991, σ. Ι-4017, σκέψη 14), οι κανόνες περί της ίσης μεταχειρίσεως απαγορεύουν όχι μόνο τις πρόδηλες διακρίσεις που βασίζονται στην ιθαγένεια ή στην έδρα, όσον αφορά τις εταιρίες, αλλά και κάθε μορφή συγκεκαλυμμένης διακρίσεως η οποία, με βάση άλλα κριτήρια διακρίσεως, καταλήγει, όντως, στο ίδιο αποτέλεσμα.
|
|
15 Aus der Rechtsprechung des Gerichtshofes (vgl. Urteil vom 13. Juli 1993 in der Rechtssache C-330/91, Commerzbank, Slg. 1993, I-4017, Randnr. 14) ergibt sich, daß die Vorschriften über die Gleichbehandlung nicht nur offensichtliche Diskriminierungen aufgrund der Staatsangehörigkeit oder - was Gesellschaften angeht - des Sitzes, sondern auch alle versteckten Formen der Diskriminierung verbieten, die durch die Anwendung anderer Unterscheidungsmerkmale tatsächlich zu dem gleichen Ergebnis führen.
|
16 Τέλος, πρέπει να υπομνηστεί ότι, όπως έχει τονίσει επανειλημμένως το Δικαστήριο (βλ. ιδίως την απόφαση της 28ης Απριλίου 1977, 71/76, Thieffry, Συλλογή 1977, σ. 765), από το τέλος της μεταβατικής περιόδου, το άρθρο 52 της Συνθήκης αποτελεί διάταξη απευθείας εφαρμοστέα παρά την έλλειψη, σ' ένα δεδομένο τομέα, των οδηγιών που προβλέπουν τα άρθρα 54, παράγραφος 2, και 57, παράγραφος 1, της Συνθήκης.
|
|
16 Schließlich ist Artikel 52 EWG-Vertrag, wie der Gerichtshof wiederholt festgestellt hat (vgl. u. a. Urteil vom 28. April 1977 in der Rechtssache 71/76, Thieffry, Slg. 1977, 765), seit dem Ablauf der Übergangszeit eine unmittelbar anwendbare Vorschrift, auch wenn in einem bestimmten Bereich die in Artikel 54 Absatz 2 und 57 Absatz 1 EWG-Vertrag vorgesehenen Richtlinien fehlen.
|
17 Στην προκειμένη περίπτωση πρέπει να παρατηρηθεί ότι η επίδικη φορολογική ρύθμιση περιορίζει τη φορολογική απαλλαγή ως προς τις μεταβιβάσεις ακινήτων μόνο σε όσες πράξεις συντελούνται μεταξύ των εταιριών του ολλανδικού δικαίου που έχουν συσταθεί με τη μορφή ανωνύμων εταιριών ή εταιριών περιορισμένης ευθύνης κατά τους ορισμούς της νομοθεσίας του κράτους αυτού κατ' αποκλεισμό των περιπτώσεων αναλόγων εταιρικών μορφών που προβλέπει η νομοθεσία άλλων κρατών μελών.
|
|
17 Im vorliegenden Fall ist festzustellen, daß die streitige Steuervorschrift die Befreiung von der Grunderwerbsteuer auf die Geschäfte beschränkt, die zwischen Gesellschaften niederländischen Rechts stattfinden, die in der Form von Aktiengesellschaften oder Gesellschaften mit beschränkter Haftung errichtet worden sind, so wie diese nach dem Recht dieses Staates definiert sind, und zwar unter Ausschluß der im Recht der anderen Mitgliedstaaten vorgesehenen gleichwertigen Gesellschaftsformen.
|
18 Η ολλανδική Κυβέρνηση φρονεί ότι η εν λόγω νομοθεσία δεν ενέχει δυσμενή διάκριση, καθόσον ο υποκείμενος στον φόρο δεν είναι η γερμανική αλλά η ολλανδική εταιρία. Η περίπτωση ανήκει αποκλειστικά στην εσωτερική έννομη τάξη των Κάτω Χωρών και επομένως δεν εμπίπτει στο κοινοτικό δίκαιο.
|
|
18 Die niederländische Regierung ist der Auffassung, diese gesetzliche Regelung sei nicht diskriminierend, weil Steuerpflichtiger nicht die deutsche Gesellschaft, sondern die niederländische Gesellschaft sei. Der Sachverhalt spiele sich nur innerhalb der Rechtsordnung der Niederlande ab und falle daher nicht unter das Gemeinschaftsrecht.
|
19 Συναφώς, πρέπει να σημειωθεί ότι η καταβολή φόρου κατά την πώληση ακινήτου συνιστά ένα βάρος που επιβαρύνει τους όρους πωλήσεως του αγαθού και έχει, επομένως, επιπτώσεις επί του πωλητή. Σε περίπτωση όπως η προκείμενη, ο πωλητής βρίσκεται σε σαφώς δυσμενέστερη θέση από εκείνη στην οποία θα βρισκόταν εάν είχε επιλέξει, για τον κλάδο της δραστηριότητάς του στις Κάτω Χώρες, τη μορφή της ανώνυμης εταιρίας ή της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης αντί εκείνης της μόνιμης εγκαταστάσεως.
|
|
19 Die Zahlung einer Abgabe anläßlich des Verkaufs eines Grundstücks stellt jedoch eine Belastung dar, die den Verkauf des Gegenstandes erschwert und daher Auswirkungen auf die Lage des Veräusserers hat. In einem Fall wie dem vorliegenden befindet sich der Verkäufer in einer deutlich weniger günstigen Lage als dann, wenn er für seinen Tätigkeitsbereich in den Niederlanden die Form der Aktiengesellschaft oder der Gesellschaft mit beschränkter Haftung anstelle der Form einer ständigen Niederlassung gewählt hätte.
|
20 Παρ' όλον ότι η διαφορά μεταχειρίσεως έχει μόνο έμμεση επίπτωση επί των εταιριών που έχουν συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο των άλλων κρατών μελών, συνιστά δυσμενή διάκριση λόγω ιθαγένειας που απαγορεύεται από το άρθρο 52 της Συνθήκης.
|
|
20 Auch wenn die unterschiedliche Behandlung nur eine mittelbare Auswirkung auf die Lage der nach dem Recht der anderen Mitgliedstaaten errichteten Gesellschaften hat, stellt sie eine nach Artikel 52 EWG-Vertrag verbotene Diskriminierung aufgrund der Staatsangehörigkeit dar.
|
21 Η ολλανδική Κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι ο περιορισμός της απαλλαγής στις εταιρίες του εθνικού δικαίου είναι αναγκαίος διότι η αρμόδια φορολογική αρχή αδυνατεί να ελέγχει την ισοτιμία μεταξύ των νομικών μορφών των εταιριών άλλων κρατών μελών και των ανώνυμων εταιριών και εταιριών περιορισμένης ευθύνης υπό την έννοια της εθνικής νομοθεσίας.
|
|
21 Die niederländische Regierung macht geltend, die Beschränkung der Steuerbefreiung auf nach nationalem Recht errichtete Gesellschaften sei erforderlich, weil die zuständige Finanzverwaltung nicht in der Lage sei, die Gleichwertigkeit der Rechtsformen der Körperschaften der anderen Mitgliedstaaten mit den Rechtsformen der Aktiengesellschaft und der Gesellschaft mit beschränkter Haftung im Sinne des nationalen Rechts zu überprüfen.
|
22 Το επιχείρημα αυτό δεν μπορεί να γίνει δεκτό. Στην πραγματικότητα, η συλλογή των στοιχείων, που αφορούν τα χαρακτηριστικά των εταιρικών μορφών άλλων κρατών μελών, για την επιβολή φορολογίας επί πράξεων μεταβιβάσεως είναι δυνατή χάρη στο σύστημα που προβλέπει η οδηγία 77/799/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Δεκεμβρίου 1977, περί της αμοιβαίας συνδρομής των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών στον τομέα των άμεσων και έμμεσων φόρων (ΕΕ ειδ. έκδ. 09/001, σ. 86), όπως τροποποιήθηκε από τις οδηγίες 79/1070/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 6ης Δεκεμβρίου 1979 (ΕΕ ειδ. έκδ. 09/001, σ. 109) και 92/12/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 25ης Φεβρουαρίου 1992 (ΕΕ L 76, σ. 1). Πράγματι, σύμφωνα με το άρθρο 1, παράγραφος 2, της οδηγίας αυτής, το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών εφαρμόζεται στους φόρους που επιβάλλονται στην εκποίηση κινητών ή ακινήτων περιουσιακών αγαθών. Εξάλλου, το άρθρο 1, παράγραφος 1, προβλέπει ότι το εν λόγω σύστημα αφορά κάθε πληροφορία δυνάμενη να επιτρέψει στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών τον ορθό προσδιορισμό των φόρων που αφορά η οδηγία.
|
|
22 Diesem Vorbringen ist nicht zu folgen. Die die Merkmale der Gesellschaftsformen der anderen Mitgliedstaaten betreffenden Angaben lassen sich nämlich zur Anwendung der Verkehrsteuer mit Hilfe des Systems beschaffen, das in der Richtlinie 77/799/EWG des Rates vom 19. Dezember 1977 über die gegenseitige Amtshilfe zwischen den zuständigen Behörden der Mitgliedstaaten im Bereich der direkten und indirekten Steuern (ABl. L 336, S. 15) in der durch die Richtlinien 79/1070/EWG des Rates vom 6. Dezember 1979 (ABl. L 331, S. 8) und 92/12/EWG des Rates vom 25. Februar 1992 (ABl. L 76, S. 1) geänderten Fassung vorgesehen ist. Nach Artikel 1 Absatz 2 dieser Richtlinie gilt das System der gegenseitigen Erteilung von Auskünften nämlich für Steuern auf die Veräusserung beweglichen oder unbeweglichen Vermögens. Ausserdem gilt dieses System nach Artikel 1 Absatz 1 für alle Auskünfte, die für die zutreffende Festsetzung der unter die Richtlinie fallenden Steuern durch die zuständigen Behörden der Mitgliedstaaten geeignet sein können.
|
23 Συνεπώς, στο ερώτημα που υπέβαλε το εθνικό δικαστήριο πρέπει να δοθεί η απάντηση ότι αντίκειται προς τα άρθρα 52 και 58 της Συνθήκης ΕΟΚ νομοθεσία κράτους μέλους επιφυλάσσoυσα τις απαλλαγές από τον φόρο επί των πράξεων μεταβιβάσεως, ο οποίος οφείλεται κανονικά στην περίπτωση μεταβιβάσεων ή πωλήσεων που συντελούνται στο πλαίσιο αναδιοργανώσεως ενός ομίλου εταιριών, αποκλειστικά, στις περιπτώσεις που η τυγχάνουσα της απαλλαγής αυτής εταιρία αποκτά τα ακίνητα από εταιρία που έχει συσταθεί σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο και αρνούμενη το πλεονέκτημα αυτό όταν η πωλήτρια εταιρία έχει συσταθεί σύμφωνα με το δίκαιο άλλου κράτους μέλους.
|
|
23 Auf die Frage des vorlegenden Gerichts ist folglich zu antworten, daß die Artikel 52 und 58 EWG-Vertrag einer rechtlichen Regelung eines Mitgliedstaats entgegenstehen, die die Befreiung von der Grunderwerbsteuer, die gewöhnlich bei Veräusserungen oder Verkäufen geschuldet wird, die anläßlich der Umstrukturierung innerhalb eines Konzerns erfolgen, auf die Fälle beschränkt, in denen die Gesellschaft, der diese Steuerbefreiung zugute kommen soll, unbewegliches Vermögen von einer Gesellschaft erwirbt, die nach nationalem Recht errichtet worden ist, und diese Vergünstigung versagt, wenn die veräussernde Gesellschaft nach dem Recht eines anderen Mitgliedstaats errichtet worden ist.
|
|