Regolament (KE) 1221/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 25 ta’ Novembru 2009 dwar il-parteċipazzjoni volontarja ta’ organizzazzjonijiet fi skema Komunitarja ta’ ġestjoni u verifika ambjentali (EMAS) li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 761/2001 u d-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni 2001/681/KE u 2006/193/KE
Official Journal L 342 , 22/12/2009 P. 0001 - 0045
Regolament (KE) 1221/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 25 ta’ Novembru 2009 dwar il-parteċipazzjoni volontarja ta’ organizzazzjonijiet fi skema Komunitarja ta’ ġestjoni u verifika ambjentali (EMAS) li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 761/2001 u d-Deċiżjonijiet tal-Kummissjoni 2001/681/KE u 2006/193/KE IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA, Wara li kkunsidraw it-Trattat li jistabbilixxi l-Komunità Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 175 (1) tiegħu, Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni, Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew [1], Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni [2], Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 251 tat-Trattat [3], Billi: (1) L-Artikolu 2 tat-Trattat jipprevedi li l-Komunità, fost kompiti oħra, għandha tippromwovi t-tkabbir sostenibbli fil-Komunità kollha. (2) Id-Deċiżjoni Nru 1600/2002/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat- 22 ta’ Lulju 2002 li tniżżel is-Sitt Programm ta’ Azzjoni tal-Komunità Ambjentali [4] tidentifika t-titjib tal-kollaborazzjoni u s-sħubija mal-intrapriżi bħala approċċ strateġiku sabiex jintlaħqu l-objettivi ambjentali. L-impenji volontarji huma parti essenzjali minnu. L-inkoraġġiment ta’ parteċipazzjoni usa’ fl-Iskema Komunitarja ta’ ġestjoni u verifika ambjentali (EMAS) u l-iżvilupp ta’ inizjattivi li jinkoraġġixxu lill-organizzazzjonijiet biex jippublikaw rapporti rigorużi u vverifikati b’mod independenti dwar il-prestazzjoni tal-iżvilupp ambjentali jew sostenibbli jitqiesu bħala meħtieġa f’dan il-kuntest. (3) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat- 30 ta’ April 2007 dwar ir-reviżjoni ta’ nofs il-perjodu tas-Sitt Programm ta’ Azzjoni Ambjentali Komunitarju tirrikonoxxi li huwa meħtieġ li jittejjeb il-funzjonament ta’ strumenti volontarji li ġew iddisinjati għall-industrija u li dawk l-istrumenti għandhom potenzjal kbir iżda għadhom ma ġewx żviluppati bis-sħiħ. Hija tappella lill-Kummissjoni biex tirrivedi -l-istrumenti sabiex tippromwovi l-parteċipazzjoni tagħhom u tnaqqas il-piż amministrattiv għall-ġestjoni tagħhom. (4) Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas- 16 ta’ Lulju 2008 dwar il-Konsum u l-Produzzjoni Sostenibbli u l-Pjan ta’ Azzjoni għal Politika Industrijali Sostenibbli tirrikonoxxi li l-EMAS tgħin lill-kumpanniji jottimizzaw il-proċessi ta’ produzzjoni tagħhom, filwaqt li jnaqqsu l-impatti ambjentali u jagħmlu użu aktar effettiv tar-riżorsi. (5) Għall-fini li jiġi promoss approċċ koerenti bejn l-istrumenti leġislattivi żviluppati fuq il-livell Komunitarju fil-qasam tal-ħarsien ambjentali, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw kif ir-reġistrazzjoni fl-EMAS tista’ titqies fl-iżvilupp tal-leġislazzjoni jew kif din tista’ tintuża bħala għodda fl-infurzar tal-leġislazzjoni. Sabiex l-EMAS issir tappella aktar għall-organizzazzjonijiet, għandhom iqisu wkoll l-EMAS fil-linji politiċi tagħhom dwar il-kuntratti pubbliċi, u fejn xieraq, jirriferu għall-EMAS jew is-sistemi ta’ ġestjoni ambjentali ekwivalenti bħala kondizzjonijiet ta’ prestazzjoni fil-kuntratt ta’ xogħlijiet u servizzi. (6) L-Artikolu 15 tar-Regolament (KE) Nru 761/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad- 19 ta’ Marzu 2001 li jippermetti l-parteċipazzjoni volontarja ta’ organizzazzjonijiet fl-iskema Komunitarja għall-immaniġġjar tal-ambjent u verifika (EMAS) [5] jipprevedi li l-Kummissjoni għandha tirrivedi l-EMAS fid-dawl tal-esperjenza miksuba matul l-operazjoni tagħha u tipproponi emendi xierqa lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. (7) L-applikazzjoni ta’ skemi ta’ ġestjoni ambjentali, inkluża l-EMAS kif stabbilita fir-Regolament (KE) Nru 761/2001, wriet l-effettività tagħhom fil-promozzjoni tat-titjib tal-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjonijiet. Madankollu, hemm il-ħtieġa li jiżdied l-ammont ta’ organizzazzjonijiet li jipparteċipaw fl-iskema sabiex jintlaħaq impatt ġenerali akbar ta’ titjib ambjentali. Għal dan il-għan, l-esperjenza miġbura mill-implimentazzjoni ta’ dak ir-Regolament għandha tintuża biex tittejjeb il-kapaċità tal-EMAS li twassal għal titjib fil-prestazzjoni ambjentali globali tal-organizzazzjonijiet. (8) L-organizzazzjonijiet għandhom jiġu mħeġġa jipparteċipaw fl-EMAS fuq bażi volontarja u jistgħu jakkwistaw valur miżjud f’termini tal-kontroll regolatorju, tat-tfaddil fl-infiq u tad-dehra pubblika, kemm-il darba jkunu kapaċi jagħtu prova ta’ titjib fil-prestazzjoni ambjentali tagħhom. (9) L-EMAS għandha tkun disponibbli għall-organizzazzjonijiet kollha, ġewwa u barra l-Komunità, li l-attivitajiet tagħhom għandhom impatt ambjentali. L-EMAS għandha tipprovdi mezz biex dawk l-organizzazzjonijiet ikunu jistgħu jiġġestixxu dak l-impatt u jtejbu l-prestazzjoni ambjentali globali tagħhom. (10) L-organizzazzjonijiet, speċjalment l-organizzazzjonijiet iż-żgħar, għandhom jiġu inkoraġġuti jieħdu sehem fl-EMAS. Il-parteċipazzjoni tagħhom għandha tiġi promossa billi jiġi ffaċilitat l-aċċess għal informazzjoni, għal fondi eżistenti ta’ appoġġ u għal istituzzjonijiet pubbliċi u billi jiġu stabbiliti u promossi miżuri ta’ assistenza teknika. (11) L-organizzazzjonijiet li jimplimentaw sistemi oħra ta’ ġestjoni ambjentali u li jkunu jridu jaqilbu għall-EMAS għandhom ikunu jistgħu jagħmlu dan bl-aktar mod faċli possibbli. Għandhom jiġu kkunsidrati rabtiet ma’ skemi oħra ta’ ġestjoni ambjentali. (12) L-organizzazzjonijiet b’siti li jinsabu fi Stat Membru wieħed jew aktar għandhom ikunu jistgħu jirreġistraw dawk is-siti kollha jew numru minnhom taħt reġistrazzjoni waħda. (13) Il-mekkaniżmu għall-istabbiliment tal-konformità ta’ organizzazzjoni mar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent għandu jissaħħaħ sabiex tittejjeb il-kredibbiltà tal-EMAS u, b’mod partikolari, sabiex l-Istati Membri jkunu jistgħu jnaqqsu l-piż amministrattiv tal-organizzazzjonijiet irreġistrati permezz tad-deregolazzjoni jew eżenzjoni regolatorja. (14) Il-proċess ta’ implimentazzjoni tal-EMAS għandu jinkludi l-involviment tal-impjegati u l-ħaddiema tal-organizzazzjoni peress li dan iżid is-sodisfazzjon li jieħdu minn xogħlhom, kif ukoll l-għarfien dwar kwistjonijiet ambjentali li jistgħu jiġu replikati fl-ambjent tax-xogħol u barra minnu. (15) Il-logo tal-EMAS għandu jservi ta’ għodda ta’ komunikazzjoni u ta’ kummerċjalizzazzjoni li tappella għall-organizzazzjonijiet, li trawwem il-kuxjenza tal-bejjiegħa u ta’ partijiet interessati oħra dwar l-EMAS. Ir-regoli għall-użu tal-logo tal-EMAS għandhom jiġu ssimplifikati bl-użu ta’ logo uniku u r-restrizzjonijiet eżistenti għandhom jitneħħew għajr dawk marbuta mal-prodott u l-imballaġġ. M’għandux ikun hemm konfużjoni mat-tikketti ambjentali tal-prodotti. (16) L-ispejjeż u l-miżati għar-reġistrazzjoni fl-EMAS għandhom ikunu raġonevoli u proporzjonati mad-daqs tal-organizzazzjoni u mal-ħidma li jkollha ssir mill-Korpi Kompetenti. Mingħajr preġudizzju għar-regoli tat-Trattat dwar għajnuna mill-Istat, għall-organizzazzjonijiet iż-żgħar għandhom jitqiesu eżenzjonijiet jew tnaqqis mill-miżati. (17) L-organizzazzjonijiet għandhom jipproduċu u jippubblikaw dikjarazzjonijiet ambjentali perjodiċi li jipprovdu lill-pubbliku u partijiet interessati oħra bl-informazzjoni dwar il-konformità tagħhom mar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent u l-prestazzjoni ambjentali tagħhom. (18) Sabiex tiġi żgurata r-rilevanza u l-komparabiltà tal-informazzjoni, ir-rappurtar dwar il-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjonijiet għandu jkun abbażi ta’ indikaturi ġeneriċi ta’ prestazzjoni speċifiċi għas-settur li jiffokaw fuq oqsma ambjentali ewlenin fil-livell ta’ proċess u prodott bl-użu ta’ punti ta’ referenza u skali xierqa. Dan għandu jgħin lill-organizzazzjonijiet iqabblu l-prestazzjoni ambjentali tagħhom kemm matul perijodi differenti ta’ rappurtar u mal-prestazzjoni ambjentali ta’ organizzazzjonijiet oħra. (19) Għandhom jiġu żviluppati, permezz tal-iskambju ta’ informazzjoni u l-kollaborazzjoni bejn l-Istati Membri, dokumenti ta’ referenza li jinkludu l-aqwa prattika ta’ ġestjoni ambjentali u indikaturi ta’ prestazzjoni ambjentali għal setturi speċifiċi. Dawk id-dokumenti għandhom jgħinu lill-organizzazzjonijiet jiffokaw aħjar fuq l-aspetti ambjentali l-aktar importanti f’settur partikolari. (20) Ir-Regolament (KE) Nru 765/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad- 9 ta’ Lulju 2008 li jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-akkreditament u għas-sorveljanza tas-swieq marbuta mal-kummerċjalizzazzjoni tal-prodotti [6], jorganizza l-akkreditazzjoni fuq il-livell nazzjonali u dak Ewropew u jistabbilixxi l-qafas globali għall-akkreditazzjoni. Dan ir-Regolament għandu jikkomplementa dawk ir-regoli safejn huwa meħtieġ, filwaqt li jqis il-karatteristiċi speċifiċi tal-EMAS, bħall-ħtieġa li jiġi żgurat livell għoli ta’ kredibbiltà lejn il-partijiet interessati, speċjalment Stati Membri u, fejn xieraq, għandu jistabbilixxi regoli aktar speċifiċi. Id-dispożizzjonijiet tal-EMAS għandhom jiżguraw u jtejbu kontinwament il-kompetenza tal-verifikaturi ambjentali billi jiġu previsti sistema ta’ akkreditazzjoni jew liċenzjar indipendenti u newtrali, taħriġ u sorveljanza xierqa tal-attivitajiet tagħhom u b’hekk ikunu ggarantiti t-trasparenza u l-kredibbiltà tal-organizzazzjonijiet li jieħdu sehem fl-EMAS. (21) Meta Stat Membru jiddeċiedi li ma jużax akkreditazzjoni għall-EMAS, għandu japplika l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 765/2008. (22) Għandhom jitwettqu attivitajiet ta’ promozzjoni u ta’ appoġġ kemm mill-Istati Membri kif ukoll mill-Kummissjoni. (23) Mingħajr ħsara għar-regoli tat-Trattat dwar għajnuna mill-Istat, l-Istati Membri għandhom jagħtu inċentivi lill-organizzazzjonijiet reġistrati, bħall-aċċess għal finanzjament jew inċentivi fiskali fil-qafas ta’ skemi li jappoġġaw il-prestazzjoni ambjentali tal-industrija, kemm-il darba l-organizzazzjonijiet ikunu kapaċi jagħtu prova ta’ titjib fil-prestazzjoni ambjentali tagħhom. (24) L-Istati Membri u l-Kummissjoni għandhom jiżviluppaw u jimplimentaw miżuri speċifiċi mmirati lejn parteċipazzjoni akbar fl-EMAS mill-organizzazzjonijiet, b’mod partikolari l-organizzazzjonijiet iż-żgħar. (25) Bl-għan li tiġi żgurata applikazzjoni armonizzata ta’ dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha, jekk ikun xieraq, tipproduċi dokumenti ta’ referenza settorjali fil-qasam kopert minn dan ir-Regolament wara programm ta’ prijorità. (26) Dan ir-Regolament għandu jiġi rivedut, jekk xieraq, fi żmien ħames snin mid-dħul fis-seħħ tiegħu fid-dawl tal-esperjenza miksuba. (27) Dan ir-Regolament jieħu post ir-Regolament (KE) Nru 761/2001 li għalhekk għandu jiġi mħassar. (28) Minħabba li l-elementi utli tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2001/680/KE tas- 7 ta’ Settembru 2001 dwar gwida għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 761/2001 li jippermetti l-parteċipazzjoni volontarja ta’ organizzazzjonijiet fl-iskema Komunitarja għall-immaniġġjar tal-ambjent u verifika (EMAS) [7] u tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/532/KE tal- 10 ta’ Lulju 2003 dwar gwida għall-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (KE) Nru 761/2001 li jippermetti l-parteċipazzjoni volontarja ta’ organizzazzjonijiet fl-iskema Komunitarja għall-immaniġġjar tal-ambjent u verifika (EMAS) għall-għażla u l-użu ta indikaturi ta’ prestazzjoni ambjentali [8] huma inklużi f’dan ir-Regolament, dawk l-atti m’għandhomx jintużaw aktar għaliex ġew sostitwiti b’dan ir-Regolament. (29) Ladarba l-għanijiet ta’ dan ir-Regolament, jiġifieri li tinħoloq skema unika kredibbli u li jiġi evitat l-istabbiliment ta’ skemi nazzjonali differenti, ma jistgħux jinkisbu b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri u jistgħu għalhekk, minħabba l-skala u l-effetti tiegħu, jinkisbu aħjar fil-livell Komunitarju, il-Komunità tista’ tadotta miżuri, skont il-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat. Konformement mal-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stabbilit f’dak l-Artikolu, dan ir-Regolament ma jmurx lil hinn minn dak li hu meħtieġ sabiex jinkisbu dawk l-għanijiet. (30) Il-miżuri meħtieġa għall-implimentazzjoni ta’ dan ir-Regolament għandhom jiġu adottati skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill 1999/468/KE tat- 28 ta’ Ġunju 1999 li tipprovdi l-proċeduri għall-eżerċizzju tas-setgħat tal-implimentazzjoni konferiti fuq il-Kummissjoni [9]. (31) B’mod partikolari, il-Kummissjoni għandha tingħata s-setgħa li tistabbilixxi proċeduri għall-evalwazzjoni bejn il-pari tal-Korpi Kompetenti, tiżviluppa dokumenti ta’ referenza settorjali, tirrikonoxxi sistemi ta’ ġestjoni ambjentali eżistenti, jew partijiet minnhom, għall-konformità mar-rekwiżiti korrispondenti ta’ dan ir-Regolament u li temenda l-Annessi I sa VIII. Billi dawk il-miżuri huma ta’ ambitu ġenerali u huma mfasslin biex jemendaw elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament, fost oħrajn, billi jissupplimentawh b’elementi mhux essenzjali ġodda, huma għandhom jiġu adottati skont il-proċedura regolatorja bi skrutinju prevista fl-Artikolu 5a tad-Deċiżjoni 1999/468/KE. (32) Ladarba jinħtieġ perijodu ta’ żmien biex jiġi żgurat li l-qafas għall-funzjonament xieraq ta’ dan ir-Regolament ikun ġie stabbilit, l-Istati Membri għandu jkollhom perijodu ta’ 12-il xahar mid-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament biex jemendaw il-proċeduri segwiti mill-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u mill-Korpi Kompetenti skont id-dispożizjonijiet korrispondenti ta’ dan ir-Regolament. F’dak il-perijodu ta’ 12-il xahar, il-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u l-Korpi Kompetenti għandhom jitħallew ikomplu japplikaw il-proċeduri stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 761/2001, ADOTTAW DAN IR-REGOLAMENT: KAPITOLU I DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI Artikolu 1 Għan B’dan hija stabbilita skema Komunitarja għall-ġestjoni u l-verifika ambjentali, minn hawn ‘l quddiem imsejħa "EMAS", li tippermetti l-parteċipazzjoni volontarja minn organizzazzjonijiet li jinsabu fil-Komunità jew barra minnha. L-għan tal-EMAS, bħala strument importanti tal-Pjan ta’ Azzjoni dwar il-Konsum u l-Produzzjoni Sostenibbli u l-Politika Industrijali Sostenibbli, huwa l-promozzjoni ta’ titjib kontinwu fil-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjonijiet permezz tal-istabbiliment u l-implimentazzjoni ta’ sistemi ta’ ġestjoni ambjentali mill-organizzazzjonijiet, l-evalwazzjoni sistematika, oġġettiva u perjodika tal-prestazzjoni ta’ sistemi bħal dawn, l-għoti ta’ informazzjoni dwar prestazzjoni ambjentali, djalogu miftuħ mal-pubbliku u ma’ partijiet interessati oħra u involviment attiv tal-impjegati f’organizzazzjonijiet u f’taħriġ xieraq. Artikolu 2 Definizzjonijiet Għall-finijiet ta’ dan ir-Regolament, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin: (1) "politika ambjentali" tfisser l-intenzjonijiet u d-direzzjoni globali ta’ organizzazzjoni marbuta mal-prestazzjoni ambjentali tagħha kif imfissra b’mod formali mill-maniġment fi skala għolja, inkluża l-konformità mar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli, rilevanti għall-ambjent u wkoll impenn għal titjib kontinwu tal-prestazzjoni ambjentali. Din tipprovdi qafas għall-azzjoni u għat-tfassil ta’ objettivi u miri ambjentali; (2) "prestazzjoni ambjentali" tfisser ir-riżultati li jistgħu jitkejlu tal-ġestjoni ta’ organizzazzjoni tal-aspetti ambjentali tagħha; (3) "konformità ġuridika" tfisser implimentazzjoni sħiħa tar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli, inkluż il-kondizzjonijiet għall-permessi, fir-rigward tal-ambjent; (4) "aspett ambjentali" tfisser element tal-attivitajiet, il-prodotti jew is-servizzi ta’ organizzazzjoni li għandu jew li jista’ jkollu impatt fuq l-ambjent; (5) "aspett ambjentali sinifikattiv" tfisser aspett ambjentali li għandu jew li jista’ jkollu impatt ambjentali sinifikattiv; (6) "aspett ambjentali dirett" tfisser aspett ambjentali assoċjat ma’ attivitajiet, prodotti u servizzi tal-organizzazzjoni nnifisha li fuqhom hija għandha kontroll dirett tal-ġestjoni; (7) "aspett ambjentali indirett" tfisser aspett ambjentali li jista’ jirriżulta mill-interazzjoni ta’ organizzazzjoni ma’ partijiet terzi u li jista’ jiġi influwenzat sa livell raġonevoli mill-organizzazzjoni; (8) "impatt ambjentali" tfisser kwalunkwe bidla fl-ambjent, kemm jekk ta’ ħsara kif ukoll jekk benefiċjali, li tirriżulta kompletament jew parzjalment mill-attivitajiet, il-prodotti jew is-servizzi ta’ organizzazzjoni; (9) "reviżjoni ambjentali" tfisser analiżi komprensiva inizjali tal-aspetti ambjentali, l-impatti ambjentali u l-prestazzjoni ambjentali relatati mal-attivitajiet, il-prodotti u s-servizzi ta’organizzazzjoni; (10) "programm ambjentali" tfisser deskrizzjoni tal-miżuri, ir-responsabbiltajiet u l-mezzi meħuda jew previsti sabiex jinkisbu l-objettivi u l-miri ambjentali u l-iskadenzi għall-ksib tal-objettivi u l-miri ambjentali; (11) "objettiv ambjentali" tfisser mira ambjentali globali, li tirriżulta mill-politika ambjentali, li organizzazzjoni tiffissa għaliha nnifisha li tikseb, u li hija kkwantifikata fejn prattikabbli; (12) "mira ambjentali" tfisser rekwiżit dettaljat ta’ prestazzjoni, li jirriżulta mill-objettivi ambjentali, applikabbli għal organizzazzjoni jew għal partijiet minnha, u li jeħtieġ li jiġi stabbilit u milħuq sabiex jinkisbu dawk l-objettivi; (13) "sistema ta’ ġestjoni ambjentali" tfisser il-parti tas-sistema ta’ ġestjoni globali li tinkludi l-istruttura organizzattiva, l-attivitajiet ta’ ppjanar, ir-responsabbiltajiet, il-prassi, il-proċeduri, il-proċessi u r-riżorsi għall-iżvilupp, l-implimentazzjoni, il-ksib, ir-reviżjoni u ż-żamma tal-politika ambjentali u l-ġestjoni tal-aspetti ambjentali; (14) "l-aqwa prassi ta’ ġestjoni ambjentali" tfisser l-aktar sistema effettiva ta’ ġestjoni ambjentali li tista’ tiġi implimentata minn organizzazzjonijiet f’settur rilevanti u li tista’ tirriżulta fl-aqwa prestazzjoni ambjentali f’kondizzjonijiet ekonomiċi u tekniċi partikolari; (15) "bidla sostanzjali" tfisser kwalunkwe bidla fl-operat, l-istruttura, l-amministrazzjoni, il-proċessi, l-attivitajiet, il-prodotti jew is-servizzi ta’ organizzazzjoni li jkollhom jew jista’ jkollhom impatt sinifikanti fuq is-sistema ta’ ġestjoni tal-ambjent tal-organizzazzjoni, l-ambjent jew is-saħħa tal-bniedem; (16) "verifika ambjentali interna" tfisser evalwazzjoni sistematika, dokumentata, perjodika u oġġettiva tal-prestazzjoni ambjentali ta’ organizzazzjoni, is-sistema u l-proċessi ta’ ġestjoni mfasslin biex iħarsu l-ambjent; (17) "awditur" tfisser individwu jew grupp ta’ individwi, li jappartjeni għal organizzazzjoni nnifisha jew persuna fiżika jew ġuridika minn barra l-organizzazzjoni, li taġixxi f’isem dik l-organizzazzjoni, li twettaq valutazzjoni, b’mod partikolari, tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali fis-seħħ u li tiddetermina l-konformità mal-politika ambjentali u l-programm tal-organizzazzjoni, inkluża l-konformità mar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal- ambjent; (18) "dikjarazzjoni ambjentali" tfisser l-informazzjoni komprensiva għall-pubbliku u partijiet interessati oħrajn rigward: (a) l-istruttura u l-attivitajiet ta’ organizzazzjoni; (b) il-politika ambjentali u s-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tagħha; (c) l-aspetti u l-impatti ambjentali tagħha; (d) il-programm, l-objettivi u l-miri ambjentali tagħha; (e) il-prestazzjoni ambjentali u l-konformità ma’ obbligi ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent kif stipulat fl-Anness IV; (19) "dikjarazzjoni ambjentali aġġornata" tfisser l-informazzjoni komprensiva għall-pubbliku u partijiet interessati oħra li fiha aġġornamenti tad-dikjarazzjoni ambjentali li ġiet ivvalidata l-aħħar, fir-rigward tal-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni u l-konformità tagħha mal-obbligi ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent kif stipulat fl-Anness IV; (20) "verifikatur ambjentali" tfisser (a) korp ta’ valutazzjoni tal-konformità kif definit fir-Regolament (KE) Nru 765/2008 jew kwalunkwe assoċjazzjoni jew grupp li jkun kiseb l-akkreditazzjoni skont dan ir-Regolament; jew (b) kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika, jew kwalunkwe assoċjazzjoni jew grupp ta’ persuni bħal dawn li tkun kisbet liċenzja biex tagħmel verifika u validazzjoni skont dan ir-Regolament; (21) "organizzazzjoni" tfisser kumpannija, korporazzjoni, ditta, intrapriża, awtorità jew istituzzjoni, li tinsab ġewwa jew barra l-Komunità, jew parti jew kombinazzjoni minnha, kemm jekk inkorporata kif ukoll jekk le, pubblika jew privata li jkollha l-funzjonijiet u amministrazzjoni tagħha stess; (22) "sit" tfisser lokalità ġeografika distinta taħt il-kontroll tal-ġestjoni ta’ organizzazzjoni li tkopri l-attivitajiet, il-prodotti u s-servizzi, inklużi l-infrastruttura, it-tagħmir u l-materjali kollha; sit huwa l-iżgħar entità li għandha tiġi kkunsidrata għar-reġistrazzjoni; (23) "cluster" tfisser grupp ta’ organizzazzjonijiet indipendenti relatati ma’ xulxin permezz ta’ prossimità ġeografika jew attivitajiet ta’ negozju li konġuntament jimplimentaw sistema ta’ ġestjoni ambjentali; (24) "verifika" tfisser il-proċess ta’ valutazzjoni tal-konformità mwettaq minn verifikatur ambjentali biex jintwera jekk ir-reviżjoni ambjentali, il-politika ambjentali, is-sistema ta’ ġestjoni ambjentali u l- verifika ambjentali interna ta’ organizzazzjoni u l-implimentazzjoni tagħhom jissodisfawx ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament; (25) "validazzjoni" tfisser il-konferma mill-verifikatur ambjentali li jkun wettaq il-verifika, li l-informazzjoni u d-data fid-dikjarazzjoni ambjentali ta’ organizzazzjoni u l-aġġornament ambjentali tagħha jkunu affidabbli, kredibbli u korretti u li din id-data, ir-reviżjoni ambjentali, il-politika ambjentali, is-sistema ta’ ġestjoni ambjentali, u l-verifika ambjentali interna jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament; (26) "awtoritajiet ta’ infurzar" tfisser l-awtoritajiet kompetenti rilevanti kif identifikati mill-Istati Membri biex jidentifikaw, jipprevjenu u jinvestigaw ksur tar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent, u fejn meħtieġ, jieħdu azzjoni ta’ infurzar; (27) "indikatur ta’ prestazzjoni ambjentali" tfisser espressjoni speċifika li tippermetti l-kejl tal-prestazzjoni ambjentali ta’ organizzazzjoni; (28) "organizzazzjonijiet żgħar" tfisser: (a) intrapriżi mikro, żgħar jew ta’ daqs medju kif definiti fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE tas- 6 ta’ Mejju 2003 dwar id-definizzjoni ta’ intrapriżi mikro, żgħar u ta’ daqs medju [10]; jew (b) awtoritajiet lokali li jiggvernaw inqas minn 10000 abitant jew awtoritajiet pubbliċi oħra li jimpjegaw inqas minn 250 persuna u li jkollhom baġit annwali li ma jaqbiżx EUR 50 miljun, jew total annwali tal-karta tal-bilanċ li ma jaqbiżx EUR 43 miljun, inklużi dawn kollha li ġejjin: (i) gvern jew amministrazzjoni pubblika oħra, jew korpi pubbliċi konsultattivi fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali; (ii) persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jwettqu funzjonijiet amministrattivi pubbliċi skont il-liġi nazzjonali, inklużi dmiritjiet, attivitajiet jew servizzi speċifiċi relatati mal-ambjent; u (iii) persuni fiżiċi jew ġuridiċi li jkollhom responsabbiltajiet jew funzjonijiet pubbliċi, jew li jipprovdu servizzi pubbliċi, relatati mal-ambjent taħt il-kontroll ta’ korp jew persuna msemmija fil-punt (b). (29) "reġistrazzjoni korporattiva" tfisser reġistrazzjoni unika tas-siti kollha jew ta’ xi wħud mis-siti ta’ organizzazzjoni b’siti li jinsabu fi Stat Membru wieħed jew aktar jew f’pajjiżi terzi; (30) "Korp ta’ Akkreditazzjoni" tfisser korp nazzjonali ta’ akkreditazzjoni maħtur skont l-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008 li huwa responsabbli għall-akkreditazzjoni u s-sorveljanza tal-verifikaturi ambjentali. (31) "Korp ta’ Liċenzjar" tfisser korp maħtur b’konformità mal-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 765/2008 li huwa responsabbli għall-ħruġ ta’ liċenzji lil, u għas-sorveljanza ta, l-verifikaturi ambjentali. KAPITOLU II REĠISTRAZZJONI TA’ ORGANIZZAZZJONIJIET Artikolu 3 Determinazzjoni ta’ Korp Kompetenti 1. L-applikazzjonijiet għal reġistrazzjoni minn organizzazzjonijiet fi Stat Membru għandhom jitressqu lill-Korp Kompetenti f’dak l-Istat Membru. 2. Organizzazzjoni b’siti li jinsabu fi Stat Membru jew pajjiż terz wieħed jew aktar tista’ tapplika għal reġistrazzjoni korporattiva unika tas-siti kollha jew ta’ xi wħud minn dawk is-siti. L-applikazzjonijiet għal reġistrazzjoni korporattiva unika għandhom isiru lil Korp Kompetenti tal-Istat Membru li fih jinsabu l-kwartieri ġenerali jew iċ-ċentru ta’ ġestjoni magħżul mill-organizzazzjoni għall-finijiet ta’ dan il-paragrafu. 3. Applikazzjonijiet għal reġistrazzjoni minn organizzazzjonijiet barra l-Komunità, inkluża r-reġistrazzjoni korporattiva li jikkonsistu f’siti lokalizzati barra l-Komunità, għandhom isiru lil kwalunkwe Korp Kompetenti f’dawk l-Istati Membri li jipprovdu għar-reġistrazzjoni ta’ organizzazzjonijiet minn barra l-Komunità skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 11(1). Dawk l-organizzazzjonijiet għandhom jiżguraw li l-verifikatur ambjentali li jagħmel il-verifika u li jivvalida s-sitema ta’ ġestjoni ambjentali tal-organizzazzjoni jkun akkreditat u liċenzjat fl-Istat Membru li fih l-organizzazzjoni tapplika għar-reġistrazzjoni. Artikolu 4 Tħejjija għar-reġistrazzjoni 1. L-organizzazzjonijiet li jkunu jixtiequ jirreġistraw għall-ewwel darba għandhom: (a) iwettqu reviżjoni ambjentali tal-aspetti ambjentali kollha tal-organizzazzjoni skont il-ħtiġijiet stabbiliti fl-Anness I u fil-punt A.3.1 tal-Anness II; (b) fid-dawl tar-riżultati tar-reviżjoni ambjentali, jiżviluppaw u jimplimentaw sistema ta’ ġestjoni ambjentali li tkopri r-rekwiżiti kollha msemmija fl-Anness II, u, fejn din tkun disponibbli, billi jqisu l-aqwa prassi ta’ ġestjoni ambjentali għas-settur rilevanti kif imsemmi fl-Artikolu 46(1)(a); (c) iwettqu verifika interna skont ir-rekwiżiti stabbiliti fil-punt A.5.5 tal-Anness II u l-Anness III; (d) jippreparaw diskjarazzjoni ambjentali skont l-Anness IV. Meta dokumenti ta’ referenza settorjali kif imsemmija fl-Artikolu 46 ikunu disponibbli għas-settur speċifiku, il-valutazzjoni tal-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni għandha tieħu kont tad-dokument rilevanti. 2. L-organizzazzjonijiet jistgħu jużaw l-assistenza msemmija fl-Artikolu 32 li tkun disponibbli fl-Istat Membru li fih l-organizzazzjoni tapplika għar-reġistrazzjoni. 3. L-organizzazzjonijiet li jkollhom sistema ċċertifikata ta’ ġestjoni ambjentali, rikonoxxuta skont l-Artikolu 45(4), m’għandhomx ikunu obbligati jwettqu dawk il-partijiet li ġew rikonoxxuti bħala ekwivalenti għal dan ir-Regolament. 4. L-organizzazzjonijiet għandhom jipprovdu evidenza materjali jew dokumentarja li turi li mhemmm l-ebda evidenza ta’ ksur ta’ rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent. L-organizzazzjonijiet jistgħu jitolbu informazzjoni mill-awtorità jew awtoritajiet kompetenti għall-infurzar, skont l-Artikolu 32 jew il-verifikatur ambjentali. L-organizzazzjonijiet barra l-Komunità għandhom jirriferu wkoll għar-rekwiżiti ġuridiċi relatati mal-ambjent, li jkunu applikabbli għal organizzazzjonijiet simili fl-Istati Membri fejn ikunu bi ħsiebhom jippreżentaw l-applikazzjoni. Meta dokumenti ta’ referenza settorjali kif imsemmija fl-Artikolu 46 ikunu disponibbli għas-settur speċifiku, il-valutazzjoni tal-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni għandha tieħu kont tad-dokument rilevanti. 5. Ir-reviżjoni ambjentali inizjali, is-sistema ta’ ġestjoni ambjentali, il-proċedura ta’ verifika u l-implimentazzjoni tagħha għandhom jiġu vverifikati minn verifikatur ambjentali akkreditat u d-dikjarazzjoni ambjentali għandha tiġi ivvalidata minn dak il-verifikatur. Artikolu 5 Applikazzjoni għal reġistrazzjoni 1. Kwalunkwe organizzazzjoni li tissodisfa r-rekwiżiti mniżżlin fl-Artikolu 4 tista’ tapplika għal reġistrazzjoni. 2. L-applikazzjoni għal reġistrazzjoni għandha ssir lill-Korp Kompetenti determinat skont l-Artikolu 3 u għandha tinkludi dan li ġej: (a) id-dikjarazzjoni ambjentali validata, f’forma elettronika jew stampata; (b) id-dikjarazzjoni msemmija fl-Artikolu 25(9), iffirmata mill-verifikatur ambjentali li jivvalida d-dikjarazzjoni ambjentali; (c) formola mimlija, li tinkludi mill-inqas l-informazzjoni minima kif imniżżel fl-Anness VI; (d) prova tal-ħlas tat-tariffi, jekk applikabbli. 3. L-applikazzjoni għandha tinkiteb bil-lingwa uffiċjali jew b’waħda mill-lingwi uffiċjali tal-Istat Membru li fih l-organizzazzjoni tapplika għal reġistrazzjoni. KAPITOLU III OBBLIGI TA’ ORGANIZZAZZJONIJIET REĠISTRATI Artikolu 6 Tiġdid tar-reġistrazzjoni fl-EMAS 1. Organizzazzjoni reġistrata għandha, fuq bażi triennali mill-inqas: (a) twettaq verifika tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali sħiħa u l-programm ta’ verifika u l-implimentazzjoni tagħhom, (b) taġġorna d-dikjarazzjoni ambjentali skont ir-rekwiżiti stipulati fl-Anness IV u tara li tkun ivvalidata minn verifikatur ambjentali, (c) tressaq id-dikjarazzjoni ambjentali vvalidata lill-Korp Kompetenti, (d) tressaq quddiem il-Korp Kompetenti, formola mimlija li tinkludi mill-inqas informazzjoni minima stipulata fl-Anness VI, (e) tħallas miżata għat-tiġdid tar-reġistrazzjoni lill-Korp Kompetenti, jekk applikabbli. 2. Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 1, fis-snin li jintervjenu, organizzazzjoni rreġistrata għandha: (a) skont il-programm ta’ verifika, twettaq verifika interna tal-prestazzjoni ambjentali tagħha u tal-konformità tagħha mar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent, skont l-Anness III, (b) tħejji dikjarazzjoni ambjentali aġġornata skont ir-rekwiżiti mniżżlin fl-Anness IV u tara li tkun ivvalidata minn verifikatur ambjentali, (c) tibgħat id-dikjarazzjoni ambjentali aġġornata vvalidata lill-Korp Kompetenti, (d) tibgħat lill-Korp Kompetenti, formola mimlija li tinkludi mill-inqas informazzjoni minima stipulata fl-Anness VI, (e) tħallas miżata għaż-żamma tar-reġistrazzjoni lill-Korp Kompetenti, jekk applikabbli. 3. L-organizzazzjonijiet reġistrati għandhom jagħmlu d-dikjarazzjoni ambjentali tagħhom u l-aġġornamenti tagħha aċċessibbli għall-pubbliku fi żmien xahar mir-reġistrazzjoni u għal xahar wara li jkun ikkompletat it-tiġdid tar-reġistrazzjoni. L-organizzazzjonijiet reġistrati jistgħu jissodisfaw dak ir-rekwiżit billi jipprovdu aċċess għad-dikjarazzjoni ambjentali u d-dikjarazzjoni ambjentali aġġornata meta dan jintalab, inkella billi joħolqu links fuq siti tal-Internet, li permezz tagħhom jista’ jinkiseb aċċess għal dawk id-dikjarazzjonijiet. L-organizzazzjonijiet reġistrati għandhom jispeċifikaw il-mod li bih jipprovdu aċċess fil-formuli stabbiliti fl-Anness VI. Artikolu 7 Deroga għall-organizzazzjonijiet iż-żgħar 1. Il-Korpi Kompetenti għandhom, fuq talba minn organizzazzjoni żgħira, jestendu għal dik l-organizzazzjoni il-frekwenza tri-ennali msemmija fl-Artikolu 6(1) għal erba’ snin jew il-frekwenza annwali msemmija fl-Artikolu 6(2) għal sentejn, dment li l-verifikatur ambjentali li vverifika l-organizzazzjoni jikkonferma li ġew sodisfatti l-kondizzjonijiet kollha li ġejjin: (a) ma jkun hemm l-ebda riskju ambjentali sinifikattiv, (b) l-organizzazzjoni m’għandha l-ebda bidliet sostanzjali ppjanati, kif definiti fl-Artikolu 8, u (c) ma teżisti l-ebda problema lokali ambjentali sinifikattiva, li l-organizzazzjoni tikkontribwixxi għaliha. Biex tippreżenta t-talba msemmija fl-ewwel paragrafu, l-organizzazzjoni tista’ tuża l-formola stabbilita fl-Anness VI. 2. Il-Korp Kompetenti għandu jiċħad it-talba jekk il-kondizzjonijiet imniżżlin fil-paragrafu 1 ma jintlaħqux. Huwa għandu jagħti ġustifikazzjoni raġunata lill-organizzazzjoni. 3. L-organizzazzjonijiet li jibbenefikaw minn estensjoni sa sentejn, kif imsemmi fil-paragrafu 1, għandhom jgħaddu d-dikjarazzjoni ambjentali aġġornata mhux ivvalidata lill-Korp Kompetenti kull sena li fiha jkunu eżentati mill-obbligu li jivvalidaw dikjarazzjoni ambjentali aġġornata. Artikolu 8 Bidliet sostanzjali 1. Fejn organizzazzjoni rreġistrata tippjana li tintroduċi bidliet sostanzjali, l-organizzazzjoni għandha twettaq reviżjoni ambjentali ta’ dawn il-bidliet, inklużi l-aspetti u l-impatti ambjentali tagħhom. 2. Wara r-reviżjoni ambjentali tal-bidliet, l-organizzazzjoni għandha taġġorna r-reviżjoni ambjentali inizjali u timmodifika l-politika ambjentali tal-organizzazzjoni, il-programm ambjentali u s-sistema ta’ ġestjoni ambjentali u taġġorna d-dikjarazzjoni ambjentali sħiħa kif meħtieġ. 3. Id-dokumenti kollha modifikati u aġġornati skont il-paragrafu 2 għandhom jiġu vverifikati u vvalidati fi żmien sitt xhur. 4. Wara l-validazzjoni, l-organizzazzjoni għandha tippreżenta l-bidliet lill-Korp Kompetenti permezz tal-formola stabbilita fl-Anness VI u tagħmel il-bidliet disponibbli għall-pubbliku. Artikolu 9 Verifika ambjentali interna 1. Organizzazzjoni reġistrata għandha tistabbilixxi programm ta’ verifika li jiżgura li matul perijodu ta’ żmien ta’ mhux aktar minn tliet snin jew erba’ snin jekk id-deroga li għalija jipprovdi l-Artikolu 7 tapplika, l-attivitajiet kollha fl-organizzazzjoni jkunu soġġetti għal verifika ambjentali interna skont ir-rekwiżiti mniżżlin fl-Anness III. 2. Il-verfika għandha titwettaq mill-awdituri li jkollhom, individwalment jew kollettivament, il-kompetenza meħtieġa biex iwettqu dawn il-kompiti u li huma indipendenti biżżejjed mill-attivitajiet li jivverifikaw biex ikunu jistgħu jagħtu ġudizzju oġġettiv. 3. Il-programm ta’ verifika ambjentali tal-organizzazzjoni għandu jiddefinixxi l-objettivi ta’ kull verifika jew iċ-ċiklu ta’ verifika inkluża l-frekwenza tal-verifika għal kull attività. 4. Fi tmiem kull verifika u kull ċiklu ta’ verifika l-awdituri għandhom iħejju rapport ta’ verifika bil-miktub. 5. L-awditur għandu jikkomunika s-sejbiet u l-konklużjonijiet tal-verifika lill-organizzazzjoni. 6. Wara l-proċess ta’ verifika, l-organizzazzjoni għandha tħejji u timplimenta pjan ta’ azzjoni xieraq. 7. L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi mekkaniżmi xierqa sabiex jiġi żgurat illi r-riżultati tal-verifika jiġu segwiti. Artikolu 10 Użu tal-logo tal-EMAS 1. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 35(2), il-logo tal-EMAS stabbilit fl-Anness V jista’ jintuża biss mill-organizzazzjonijiet reġistrati u biss sakemm tkun valida r-reġistrazzjoni tagħhom. Il-logo dejjem għandu jkollu n-numru ta’ reġistrazzjoni tal-organizzazzjoni. 2. Il-logo tal-EMAS għandu jintuża biss skont l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi mniżżlin fl-Anness V. 3. F’każ li organizzazzjoni tagħżel, skont l-Artikolu 3(2), li ma tinkludix is-siti kollha tagħha fir-reġistrazzjoni korporattiva, hija għandha tiżgura li fil-komunikazzjonijiet tagħha mal-pubbliku, u fl-użu tagħha tal-logo tal-EMAS ikun ċar liema siti jkunu koperti mir-reġistrazzjoni. 4. Il-logo tal-EMAS m’għandux jintuża: (a) fuq prodotti jew fuq l-imballaġġ tagħhom; jew (b) flimkien ma’ stqarrijiet komparattivi dwar attivitajiet u servizzi oħra, jew b’tali mod li jista’ jkun hemm konfużjoni ma’ tikketti ambjentali tal-prodott. 5. Kwalunkwe informazzjoni ambjentali ppubblikata minn organizzazzjoni reġistrata jista’ jkollha fuqha l-logo tal-EMAS, kemm-il darba din l-informazzjoni tkun tirriferi għall-aħħar dikjarazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni jew dikjarazzjoni ambjentali aġġornata, li minnha tkun ittieħdet u li tkun ġiet ivvalidata minn verifikatur ambjentali, bħala: (a) preċiża; (b) issostanzjata u verifikabbli; (c) rilevanti u użata f’kuntest jew arranġament xieraq; (d) rappreżentattiva tal-prestazzjoni ambjentali globali tal-organizzazzjoni; (e) mhux probabbli li tirriżulta f’misinterpretazzjoni; u (f) sinifikattiva f’relazzjoni mal-impatt ambjentali globali. KAPITOLU IV REGOLI APPLIKABBLI GĦALL-KORPI KOMPETENTI Artikolu 11 Ħatra u rwol tal-Korpi Kompetenti 1. L-Istati Membri għandhom jaħtru l-Korpi Kompetenti, li għandhom ikunu responsabbli għar-reġistrazzjoni tal-organizzazzjonijiet lokalizzati fil-Komunità skont dan ir-Regolament. L-Istati Membri għandhom jipprovdu li l-Korpi Kompetenti li jaħtru, jipprovdu u jkunu responsabbli għar-reġistrazzjoni tal-organizzazzjonijiet lokalizzati fil-Komunità skont dan ir-Regolament. Il-Korpi Kompetenti għandhom jikkontrollaw id-dħul u ż-żamma tal-organizzazzjonijiet fir-reġistru, inklużi s-sospensjoni u t-tħassir. 2. Il-Korpi Kompetenti jistgħu jkunu nazzjonali, reġjonali jew lokali. 3. Il-kompożizzjoni tal-Korpi Kompetenti għandha tiggarantixxi l-independenza u n-newtralità tagħhom. 4. Il-Korpi Kompetenti għandu jkollhom ir-riżorsi xierqa, kemm finanzjarji kif ukoll f’termini ta’ persunal, għal prestazzjoni xierqa tal-kompiti tagħhom. 5. Il-Korpi Kompetenti għandhom japplikaw dan ir-Regolament b’mod konsistenti u għandhom jieħdu sehem f’evalwazzjoni bejn il-pari regolari kif imniżżel fl-Artikolu 17. Artikolu 12 Obbligi dwar il-proċess ta’ reġistrazzjoni 1. Il-Korpi Kompetenti għandhom jistabbilixxu proċeduri għar-reġistrazzjoni tal-organizzazzjonijiet. B’mod partikolari, huma għandhom jistabbilixxu regoli: (a) għall-qejsien ta’ osservazzjonijiet minn partijiet interessati, inklużi l-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar u l-awtoritajiet kompetenti tal-infurzar u l-korpi rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet, rigward organizzazzjonijiet applikanti jew reġistrati, (b) għaċ-ċħid ta’ reġistrazzjoni, is-sospensjoni jew it-tħassir ta’ organizzazzjonijiet, u (c) għas-soluzzjoni ta’ appelli u lmenti li jsiru kontra d-deċiżjonijiet tagħhom. 2. Il-Korpi Kompetenti għandhom jistabbilixxu u jżommu reġistru tal-organizzazzjonijiet reġistrati fl-Istati Membri tagħhom, inkluża informazzjoni dwar kif id-dikjarazzjoni ambjentali jew id-dikjarazzjoni ambjentali aġġornata jistgħu jinkisbu, u, f’każ ta’ bidliet, jaġġornaw dak ir-reġistru kull xahar. Ir-reġistru għandu jkun disponibbli pubblikament fuq websajt. 3. Il-Korpi Kompetenti għandhom, b’mod dirett jew permezz tal-awtoritajiet nazzjonali kif jiġi deċiż mill-Istati Membri kkonċernati, jikkomunikaw it-tibdil, kull xahar, il-bidliet li jsiru fir-reġistru msemmi fil-paragrafu 2 lill-Kummissjoni. Artikolu 13 Reġistrazzjoni tal-organizzazzjonijiet 1. Il-Korpi Kompetenti għandhom jikkunsidraw applikazzjonijiet għar-reġistrazzjoni ta’ organizzazzjonijiet skont il-proċeduri stabbiliti għal dan l-għan. 2. Meta organizzazzjoni tapplika għal reġistrazzjoni, il-Korp Kompetenti għandu jirreġistra dik l-organizzazzjoni u jagħtiha numru ta’ reġistrazzjoni, jekk ikunu sodisfatti dawn il-kondizzjonijiet kollha: (a) il-Korp Kompetenti jkun irċieva applikazzjoni għal reġistrazzjoni, li tinkludi d-dokumenti kollha msemmija fil-punti (a) sa (d) tal-Artikolu 5(2); (b) il-Korp Kompetenti jkun ikkontrolla li l-verifika u l-validazzjoni jkunu saru skont l-Artikoli 25, 26 u 27; (c) il-Korp Kompetenti jkun issodisfa abbażi ta’ evidenza materjali rċevuta, pereżempju permezz ta’ rapport bil-miktub mill-awtorità kompetenti tal-infurzar, li ma jkunx hemm evidenza ta’ ksur ta’ rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent; (d) ma jkunx hemm ilmenti relevanti minn partijiet interessati jew li l-ilmenti jkunu ġew solvuti b’mod sodisfaċenti; (e) il-Korp Kompetenti jkun sodisfatt abbażi ta’ evidenza rċevuta li l-organizzazzjoni tissodisfa r-rekiżiti kollha ta’ dan ir-Regolament; u (f) il-Korp Kompetenti jkun irċieva miżata ta’ reġistrazzjoni, jekk applikabbli. 3. Il-Korp Kompetenti għandu jinforma lill-organizzazzjoni li huwa jkun ġie rreġistrat u jipprovdi lill-organizzazzjoni n-numru ta’ reġistrazzjoni tiegħu u l-logo tal-EMAS. 4. Jekk Korp Kompetenti jikkonkludi li organizzazzjoni applikanta ma tikkonformax mar-rekwiżiti mniżżlin fil-paragrafu 2, huwa għandu jiċħad li jirreġistra dik l-organizzazzjoni u jikkomunika ġustifikazzjoni motivata lill-organizzazzjoni. 5. Jekk Korp Kompetenti jirċievi rapport ta’ sorveljanza bil-miktub minn Korp ta’ Akkreditazzjoni jew li joħroġ il-liċenzji, li jagħti evidenza li l-attivitajiet tal-verifikatur ambjentali ma jkunux twettqu b’mod adegwat biżżejjed sabiex jiġi żgurat li r-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament jiġu sodisfatti mill-organizzazzjoni rreġistrata mal-EMAS, huwa għandu jiċħad li jirreġistra dik l-organizzazzjoni. Il-Korp Kompetenti għandu jistieden lill-organizzazzjoni biex tissottometti applikazzjoni ġdida għal reġistrazzjoni. 6. Sabiex il-Korp Kompetenti jikseb l-evidenza meħtieġa sabiex jieħu deċiżjoni dwar iċ-ċħid tar-reġistrazzjoni ta’ organizzazzjonijiet, huwa għandu jikkonsulta lill-partijiet ikkonċernati, inkluża l-organizzazzjoni. Artikolu 14 Tiġdid tar-reġistrazzjoni tal-organizzazzjonijiet; 1. Korp Kompetenti għandu jġedded ir-reġistrazzjoni tal-organizzazzjoni jekk il-kondizzjonijiet kollha li ġejjin ikunu sodisfatti: (a) Il-Korp Kompetenti jkun rċieva dikjarazzjoni ambjentali vvalidata kif imsemmi fil-punt (c) tal-Artikolu 6(1), dikjarazzjoni ambjenti aġġornata vvalidata kif imsemmi fil-punt (c) tal-Artikolu 6(2) jew dikjarazzjoni ambjentali aġġornata mhux ivvalidata kif imsemmi fl-Artikolu 7(3); (b) il-Korp Kompetenti jkun irċieva formula mimlija, li tinkludi mill-inqas l-informazzjoni minima stabbilita fl-Anness VI, kif imsemmi fil-punt (d) tal- Artikolu 6(1) u fil-punt (d) tal-Artikolu 6(2); (c) il-Korp Kompetenti ma jkollux evidenza li l-verifika u l-validazzjoni ma jkunux saru skont l-Artikoli 25, 26 u 27; (d) il-Korp Kompetenti ma jkollu l-ebda evidenza ta’ nuqqas ta’ konformità mill-organizzazzjoni ma’ rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent; (e) ma jkunx hemm ilmenti relevanti minn partijiet interessati jew li l-ilmenti jkunu gew solvuti b’mod sodisfacenti; (f) il-Korp Kompetenti jkun sodisfatt abbażi ta’ evidenza rċevuta li l-organizzazzjoni tissodisfa r-rekiżiti kollha ta’ dan ir-Regolament; u (g) il-Korp Kompetenti jkun irċieva miżata ta’ reġistrazzjoni, jekk applikabbli. 2. Il-Korpi Kompetenti għandhom jinfurmaw lill-organizzazzjoni li din tkun ġiet irreġistrata. Artikolu 15 Sospensjoni jew tneħħija ta’ organizzazzjonijiet mir-reġistru 1. Fejn Korp Kompetenti jemmen li organizzazzjoni reġistrata ma tikkonformax ma’ dan ir-Regolament, huwa għandu jagħti lill-organizzazzjoni l-opportunità li tressaq il-fehmiet tagħha f’dan ir-rigward. Jekk l-organizzazzjoni tonqos milli tipprovdi risposta sodisfaċenti, għandha titneħħa jew tiġi sospiża mir-reġistru. 2. Fejn Korp Kompetenti jirċievi rapport ta’ sorveljanza bil-miktub minn Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Korp li joħroġ il-liċenzji, li jagħti evidenza li l-attivitajiet tal-verifikatur ambjentali ma jkunux twettqu b’mod adegwat biżżejjed sabiex jiġi żgurat li r-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament jiġu sodisfatti mill-organizzazzjoni rreġistrata, ir-reġistrazzjoni għandha tiġi sospiża. 3. Organizzazzjoni reġistrata għandha tiġi sospiża jew imħassra mir-reġistru, kif xieraq, jekk tonqos milli tippreżenta lill-Korp Kompetenti kwalunkwe minn dawn li ġejjin, fi żmien xahrejn minn meta tintalab tagħmel dan: (a) id-dikjarazzjoni vvalidata, dikjarazzjoni ambjentali aġġornata jew id-dikjarazzjoni ffirmata msemmija fl-Artikolu 25(9); (b) formola, li tinkludi mill-inqas l-informazzjoni minima stipulata fl-Anness VI mill-organizzazzjoni, jekk applikabbli. 4. Jekk Korp Kompetenti jiġi informat permezz ta’ rapport bil-miktub mill-awtorità kompetenti tal-infurzar bi ksur mill-organizzazzjoni ta’ kwalunkwe rekwiżit ġuridiku applikabbli relatat mal-ambjent, huwa għandu jissospendi jew iħassar ir-referenza għal dik l-organizzazzjoni mir-reġistru kif xieraq. 5. Fil-każ li Korp Kompetenti jiddeċiedi li jissospendi jew iħassar reġistrazzjoni, huwa għandu jqis mill-inqas dan li ġej: (a) l-effett ambjentali tan-nuqqas ta’ konformità mill-organizzazzjoni mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament; (b) il-prevedibbiltà tan-nuqqas ta’ konformità mill-organizzazzjoni mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament jew iċ-ċirkostanzi li jwasslu għalih; (c) każijiet preċedenti ta’ nuqqas ta’ konformità mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament mill-organizzazzjoni; u (d) iċ-ċirkostanzi speċifiċi tal-organizzazzjoni. 6. Sabiex jingħata l-evidenza meħtieġa għat-teħid tad-deċiżjoni tiegħu dwar is-sospensjoni jew it-tħassir ta’ organizzazzjonijiet mir-reġistru, il-Korp Kompetenti għandu jikkonsulta lill-partijiet ikkonċernati, inkluża l-organizzazzjoni. 7. Jekk il-Korp Kompetenti jkun irċieva evidenza, f’forma oħra għajr permezz ta’ rapport ta’ sorveljanza bil-miktub tal-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Korp li joħroġ il-liċenzji, li l-attivitajiet tal-verifikatur ambjentali ma twettqux tajjeb biżżejjed biex jiġi żgurat li r-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament jintlaħqu mill-organizzazzjoni, huwa għandu jikkonsulta lill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Korp li joħroġ il-liċenzji li jkun qed jissorvelja lill-verifikatur ambjentali. 8. Il-Korp Kompetenti għandu jagħti r-raġunijiet tiegħu għal kwalunkwe miżura li tittieħed. 9. Il-Korp Kompetenti għandu jagħti informazzjoni xierqa lill-organizzazzjoni dwar il-konsultazzjonijiet mal-partijiet ikkonċernati. 10. Is-sospensjoni ta’ organizzazzjoni mir-reġistru għandha titreġġa’ lura jekk il-Korp Kompetenti jkun irċieva informazzjoni sodisfaċenti li l-organizzazzjoni hija f’konformità mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament. Artikolu 16 Forum ta’ Korpi Kompetenti 1. Forum ta’ Korpi Kompetenti mill-Istati Membri kollha, minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ "il-Forum tal-Korpi Kompetenti" għandu jiġi stabbilit mill-Korpi Kompetenti u jiltaqa’ mill-inqas darba fis-sena fil-preżenza ta’ rappreżentant tal-Kummissjoni. Il-Forum tal-Korpi Kompetenti għandu jadotta r-regoli ta’ proċedura tiegħu. 2. Il-Korpi Kompetenti ta’ kull Stat Membru għandhom jieħdu sehem fil-Forum tal-Korpi Kompetenti. Meta fi Stat Membru wieħed ikun hemm stabbiliti diversi Korpi Kompetenti, għandhom jittieħdu miżuri xierqa sabiex jiġi żgurat li kollha kemm huma jiġu informati dwar l-attivitajiet tal-Forum tal-Korpi Kompetenti. 3. Il-Forum tal-Korpi Kompetenti għandu jiżviluppa gwida sabiex jiżgura l-konsistenza tal-proċeduri relatati mar-reġistrazzjoni tal-organizzazzjonijiet skont dan ir-Regolament, inklużi t-tiġdid tar-reġistrazzjoni u s-sospensjoni u t-tħassir tal-organizzazzjonijiet mir-reġistru kemm fil-Komunità kif ukoll barra minnha. Il-Forum tal-Korpi Kompetenti għandu jibgħat lill-Kummissjoni d-dokumenti ta’ gwida u dokumenti relatati mal-evalwazzjoni bejn il-pari. 4. Id-dokumenti ta’ gwida li jirriferu għal proċeduri ta’ armonizzazzjoni u li huma approvati mill-Forum tal-Korpi Kompetenti għandhom jiġu proposti mill-Kummissjoni biex ikunu adottati skont il-proċedura regolatorja bi skrutinju msemmija fl-Artikolu 49(3). Dawk id-dokumenti għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku. Artikolu 17 Evalwazzjoni bejn il-pari ta’ Korpi Kompetenti 1. Il-Forum tal-Korpi Kompetenti għandu jorganizza evalwazzjoni bejn il-pari biex jivvaluta l-konformità tas-sistema ta’ reġistrazzjoni ta’ kull Korp Kompetenti ma’ dan ir-Regolament u biex jiġi żviluppat approċċ armonizzat lejn l-applikazzjoni tar-regoli relatati mar-reġistrazzjoni. 2. L-evalwazzjoni bejn il-pari għandha ssir fuq bażi regolari, tal-anqas kull erba’ snin, u għandha tinkludi valutazzjoni tar-regoli u l-proċeduri mniżżlin fl-Artikoli 12, 13 u 15. Il-Korpi Kompetenti kollha għandhom jieħdu sehem fl-evalwazzjoni bejn il-pari. 3. Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi proċeduri għat-twettiq tal-evalwazzjoni bejn il-pari, inklużi proċeduri xierqa għal appelli kontra deċiżjonijiet meħuda b’riżultat tal-evalwazzjoni bejn il-pari. Dawk il-miżuri, imfassla biex jemendaw elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament, billi jissupplimentawh, għandhom jiġu adottati skont il-proċedura regolatorja bi skrutinju msemmija fl-Artikolu 49(3). 4. Il-proċeduri li qed jirriferi għalihom il-paragrafu 3 għandhom jiġu stabbiliti qabel isseħħ l-ewwel evalwazzjoni tal-pari. 5. Il-Forum tal-Korpi Kompetenti, għandu jibgħat regolarment lill-Kummissjoni u lill-Kumitat stabbilit skont l-Artikolu 49(1) rapport dwar l-evalwazzjoni bejn il-pari. Dak ir-rapport għandu jitqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku wara li jkun ġie approvat mill-Forum tal-Korpi Kompetenti u mill-Kumitat imsemmi fl-ewwel subparagrafu. KAPITOLU V VERIFIKATURI AMBJENTALI Artikolu 18 Kompiti tal-Verifikaturi ambjentali 1. Il-verifikaturi ambjentali għandhom jivvalutaw jekk ir-reviżjoni ambjentali, il-politika ambjentali, is-sistema ta’ ġestjoni u l-proċeduri ta’ verifika tal-organizzazzjoni u l-implimentazzjoni tagħhom jikkonformawx mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament. 2. Il-verifikaturi ambjentali għandhom jivverifikaw dan li ġej: (a) il-konformità tal-organizzazzjoni mar-rekwiżiti kollha ta’ dan ir-Regolament fir-rigward tar-reviżjoni ambjentali inizjali, is-sistema ta’ ġestjoni ambjentali, il-verifika ambjentali u r-riżultati tagħha u d-dikjarazzjoni ambjentali jew l-aġġornamenti tagħha; (b) il-konformità tal-organizzazzjoni mar-rekwiżiti ġuridiċi Komunitarji, nazzjonali, reġjonali u lokali applikabbli relatati mal-ambjent; (c) it-titjib kontinwu tal-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni; u (d) l-affidabbiltà, il-kredibbiltà u l-korrettezza tad-data u l-informazzjoni fid-dokumenti li ġejjin: (i) id-dikjarazzjoni ambjentali; (ii) id-dikjarazzjoni ambjentali aġġornata; (iii) (iii) kwalunkwe informazzjoni ambjentali li għandha tiġi vvalidata. 3. Il-verifikaturi ambjentali għandhom, b’mod partikolari, jivverifikaw il-validità teknika tar-reviżjoni ambjentali inizjali jew il-verifika jew proċeduri oħra mwettqa mill-organizzazzjoni, mingħajr ma jiddupplikaw bla ħtieġa dawk il-proċeduri. 4. Il-verifikaturi ambjentali għandhom jivverifikaw jekk ir-riżultati tal-verifika interna humiex affidabbli. Fejn ikun xieraq, huma għandhom jużaw kontrolli fuq il-post għal dak l-għan. 5. Fil-ħin tal-verifika għat-tħejjija tar-reġistrazzjoni ta’ organizzazzjoni, il-verifikatur ambjentali għandu jivverifika li mill-inqas ikunu sodisfatti r-rekwiżiti li ġejjin minn dik l-organizzazzjoni: (a) tkun fis-seħħ sistema ta’ ġestjoni ambjentali kompletament operattiva skont l-Anness II; (b) ikun fis-seħħ u jkun inbeda programm ta’ verifika kompletament ippjanat skont l-Anness III sabiex mill-inqas ikunu ġew koperti l-aktar impatti ambjentali sinifikattivi; (c) tkun tlestiet ir-reviżjoni tal-ġestjoni msemmija fil-Parti A tal-Anness II; u (d) tkun tħejjiet dikjarazzjoni ambjentali skont l-Anness IV u jkunu tqiesu d-dokumenti ta’ referenza settorjali, fejn dawn ikunu disponibbli. 6. Għall-finijiet tal-verifika għat-tiġdid tar-reġistrazzjoni msemmija fl-Artikolu 6(1), il-verifikatur ambjentali għandu jivverifika li l-organizzazzjoni tissodisfa r-rekwiżiti li ġejjin: (a) l-organizzazzjoni jkollha sistema ta’ ġestjoni ambjentali kompletament operattiva skont l-Anness II; (b) l-organizzazzjoni jkollha programm ta’ verifika ppjanat kompletament operattiv, b’mill-inqas ċiklu ta’ verifika wieħed mitmum skont l-Anness III; (c) l-organizzazzjoni tkun lestiet reviżjoni waħda tal-ġestjoni; u (d) l-organizzazzjoni tkun ħejjiet dikjarazzjoni ambjentali skont l-Anness IV u tkun qieset id-dokumenti ta’ referenza settorjali, fejn dawn ikunu disponibbli. 7. Għall-finijiet tal-verifika għat-tiġdid tar-reġistrazzjoni msemmija fl-Artikolu 6(2), il-verifikatur ambjentali għandu jivverifika li l-organizzazzjoni tissodisfa mill-inqas ir-rekwiżiti li ġejjin: (a) l-organizzazzjoni tkun wettqet verifika interna tal-prestazzjoni ambjentali u tal-konformità mar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli, relatati mal-ambjent, skont l-Anness III; (b) l-organizzazzjoni turi konformità kontinwa mar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli, relatati mal-ambjent u titjib kontinwu tal-prestazzjoni ambjentali tagħha; u (c) l-organizzazzjoni tkun ħejjiet dikjarazzjoni ambjentali aġġornata skont l-Anness IV u tkun qieset id-dokumenti ta’ referenza settorali, fejn dawn ikunu disponibbli. Artikolu 19 Frekwenza tal-verifika 1. F’konsultazzjoni mal-organizzazzjoni, il-verifikatur ambjentali għandu jfassal programm li jiżgura li l-elementi kollha meħtieġa għar-reġistrazzjoni u t-tiġdid tar-reġistrazzjoni msemmijin fl-Artikoli 4, 5 u 6 jkunu vverifikati. 2. Il-verifikatur ambjentali għandu, f’intervalli ta’ mhux aktar minn 12-il xahar, jivvalida kwalunkwe informazzjoni aġġornata fid-dikjarazzjoni ambjentali jew l-aġġornamenti tagħha. Fejn ikun rilevanti, għandha tapplika d-deroga prevista fl-Artikolu 7. Artikolu 20 Rekwiżiti għall-verifikaturi ambjentali 1. Sabiex tinkiseb akkreditazzjoni jew liċenzja skont dan ir-Regolament, verifikatur ambjentali kandidat għandu jintroduċi talba mal-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar li minnu jfittex l-akkreditazzjoni jew il-liċenzja. Dik it-talba għandha tispeċifika l-ambitu tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja mitluba permezz ta’ referenza għall-klassifika ta’ attivitajiet ekonomiċi kif definiti fir-Regolament (KE) Nru 1893/2006 [11]. 2. Il-verifikatur ambjentali għandu jagħti lill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar evidenza xierqa tal-kompetenza tiegħu, inkluż tal-għarfien, l-esperjenza rilevanti u l-kapaċitajiet tekniċi rilevanti għall-ambitu tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja mitluba fl-oqsma li ġejjin: (a) dan ir-Regolament; (b) il-funzjonament ġenerali tas-sistemi ta’ ġestjoni ambjentali; (c) id-dokumenti rilevanti ta’ referenza settorjali maħruġin mill-Kummissjoni, skont l-Artikolu 46, għall-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament; (d) ir-rekwiżiti leġislattivi, regolatorji u amministrattivi rilevanti għall-attività soġġetta għall-verifika u l-validazzjoni; (e) l-aspetti u l-impatti ambjentali, inkluża d-dimensjoni ambjentali tal-iżvilupp sostenibbli; (f) l-aspetti tekniċi, rilevanti għall-kwistjonijiet ambjentali, tal-attività soġġetta għall-verifika u l-validazzjoni; (g) il-funzjonament ġenerali tal-attività soġġetta għall-verifika u l-validazzjoni sabiex tiġi vvalutata l-adegwatezza tas-sistema ta’ ġestjoni, fir-rigward tal-interazzjoni tal-organizzazzjoni u l-prodotti, is-servizzi u l-operazzjonijiet tagħha mal-ambjent, inklużi mill-inqas dawn li ġejjin: (i) it-teknoloġiji użati mill-organizzazzjoni; (ii) it-terminoloġija u l-għodod użati fl-attivitajiet; (iii) l-attivitajiet operattivi u l-karatteristiċi tal-interazzjoni tagħhom mal-ambjent; (iv) il-metodoloġiji għall-evalwazzjoni ta’ aspetti ambjentali sinifikattivi; (v) il-kontroll tat-tniġġis u t-teknoloġiji ta’ mitigazzjoni; (h) ir-rekwiżiti u l-metodoloġija tal-verifika ambjentali inkluża l-kapaċità li jitwettqu verifiki effettivi tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali, l-identifikazzjoni ta’ sejbiet u konklużjonijiet xierqa tal-verifika, u t-tħejjija u l-preżentazzjoni tar-rapporti ta’ verifika, fil-forom orali u bil-miktub, biex jiġi pprovdut rekord ċar tal-verifika; (i) il-verifika tal-informazzjoni, id-dikjarazzjoni ambjentali u d-dikjarazzjoni ambjentali aġġornata fir-rigward tal-ġestjoni tad-data, il-ħżin u l-manipulazzjoni tad-data, il-preżentazzjoni tad-data fil-format miktub u dak grafiku għall-apprezzament ta’ żbalji potenzjali fid-data, l-użu ta’ suppożizzjonijiet u estimi; (j) id-dimensjoni ambjentali tal-prodotti u s-servizzi, inklużi l-aspetti ambjentali u l-prestazzjoni ambjentali matul l-użu u wara l-użu, u l-integrità tad-data pprovduta għat-teħid ta’ deċiżjonijiet ambjentali. 3. Il-verifikatur ambjentali għandu jkollu juri żvilupp professjonali kontinwu fl-oqsma ta’ kompetenza mniżżlin fil-paragrafu 2 u jżomm tali żvilupp għall-valutazzjoni mill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar. 4. Il-verifikatur ambjentali għandu jkun terza persuna esterna, indipendenti, b’mod partikolari mill-awditur jew il-konsulent tal-organizzazzjoni, imparzjali u oġġettiv fit-twettiq tal-attivitajiet tiegħu. 5. Il-verifikatur ambjentali għandu jiżgura li jkun ħieles minn kwalunkwe pressjoni kummerċjali, finanzjarja jew oħra, li tista’ tinfluwenza l-ġudizzju tiegħu, jew tipperikola l-fiduċja fl-indipendenza tal-ġudizzju u l-integrità fir-rigward tal-attivitajiet ta’ verifika. Il-verifikatur ambjentali għandu jiżgura konformità ma’ kwalunkwe regola applikabbli f’dan ir-rigward. 6. Il-verifikatur ambjentali għandu jkollu metodi u proċeduri dokumentati, inklużi mekkaniżmi ta’ kontroll tal-kwalità u dispożizzjonijiet ta’ kunfidenzjalità, biex ikun konformi mar-rekwiżiti tal-verifika u tal-validazzjoni ta’ dan ir-Regolament. 7. Fil-każ li organizzazzjoni taġixxi bħala verifikatur ambjentali, hija għandha żżomm tabella informattiva tal-organizzazzjoni li turi l-istrutturi u r-responsabbiltajiet fl-organizzazzjoni u dikjarazzjoni tal-istatus ġuridiku, il-pussess u s-sorsi ta’ finanzjament. Dik it-tabella informattiva tal-organizzazzjoni għandha tiġi pprovduta meta tintalab. 8. Il-konformità ma’ dawn ir-rekwiżiti għandha tiġi żgurata permezz tal-evalwazzjoni li ssir qabel l-akkreditazzjoni jew il-liċenzjar u permezz tas-sorveljanza tal-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar. Artikolu 21 Rekwiżiti addizzjonali għall-verifikaturi ambjentali li huma persuni fiżiċi u li jwettqu attivitajiet ta’ verifika u ta’ validazzjoni individwalment Persuni fiżiċi li jaġixxu bħala verifikaturi ambjentali u li jwettqu verifiki u validazzjoni individwalment, minbarra li jikkonformaw mar-rekwiżiti mniżżlin fl-Artikolu 20 għandu jkollhom: (a) il-kompetenza kollha meħtieġa sabiex iwettqu l-attivitajiet ta’ verifika u ta’ validazzjoni fl-oqsma liċenzjati tagħhom; (b) ambitu limitat tal-liċenzja li jiddependi fuq il-kompetenza personali tagħhom. Artikolu 22 Rekwiżiti addizzjonali għal verifikaturi ambjentali attivi f’pajjiżi terzi 1. Fejn verifikatur ambjentali jkun bi ħsiebu jwettaq attivitajiet ta’ verifika u ta’ validazzjoni f’pajjiżi terzi, huwa għandu jikseb akkreditazzjoni jew liċenzjagħal pajjiżi terzi speċifiċi. 2. Sabiex jikseb akkreditazzjoni jew liċenzja għal pajjiż terz, il-verifikatur ambjentali għandu, minbarra r-rekwiżiti mniżżlin fl-Artikoli 20 u 21, jissodisfa r-rekwiżiti li ġejjin: (a) l-għarfien u l-intendiment tar-rekwiżiti leġislattivi, regolatorji u amministrattivi relatati mal-ambjent fil-pajjiż terz li għalih qed tintalab l-akkreditazzjoni jew liċenzja; (b) l-għarfien u l-intendiment tal-lingwa uffiċjali tal-pajjiż terz li għalih qed tintalab l-akkreditazzjoni jew liċenzja. 3. Ir-rekwiżiti mniżżlin fil-paragrafu 2 għandhom jitqiesu bħala milħuqa fejn il-verifikatur ambjentali juri l-eżistenza ta’ relazzjoni kuntrattwali bejnu u bejn persuna jew organizzazzjoni kkwalifikata li tissodisfa dawk ir-rekwiżiti. Dik il-persuna jew organizzazzjoni għandha tkun indipendenti mill-organizzazzjoni li tkun ser tiġi vverifikata. Artikolu 23 Sorveljanza tal-verifikaturi ambjentali 1. Is-sorveljanza tal-attivitajiet ta’ verifika u ta’ validazzjoni mwettqa mill-verifikaturi ambjentali fi: (a) l-Istat Membru li fih huma akkreditati jew liċenzjati, għandha ssir mill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar li jkun ħareġ l-akkreditazzjoni jew il-liċenzja; (b) pajjiżi terzi, għandha ssir mill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar li jkun ħareġ l-akkreditazzjoni jew il-liċenzja lill-verifikatur ambjentali għal dawk l-attivitajiet; (c) Stat Membru ieħor li ma jkunx dak fejn tkun inħarġet l-akkreditazzjoni jew il-liċenzja, għandha ssir mill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar ta’ dan l-Istat Membru fejn issir il-verifika. 2. Mill-inqas erba’ ġimgħat qabel kull verifika fi Stat Membru, il-verifikatur ambjentali għandu jinnotifika d-dettalji tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja tiegħu u l-ħin u l-post tal-verifika lill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar responsabbli għas-sorveljanza tal-verifikatur ambjentali kkonċernat. 3. Il-verifikatur ambjentali għandu jinforma minnufih lill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar bi kwalunkwe bidla li taffettwa l-akkreditazzjoni jew il-liċenzji jew l-ambitu tagħhom. 4. Għandha ssir dispożizzjoni mill-Korp ta’ Akkreditazzjonijew Liċenzjar, f’intervalli regolari li ma jaqbżux 24 xahar, biex jiżgura li l-verifikatur ambjentali jkompli jikkonforma mar-rekwiżiti tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja u jissorvelja l-kwalità tal-attivitajiet ta’ verifika u ta’ validazzjoni mwettqa. 5. Is-sorveljanza tista’ tikkonsisti minn verifika fl-uffiċċju, sorveljanza fuq il-post tal-organizzazzjonijiet, kwestjonarji, reviżjoni tad-dikjarazzjonijiet ambjentali jew tal-aġġornamenti tagħhom ivvalidati mill-verifikaturi ambjentali u reviżjoni tar-rapport ta’ verifika. Is-sorveljanza għandha tkun proporzjonata għall-attività mwettqa mill-verifikatur ambjentali. 6. L-organizzazzjonijiet għandhom jippermettu lill-Korpi ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar jissorveljaw il-verifikatur ambjentali matul il-proċess tal-verifika u l-validazzjoni. 7. Kwalunkwe deċiżjoni meħuda mill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar biex tintemm jew tiġi sospiża l-akkreditazzjoni jew il-liċenzja jew biex jiġi ristrett l-ambitu tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja, għandha tittieħed biss wara li l-verifikatur ambjentali jkun ingħata l-possibbiltà li jiġi mismugħ. 8. Jekk il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar, li jkun qiegħed jissorvelja, jkun tal-fehma li l-kwalità tax-xogħol ta’ verifikatur ambjentali ma tilħaqx ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament, huwa għandu jibgħat rapport ta’ sorveljanza bil-miktub lill-verifikatur ambjentali kkonċernat u lill-Korp Kompetenti fejn l-organizzazzjoni kkonċernata tkun bi ħsiebha tapplika għal reġistrazzjoni jewfejn l-organizzazzjoni kkonċernata ġiet reġistrata. Fil-każ ta’ kwalunkwe tilwim ieħor, ir-rapport ta’ sorveljanza għandu jintbagħat lill-Forum tal-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar msemmija fl-Artikolu 30. Artikolu 24 Rekwiżiti addizzjonali għas-sorveljanza ta’ verifikaturi ambjentali attivi fi Stat Membru ieħor minbarra dak fejn tkun inħarġet l-akkreditazzjoni jew il-liċenzja 1. Mill-inqas erba’ ġimgħat qabel ma’ verifikatur ambjentali, akkreditat jew liċenzjati fi Stat Membru, iwettaq attivitajiet ta’ verifika u ta’ validazzjoni fi Stat Membru ieħor, huwa għandu jipprovdi lill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar tal-Istat Membru tal-aħħar l-informazzjoni li ġejja: (a) id-dettalji tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja tiegħu, il-kompetenzi tiegħu, b’mod partikolari l-għarfien tar-rekwiżiti ġuridiċi relatati mal-ambjent u mal-lingwa uffiċjali tal-Istat Membru l-ieħor, u l-kompożizzjoni tal-korp, jekk ikun xieraq; (b) il-ħin u l-post tal-verifika u l-validazzjoni; (c) l-indirizz u d-dettalji ta’ kuntatt tal-organizzazzjoni. Din in-notifika għandha tingħata qabel kull attività ta’ verifika u ta’ validazzjoni. 2. Il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar jista’ jitlob kjarifika dwar l-għarfien tal-verifikatur rigward ir-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent. 3. Il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar jista’ jirrikjedi kondizzjonijiet oħra minbarra dawk imsemmijin fil-paragrafu 1 fil-każ biss li dawn il-kondizzjonijiet l-oħra ma jippreġudikawx id-dritt tal-verifikatur ambjentali li jipprovdi servizzi fi Stat Membru ieħor għajr f’dak fejn ingħatat l-akkreditazzjoni jew il-liċenzja. 4. Il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar m’għandux juża l-proċedura msemmija fil-paragrafu 1 sabiex idewwem il-wasla tal-verifikatur ambjentali. Meta l-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar ma jkunx jista’ jissodisfa l-kompiti tiegħu skont il-paragrafi 2 u 3 qabel ma jasal iż-żmien tal-verifika u l-validazzjoni kif innotifikat mill-verifikatur skont il-punt (b) tal-paragrafu 1, huwa għandu jibgħat ġustifikazzjoni raġunata lill-verifikatur. 5. M’għandha tiġi imposta l-ebda miżata diskriminatorja għan-notifika u s-sorveljanza mill-Korpi ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar. 6. Fejn il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar li jkun qiegħed jissorvelja jkun tal-fehma li l-kwalità tax-xogħol tal-verifikatur ambjentali ma tilħaqx ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament, huwa għandu jibgħat rapport ta’ sorveljanza bil-miktub lill-verifikatur ambjentali kkonċernat, lill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar li ħareġ l-akkreditazzjoni jew liċenzjar, u lill-Korp Kompetenti fejn l-organizzazzjoni kkonċernata tkun bi ħsiebha tapplika għal reġistrazzjoni jew fejn l-organizzazzjoni kkonċernata tkun reġistrata. Fil-każ ta’ kwalunkwe tilwim ieħor, ir-rapport ta’ sorveljanza għandu jintbagħat lill-Forum tal-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar imsemmija fl-Artikolu 30. Artikolu 25 Kondizzjonijiet għat-twettiq ta’ verifika u validazzjoni 1. Il-verifikatur ambjentali għandu jopera fl-ambitu tal-akkredizzjoni jew tal-liċenzja tiegħu, u fuq il-bażi ta’ ftehim bil-miktub mal-organizzazzjoni. Dak il-ftehim għandu: (a) jispeċifika l-ambitu tal-attività; (b) jispeċifika l-kondizzjonijiet immirati li jgħinu lill-verifikatur ambjentali jopera b’mod indipendenti u professjonali; u (c) jimpenja l-organizzazzjoni biex tagħti l-kooperazzjoni meħtieġa. 2. Il-verifikatur ambjentali għandu jiżgura li l-komponenti tal-organizzazzjoni jiġu definiti b’mod mhux ambigwu u jikkorrespondu mat-tqassim reali tal-attivitajiet. Id-dikjarazzjoni ambjentali għandha tispeċifika b’mod ċar il-partijiet differenti tal-organizzazzjoni li huma soġġetti għal verifika jew validazzjoni. 3. Il-verifikatur ambjentali għandu jwettaq valutazzjoni tal-elementi mniżżlin fl-Artikolu 18. 4. Bħala parti mill-attivitajiet ta’ verifika u ta’ validazzjoni, il-verifikatur ambjentali għandu jeżamina d-dokumentazzjoni, iżur l-organizzazzjoni, iwettaq kontrolli fuq il-post u jmexxi intervisti mal-persunal. 5. Qabel ma ssir iż-żjara mill-verifikatur ambjentali, l-organizzazzjoni għandha tipprovdilu informazzjoni bażika dwar l-organizzazzjoni u l-attivitajiet tagħha, il-politika u l-programm ambjentali, deskrizzjoni tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali fis-seħħ fl-organizzazzjoni, dettalji dwar ir-reviżjoni ambjentali jew il-verifika li twettqet, ir-rapport dwar dik ir-reviżjoni jew verifika, u dwar kwalunkwe azzjoni korrettiva li tkun ittieħdet wara, u l-abbozz tad-dikjarazzjoni ambjentali jew l-aġġornamenti tagħha. 6. Il-verifikatur ambjentali għandu jħejji rapport bil-miktub għall-organizzazzjoni, dwar l-eżitu tal-verifika, li għandu jispeċifika: (a) il-kwistjonijiet kollha rilevanti għall-attività mwettqa mill-verifikatur ambjentali; (b) deskrizzjoni ta’ konformità mar-rekwiżiti kollha ta’ dan ir-Regolament inklużi evidenza ta’ appoġġ, sejbiet u konklużjonijiet; (c) it-tqabbil tal-kisbiet u l-miri mad-dikjarazzjonijiet ambjentali preċedenti u l-valutazzjoni tal-prestazzjoni ambjentali u l-valutazzjoni tat-titjib kontinwu fil-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni; (d) jekk applikabbli, id-difetti tekniċi fir-reviżjoni ambjentali, il-metodu tal-verifika, is-sistema ta’ ġestjoni ambjentali, jew kwalunkwe proċess rilevanti ieħor. 7. F’każijiet ta’ nuqqas ta’ konformità mad-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament, ir-rapport għandu jispeċifika wkoll: (a) is-sejbiet u l-konklużjonijiet dwar in-nuqqas ta’ konformità mill-organizzazzjoni u l-evidenza li fuqha huma bbażati dawk is-sejbiet u l-konklużjonijiet; (b) il-punti ta’ nuqqas ta’ qbil mal-abbozz tad-dikjarazzjoni ambjentali jew l-aġġornamenti tagħha, u d-dettalji tal-emendi jew iż-żidiet li għandhom isiru fid-dikjarazzjoni ambjentali jew l-aġġornamenti tagħha. 8. Wara l-verifika, il-verifikatur ambjentali għandu jivvalida d-dikjarazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni jew l-aġġornamenti tagħha u jikkonferma li din tissodisfa r-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament dment li l-eżitu tal-verifika u tal-validazzjoni jikkonferma li: (a) l-informazzjoni u d-data fid-dikjarazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni jew l-aġġornamenti tagħha jkunu affidabbli u korretti u jissodisfaw ir-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament; u (b) ma jkun hemm l-ebda evidenza li l-organizzazzjoni ma tissodisfax ir-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent. 9. Mal-validazzjoni, il-verifikatur ambjentali għandu joħroġ dikjarazzjoni ffirmata kif imsemmi fl-Anness VII fejn jiddikjara li l-verifika u l-validazzjoni jkunu twettqu skont dan ir-Regolament. 10. Il-verifikaturi ambjentali akkreditati jew liċenzjati fi Stat Membru wieħed jistgħu jwettqu attivitajiet ta’ verifika u ta’ validazzjoni fi kwalunkwe Stat Membru ieħor skont ir-rekwiżiti mniżżlin f’dan ir-Regolament. L-attività ta’ verifika jew ta’ validazzjoni għandha tkun soġġetta għal sorveljanza mill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar tal-Istat Membru fejn tkun ser titwettaq l-attività. Il-bidu tal-attività għandu jiġi nnotifikat lil dak il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar skont iż-żmien stipulat fl-Artikolu 24(1). Artikolu 26 Verifika u validazzjoni ta’ organizzazzjonijiet żgħar 1. Meta jwettaq attivitajiet ta’ verifika u ta’ validazzjoni, il-verifikatur ambjentali għandu jqis il-karatteristiċi speċifiċi ta’ organizzazzjonijiet żgħar, inklużi dawn li ġejjin: (a) strutturi ta’ ġerarkija sempliċi; (b) persunal multifunzjonali; (c) taħriġ fuq ix-xogħol; (d) il-kapaċità għal adattament rapidu għal tibdil; u (e) dokumentazzjoni limitata ta’ proċeduri. 2. Il-verifikatur ambjentali għandu jwettaq verifika jew validazzjoni b’mod li ma jimponix piżijiet mhux meħtieġa fuq organizzazzjonijiet żgħar. 3. Il-verifikatur ambjentali għandu jieħu kont ta’ evidenza oġġettiva li sistema tkun effettiva, inklużi l-eżistenza ta’ proċeduri fl-organizzazzjoni li jkunu proporzjonati mad-daqs u l-kumplessità tal-operazzjoni, in-natura tal-impatti ambjentali assoċjati u l-kompetenza tal-operaturi. Artikolu 27 Kondizzjonijiet għal verifika u validazzjoni f’pajjiżi terzi 1. Il-verifikaturi ambjentali akkreditati jew liċenzjati fi Stat Membru wieħed jistgħu jwettqu attivitajiet ta’ verifika u ta’ validazzjoni għal organizzazzjoni li tkun tinsab f’pajjiż terz skont ir-rekwiżiti mniżżlin f’dan ir-Regolament. 2. Mill-inqas sitt ġimgħat qabelverifika jew validazzjoni f’pajjiż terz, il-verifikatur ambjentali għandu jinnotifika d-dettalji ta’ akkreditazzjoni jew tal-liċenzja tiegħu u l-ħin u l-post tal-verifika jew validazzjoni lill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar tal-Istat Membru li fih l-organizzazzjoni kkonċernata tkun biħsiebha tapplika għal reġistrazzjoni jew fejn hija rreġistrata. 3. L-attivitajiet ta’ verifika jew ta’ validazzjoni għandhom ikunu soġġetti għal sorveljanza mill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar tal-Istat Membru li fih il-verifikatur ambjentali jkun akkreditat jew liċenzjat. Il-bidu tal-attività għandu jiġi nnotifikat lil dak il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar skont iż-żmien stipulat fil-paragrafu 2. KAPITOLU VI KORPI TA’ AKKREDITAZZJONI U LIĊENZJAR Artikolu 28 Operazzjoni ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar 1. Il-Korpi ta’ Akkreditazzjoni maħturin mill-Istati Membri skont l-Artikolu 4 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008, għandhom ikunu responsabbli għall-akkreditazzjoni ta’ verifikaturi ambjentali u s-sorveljanza tal-attivitajiet imwettqin minn verifikaturi ambjentali skont dan ir-Regolament. 2. L-Istati Membri jistgħu jaħtru Korp ta’ Liċenzjar, skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 765/2008, li jkun responsabbli għall-ħruġ ta’ liċenzji lill-verifikaturi ambjentali ta’ sorveljanza u għalihom. 3. L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu li ma jippermettux l-akkreditazzjoni jew il-liċenzjar ta’ persuni fiżiċi bħala verifikaturi ambjentali. 4. Il-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar għandhom jivvalutaw il-kompetenza tal-verifikaturi ambjentali fid-dawl tal-elementi mniżżlin fl-Artikoli 20, 21 u 22 rilevanti għall-ambitu tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja mitluba. 5. L-ambitu tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja tal-verifikaturi ambjentali għandu jiġi ddeterminat skont il-klassifika tal-attivitajiet ekonomiċi mniżżlin fir-Regolament (KE) Nru 1893/2006. Dan l-ambitu għandu jkun limitat mill-kompetenza tal-verifikatur ambjentali u, fejn xieraq, għandu jieħu kont tad-daqs u l-kumplessità tal-attività. 6. Il-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar għandhom jistabbilixxu proċeduri xierqa dwar l-akkreditazzjoni, iċ-ċħid tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja, is-sospensjoni u t-tħassir tal-akkreditazzjoni jew ta’ liċenzja tal-verifikaturi ambjentali u dwar is-sorveljanza tal-verifikaturi ambjentali. Dawk il-proċeduri għandhom jinkludu mekkaniżmi biex jitqiesu l-osservazzjonijiet minn partijiet ikkonċernati, inklużi l-Korpi Kompetenti u l-korpi rappreżentattivi ta’ organizzazzjonijiet, fir-rigward tal-applikanti u tal-verifikaturi ambjentali akkreditati jew liċenzjati. 7. Fil-każ ta’ ċħid ta’ akkreditazzjoni jew ta’ liċenzja, il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar għandu jinforma lill-verifikatur ambjentali bir-raġunijiet għad-deċiżjoni. 8. Il-Korpi ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar għandhom jistabbilixxu, jirrivedu u jaġġornaw lista ta’ verifikaturi ambjentali u l-ambitu tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja tagħhom fl-Istati Membri tagħhom u għandhom jikkomunikaw kull xahar, direttament jew permezz tal-awtoritajiet nazzjonali kif deċiż mill-Istat Membru kkonċerat, kwalunkwe bidliet f’din il-lista lill-Kummissjoni u lill-Korp Kompetenti tal-Istat Membru li fih ikun jinsab il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar. 9. Fil-qafas tar-regoli u l-proċeduri li jirrigwardaw il-monitoraġġ tal-attivitajiet kif stabbiliti fl-Artikolu 5(3) tar-Regolament (KE) Nru 765/2008, Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar għandhom ifasslu rapport ta’ superviżjoni fejn jiddeċiedu, wara konsultazzjoni mal-verifikatur ambjentali kkonċernat, waħda minn dawn li ġejjin: (a) li l-attivitajiet tal-verifikatur ambjentali ma twettqux b’mod adegwat biżżejjed biex jiġi żgurat li r-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament huma sodisfatti mill-organizzazzjoni; (b) li l-verifika u l-validazzjoni mill-verifikatur ambjentali twettqu bi ksur ta’ rekwiżit wieħed jew aktar ta’ dan ir-Regolament. Dan ir-rapport għandu jintbagħat lill-Korp Kompetenti fl-Istat Membru fejn l-organizzazzjoni tkun irreġistrata jew fejn hija tapplika għal reġistrazzjoni, u jekk applikabbli, lill-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar li jkun ħareġ l-akkreditazzjoni jew il-liċenzja. Artikolu 29 Sospensjoni u rtirar ta’ akkreditazzjoni jew liċenzja 1. Is-sospensjoni jew l-irtirar tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja għandha tirrekjedi l-konsultazzjoni tal-partijiet ikkonċernati, inkluż il-verifikatur ambjentali, sabiex il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar jingħata l-evidenza meħtieġa għat-teħid tad-deċiżjoni tiegħu. 2. Il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar għandu jinforma lill-verifikatur ambjentali bir-raġunijiet li għalihom ikunu ttieħdu l-miżuri u, jekk applikabbli, bil-proċess ta’ diskussjoni mal-awtorità kompetenti tal-infurzar. 3. L-akkreditazzjoni jew liċenzja għandha tiġi sospiża jew irtirata sakemm tinkiseb garanzija tal-konformità tal-verifikatur ambjentali ma’ dan ir-Regolament, kif xieraq, skont in-natura u l-ambitu tan-nuqqas jew tal-ksur tar-rekwiżiti ġuridiċi. 4. Is-sospensjoni tal-akkreditazzjoni jew liċenzja għandha titneħħa fejn il-Korp ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar ikun irċieva informazzjoni sodisfaċenti li l-verifikatur ambjentali jkun f’konformità ma’ dan ir-Regolament. Artikolu 30 Forum tal-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar 1. Forum kostitwit mill-Korpi ta’ Akkreditazzoni u Liċenzjar kollha mill-Istati Membri kollha, minn hawn ‘il quddiem imsejjaħ "il-Forum ta’ Korpi ta’ Akkreditazzjoni u ta’ Liċenzjar", għandu jitwaqqaf u jiltaqa’ mill-inqas darba f’sena fil-preżenza ta’ rappreżentant tal-Kummissjoni. 2. Il-kompitu tal-Forum tal-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar għandu jkun li jiżgura l-konsistenza ta’ proċeduri relatati ma’ dan li ġej: (a) l-akkreditazzjoni jew l-għoti tal-liċenza lill-verifikaturi ambjentali skont dan ir-Regolament, inkluż iċ-ċħid, is-sospensjoni u l-irtirar tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenza; (b) is-sorveljanza ta’ attivitajiet imwettqin minn verifikaturi ambjentali akkreditati jew liċenzati. 3. Il-Forum tal-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar għandu jiżviluppa gwida dwar il-kwistjonijiet fil-qasam tal-kompetenza tal-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar. 4. Il-Forum tal-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar għandu jadotta r-regoli ta’ proċedura tiegħu. 5. Id-dokumenti ta’ gwida msemmijin fil-paragrafu 3 u r-regoli ta’ proċedura msemmijin fil-paragrafu 4 għandhom jintbagħtu lill-Kummissjoni. 6. Id-dokumenti ta’ gwida li jirriferu għal proċeduri ta’ armonizzazzjoni u li huma approvati mill-Forum tal-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar għandhom jiġu proposti mill-Kummissjoni biex ikunu adottati skont il-proċedura regolatorja bi skrutinju msemmija fl-Artikolu 49(3). Dawn id-dokumenti għandhom ikunu disponibbli għall-pubbliku. Artikolu 31 Evalwazzjoni bejn il-pari ta’ Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar 1. L-evalwazzjoni bejn il-pari fir-rigward tal-akkreditazzjoni u l-liċenzjar ta’ verifikaturi ambjentali skont dan ir-Regolament, li għandha tiġi organizzata mill-Forum ta’ Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar, għandha titwettaq fuq bażi regolari, tal-anqas kull erba’ snin, u għandha tinkludi valutazzjoni tar-regoli u l-proċedurimniżżlin fl-Artikoli 28 u 29. Il-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar kollha għandhom jieħdu sehem fl-evalwazzjoni bejn il-pari. 2. Il-Forum tal-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar għandu jibgħat regolarment rapport tal-evalwazzjoni bejn il-pari lill-Kummissjoni u lill-Kumitat stabbilit skont l-Artikolu 49(1). Dak ir-rapport għandu jitqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku wara l-approvazzjoni tal-Forum tal-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar imsemmi fl-Artikolu 30(1) u l-Kumitat imsemmi fl-ewwel subparagrafu. KAPITOLU VII REGOLI APPLIKABBLI GĦALL-ISTATI MEMBRI Artikolu 32 Assistenza għal organizzazzjonijiet rigward il-konformità mar-rekwiżiti ġuridiċi relatati mal-ambjent 1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-organizzazzjonijiet ikollhom aċċess għall-informazzjoni u l-possibilitajiet ta’ assistenza rigward ir-rekwiżiti ġuridiċi relatati mal-ambjent f’dak l-Istat Membru. 2. L-assistenza għandha tinkludi dan li ġej: (a) informazzjoni dwar ir-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent; (b) identifikazzjoni tal-awtoritajiet kompetenti tal-infurzar għal rekwiżiti ġuridiċi uniċi relatati mal-ambjent li jkunu ġew identifikati bħala applikabbli; 3. L-Istati Membri jistgħu jikkonferixxu l-kompitu msemmi fil-paragrafi 1 u 2 lill-Korpi Kompetenti jew lil kwalunkwe korp ieħor li jkollu l-kompetenza meħtieġa u r-riżorsi xierqa biex iwettaq il-kompitu. 4. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet tal-infurzar iwieġbu għat-talbiet, għall-inqas minn organizzazzjonijiet żgħar dwar ir-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent li jaqgħu fil-kompetenza tagħhom, u jipprovdu informazzjoni lill-organizzazzjonijiet dwar il-mezzi li bihom tingħata evidenza dwar kif l-organizzazzjonijiet jissodisfaw r-rekwiżiti ġuridiċi rilevanti. 5. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet għall-infurzar kompetenti jikkomunikaw xi nuqqas min-naħa ta’ organizzazzjonijiet reġistrati li jikkonformaw ma’ rekwiżiti legali applikabbli relatati mal-ambjent lill-Korp Kompetenti li jkun irreġistra lill-organizzazzjoni. L-awtorità ta’ infurzar kompetenti għandha tinforma lil dak il-Korp Kompetenti mill-aktar fis u fi kwalunkwe każ fi żmien xahar minn meta tkun saret konxja min-nuqqas. Artikolu 33 Propozzjoni tal-EMAS 1. L-Istati Membri għandhom, flimkien mal-Korpi Kompetenti, mal-awtoritajiet tal-infurzar u ma’ partijiet interessati oħra rilevanti, jippromwovu l-iskema EMAS filwaqt li jqisu l-attivitajiet imsemmijin fl-Artikoli 34 sa 38. 2. Għal dak il-għan, l-Istati Membri jistgħu jistabbilixxu strateġija ta’ promozzjoni li għandha tkun riveduta fuq bażi regolari. Artikolu 34 Informazzjoni 1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri xierqa biex jipprovdu informazzjoni: (a) lill-pubbliku dwar l-objettivi u l-komponenti prinċipali tal-EMAS; (b) lill-organizzazzjonijiet dwar il-kontenut ta’ dan ir-Regolament. 2. L-Istati Membri għandhom, fejn xieraq, jużaw pubblikazzjonijiet professjonali, ġurnali lokali, kampanji ta’ promozzjoni jew kwalunkwe mezz funzjonali ieħor għall-promozzjoni tal-għarfien ġenerali dwar l-EMAS. L-Istati Membri jistgħu jikkooperaw, b’mod partikolari, ma’ assoċjazzjonijiet industrijali, organizzazzjonijiet tal-konsumatur, organizzazzjonijiet ambjentali, trade unions, istituzzjonijiet lokali u partijiet interessati rilevanti oħrajn. Artikolu 35 Attivitajiet ta’ promozzjoni 1. L-Istati Membri għandhom iwettqu attivitajiet ta’ promozzjoni għall-EMAS. Dawn l-attivitajiet jistgħu jinkludu: (a) il-promozzjoni tal-iskambju ta’ għarfien u tal-aqwa prassi dwar l-EMAS fost il-partijiet kollha kkonċernati; (b) l-iżvilupp ta’ għodod effettivi għall-promozzjoni tal-EMAS u l-kondiviżjoni tagħhom mal-organizzazzjonijiet; (c) l-għoti ta’ appoġġ tekniku lill-organizzazzjonijiet rigward id-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-attivitajiet ta’ kummerċjalizzazzjoni tagħhom relatati mal-EMAS; (d) l-inkoraġġiment ta’ sħubiji fost l-organizzazzjonijiet għall-promozzjoni tal-EMAS. 2. Il-logo tal-EMAS mingħajr numru ta’ reġistrazzjoni jista’ jintuża mill-Korpi Kompetenti, il-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar, awtoritajiet nazzjonali u partijiet interessati oħra għal finijiet ta’ kummerċjalizzazzjoni u promozzjoni relatati mal-EMAS. F’każijiet bħal dawn, l-użu tal-logo tal-EMAS stipulat fl-Anness V m’għandux jissuġġerixxi li l-utent ikun irreġistrat meta ma jkunx il-każ. Artikolu 36 Promozzjoni tal-parteċipazzjoni ta’ organizzazzjonijiet żgħar L-Istati Membri għandhom jieħdu miżuri adegwati biex jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni ta’ organizzazzjonijiet żgħar billi inter alia: (a) jiffaċilitaw l-aċċess għal informazzjoni u fondi ta’ appoġġ adattati speċjalment għalihom; (b) jiżguraw li jkun hemm miżati raġonevoli tar-reġistrazzjoni biex jinkoraġġixxu l-parteċipazzjoni tagħhom; (c) jippromwovu miżuri ta’ assistenza teknika. Artikolu 37 Approċċ ta’ cluster u ta’ pass-pass 1. L-Istati Membri għandhom jinkoraġġixxu lill-awtoritajiet lokali biex jipprovdu, f’parteċipazzjoni mal-assoċjazzjonijiet industrijali, il-kmamar tal-kummerċ u partijiet kkonċernati oħra, assistenza speċifika lil clusters ta’ organizzazzjonijiet biex jissodisfaw ir-rekwiżiti għar-reġistrazzjoni kif jissemma fl-Artikoli 4, 5 u 6. Kull organizzazzjoni mill-cluster għandha tiġi rreġistrata separatament. 2. L-Istati Membri għandhom jinkoraġixxu lill-organizzazzjonijiet biex jimplimentaw sistema ta’ ġestjoni ambjentali. B’mod partikolari huma għandhom jinkoraġġixxu approċċ ta’ pass-pass li jwassal għar-reġistrazzjoni fl-EMAS. 3. Is-sistemi stabbiliti skont il-paragrafi 1 u 2 għandhom joperaw bl-objettiv li jiġu evitati spejjeż mhux meħtieġa għall-parteċipanti, b’mod partikolari għall-organizzazzjonijiet iż-żgħar. Artikolu 38 L-EMAS u linji politiċi u strumenti oħra fil-Komunità 1. Mingħajr preġudizzju għal-leġiżlazzjoni Komunitarja, l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw kif ir-reġistrazzjoni fl-EMAS skont dan ir-Regolament tkun tista’: (a) titqies fl-iżvilupp ta’ leġislazzjoni ġdida; (b) tintuża bħala għodda fl-applikazzjoni u l-infurzar tal-leġislazzjoni; (c) titqies f’kuntratti tal-akkwist u x-xiri pubbliku. 2. Mingħajr preġudizzju għal-leġislazzjoni Komunitarja, notevolment il-leġislazzjoni dwar il-kompetizzjoni, it-tassazzjoni, u l-għajnuna mill-Istat, l-Istati Membri, fejn xieraq, għandhom jieħdu miżuri li jiffaċilitaw ir-reġistrazzjoni jew iż-żamma tar-reġistrazzjoni tal-organizzazzjonijiet fl-EMAS. Dawk il-miżuri jistgħu jinkludu, inter alia, dawn li ġejjin: (a) għajnuna regolatorja, sabiex organizzazzjoni reġistrata titqies bħala konformi ma’ ċerti rekwiżiti ġuridiċi relatati mal-ambjent li jkunu stabbiliti fi strumenti ġuridiċi oħra, identifikati mill-awtoritajiet kompetenti; (b) regolamentzzjoni aħjar, li permezz tagħha strumenti ġuridiċi oħra jiġu mmodifikati sabiex il-piżijiet fuq l-organizzazzjonijiet li jieħdu sehem fl-EMAS jitneħħew, jitnaqqsu jew jiġu ssimplifikati bil-ħsieb li jiġi inkoraġġit l-operat effiċjenti tas-swieq u jiżdied il-livell ta’ kompetittività. Artikolu 39 Miżati 1. L-Istati Membri jistgħu jimponu miżati filwaqt li jieħdu kont ta’ dan li ġej: (a) l-ispejjeż imġarrba f’konnessjoni mal-għoti ta’ informazzjoni u assistenza lill-organizzazzjonijiet mill-korpi maħturin jew stabbiliti għal dak il-għan mill-Istati Membri skont l-Artikolu 32; (b) l-ispejjeż imġarrba f’konnessjoni mal-akkreditazzjoni, il-liċenzjar u s-sorveljanza tal-verifikaturi ambjentali; (c) l-ispejjeż għal reġistrazzjoni, it-tiġdid ta’ reġistrazzjoni, is-sospensjoni u t-tħassir minn Korpi Kompetenti kif ukoll l-ispejjeż addizzjonali għall-amministrazzjoni ta’ dawk il-proċessi għal organizzazzjonijiet barra l-Komunità. Dawk il-miżati m’għandhomx jaqbżu ammont raġonevoli u għandhom ikunu proporzjonati mad-daqs tal-organizzazzjoni u mal-ħidma li għandha ssir. 2. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-organizzazzjonijiet ikunu infurmati dwar il-miżati kollha applikabbli. Artikolu 40 Nuqqas ta’ konformità 1. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri ġuridiċi jew amministrattivi xierqa fil-każ ta’ nuqqas ta’ konformità ma’ dan ir-Regolament. 2. L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu dispożizzjonijiet effettivi kontra l-użu tal-logo tal-EMAS li jmur kontra dan ir-Regolament. Jistgħu jintużaw id-dispożizzjonijiet li ġew stabbiliti skont id-Direttiva 2005/29/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 11 ta’ Mejju 2005 dwar prattiċi kummerċjali żleali fin-negozju mal-konsumatur fis-suq intern [12]. Artikolu 41 Informazzjoni u rappurtar lill-Kummissjoni 1. L-Istati Membri għandhom jinfurmaw lill-Kummissjoni dwar l-istruttura u l-proċeduri relatati mal-funzjonament tal-Korpi Kompetenti u l-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u Liċenzjar u għandhom jaġġornaw dik l-informazzjoni, fejn ikun xieraq. 2. Kull sentejn, l-Istati Membri għandhom jirrapportaw lill-Kummissjoni informazzjoni aġġornata dwar il-miżuri meħuda skont dan ir-Regolament. F’dawk ir-rapporti, l-Istati Membri għandhom jieħdu kont tal-aħħar rapport ippreżentat mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill skont l-Artikolu 47. KAPITOLU VIII REGOLI APPLIKABBLI GĦALL-KUMMISSJONI Artikolu 42 Informazzjoni 1. Il-Kummissjoni għandha tagħti informazzjoni: (a) lill-pubbliku dwar l-objettivi u l-komponenti prinċipali tal-EMAS; (b) lill-organizzazzjonijiet dwar il-kontenut ta’ dan ir-Regolament. 2. Il-Kummissjoni għandha żżomm u tqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku: (a) reġistru ta’ verifikaturi ambjentali u ta’ organizzazzjonijiet reġistrati; (b) bażi ta’ data ta’ dikjarazzjonijiet ambjentali f’format elettroniku; (c) ġabra ta’ data tal-aqwa prattika dwar l-EMAS, inklużi inter alia għodod effettivi għall-promozzjoni tal-EMAS u eżempji ta’ appoġġ tekniku għall-organizzazzjonijiet; (d) lista ta’ riżorsi Komunitarji għall-finanzjament tal-implimentazzjoni tal-EMAS u proġetti u attivitajiet relatati. Artikolu 43 Kollaborazzjoni u koordinazzjoni 1. Il-Kummissjoni għandha tippromwovi, kif jixraq, il-kollaborazzjoni bejn l-Istati Membri sabiex, b’mod partikolari, tikseb applikazzjoni uniformi u konsistenti fil-Komunità kollha tar-regoli relatati ma’ dan li ġej: (a) ir-reġistrazzjoni tal-organizzazzjonijiet; (b) il-verifikaturi ambjentali; (c) l-informazzjoni u l-assistenza msemmija fl-Artikolu 32. 2. Mingħajr preġudizzju għal-leġislazzjoni Komunitarja dwar il-kuntratti pubbliċi, il-Kummissjoni u istituzzjonijiet u korpi Komunitarji oħrajn għandhom, fejn ikun xieraq, jirriferu għall-EMAS jew għal sistemi oħrajn ta’ ġestjoni ambjentali rikonoxxuti skont l-Artikolu 45, jew l-ekwivalenti, bħala kondizzjonijiet kuntrattwali ta’ prestazzjoni għal kuntratti ta’ xogħol u servizzi. Artikolu 44 Integrazzjoni tal-EMAS f’linji politiċi u strumenti oħra fil-Komunità Il-Kummissjoni għandha tikkonsidra kif ir-reġistrazzjoni fl-EMAS skont dan ir-Regolament tista’: (1) titqies fl-iżvilupp ta’ leġislazzjoni ġdida u fir-reviżjoni ta’ leġislazzjoni eżistenti, b’mod partikolari fil-forma ta’ għajnuna regolatorja u regolamentazzjoni aħjar kif deskritt fl-Artikolu 38(2); (2) tintuża bħala għodda fil-kuntest tal-applikazzjoni u l-infurzar tal-leġislazzjoni. Artikolu 45 Relazzjoni ma’ sistemi oħra ta’ ġestjoni ambjentali 1. L-Istati Membri jistgħu jippreżentaw rapport bil-miktub lill-Kummissjoni għar-rikonoxximent ta’ sistemi eżistenti ta’ ġestjoni ambjentali, jew ta’ partijiet minnhom, li jkunu ċċertifikati skont proċeduri xierqa ta’ ċertifikazzjoni rikonoxxuti fil-livell nazzjonali jew reġjonali bħala konformi mar-rekwiżiti korrispondenti ta’ dan ir-Regolament. 2. L-Istati Membri għandhom jispeċifikaw fit-talba tagħhom il-partijiet rilevanti tas-sistemi ta’ ġestjoni ambjentali u r-rekwiżiti korrispondenti ta’ dan ir-Regolament. 3. L-Istati Membri għandhom jagħtu evidenza tal-ekwivalenza ma’ dan ir-Regolament tal-partijiet rilevanti kollha tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali kkonċernata. 4. Il-Kummissjoni għandha, wara li teżamina t-talba msemmija fil-paragrafu 1, u filwaqt li taġixxi skont il-proċedura ta’ konsultazzjoni msemmija fl-Artikolu 49(2), tirrikonoxxi l-partijiet rilevanti tas-sistemi ta’ ġestjoni ambjentali u tirrikonoxxi r-rekwiżiti ta’ akkreditazzjoni jew liċenzjar għall-korpi ta’ ċertifikazzjoni jekk tkun tal-fehma li Stat Membru jkun: (a) speċifika b’mod ċar biżżejjed fit-talba, il-partijiet rilevanti tas-sistemi ta’ ġestjoni ambjentali u r-rekwiżiti korrispondenti ta’ dan ir-Regolament; (b) ta biżżejjed evidenza tal-ekwivalenza ma’ dan ir-Regolament tal-partijiet rilevanti kollha tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali kkonċernata. 5. Il-Kummissjoni għandha tippubblika r-referenzitas-sistemi ta’ ġestjoni ambjentali rikonoxxuti, inklużi t-taqsimiet rilevanti tal-EMAS imsemmijin fl-Anness I li għalihom dawk ir-referenzi japplikaw, u r-rekwiżiti ta’ akkreditazzjoni jew liċenzja rikonoxxuti f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Artikolu 46 Żvilupp ta’ dokumenti ta’ referenza u gwidi 1. F’konsultazzjoni mal-Istati Membri u partijiet interessati oħrajn, il-Kummissjoni għandha tiżviluppa dokumenti ta’ referenza settorjali li għandhom jinkludu:. (a) l-aqwa prassi ta’ ġestjoni ambjentali; (b) indikaturi ta’ prestazzjoni ambjentali għal setturi speċifiċi; (c) fejn xieraq, punti ta’ riferiment ta’ eċċellenza u sistemi ta’ klassifikazzjoni li jidentifikaw il-livelli tal-prestazzjoni ambjentali. Il-Kummissjoni tista’ wkoll tiżviluppa dokumenti ta’ referenza għall-użu transsettorjali. 2. Il-Kummissjoni għandha tieħu kont ta’ dokumenti ta’ referenza eżistenti u indikaturi ta’ prestazzjoni ambjentali żviluppati skont linji politiċi u strumenti ambjentali oħra fl-istandards Komunitarji jew internazzjonali. 3. Sal-aħħar tal-2010, il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi pjan ta’ ħidma li jistipula lista indikattiva tas-setturi li se jitqiesu bħala prijoritajiet għall-adozzjoni tad-dokumenti ta’ riferenza settorjali u transsettorjali. Il-pjan ta’ ħidma għandu jkun pubblikament disponibbli u aġġornat regolarment. 4. B’kooperazzjoni mal-Forum tal-Korpi Kostitwiti, il-Kummissjoni għandha tiżviluppa gwida dwar ir-reġistrazzjoni ta’ organizzazzjonijiet barra l-Komunità. 5. Il-Kummissjoni għandha tippubblika gwida għall-utent li tistabbilixxi l-passi meħtieġa għall-parteċipazzjoni fl-EMAS. Din il-gwida għandha tkun disponibbli bil-lingwi uffiċjali kollha tal-istituzzjonijiet tal-Unjoni Ewropea u fuq l-Internet. 6. Id-dokumenti żviluppati bi qbil mal-paragrafi 1 u 4 għandhom jiġu sottomessi gġall-adozzjoni. Dawk il-miżuri, imfassla biex jemendaw elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament, billi jissupplimentawh, għandhom jiġu adottati skont il-proċedura regolatorja bi skrutinju msemmija fl-Artikolu 49(3). Artikolu 47 Rappurtar Kull ħames snin, il-Kummissjoni għandha tibgħat lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill rapport li jkun fih informazzjoni dwar l-azzjonijiiet u l-miżuri li ttieħdu skont dan il-Kapitolu u informazzjoni li l-Kummissjoni tirċievi mill-Istati Membri skont l-Artikolu 41. Ir-rapport għandu jinkludi valutazzjoni dwar l-impatt tal-iskema fuq l-ambjent u x-xejra f’dak li huwa numru ta’ parteċipanti. KAPITOLU IX DISPOŻIZZJONIJIET FINALI Artikolu 48 Emendar tal-Annessi 1. Il-Kummissjoni tista’ temenda l-Annessi jekk meħtieġ jew xieraq, fid-dawl tal-esperjenza miksuba fl-operat tal-EMAS, bi tweġiba għal ħtiġijiet identifikati għal gwida dwar ir-rekwiżiti tal-EMAS u fid-dawl ta’ kwalunkwe bidla fl-istandards internazzjonali jew standards ġodda li huma ta’ rilevanza għall-effettività ta’ dan ir-Regolament. 2. Dawk il-miżuri, imfassla sabiex jemendaw l-elementi mhux essenzjali ta’ dan ir-Regolament, għandhom jiġu adottati skont il-proċedura regolatorja bi skrutinju msemmija fl-Artikolu 49(3). Artikolu 49 Preċedura ta’ Kumitat 1. Il-Kummissjoni għandha tkun megħjuna minn Kumitat. 2. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandhom japplikaw l-Artikoli 3 u 7 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE, filwaqt li jitqiesu d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8 tagħha. 3. Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandhom japplikaw l-Artikoli 5a (1) sa (4) u l-Artikolu 7 tad-Deċiżjoni 1999/468/KE, filwaqt li jitqiesu d-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 8 tagħha. Artikolu 50 Reviżjoni Il-Kummissjoni għandha tirrivedi l-EMAS fid-dawl tal-esperjenza miksuba matul l-operat tagħha u tal-iżviluppi internazzjonali sal- 11 ta’ Jannar 2015. Hija għandha tieħu kont tar-rapporti mibgħutin lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill skont l-Artikolu 47. Artikolu 51 Dispożizzjonijiet ta’ revoka u transizzjonali 1. L-atti ġuridiċi li ġejjin għandhom jitħassru: (a) Ir-Regolament (KE) Nru 761/2001, (b) Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2001/681/KE tas- 7 ta’ Settembru 2001 dwar il-gwida sabiex jiġi implimentat ir-Regolament (KE) Nru 761/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jippermetti l-parteċipazzjoni volontarja ta’ organizzazzjonijiet fi skema Komunitarja ta’ eko-ġestjoni u verifika (EMAS) [13], (c) Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2006/193/KE tal- 1 ta’ Marzu 2006 li tistipula r-regoli, taħt ir-Regolament (KE) Nru 761/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, dwar l-użu tal-logo tal-EMAS fil-każijiet eċċezzjonali tal-imballaġġ għat-trasport u l-imballaġġ terzjarju [14]. 2. B’deroga mill-paragrafu 1: (a) il-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u l-Korpi Kompetenti nazzjonali stabbiliti skont ir-Regolament (KE) Nru 761/2001 għandhom ikomplu bl-attivitajiet tagħhom. L-Istati Membri għandhom jimmodifikaw il-proċeduri segwiti mill-Korpi ta’ Akkreditazzjoni u mill-Korpi Kompetenti skont dan ir-Regolament. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li s-sistemi li jimplimentaw il-proċeduri modifikati jkunu operattivi bis-sħiħ sal- 11 ta’ Jannar 2011. (b) l-organizzazzjonijiet reġistrati skont ir-Regolament (KE) Nru 761/2001 għandhom jibqgħu fuq ir-reġistru tal-EMAS. Fil-ħin tal-verifika sussegwenti ta’ organizzazzjoni, il-verifikatur ambjentali għandu jivverifika l-konformità tagħha mar-rekwiżiti l-ġodda ta’ dan ir-Regolament. Jekk il-verifika sussegwenti tkun ser issir qabel il- 11 ta’ Lulju 2010, id-data tal-verifika sussegwenti tista’ tiġi estiża b’sitt xhur bi ftehim mal-verifikatur ambjentali u l-Korpi Kompetenti; (c) il-verifikaturi ambjentali akkreditati skont ir-Regolament (KE) Nru 761/2001 jistgħu jkomplu jwettqu l-attivitajiet tagħhom skont ir-rekwiżiti stabbiliti b’dan ir-Regolament. 3. Ir-referenzi għar-Regolament (KE) Nru 761/2001 għandhom jitqiesu bħala referenzi għal dan ir-Regolament u għandhom jinqraw skont it-tabella ta’ korrelazzjoni stabbilita fl-Anness VIII. Artikolu 52 Dħul fis-seħħ Dan ir-Regolament għandu jidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara l-pubblikazzjoni tiegħu f’Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea. Dan ir-Regolament għandu jorbot fl-intier tiegħu u japplika direttament fl-Istati Membri kollha. Magħmul fi Strasburgu, il- 25 ta’ Novembru 2009. Għall-Parlament Ewropew Il-President J. Buzek Għall-Kunsill Il-President Å. Torstensson [1] L-Opinjoni tal- 25 ta’ Frar 2009 (għadha mhux ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali). [2] ĠU C 120, 28.5.2009, p. 56. [3] L-Opinjoni tal-Parlament Ewropew tat- 2 ta’ April 2009 (għadha mhux ippubblikata fil-Ġurnal Uffiċjali) u d-Deċiżjoni tal-Kunsill tas- 26 ta’ Ottubru 2009. [4] ĠU L 242, 10.9.2002, p. 1. [5] ĠU L 114, 24.4.2001, p. 1. [6] ĠU L 218, 13.8.2008, p. 30. [7] ĠU L 247, 17.9.2001, p. 1. [8] ĠU L 184, 23.7.2003, p. 19. [9] ĠU L 184, 17.7.1999, p. 23. [10] ĠU L 124, 20.5.2003, p. 36. [11] Regolament (KE) Nru 1893/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 20 ta’ Diċembru 2006 li jistabbilixxi l-klassifikazzjoni tal-istatistika ta’ attivitajiet ekonomiċi tan-NACE Reviżjoni 2 (ĠU L 393, 30.12.2006, p. 1). [12] ĠU L 149, 11.6.2005, p. 22. [13] ĠU L 247, 17.9.2001, p. 24. [14] ĠU L 70, 9.3.2006, p. 63. -------------------------------------------------- ANNESS I REVIŻJONI AMBJENTJALI Ir-reviżjoni ambjentali għandha tkopri l-oqsma li ġejjin: 1. Identifikazzjoni tar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent. Minbarra l-istabbiliment ta’ lista ta’ rekwiżiti ġuridiċi applikabbli, l-organizzazzjoni għandha tindika wkoll kif tista’ tingħata evidenza li hija qed tikkonforma mar-rekwiżiti differenti. 2. Identifikazzjoni tal-aspetti ambjentali diretti u indiretti kollha b’impatt sinifikattiv fuq l-ambjent, ikkwalifikati u kkwantifikati kif xieraq, u l-kompilazzjoni ta’ reġistru ta’ dawk identifikati bħala sinifikattivi. Organizzazzjoni għandha tqis il-kwistjonijiet li ġejjin meta tivvaluta is-sinifikanza ta’ aspett ambjentali: (i) il-potenzjal li jikkawża ħsara ambjentali; (ii) il-fraġilità tal-ambjent lokali, reġjonali jew globali; (iii) id-daqs, l-għadd, il-frekwenza u r-riversibbiltà tal-aspett jew l-impatt; (iv) l-eżistenza u r-rekwiżiti ta’ leġislazzjoni ambjentali rilevanti; (v) l-importanza tiegħu għall-partijiet interessati u l-impjegati tal-organizzazzjoni. (a) Aspetti ambjentali diretti L-aspetti ambjentali diretti huma assoċjati ma’ attivitajiet, prodotti u servizzi tal-organizzazzjoni nnifisha li fuqhom għandha kontroll dirett ta’ ġestjoni. L-organizzazzjonijiet kollha għandhom iqisu l-aspetti diretti tal-operazzjonijiet tagħhom. L-aspetti ambjentali diretti jirrigwardaw, iżda mhumiex limitati għal: (i) ir-rekwiżiti ġuridiċi u l-limiti tal-permessi; (ii) l-emissjonijiet fl-arja; (iii) ir-rilaxx fl-ilma; (iv) il-produzzjoni, ir-riċiklaġġ, l-użu mill-ġdid, it-trasport u r-rimi ta’ skart solidu u skart ieħor, b’mod partikolari l-iskart perikoluż; (v) l-użu u t-tniġġis tal-art; (vi) l-użu ta’ riżorsi naturali u materji primi (inkluża l-enerġija); (vii) l-użu ta’ sustanzi addittivi u awżiljari kif ukoll prodotti semimanifatturati; (viii) kwistjonijiet lokali (storbju, vibrazzjonijiet, irwejjaħ, trab, dehra viżiva, eċċ.); (ix) kwistjonijiet tat-trasport (kemm għal prodotti kif ukoll għal servizzi); (x) ir-riskji ta’ inċidenti ambjentali u impatti li jirriżultaw, jew li x’aktarx jirriżultaw minnhom, bħala konsegwenza tal-inċidenti, l-aċċidenti u s-sitwazzjonijiet potenzjali ta’ emerġenza; (xi) l-effetti fuq il-bijodiversità. (b) Aspetti ambjentali indiretti Aspetti ambjentali indiretti jistgħu jirriżultaw mill-interazzjoni ta’ organizzazzjoni ma’ partijiet terzi, li jistgħu jiġu influwenzati sa livell Istati Membri mill-organizzazzjoni li qed tirreġistra fl-EMAS. Għal organizzazzjonijiet mhux industrijali, bħalma huma awtoritajiet lokali jew istituzzjonijiet finanzjarji, huwa essenzjali li dawn jikkunsidraw ukoll l-aspetti ambjentali assoċjati man-negozju ċentrali tagħhom. Inventarju limitat għall-aspetti ambjentali tas-sit u l-faċilitajiet ta’ organizzazzjoni mhuwiex biżżejjed. Dawn jinkludu, imma m’humiex limitati għal: (i) il-kwistjonijiet relatati maċ-ċiklu tal-ħajja ta’ prodott (id-disinn, l-iżvilupp, l-imballaġġ, it-trasport, l-użu ta’ skart u l-irkupru/ir-rimi tiegħu); (ii) l-investimenti kapitali, l-għoti ta’ self u s-servizzi tal-assigurazzjoni; (iii) is-swieq ġodda; (iv) l-għażla u l-kompożizzjoni tas-servizzi (p.e. it-trasport jew il-kummerċ tal-forniment tal-ikel); (v) id-deċiżjonijiet amministrattivi u ta’ ppjanar; (vi) il-kompożizzjoni ta’ firxiet ta’ prodotti; (vii) il-prestazzjoni ambjentali u l-prattika ta’ kuntratturi, sub-kuntratturi u fornituri. L-organizzazzjonijiet iridu jkunu jistgħu juru li l-aspetti ambjentali sinifikattivi assoċjati mal-proċeduri tagħhom ta’ akkwist pubbliku jkunu ġew identifikati u li l-impatti ambjentali sinifikattivi assoċjati ma’ dawn l-aspetti jiġu indirizzati fis-sistema ta’ ġestjoni. L-organizzazzjoni għandha timpenja ruħha biex tiżgura li l-fornituri u dawk li jaġixxu f’isem l-organizzazzjoni jikkonformaw mal-politika ambjentali tal-organizzazzjoni fl-ambitu tal-attivitajiet imwettqa għall-kuntratt. Fil-każ ta’ dawn l-aspetti ambjentali indiretti, organizzazzjoni għandha tikkunsidra kemm jista’ jkollha influwenza fuq dawn l-aspetti, u liema miżuri jistgħu jittieħdu biex jitnaqqas l-impatt ambjentali. 3. Deskrizzjoni tal-kriterji għall-valutazzjoni tas-sinifikanza tal-impatt ambjentali L-organizzazzjoni għandha tiddefinixxi l-kriterji għall-valutazzjoni tas-sinifikanza tal-aspetti ambjentali tal-attivitajiet, il-prodotti u s-servizzi tagħha, biex tiddetermina liema għandhom impatt ambjentali sinfikattiv. Il-kriterji żviluppati minn organizzazzjoni għandhom jieħdu kont tal-leġislazzjoni Komunitarja u għandhom ikunu komprensivi, jistgħu jiġu vverifikati b’mod indipendenti, jistgħu jiġu riprodotti u magħmula disponibbli għall-pubbliku. Il-konsiderazzjonijiet għall-istabbiliment tal-kriterji li jivvalutaw is-sinifikanza tal-aspetti ambjentali ta’ organizzazzjoni jistgħu jinkludu, iżda mhumiex limitati għal: (a) l-informazzjoni dwar il-kondizzjoni tal-ambjent biex jiġu identifikati l-attivitajiet, il-prodotti u s-servizzi tal-organizzazzjoni li jista’ jkollhom impatt ambjentali; (b) id-data eżistenti tal-organizzazzjoni dwar id-dħul ta’ materjal u enerġija, l-iskarigi, l-iskart u l-emissjonijiet f’termini ta’ riskju; (c) il-fehmiet ta’ partijiet interessati; (d) l-attivitajiet ambjentali tal-organizzazzjoni li huma regolati; (e) l-attivitajiet ta’ kuntratti pubbliċi; (f) id-disinn, l-iżvilupp, il-fabbrikazzjoni, id-distribuzzjoni, il-manutenzjoni, l-użu, l-użu mill-ġdid, ir-riċiklaġġ u d-disponiment mill-prodotti tal-organizzazzjoni; (g) dawk l-attivitajiet tal-organizzazzjoni bl-ispejjeż ambjentali l-aktar sinifikattivi, u l-benefiċċji ambjentali. Waqt li tagħmel stima tas-sinifikat tal-impatti tal-ambjent tal-attivitajiet tal-organizzazzjoni, l-organizzazzjoni għandha taħseb mhux biss dwar il-kondizzjonijiet normali tal-ħidma iżda ukoll dwar il-kondizzjonijiet tal-ftuħ tax-xogħol, l-għeluq għall-btajjel u l-kondizzjonijiet ta’ emerġenza li jistgħu jitbassru b’mod raġjonevoli. Għandhom jiġu kkunsidrati l-attivitajiet tal-passat, tal-preżent u dawk ippjanati. 4. Eżami tal-prattika u l-proċeduri kollha eżistenti għall-ġestjoni ambjentali. 5. Evalwazzjoni ta’ informazzjoni mill-investigazzjoni ta’ inċidenti preċedenti. -------------------------------------------------- ANNESS II Rekwiżiti tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali u kwistjonijiet addizzjonali li għandhom jiġu indirizzati mill-organizzazzjonijiet li jimplimentaw l-EMAS Ir-rekwiżiti tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali skont l-EMAS huma dawk stabbiliti fit-Taqsima 4 tal-istandard EN ISO 14001:2004. Dawn ir-rekwiżiti huma riprodotti fil-kolonna tax-xellug tat-tabella hawn taħt, li tikkostitwixxi l-Parti A ta’ dan l-Anness. Barra minn hekk, l-organizzazzjonijiet reġistrati huma meħtieġa jindirizzaw għadd ta’ kwistjonijiet addizzjonali li għandhom rabta diretta ma’ għadd ta’ elementi tat-Taqsima 4 tal-istandard EN ISO 14001:2004. Dawn ir-rekwiżiti addizzjonali huma elenkati fil-kolonna tal-lemin hawn taħt, li tikkostitwixxi l-Parti B ta’ dan l-Anness. PARTI A rekwiżiti tas-sistemi ta’ ġestjoni ambjentali skont l-EN ISO 14001:2004 | PARTI B kwistjonijiet addizzjonali li għandhom jiġu indirizzati mill-organizzazzjonijiet li jimplimentaw l-EMAS | L-organizzazzjonijiet li jipparteċipaw fl-iskema għall-ġestjoni ambjentali u l-verifika (EMAS) għandhom jimplimentaw ir-rekwiżiti tal-EN ISO 14001:2004, li huma deskritti fit-Taqsima 4 tal-Istandard Ewropew [1] u huma riprodotti fl-intier tagħhom hawn taħt: | | A.Rekwiżiti tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali | | A.1.Rekwiżiti ġenerali | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, tiddokumenta, timplimenta, iżżomm u ttejjeb kontinwament sistema ta’ ġestjoni ambjentali skont ir-rekwiżiti ta’ dan l-Istandard Internazzjonali u tiddetermina kif se tissodisfa dawn ir-rekwiżiti. | | L-organizzazzjoni għandha tiddefinixxi u tiddokumenta l-ambitu tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tagħha. | | A.2.Politika ambjentali | | L-ogħla ġestjoni għandha tiddefinixxi l-politika ambjentali tal-organizzazzjoni u tiżgura li, fl-ambitu definit tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tagħha, hija: | | (a)tkun xierqa għan-natura, l-iskala u l-impatti ambjentali tal-attivitajiet, il-prodotti u s-servizzi tagħha; | | (b)tinkludi impenn għal titjib kontinwu u għall-prevenzjoni tat-tniġġis; | | (c)tinkludi impenn dwar il-konformità mar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli u ma’ rekwiżiti oħra li l-organizzazzjoni tkun issottomettiet ruħha għalihom fir-rigward tal-aspetti ambjentali tagħha; | | (d)tipprovdi l-qafas għall-istabbiliment u r-reviżjoni tal-objettivi u l-miri ambjentali; | | (e)tkun dokumentata, implimentata u miżmuma; | | (f)tiġi kkomunikata lill-persuni kollha li jaħdmu għal jew f’isem l-organizzazzjoni; u | | (g)tkun disponibbli għall-pubbliku. | | A.3.Ippjanar | | A.3.1.Aspetti ambjentali | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura/i: | | (a)biex tidentifika l-aspetti ambjentali tal-attivitajiet, il-prodotti u s-servizzi tagħha fl-ambitu definit tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali li tista’ tikkontrolla u dawk li tista’ tinfluwenza b’kont meħud tal-iżviluppi ppjanati jew ġodda, jew attivitajiet, prodotti u servizzi ġodda jew modifikati; u | | (b)biex tiddetermina dawk l-aspetti li għandhom jew jista’ jkollhom impatt(i) sinifikattiv(i) fuq l-ambjent (jiġifieri aspetti ambjentali sinifikattivi). | | L-organizzazzjoni għandha tiddokumenta din l-informazzjoni u żżommha aġġornata. | | L-organizzazzjoni għandha tiżgura li l-aspetti ambjentali sinifikattivi jiġu kkunsidrati fl-istabbiliment, l-implimentata u ż-żamma tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tagħha. | | | B.1.Reviżjoni ambjentali L-organizzazzjonijiet għandhom iwettqu reviżjoni ambjentali inizjali kif stabbilit fl-Anness I sabiex jiġi identifikati u valutati l-aspetti ambjentali tagħhom u jiġu identifikati rekwiżiti ġuridiċi applikabbli li jkollhom x’jaqsmu mal-ambjent. | | L-organizzazzjonijiet barra l-Komunità għandhom jirriferu wkoll għar-rekwiżiti ġuridiċi li jkollhom x’jaqsmu mal-ambjent, li jkunu applikabbli għal organizzazzjonijiet simili fl-Istati Membri fejn ikunu bi ħsiebhom jippreżentaw l-applikazzjoni. | A.3.2.Rekwiżiti ġuridiċi u oħrajn | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura/i: | | (a)biex tidentifika u jkollha aċċess għar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli u rekwiżiti oħra li l-organizzazzjoni tkun issottomettiet ruħha għalihom fir-rigward tal-aspetti ambjentali tagħha; u | | (b)biex tiddetermina kif dawn ir-rekwiżiti japplikaw għall-aspetti ambjentali tagħha. | | L-organizzazzjoni għandha tiżgura li dawn ir-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli u rekwiżiti oħra li l-organizzazzjoni tkun issottomettiet ruħha għalihom jiġu kkunsidrati fl-istabbiliment, l-implimentazzjoni u ż-żamma tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tagħha. | | | B.2.Konformità ġuridika | | L-organizzazzjonijiet li jixtiequ jirreġistraw mal-EMAS għandhom ikunu kapaċi juru li huma: | | (1)jkunu identifikaw, u jafu l-implikazzjonijiet għall-organizzazzjoni tar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli kollha relatati mal-ambjent, li jiġu identifikati fir-reviżjoni ambjentali skont l-Anness I. | | (2)jipprovdu konformità ġuridika mal-leġislazzjoni ambjentali, inklużi l-permessi u l-limiti tal-permessi; u | | (3)għandhom stabbiliti proċeduri li jagħmluha possibbli li l-organizzazzjoni tissodisfa dawn ir-rekwiżiti fuq bażi kontinwa. | A.3.3.Objettivi, miri u programm(i) | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm dokumentati, objettivi u miri ambjentali, f’funzjonijiet u livelli relevanti fl-organizzazzjoni. | | L-objettivi u l-miri għandhom ikunu jistgħu jitkejlu, fejn prattikabbli, u jkunu konsistenti mal-politika ambjentali, inklużi l-impenji lejn il-prevenzjoni tat-tniġġis, lejn il-konformità mar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli u ma’ rekwiżiti oħra li l-organizzazzjoni tkun issottomettiet ruħha għalihom, u lejn titjib kontinwu. | | Meta tistabbilixxi u tirrivedi l-objettivi u l-miri tagħha, organizzazzjoni għandha tqis ir-rekwiżiti ġuridiċi u rekwiżiti oħra li l-organizzazzjoni tkun issottomettiet ruħha għalihom, u l-aspetti ambjentali sinifikattivi tagħha. Hija għandha tikkunsidra wkoll l-għażliet teknoloġiċi tagħha, ir-rekwiżiti finanzjarji, operattivi u ta’ negozju tagħha, u l-fehmiet tal-partijiet interessati. | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm programm(i) għall-ksib tal-objettivi u l-miri tagħha. Il-programm(i) għandu/hom jinkludi/u: | | (a)ħatra tar-responsabbiltà għall-ksib tal-objettivi u l-miri f’funzjonijiet u livelli relevanti tal-organizzazzjoni; u | | (b)il-mezzi u l-iskeda ta’ żmien li bihom għandhom jinkisbu. | | | B.3.Prestazzjoni ambjentali | | (1)L-organizzazzjonijiet għandhom ikunu kapaċi juru li s-sistema ta’ ġestjoni u l-proċeduri ta’ verifika jindirizzaw il-prestazzjoni ambjentali attwali tal-organizzazzjoni fir-rigward tal-aspetti diretti u indiretti identifikati fir-reviżjoni ambjentali skont l-Anness I. | | (2)Il-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni f’taqbil mal-objettivi u l-miri tagħha għandhom jiġu evalwati bħala parti mill-proċess tar-reviżjoni tal-ġestjoni. L-organizzazzjoni għandha wkoll timpenja ruħha għal titjib kontinwu tal-prestazzjoni ambjentali tagħha. Meta tagħmel dan, l-organizzazzjoni tista’ tibbaża l-azzjoni tagħha fuq programmi lokali, reġjonali u nazzjonali. | | (3)Il-mezzi sabiex jinkisbu l-objettivi u l-miri ma jistgħux ikunu objettivi ambjentali. Jekk l-organizzazzjoni tikkonsisti minn sit wieħed jew aktar, kull wieħed mis-siti li għalih tapplika l-EMAS għandu jikkonforma mar-rekwiżiti kollha tal-EMAS inkluż it-titjib kontinwu tal-prestazzjoni ambjentali kif definit fl-Artikolu 2(2). | A.4.Implimentazzjoni u operazzjoni | | A.4.1.Riżorsi, irwoli, responsabbiltà u awtorità | | Il-ġestjoni għandha tiżgura d-disponibbiltà tar-riżorsi essenzjali biex tistabbilixxi, timplimenta, iżżomm u ttejjeb is-sistema ta’ ġestjoni ambjentali. Ir-riżorsi jinkludu r-riżorsi umani u l-ħiliet speċjalizzati, l-infrastruttura ta’ organizzazzjoni, it-teknoloġija u r-riżorsi finanzjarji. | | L-irwoli, ir-responsabilitajiet u l-awtoritajiet għandhom ikunu definiti, dokumentati u kkomunikati sabiex tiġi ffaċilitata ġestjoni ambjentali effettiva. | | L-ogħla korp ta’ ġestjoni tal-organizzazzjoni għandu jaħtar rappreżentant(i) maniġerjali speċifiku/ċi li, irrispettivament minn responsabbiltajiet oħra, ikollu/hom rwoli, responsabbiltajiet u awtorità definiti biex: | | (a)jiżgura li s-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tkun stabbilita, implimentata u miżmuma skont ir-rekwiżiti ta’ dan l-Istandard Internazzjonali; | | (b)jirrapporta lill-ogħla korp ta’ ġestjoni dwar il-prestazzjoni tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali għal reviżjoni, inklużi rakkomandazzjonijiet għat-titjib. | | A.4.2.Kompetenza, taħriġ u għarfien | B.4.Involviment tal-impjegati | | (1)L-organizzazzjoni għandha tirrikonoxxi li l-involviment attiv tal-impjegati huwa impetu u prerekwiżit għal titjib ambjentali kontinwu u ta’ suċċess kif ukoll ir-riżors ewlieni għat-titjib tal-prestazzjoni ambjentali kif ukoll il-metodu xieraq li bih is-sistema ta’ ġestjoni u ta’ verifika ambjentali tiġi stabbilita b’suċċess fl-organizzazzjoni. | | (2)It-terminu "parteċipazzjoni tal-impjegati" tinkludi kemm il-parteċipazzjoni ta’ impjegati individwali u r-rappreżentanti tagħhom, kif ukoll l-informazzjoni lill-impjegati individwali u r-rappreżentanti tagħhom. Għalhekk, għandu jkun hemm skema għall-parteċipazzjoni ta’ impjegati fil-livelli kollha. L-organizzazzjoni għandha tirrikonoxxi li l-impenn, ir-rispons u l-appoġġ attiv min-naħa tal-ġestjoni huma prerekwiżit għas-suċċess ta’ dawk il-proċessi. F’dan il-kuntest, għandha ssir enfasi fuq il-ħtieġa ta’ feedback mill-ġestjoni lill-impjegati. | L-organizzazzjoni għandha tiżgura li kull persuna li twettaq kompiti għaliha jew f’isimha li għandha l-potenzjal li tikkawża impatt(i) ambjentali sinifikattiv(i) identifikat(i) mill-organizzazzjoni hija kompetenti abbażi ta’ edukazzjoni, taħriġ jew esperjenza xierqa, u għandha żżomm reġistri assoċjati. | | L-organizzazzjoni għandha tidentifika ħtiġijiet ta’ taħriġ assoċjati mal-aspetti ambjentali u mas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tagħha. Hija għandha tipprovdi taħriġ jew tieħu azzjoni oħra biex tilħaq dawn il-ħtiġijiet, u għandha żżomm reġistri assoċjati. | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura(i) biex tgħarraf lill-persuni li jaħdmu għaliha jew f’isimha dwar: | | (a)l-importanza tal-konformità mal-politika u l-proċeduri ambjentali u mar-rekwiżiti tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali; | | (b)l-aspetti ambjentali sinifikattivi u impatti attwali jew potenzjali relatati assoċjati ma’ xogħlhom, u l-benefiċċji ambjentali ta’ prestazzjoni personali mtejba; | | (c)l-irwoli u r-responsabbiltajiet tagħhom fil-ksib ta’ konformità mar-rekwiżiti tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali; u | | (d)il-konsegwenzi potenzjali ta’ devjazzjoni mill-proċeduri speċifiċi. | | | (3)B’żieda ma’ dawn ir-rekwiżiti, l-impjegati għandhom ikunu involuti fil-proċess immirat lejn it-titjib kontinwu tal-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni permezz ta’: | | (a)ir-reviżjoni ambjentali inizjali, l-analiżi tal-istatus quo u fil-ġbir u l-verifika ta’ informazzjoni, | | (b)l-istabbiliment u l-implimentazzjoni ta’ sistema ta’ ġestjoni ambjentali u ta’ verifika għat-titjib tal-prestazzjoni ambjentali, | | (c)il-kumitati ambjentali biex tinġabar informazzjoni u biex tiġi żgurata l-parteċipazzjoni ta’ uffiċjal ambjentali/rappreżentanti tal-ġestjoni u l-impjegati u r-rappreżentanti tagħhom, | | (d)gruppi ta’ ħidma konġunti għall-programm ta’ azzjoni ambjentali u l-verifika ambjentali, | | (e)it-tħejjija ta’ dikjarazzjonijiet ambjentali. | | (4)Għal dan il-fini għandhom jintużaw forom xierqa ta’ parteċipazzjoni bħalma hi s-sistema tal-ktieb ta’ suġġerimenti jew ħidma fi gruppi bbażata fuq proġett jew il-kumitati ambjentali. L-organizzazzjonijiet għandhom jieħdu nota tal-gwida tal-Kummissjoni dwar l-aqwa prassi f’dan il-qasam. Meta jitolbu dan, kull rappreżentant tal-impjegati għandu jkun involut ukoll. | A.4.3.Komunikazzjoni | | Fir-rigward tal-aspetti ambjentali u tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tagħha, l-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura(i) għal: | | (a)komunikazzjoni interna bejn il-livelli u l-funzjonijiet varji tal-organizzazzjoni; | | (b)biex tirċievi, tiddokumenta u twieġeb komunikazzjoni relevanti minn partijiet interessati esterni. | | L-organizzazzjoni għandha tiddeċiedi jekk għandhiex tikkomunika esternament dwar l-aspetti ambjentali sinifikattivi tagħha, u għandha tiddokumenta d-deċiżjoni tagħha. Jekk tiddeċiedi li tikkomunika, l-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi u timplimenta metodu/i għal din il-komunikazzjoni esterna. | | | B.5.Komunikazzjoni | | (1)L-organizzazzjonijiet għandhom ikunu kapaċi juru djalogu miftuħ mal-pubbliku u ma’ partijiet oħra interessati inklużi l-komunitajiet u l-konsumaturi lokali rigward l-impatt ambjentali tal-attivitajiet, il-prodotti u s-servizzi tagħhom sabiex jidentifikaw il-preokkupazzjonijiet tal-pubbliku u ta’ partijiet interessati oħra. | | (2)Il-ftuħ, it-trasparenza u l-forniment perjodiku ta’ informazzjoni ambjentali huma fatturi ewlenin li jiddifferenzjaw l-EMAS minn skemi oħra. Dawk il-fatturi huma wkoll importanti biex l-organizzazzjoni tibni kunfidenza ma’ partijiet interessati. | | (3)L-EMAS tipprovdi l-flessibbiltà li tippermetti lill-organizzazzjonijiet jindirizzaw informazzjoni relevanti lejn udjenzi speċifiċi filwaqt li tiżgura li l-informazzjoni kollha tkun disponibbli għal dawk li jeħtiġuha. | A.4.4.Dokumentazzjoni | | Id-dokumentazzjoni tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali għandha tinkludi: | | (a)il-politika, l-objettivi u l-miri ambjentali; | | (b)deskrizzjoni tal-ambitu tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali; | | (c)deskrizzjoni tal-elementi ewlenin tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali u l-interazzjoni tagħhom, u referenza għal dokumenti relatati; | | (d)dokumenti, inklużi reġistri, mitlubin minn dan l-Istandard Internazzjonali; u | | (e)dokumenti, inklużi reġistri, meqjusin bħala meħtieġa mill-organizzazzjoni sabiex tiżgura l-ippjanar, l-operazzjoni u l-kontroll effettivi ta’ proċessi relatati mal-aspetti ambjentali sinifikattivi tagħha. | | A.4.5.Kontroll ta’ dokumenti | | Id-dokumenti meħtieġa mis-sistema ta’ ġestjoni ambjentali u minn dan l-Istandard Internazzjonali għandhom ikunu kkontrollati. Ir-reġistri huma tip speċjali ta’ dokument u għandhom ikunu kkontrollati skont ir-rekwiżiti mogħtija f’punt A.5.4. | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura/i biex: | | (a)tapprova d-dokumenti għall-adegwatezza qabel ma jinħarġu; | | (b)tirrivedi u taġġorna kif meħtieġ u terġa’ tapprova d-dokumenti; | | (c)tiżgura li l-bidliet u l-istatus tar-reviżjoni attwali tad-dokumenti jkunu identifikati; | | (d)tiżgura li l-verżjonijiet relevanti tad-dokumenti applikabbli jkunu disponibbli f’postijiet ta’ użu; | | (e)tiżgura li d-dokumenti jibqgħu leġġibbli u faċilment identifikabbli; | | (f)tiżgura li d-dokumenti ta’ oriġni esterna meqjusin bħala meħtieġa mill-organizzazzjoni għall-ippjanar u l-operazzjoni tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali jkunu identifikati u d-distribuzzjoni tagħhom tkun ikkontrollata; u | | (g)tipprevjeni l-użu mhux intenzjonat ta’ dokumenti skaduti u tapplikalhom identifikazzjoni xierqa jekk jinżammu għal xi raġuni. | | A.4.6.Kontroll tal-operazzjoni | | L-organizzazzjoni għandha tidentifika u tippjana dawk l-operazzjonijiet li huma assoċjati ma’ aspetti ambjentali sinifikattivi identifikati bħala konsistenti mal-politika, l-objettivi u l-miri ambjentali tagħha, sabiex tiżgura li dawn jitwettqu taħt kondizzjonijiet speċifiċi, billi: | | (a)tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura/i dokumentata/i sabiex tikkontrolla s-sitwazzjonijiet fejn in-nuqqas tagħhom jista’ jwassal għal devjazzjoni mill-politika, l-objettivi u l-miri ambjentali; u | | (b)tistipola l-kriterji operattivi fil-proċedura/i; u | | (c)tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċeduri relatati mal-aspetti ambjentali sinifikattivi identifikati ta’ oġġetti u servizzi użati mill-organizzazzjoni u tikkomunika l-proċeduri u r-rekwiżiti applikabbli lill-fornituri, inklużi l-kuntratturi. | | A.4.7.Preparazzjoni u rispons f’emerġenza | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura/i biex tidentifika sitwazzjonijiet ta’ emerġenza potenzjali u aċċidenti potenzjali li jista’ jkollhom impatt(i) fuq l-ambjent u kif ser tirreaġixxi għalihom. | | L-organizzazzjoni għandha tirreaġixxi għal sitwazzjonijiet u inċidenti ta’ emerġenza attwali u tipprevjeni jew ittaffi l-impatti ambjentali avversi assoċjati. | | L-organizzazzjoni għandha teżamina perjodikament u, fejn meħtieġ, tirrivedi l-proċeduri tat-tlestija u r-rispons tagħha għal emerġenzi, b’mod partikolari wara li jseħħu aċċidenti jew sitwazzjonijiet ta’ emerġenza. | | L-organizzazzjoni għandha wkoll tittestja perjodikament proċeduri bħal dawn fejn prattikabbli. | | A.5.Kontrolli | | A.5.1.Monitoraġġ u kejl | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura/i għal monitoraġġ u kejl regolari, tal-karatteristiċi ewlenin tal-operazzjonijiet tagħha li jista’ jkollhom impatt ambjentali sinifikattiv. Il-proċedura/i għandha/hom tinkludi/jinkludu d-dokumentazzjoni ta’ informazzjoni għall-monitoraġġ tal-prestazzjoni, il-kontrolli operattivi applikabbli u l-konformità mal-objettivi u l-miri ambjentali tal-organizzazzjoni. | | L-organizzazzjoni għandha tiżgura li jintuża u jinżamm tagħmir għal monitoraġġ u kejl kalibrat u verifikat u għandha żżomm reġistri assoċjati. | | A.5.2.Evalwazzjoni tal-konformità | | A.5.2.1.B’mod konsistenti mal-impenn għall-konformità, l-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura/i sabiex tevalwa perjodikament il-konformità mar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli. | | L-organizzazzjoni għandha żżomm reġistri tar-riżultati tal-evalwazzjonijiet perjodiċi. | | A.5.2.2L-organizzazzjoni għandha tevalwa l-konformità ma’ rekwiżiti oħrajn li ssottomettiet ruħha għalihom. L-organizzazzjoni tista’ tkun tixtieq tgħaqqad din l-evalwazzjoni mal-evalwazzjoni tal-konformità ġuridika msemmja fil-punt A.5.2.1 jew tistabbilixxi proċedura/i separata/i. | | L-organizzazzjoni għandha żżomm reġistri tar-riżultati tal-evalwazzjonijiet perjodiċi. | | A.5.3.Nuqqas ta’ konformità, azzjoni korrettiva u azzjoni preventiva | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura(i) biex tindirizza nuqqas(ijiet) ta’ konformità reali jew potenzjali u biex tieħu azzjoni korrettiva u azzjoni preventiva. Il-proċedura/i għandha/hom tiddefinixxi/jiddefinixxu r-rekwiżiti għal: | | (a)l-identifikazzjoni u l-korrezzjoni tan-nuqqas(ijiet) ta’ konformità u t-teħid ta’ azzjoni(jiet) biex jittaffew l-impatti ambjentali tagħhom; | | (b)l-investigazzjoni ta’ nuqqas(ijiet) ta’ konformità, id-determinazzjoni tal-kawża/i tagħha/hom u t-teħid ta’ azzjonijiet biex jiġi evitat li jerga’/jerġgħu jseħħ(u); | | (c)l-evalwazzjoni tal-ħtieġa għal azzjoni(ijiet) li tipprevjeni/jipprevjenu n-nuqqas(ijiet) ta’ konformità u l-implimentazzjoni xierqa ta’ azzjonijiet partikolari li jevitaw li dawn iseħħu; | | (d)ir-reġistrazzjoni tar-riżultati tal-azzjoni(jiet) korrettiva/i u azzjoni(ijiet) preventiva/i meħuda; u | | (e)ir-reviżjoni tal-effettività tal-azzjoni(jiet) korrettiva/i u l-azzjoni(ijiet) preventiva/i meħuda. L-azzjonijiet meħudin għandhom ikunu xierqa għad-daqs tal-problemi u tal-impatti ambjentali li jitfaċċaw. | | L-organizzazzjoni għandha tiżgura li jsir kull tibdil meħtieġ fid-dokumentazzjoni tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali. | | A.5.4.Kontroll tar-reġistri | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi u żżomm reġistri kif meħtieġ biex turi l-konformità mar-rekwiżiti tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tagħha u ta’ dan l-Istandard Internazzjonali, u r-riżultati miksubin. | | L-organizzazzjoni għandha tistabbilixxi, timplimenta u żżomm proċedura(i) għall-identifikazzoni, il-ħażna, il-protezzjoni, l-irkupru, iż-żamma u r-rimi tar-reġistri. | | Ir-reġistri għandhom ikunu u jinżammu leġġibbli, identifikabbli u traċċabbli. | | A.5.5.Verifika interna | | L-organizzazzjoni għandha tiżgura li l-verifiki interni tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali jitwettqu f’intervalli ppjanati biex: | | (a)tiddetermina jekk is-sistema ta’ ġestjoni ambjentali: | | —hijiex konformi mal-arranġamenti ppjanati għall-ġestjoni ambjentali inklużi r-rekwiżiti ta’ dan l-Istandard Internazzjonali, u | | —tkunx ġiet implimentata u miżmuma sew; u | | (b)tipprovdi informazzjoni dwar ir-riżultati tal-verifiki lill-korp tad-direzzjoni. | | Il-programm(i) ta’ verifika għandu/hom ikun(u) ppjanat(i), stabbilit(i), implimentat(i) u miżmum(a) mill-organizzazzjoni, filwaqt li titqies l-importanza ambjentali tal-operazzjoni(jiet) ikkonċernata/i u r-riżultati ta’ verifiki preċedenti. | | Proċedura/i ta’ verifika għandha/hom tkun/ikunu stabbilita/i, implimentata/i u miżmuma sabiex tindirizza/jindirizzaw: | | —ir-responsabilitjiet u r-rekwiżiti għall-ippjanar u t-twettiq ta’ verifiki, ir-rappurtar tar-riżultati u ż-żamma tar-reġistri assoċjati, | | —id-determinazzjoni tal-kriterji, l-ambitu, il-frekwenza u l-metodi ta’ verifika. | | L-għażla tal-verifikaturi u t-twettiq tal-verifiki għandhom jiżguraw l-oġġettività u l-imparzjalità tal-proċess ta’ verifika. | | A.6.Reviżjoni tal-ġestjoni | | L-ogħla korp ta’ ġestjoni għandu jirrivedi s-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tal-organizzazzjoni, f’intervalli ppjanati, sabiex jiżgura l-konvenjenza, l-adegwatezza u l-effettività kontinwa tagħha. Ir-reviżjonijiet għandhom jinkludu l-valutazzjoni ta’ opportunitajiet għat-titjib u l-ħtieġa għal bidliet fis-sistema ta’ ġestjoni ambjentali, inklużi l-politika ambjentali u l-objettivi u l-miri ambjentali. | | Għandhom jinżammu reġistri tar-reviżjonijiet ta’ ġestjoni. | | Il-kontributi għar-reviżjonijiet ta’ ġestjoni għandhom jinkludu: | | (a)ir-riżultati tal-verifiki interni u tal-evalwazzjonijiet tal-konformità mar-rekwiżiti ġuridiċi u ma’ rekwiżiti oħra li l-organizzazzjoni tkun issottomettiet ruħha għalihom; | | (b)komunikazzjoni(jiet) minn partijiet interessati esterni, inklużi l-ilmenti; | | (c)il-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni u | | (d)il-punt sa fejn ikunu ntlaħqu l-objettivi u l-miri; | | (e)l-istatus tal-azzjonijiet korrettivi u preventivi; | | (f)azzjonijiet ta’ segwitu minn reviżjonijiet ta’ ġestjoni preċedenti; | | (g)ċirkostanzi li nbidlu, inklużi l-iżviluppi ta’ rekwiżiti ġuridiċi u oħrajn relatati mal-aspetti ambjentali tagħha; u | | (h)rakkomandazzjonijiet għal titjib. | | L-eżiti tar-reviżjonijiet ta’ ġestjoni għandhom jinkludu kull deċiżjoni u azzjoni relatata ma’ bidliet possibbli fil-politika ambjentali, fl-objettivi, fil-miri u f’elementi oħra tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali, konsistenti mal-impenn għal titjib kontinwu. | | Lista ta’ korpi nazzjonali tal-istandards BE: IBN/BIN (Institut Belge de Normalisation/Belgisch Instituut voor Normalisatie) CZ: ČNI (Český normalizační institut) DK: DS (Dansk Standard) DE: DIN (Deutsches Institut für Normung e.V.) EE: EVS (Eesti Standardikeskus) EL: ELOT (Ελληνικός Οργανισμός Τυποποίησης) ES: AENOR (Asociacion Espanola de Normalizacion y Certificacion) FR: AFNOR (Association Française de Normalisation) IE: NSAI (National Standards Authority of Ireland) IT: UNI (Ente Nazionale Italiano di Unificazione) CY: CYS (Κυπριακός Οργανισμός Προώθησης Ποιότητας) LV: LVS (Latvijas Standarts) LT: LST (Lietuvos standartizacijos departamentas) LU: SEE (Service de l’Energie de l’Etat) (Luxembourg) HU: MSZT (Magyar Szabványügyi Testület) MT: MSA (Awtorita' Maltija dwar l-Istandards/Malta Standards Authority) NL: NEN (Nederlands Normalisatie-Instituut) AT: ON (Österreichisches Normungsinstitut) PL: PKN (Polski Komitet Normalizacyjny) PT: IPQ (Instituto Português da Qualidade) SI: SIST (Slovenski inštitut za standardizacijo) SK: SÚTN (Slovenský ústav technickej normalizácie) FI: SFS (Suomen Standardisoimisliitto r.y) SE: SIS (Swedish Standards Institute) UK: BSI (British Standards Institution). | | | Lista kumplimentarja ta’ korpi nazzjonali tal-istandards | | Korpi nazzjonali tal-istandards fi Stati Membri mhux koperti mill-EN ISO 14001:2004: | | BG: BDS (Български институт за стандартизация); | | RO: ASRO (Asociația de Standardizare din România) | | Korpi nazzjonali tal-istandards fi Stati Membri, meta korp nazzjonali tal-istandrads elenkat fl-EN ISO 14001:2004 ikun ġie sostitwit: | | CZ: ÚNMZ (Ústav pro technickou normalizaci, metrologii a státní zkušebnictví) | [1] L-użu tat-test riprodott f’dan l-Anness qed isir bil-permess tal-Kumitat Ewropew għall-Istandardizzazzjoni (CEN). It-test sħiħ jista’ jinkiseb mill-korpi nazzjonali tal-istandards, li l-lista tagħhom tinsab f’dan l-Anness. Kwalunkwe riproduzzjoni ta’ dan l-Anness għal raġunijiet kummerċjali mhix permessa. -------------------------------------------------- ANNESS III VERIFIKA AMBJENTALI INTERNA A. Programm ta’ verifika u frekwenza tal-verifika 1. Programm ta’ verifika Il-programm ta’ verifika għandu jiggarantixxi li l-ġestjoni tal-organizzazzjoni tingħata t-tagħrif li teħtieġ biex tanalizza l-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni u l-effikaċja tas-sistema tal-ġestjoni ambjentali, u li jkun jista’ juri li huma taħt kontroll. 2. L-għanijiet tal-programm ta’ verifika L-għanijiet għandhom jinkludu, b’mod partikolari, il-valutazzjoni tas-sistemi tal-ġestjoni fis-seħħ u d-determinazzjoni tal-konformità mal-politika u mal-programm tal-organizzazzjoni, li għandhom jinkludu l-konformità mar-rekwiżiti regolatorji ambjentali. 3. L-ambitu tal-programm ta’ verifika L-ambitu ġenerali tal-verifiki individwali, jew ta’ kull stadju ta’ ċiklu tal-verifika fejn xieraq, għandhom jiġu ddefiniti b’mod ċar u għandhom jispeċifikaw b’mod espliċitu: (a) l-oqsma tas-suġġetti koperti; (b) l-attivitajiet li għandhom jiġu vverifikati; (c) il-kriterji ambjentali li għandhom jitqiesu; (d) il-perjodu kopert bil-verifika. Il-verifika ambjentali tinkludi valutazzjoni tad-dejta fattwali meħtieġa sabiex tigi evalwata l-prestazzjoni ambjentali. 4. Frekwenza tal-verifiki Il-verifika jew iċ-ċiklu tal-verifika li jkopru l-attivitajiet kollha tal-organizzazzjoni għandhom jitlestew, kif xieraq, f’intervalli ta’ mhux aktar minn 3 snin jew 4 snin jekk tapplika d-deroga prevista fl-Artikolu 7. Il-frekwenza li biha tiġi vverifikata kwalunkwe attività għandha tvarja skont: (a) in-natura, l-iskala u l-komplessità tal-attivitajiet; (b) is-sinifikat tal-impatti ambjentali assoċjati magħhom; (c) l-importanza u l-urġenza tal-problemi misjuba minn verifiki preċedenti; (d) problemi ambjentali tal-imgħoddi. Attivitajiet aktar kumplessi b’impatt ambjentali aktar sinifikanti għandhom jiġu vverifikati aktar ta’ sikwit. L-organizzazzjoni għandha twettaq ukoll verifiki mill-inqas fuq bażi annwali, għaliex dan jgħin sabiex juri lill-ġestjoni tal-organizzazzjoni u lill-verifikatur ambjentali illi hija għandha kontroll fuq l-aspetti ambjentali sinifikanti tagħha. L-organizzazzjoni għandha twettaq verifiki dwar (a) il-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni; u (b) il-konformità tal-organizzazzjoni mal-obbligi ġuridiċi ambjentali applikabbli. B. Attivitajiet tal-verifika L-attivitajiet tal-verifika għandhom jinkludu d-diskussjonijiet mal-persunal, l-ispezzjoni tal-kundizzjonijiet u tat-tagħmir operattivi u analiżi tar-reġistri, tal-proċeduri miktuba u tad-dokumentazzjoni l-oħra rilevanti, bil-mira li tiġi evalwata l-prestazzjoni ambjentali tal-attività li tkun qiegħda tiġi vverifikata sabiex jiġi stabbilit jekk tikkonformax mal-istandards, ir-regolamenti jew l-għanijiet u l-miri ambjentali applikabbli u jekk is-sistema fis-seħħ hijiex effettiva u xierqa għall-ġestjoni tar-responsabbiltajiet ambjentali. Fost ħwejjeġ oħra, għandhom jintużaw metodi ta’ kontrolli fuq il-post għall-konformità ma’ dawn il-kriterji sabiex jiġi stabbilit kemm hija effettiva s-sistema kollha ta’ ġestjoni. Il-passi li ġejjin għandhom, b’mod partikolari, jiġu inklużi fil-proċess tal-verifika: (a) il-komprensjoni tas-sistemi ta’ ġestjoni; (b) il-valutazzjoni tal-punti qawwija u dawk debboli tas-sistemi ta’ ġestjoni; (c) il-ġbir tal-provi rilevanti; (d) il-valutazzjoni tas-sejbiet tal-verifika; (e) it-tħejjija tal-konklużjonijiet tal-verifika; (f) ir-rappurtar tas-sejbiet u tal-konklużjonijiet tal-verifika. C. Rappurtar tas-sejbiet u tal-konklużjonijiet tal-verifika Il-miri fundamanentali ta’ rapport bil-miktub tal-verifika huma: (a) li jiddokumentaw l-ambitu tal-verifika; (b) li jipprovdu lill-korp ta’ ġestjoni bit-tagħrif dwar l-istat tal-konformità mal-politika ambjentali tal-organizzazzjoni u dwar il-progress ambjentali fl-organizzazzjoni; (c) li jipprovdu lill-korp ta’ ġestjoni bit-tagħrif dwar l-effettività u l-fiduċja tal-arranġamenti tal-monitoraġġ tal-impatti ambjentali tal-organizzazzjoni; (d) li juru l-ħtieġa li tittieħed azzjoni korrettiva, meta jkun xieraq. -------------------------------------------------- ANNESS IV RAPPURTAR AMBJENTALI A. Introduzzjoni L-informazzjoni ambjentali għandha tiġi ppreżentata b’mod ċar u koerenti f’forma elettronika jew stampata. B. Dikjarazzjoni ambjentali Id-dikjarazzjoni ambjentali għandu jkun fiha mill-inqas l-elementi li ġejjin u għandha tissodisfa r-rekwiżiti minimi mniżżlin hawn taħt: (a) deskrizzjoni ċara u mhux ambigwa tal-organizzazzjoni li tirreġistra fl-EMAS u sommarju tal-attivitajiet, il-prodotti u s-servizzi tagħha u r-relazzjoni tagħha ma’ kull organizzazzjoni prinċipali kif xieraq; (b) il-politika ambjentali u deskrizzjoni fil-qosor tas-sistema ta’ ġestjoni ambjentali tal-organizzazzjoni; (c) deskrizzjoni tal-aspetti ambjentali sinifikattivi kollha diretti u indiretti li jirriżultaw f’impatti ambjentali sinifikattivi tal-organizzazzjoni u spjegazzjoni tan-natura tal-impatti kif relatati ma’ dawn l-aspetti (Anness I.2); (d) deskrizzjoni tal-objettivi u l-miri ambjentali fir-rigward tal-aspetti u l-impatti ambjentali sinifikattivi; (e) sommarju tad-data disponibbli dwar il-prestazzjoni tal-organizzazzjoni f’taqbil mal-objettivi u l-miri ambjentali tagħha fir-rigward tal-impatti ambjentali sinifikattivi. Għandu jsir rapputar dwar l-indikaturi ċentrali u l-indikaturi ta’ prestazzjoni ambjentali eżistenti relevanti oħra kif imniżżlin fit-Taqsima C; (f) fatturi oħra li jirrigwardaw il-prestazzjoni ambjentali inkluża l-prestazzjoni f’taqbil mad-dispożizzjonijiet ġuridiċi fir-rigward tal-impatti ambjentali sinifikattivi tagħhom; (g) referenza għar-rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent; (h) l-isem u n-numru tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja tal-verifikatur ambjentali u d-data tal-validazzjoni. Id-dikjarazzjoni ambjentali aġġornata għandu jkun fiha mill-inqas l-elementi li ġejjin u għandha tissodisfa r-rekwiżiti minimi mniżżlin fil-punti (e) sa (h). C. Indikaturi ċentrali u indikaturi ta’ prestazzjoni ambjentali eżistenti relevanti oħra 1. Introduzzjoni L-organizzazzjonijiet għandhom jirrappurtaw, kemm fid-dikjarazzjoni ambjentali, kif ukoll fid-dikjarazzjoni ambjentali aġġornata, dwar l-indikaturi ċentrali, safejn dawn jirrigwardaw l-aspetti ambjentali diretti tal-organizzazzjoni u indikaturi tal-prestazzjoni ambjentali relevanti oħra kif imniżżel hawn taħt. Ir-rappurtar għandu jipprovdi data dwar l-input/l-impatt attwali. Jekk l-iżvelar se jaffettwa b’mod negattiv il-kunfidenzjalità ta’ informazzjoni kummerċjali jew industrijali tal-organizzazzjoni meta kunfidenzjalità bħal din hija stipulata fil-liġi nazzjonali jew Komunitarja biex ikun protett interess ekonomiku leġittimu, l-organizzazzjoni jista’ jkollha permess biex telenka din l-informazzjoni fir-rappurtar tagħha, pereżempju billi tistabbilixxi sena ta’ bażi (bin-numru tal-indiċi 100) li minnu jidher l-iżvilupp tal-input/l-impatt. L-indikaturi għandhom: (a) jagħtu stima preċiża tal-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni; (b) ikunu jistgħu jinftehmu u mhux ambigwi; (c) jippermettu li jsir paragun kull sena biex jiġi vvalutat l-iżvilupp tal-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni; (d) jippermettu li jsir paragun mal-punti ta’ riferiment settorjali, nazzjonali jew reġjonali kif xieraq; (e) jippermettu li jsir paragun mar-rekwiżiti regolatorji kif xieraq. 2. Indikaturi ċentrali (a) L-indikaturi ċentrali għandhom japplikaw għat-tipi kollha ta’ organizzazzjonijiet. Huma jiffokaw fuq prestazzjoni fl-oqsma ambjentali ewlenin li ġejjin: (i) Effiċjenza tal-enerġija; (ii) Effiċjenza materjali; (iii) Ilma; (iv) Skart; (v) Bijodiversità; u (vi) Emissjonijiet. Meta organizzazzjoni tikkonkludi li indikatur ċentrali wieħed jew aktar mhumiex relevanti għall-aspetti ambjentali diretti sinifikanti tagħha, dik l-organizzazzjoni tista’ ma tirrappurtax dwar dawk l-indikaturi ċentrali. L-organizzazzjoni għandha tipprovdi ġustifikazzjoni għal dak l-iskop b’referenza għar-reviżjoni ambjentali tagħha. (b) Kull indikatur ċentrali huwa magħmul minn: (i) iċ-ċifra A li tindika l-kontribut/impatt totali annwali f’qasam partikolari; (ii) iċ-ċifra B li tindika l-eżitu annwali globali tal-organizzazzjoni; (iii) u ċ-ċifra R li tindika l-proporzjon A/B. Kull organizzazzjoni għandha tirrapporta fuq it-tliet elementi kollha għal kull indikatur. (c) L-indikazzjoni tal-kontribut/impatt totali annwali f’qasam partikolari, iċ-ċifra A, għandha tiġi rappurtata kif ġej: (i) dwar l-Effiċjenza tal-enerġija - rigward l-"użu totali dirett ta’ enerġija", l-konsum ta’ enerġija annwali totali, espress f’MWh jew GJ; - rigward "użu totali ta’ enerġija rinnovabbli", l-persentaġġ tal-konsum totali annwali ta’ enerġija (elettriku u sħana) ikkonsmata, li tiġi prodotta mill-organizzazzjoni minn sorsi ta’ enerġija rinnovabbli; (ii) dwar l-Effiċjenza materjali - rigward "il-fluss annwali ta’ massa ta’ materjali differenti użati" (esklużi l-mezzi tat-trasport tal-enerġija u l-ilma), espressi f’tunnellati; (iii) dwar l-Ilma - rigward il-"konsum totali annwali tal-ilma", espress f’m3; (iv) rigward l-Iskart - rigward il-"ġenerazzjoni totali annwali ta’ skart", klassifikata skont it-tip, espressa f’tunnellati; - rigward il-"ġenerazzjoni totali annwali ta’ skart perikoluż", espressa f’kilogrammi jew tunnellati; (v) dwar il-Bijodiversità - rigward l-"użu tal-art", espress f’m2 ta’ żoni mibnija; (vi) dwar l-Emissjonijiet - Rigward l-"emissjonijiet totali annwali ta’ gassijiet b’effett ta’ serra" inklużi għall-inqas l-emissjonijiet tas-CO2, tas-CH4, tal-N2O, tal-HFCs, tal-PFCs u tal-SF6, espressi f’tunnellati ekwivalenti ta’ CO2; - dwar "it-total annwali ta’ emissjonijiet tal-arja", inklużi għall-inqas emissjonijiet tal-SO2, tal-NOx u tal-PM, espress f’kilogrammi jew tunnellati; Minbarra l-indikaturi definiti hawn fuq, organizzazzjoni tista’ tuża indikaturi oħra biex tesprimi t-total annwali tal-kontribut/impatt fil-qasam konċernat. (d) L-indikazzjoni tal-eżitu globali annwali tal-organizzazzjoni, iċ-ċifra B, hija l-istess għall-oqsma kollha, iżda hija adattata għat-tipi differenti ta’ organizzazzjonijiet, skont it-tip ta’ attività tagħhom, u għandha tkun rappurtata kif ġej: (i) għal organizzazzjonijiet li jaħdmu fis-settur tal-produzzjoni (industrija), jista’ jiġi indikat il-valur miżjud gross totali annwali, espress f’miljuni ta’ Euro (EUR Mio) jew l-eżitu fiżiku totali annwali f’tunnellati jew, fil-każ ta’ organizzazzjonijiet żgħar, il-qligħ totali annwali, jew in-numru ta’ impjegati; (ii) għal organizzazzjonijiet fis-setturi li mhumiex ta’ produzzjoni (amministrazzjoni/servizzi), jista’ jkun relatat mad-daqs tal-organizzazzjoni espress fin-numru ta’ impjegati. Minbarra l-indikaturi definiti hawn fuq, organizzazzjoni tista’ tuża wkoll indikaturi oħra biex tesprimi l-eżitu annwali ġenerali tagħha. 3. Indikaturi ta’ prestazzjoni ambjentali relevanti oħra Kull organizzazzjoni għandha tirrapporta wkoll fuq bażi annwali dwar il-prestazzjoni tagħha rigward aspetti ambjentali aktar speċifiċi kif identifikati fid-dikjarazzjoni ambjentali tagħha u, fejn disponibbli, tieħu kont ta’ dokumenti ta’ referenza settorjali kif imsemmi fl-Artikolu 46. D. Disponibbiltà għall-pubbliku L-organizzazzjoni għandha tkun kapaċi turi lill-verifikatur ambjentali li kull min ikun interessat fil-prestazzjoni ambjentali tal-organizzazzjoni jista’ faċilment u liberament jingħata aċċess għall-informazzjoni meħtieġa ta’ hawn fuq taħt il-punti B u C. L-organizzazzjoni għandha tiżgura li din l-informazzjoni tkun disponibbli f’waħda mil-lingwi uffiċjali tal-Istat Membru, li fih l-organizzazzjoni hija reġistrata, u jekk applikabbli, f’waħda mil-lingwi uffiċjali ta’ dawk l-Istati Membri, li fihom hemm siti li huma koperti mir-reġistrazzjoni korporattiva. E. Kontabbiltà lokali L-organizzazzjonijiet li jirreġistraw fl-EMAS jistgħu jkunu jixtiequ jipproduċu dikjarazzjoni ambjentali korporattiva waħda, li tkopri numru ta’ lokazzjonijiet geografiċi differenti. Billi l-intenzjoni tal-EMAS hija li tiżgura kontabbiltà lokali, l-organizzazzjonijiet għandhom jiżguraw li l-impatti ambjentali sinifikattivi ta’ kull sit jiġu identifikati b’mod ċar u rappurtati fid-dikjarazzjoni ambjentali korporattiva. -------------------------------------------------- ANNESS V LOGO TAL-EMAS +++++ TIFF +++++ 1. Il-logo jista’ jintuża fi kwalunkwe lingwa mit-23 lingwa bil-kundizzjoni li jintuża l-kliem li ġej: Bulgaru : "Проверено управление по околна среда" Ċek : "Ověřený systém environmentálního řízení" Daniż : "Verificeret miljøledelse" Olandiż : "Geverifieerd milieuzorgsysteem" Ingliż : "Verified environmental management" Estonjan : "Tõendatud keskkonnajuhtimine" Finlandiż : "Todennettu ympäristöasioiden hallinta" Franċiż : "Management environnemental vérifié" Ġermaniż : "Geprüftes Umweltmanagement" Grieg : "επιθεωρημένη περιβαλλοντική διαχείριση" Ungeriż : "Hitelesített környezetvédelmi vezetési rendszer" Taljan : "Gestione ambientale verificata" Irlandiż : "Bainistíocht comhshaoil fíoraithe" Latvjan : "Verificēta vides pārvaldība" Litwan : "Įvertinta aplinkosaugos vadyba" Malti : "Ġestjoni Ambjentali Verifikata" Pollakk : "Zweryfikowany system zarządzania środowiskowego" Portugiż : "Gestão ambiental verificada" Rumen : "Management de mediu verificat" Slovakk : "Overené environmentálne manažérstvo" Sloven : "Preverjen sistem ravnanja z okoljem" Spanjol : "Gestión medioambiental verificada" Svediż : "Verifierat miljöledningssystem" 2. Il-logo għandu jintuża jew: - bi tliet kuluri (Pantone Nru 355 Aħdar; Pantone Nru 109 Isfar; Pantone Nru 286 Ikħal); - bl-iswed - bl-abjad jew - fuq skala griża. -------------------------------------------------- ANNESS VI REKWIŻITI TA’ INFORMAZZJONI GĦAR-REĠISTRAZZJONI (informazzjoni li għandha tingħata fejn applikabbli) 1.ORGANIZZAZZJONI | | Isem | … | Indirizz | … | Belt | … | Kodiċi Postali | … | Pajjiż/Stat/Reġjun/Komunità Awtonoma | … | Persuna ta’ kuntatt | … | Telefon | … | FAX | … | Posta elettronika | … | Websajt | … | Aċċess pubbliku għad-dikjarazzjoni ambjentali jew stqarrija ambjentali aġġornata | | (a)forma stampata | … | (b)forma elettronika | … | Numru tar-reġistrazzjoni | … | Data tar-reġistrazzjoni | … | Data tas-sospensjoni tar-reġistrazzjoni | … | Tħassir tad-data tar-reġistrazzjoni | … | Data tad-dikjarazzjoni ambjentali li jmiss | … | Data tad-dikjarazzjoni ambjentali li jmiss aġġornata | … | Talba għal deroga skont l-Artikolu 7 IVA - LE | … | Kodiċi tan-NACE tal-attivitajiet | … | Numru ta’ impjegati | … | Fatturat jew karta tal-bilanċ annwali | … | 2.SIT | | Isem | … | Indirizz | … | Kodiċi Postali | … | Belt | … | Pajjiż/Stat/Reġjun/Komunità Awtonoma | … | Persuna ta’ kuntatt | … | Telefon | … | FAX | … | Posta elettronika | … | Websajt | … | Aċċess pubbliku għad-dikjarazzjoni ambjentali jew stqarrija ambjentali aġġornata | | (a)forma stampata | … | (b)forma elettronika | … | Numru tar-reġistrazzjoni | … | Data tar-reġistrazzjoni | … | Data tas-sospensjoni tar-reġistrazzjoni | … | Tħassir tad-data tar-reġistrazzjoni | … | Data tad-dikjarazzjoni ambjentali li jmiss | … | Data tad-dikjarazzjoni ambjentali li jmiss aġġornata | … | Talba għal deroga skont l-Artikolu 7 IVA - LE | … | Kodiċi tan-NACE tal-attivitajiet | … | Numru ta’ impjegati | … | Fatturat/jew karta tal-bilanċ annwali | … | 3.VERIFIKATUR AMBJENTALI | | Isem il-verifikatur ambjentali | … | Indirizz | … | Kodiċi Postali | … | Belt | … | Pajjiż/Stat/Reġjun/Komunità Awtonoma | … | Telefon | … | FAX | … | Posta elettronika | … | Numru tar-reġistrazzjoni tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja | … | Ambitu tal-akkreditazzjoni jew tal-liċenzja (Kodiċi tan-NACE) | … | Korpi ta’ Akkreditazzjoni jew Liċenzjar | … | Magħmul fi … fi …/…/20 | … | Firma tar-rappreżentant tal-organizzazzjoni | … | -------------------------------------------------- ANNESS VII DIKJARAZZJONI TAL-VERIFIKATUR AMBJENTALI DWAR L-ATTIVITAJIET TA’ VERIFIKA U TA’ VALIDAZZJONI … (isem). bin-numru tar-reġistrazzjoni tal-verifikatur ambjentali tal-EMAS … Akkreditat jew liċenzjat għall-ambitu … (Kodiċi tan-NACE) niddikjara li vverifikajt jekk is-sit(i) jew l-organizzazzjoni kollha kif indikat fid-dikjarazzjoni ambjentali/dikjarazzjoni ambjentali aġġornata [*] tal-organizzazzjoni … (isem) bin-numru tar-reġistrazzjoni (jekk disponibbli) … tissodisfa r-rekwiżiti kollha tar-Regolament (KE) Nru 1221/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal- 25 ta’ Novembru 2009 dwar il-parteċipazzjoni volontarja ta’ organizzazzjonijiet fi skema Komunitarja ta’ ġestjoni u verifika ambjentali (EMAS). Bil-firma ta’ din id-dikjarazzjoni, qed niddikjara li: - il-verifika u l-validazzjoni twettqu f’konformità sħiħa mar-rekwiżiti ta’ dan ir-Regolament (KE) Nru 1221/2009; - ir-riżultat tal-verifika u l-validazzjoni jikkonferma illi m’hemm l-ebda evidenza ta’ nuqqas ta’ konformità ma’ rekwiżiti ġuridiċi applikabbli relatati mal-ambjent; - id-data u l-informazzjoni tad-dikjarazzjoni ambjentali/id-dikjarazzjoni ambjentali aġġornata [*] tal-organizzazzjoni/tas-sit [*] jirriflettu immaġni affidabbli, kredibbli u korretta tal-attivitajiet kollha tal-organizzazzjoni/tas-sit [*], fl-ambitu msemmi fid-dikjarazzjoni ambjentali. Dan id-dokument mhuwiex ekwivalenti għal reġistrazzjoni fl-EMAS. Reġistrazzjoni fl-EMAS tista’ tingħata biss minn Korp Kompetenti skont ir-Regolament (KE) Nru 1221/2009. Dan id-dokument m’għandux jintuża bħala dokument għalih-waħdu fil-komunikazzjoni pubblika. Magħmul fi … fil-…/…/20.. Firma [*] ħassar fejn mhux applikabbli. -------------------------------------------------- ANNESS VIII TABELLA TA’ KORRELAZZJONI Regolament (KE) Nru 761/2001 | Dan ir-Regolament | Artikolu 1 (1) | Artikolu 1 | Artikolu 1 (2) (a) | — | Artikolu 1 (2) (b) | — | Artikolu 1 (2) (c) | — | Artikolu 1 (2) (d) | — | Artikolu 2 (a) | Artikolu 2 (1) | Artikolu 2 (b) | — | Artikolu 2 (c) | Artikolu 2 (2) | Artikolu 2 (d) | — | Artikolu 2 (e) | Artikolu 2 (9) | Artikolu 2 (f) | Artikolu 2 (4) | Artikolu 2 (g) | Artikolu 2 (8) | Artikolu 2 (h) | Artikolu 2 (10) | Artikolu 2 (i) | Artikolu 2 (11) | Artikolu 2 (j) | Artikolu 2 (12) | Artikolu 2 (k) | Artikolu 2 (13) | Artikolu 2 (l) | Artikolu 2 (16) | Artikolu 2 (l) (i) | — | Artikolu 2 (l) (ii) | — | Artikolu 2 (m) | — | Artikolu 2 (n) | Artikolu 2 (17) | Artikolu 2 (o) | Artikolu 2 (18) | Artikolu 2 (p) | — | Artikolu 2 (q) | Artikolu 2 (20) | Artikolu 2 (r) | — | Artikolu 2 (s) l-ewwel subparagrafu | Artikolu 2 (21) | Artikolu 2 (s) it-tieni subparagrafu | — | Artikolu 2 (t) | Artikolu 2 (22) | Artikolu 2 (u) | — | Artikolu 3 (1) | — | Artikolu 3(2) (a) l-ewwel subparagrafu | Artikolu 4 (1)(a) u (b) | Artikolu 3(2) (a) it-tieni subparagrafu | Artikolu 4 (3) | Artikolu 3 (2) (b) | Artikolu 4 (1)(c) | Artikolu 3 (2) (c) | Artikolu 4 (1)(d) | Artikolu 3 (2) (d) | Artikolu 4 (5) | Artikolu 3 (2) (e) | Artikolu 5 (2) l-ewwel subparagrafu; Artikolu 6 (3) | Artikolu 3 (3) (a) | Artikolu 6 (1) (a) | Artikolu 3(3) (b) l-ewwel sentenza | Artikolu 6(1) (b) u (c) | Artikolu 3 (3) (b) it-tieni sentenza | Artikolu 7 (1) | Artikolu 4 (1) | — | Artikolu 4 (2) | Artikolu 51 (2) | Artikolu 4 (3) | — | Artikolu 4 (4) | — | Artikolu 4 (5) l-ewwel sentenza | Artikolu 25 (10) l-ewwel subparagrafu | Artikolu 4 (5) it-tieni sentenza | Artikolu 25 (10) it-tieni subparagrafu, it-tieni sentenza | Artikolu 4 (6) | Artikolu 41 | Artikolu 4 (7) | — | Artikolu 4 (8) l-ewwel subparagrafu | Artikolu 30 (1) | Artikolu 4 (8) it-tieni subparagrafu | Artikolu 30 (3) u (5) | Artikolu 4 (8), it-tielet subparagrafu, l-ewwel u t-tieni sentenza | Artikolu 31 (1) | Artikolu 4 (8) it-tielet subparagrafu, l-aħħar sentenza | Artikolu 31 (2) | Artikolu 5 (1) | Artikolu 11 (1) l-ewwel subparagrafu | Artikolu 5 (2) | Artikolu 11 (3) | Artikolu 5 (3) l-ewwel sentenza | Artikolu 12 (1) | Artikolu 5 (3), it-tieni sentenza, l-ewwel inċiż | Artikolu 12 (1) (a) | Artikolu 5 (3), it-tieni sentenza, it-tieni inċiż | Artikolu 12 (1) (b) | Artikolu 5 (4) | Artikolu 11 (1) it-tieni u t-tielet subparagrafu | Artikolu 5 (5) l-ewwel sentenza | Artikolu 16 (1) | Artikolu 5 (5) it-tieni sentenza | Artikolu 16 (3) l-ewwel sentenza | Artikolu 5 (5) it-tielet sentenza | Artikolu 17 (1) | Artikolu 5 (5) ir-raba’ sentenza | Artikolu 16 (3) it-tieni subparagrafu u l-Artikolu 16(4) it-tieni subparagrafu | Artikolu 6 (1) | Artikolu 13 (1) | Artikolu 6 (1), l-ewwel inċiż | Artikolu 13 (2) (a) u Artikolu 5 (2) (a) | Artikolu 6 (1), it-tieni inċiż | Artikolu 13 (2) (a) u Artikolu 5 (2) (c) | Artikolu 6 (1), it-tielet inċiż | Artikolu 13 (2) (a) u Artikolu 5 (2) (d) | Artikolu 6 (1), ir-raba’ inċiż | Artikolu 13 (2) (c) | Artikolu 6 (1), it-tieni subparagrafu | Artikolu 13 (2) l-ewwel sentenza | Artikolu 6 (2) | Artikolu 15 (3) | Artikolu 6 (3), l-ewwel inċiż | Artikolu 15 (3) (a) | Artikolu 6 (3), it-tieni inċiż | Artikolu 15 (3) (b) | Artikolu 6 (3), it-tielet inċiż | — | Artikolu 6 (3), l-aħħar sentenza | Artikolu 15 (8) | Artikolu 6 (4), l-ewwel paragrafu | Artikolu 15 (2) | Artikolu 6 (4), it-tieni subparagrafu | Artikolu 15 (4) | Artikolu 6 (5), l-ewwel sentenza | Artikolu 15 (6) | Artikolu 6 (5), it-tieni sentenza | Artikolu 15 (8) u (9) | Artikolu 6 (6) | Artikolu 15 (10) | Artikolu 7 (1) | Artikolu 28 (8) | Artikolu 7 (2), l-ewwel sentenza | Artikolu 12 (2) | Artikolu 7 (2), it-tieni sentenza | Artikolu 12 (3) | Artikolu 7 (3) | Artikolu 42 (2) (a) | Artikolu 8 (1), l-ewwel sentenza | Artikolu 10 (1) | Artikolu 8 (1), it-tieni sentenza | Artikolu 10 (2) | Artikolu 8 (2) | — | Artikolu 8(3) l-ewwel subparagrafu | Artikolu 10 (4) | Artikolu 8 (3) it-tieni subparagrafu | — | Artikolu 9 (1) sentenza ta’ introduzzjoni | Artikolu 4 (3) | Artikolu 9 (1) (a) | Artikolu 45 (4) | Artikolu 9 (1) (b) | Artikolu 45 (4) | Artikolu 9 (1) it-tieni subparagrafu | Artikolu 45 (5) | Artikolu 9 (2) | — | Artikolu 10 (1) | — | Artikolu 10 (2), l-ewwel subparagrafu | Artikolu 38 (1) u (2) | Artikolu 10 (2), it-tieni subparagrafu, l-ewwel sentenza | Artikolu 41 | Artikolu 10 (2), it-tieni subparagrafu, it-tieni sentenza | Artikolu 47 | Artikolu 11 (1), l-ewwel subparagrafu | Artikolu 36 | Artikolu 11 (1), l-ewwel inċiż | Artikolu 36 (a) | Artikolu 11 (1), it-tieni inċiż | Artikolu 36 (c) | Artikolu 11 (1), it-tielet inċiż | Artikolu 36 (b) | Artikolu 11 (1), it-tieni subparagrafu, l-ewwel sentenza | Artikolu 37 (1) | Artikolu 11 (1), it-tieni subparagrafu, it-tieni sentenza | — | Artikolu 11 (1), it-tieni subparagrafu, it-tielet sentenza | Artikolu 37 (2) | Artikolu 11 (1), it-tieni subparagrafu, ir-raba’ sentenza | Artikolu 37 (3) | Artikolu 11 (2) | Artikolu 43(2) | Artikolu 11 (3), l-ewwel sentenza | Artikolu 41 (2), | Artikolu 11 (3), it-tieni sentenza | Artikolu 47 | Artikolu 12 (1) (a) | — | Artikolu 12 (1) (b) | Artikolu 35 (1) | Artikolu 12 (1) it-tieni subparagrafu | — | Artikolu 12 (2) | Artikolu 41 (2) | Artikolu 12 (3) | — | Artikolu 13 | Artikolu 40 (1) | Artikolu 14 (1) | Artikolu 49 (1) | Artikolu 14 (2) | — | Artikolu 14 (3) | — | Artikolu 15 (1) | Artikolu 50 | Artikolu 15 (2) | Artikolu 48 | Artikolu 15 (3) | — | Artikolu 16 (1) | Artikolu 39 (1) | Artikolu 16 (2) | Artikolu 42 (2) | Artikolu 17 (1) | — | Artikolu 17 (2), (3) u (4) | Artikolu 51 (2) | Artikolu 17 (5) | — | Artikolu 18 | Artikolu 52 | --------------------------------------------------