Συμπεράσματα του Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2008 για την πολυγλωσσία

(2008/C 140/10)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τα εξής:

1. τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Λισσαβόνας της 23ης και της 24ης Μαρτίου 2000, τα οποία συμπεριλάμβαναν τις ξένες γλώσσες στο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον καθορισμό των βασικών δεξιοτήτων που πρέπει να παρέχει η δια βίου μάθηση [1]·

2. το άρθρο 22 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο οποίος αναγνωρίζει ως αρχή ότι η Ένωση σέβεται την πολιτιστική, θρησκευτική και γλωσσική πολυμορφία [2]·

3. τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης της 15ης και 16ης Μαρτίου 2002 τα οποία ζητούσαν περαιτέρω δράση για να βελτιωθεί η απόκτηση των βασικών γνώσεων, και δη με τη διδασκαλία δύο τουλάχιστον ξένων γλωσσών από πολύ νεαρά ηλικία [3]·

4. την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 24ης Ιουλίου 2003, με τίτλο "Η προώθηση της εκμάθησης γλωσσών και της γλωσσικής πολυμορφίας: Σχέδιο Δράσης 2004-2006" [4], και την επακόλουθη έκθεση της Επιτροπής, της 25ης Σεπτεμβρίου 2007, για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου δράσης [5]·

5. την απόφαση αριθ. 2241/2004/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Δεκεμβρίου 2004, σχετικά με το ενιαίο κοινοτικό πλαίσιο για τη διαφάνεια των επαγγελματικών προσόντων και ικανοτήτων (Europass) [6]·

6. την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 22ας Νοεμβρίου 2005, με τίτλο "Ένα νέο στρατηγικό πλαίσιο για την πολυγλωσσία", η οποία πραγματεύεται την εσωτερική αλλά και την εξωτερική δράση για την προώθηση των γλωσσών και της επικοινωνίας με τους πολίτες [7]·

7. τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 19ης Μαΐου 2006 όσον αφορά τον Ευρωπαϊκό Δείκτη Γλωσσικών Γνώσεων [8], τα οποία επαναβεβαίωναν ότι οι γνώσεις ξένων γλωσσών, εκτός του ότι συμβάλλουν στην προώθηση της αλληλοκατανόησης των λαών, αποτελούν επίσης προϋπόθεση για την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και συμβάλλουν στην ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

8. τη σύσταση 2006/962/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2006, σχετικά με τη θέσπιση του ευρωπαϊκού πλαισίου επαγγελματικών προσόντων για τη δια βίου μάθηση [9], ένα εκ των οποίων είναι η συνεννόηση σε ξένες γλώσσες·

9. το ψήφισμα του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2007, σχετικά με μια ευρωπαϊκή ατζέντα για τον πολιτισμό [10], το οποίο ορίζει την πολυγλωσσία ως πρωτεύοντα τομέα δράσης για την προώθηση της πολιτιστικής κληρονομιάς,

και υπό το πρίσμα των συζητήσεων κατά την Υπουργική Διάσκεψη για την Πολυγλωσσία που έλαβε χώραν στις 15 Φεβρουαρίου 2008.

ΦΡΟΝΕΙ ότι:

- η γλωσσική αλλά και η πολιτιστική πολυμορφία συνιστούν διακριτικά γνωρίσματα της καθημερινής ζωής ενός ολοένα μεγαλύτερου αριθμού Ευρωπαίων πολιτών και επιχειρήσεων λόγω της αυξημένης κινητικότητας, μετανάστευσης και παγκοσμιοποίησης,

- οι γνώσεις ξένων γλωσσών συνιστούν δεξιότητα ζωτική και επιθυμητή για όλους τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διότι τους δίνει την δυνατότητα να απολαμβάνουν τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά οφέλη της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της Ένωσης,

- οι αλλεπάλληλες εκθέσεις και συστάσεις διαφόρων ενδιαφερομένων κύκλων έχουν δείξει ότι οι γλωσσικές ανάγκες της ευρωπαϊκής κοινωνίας εξακολουθούν ακόμα να μην λαμβάνονται επαρκώς υπόψη,

- η σημασία που αποδίδεται στην πολυγλωσσία και στα λοιπά ζητήματα γλωσσικής πολιτικής, στα πλαίσια των κοινών πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθιστά επιτακτική την ανάγκη να δοθεί στα θέματα αυτά η προσοχή που τους αξίζει και την υποχρέωση των θεσμικών οργάνων να δώσουν νέα έμφαση στην από μακρού δέσμευσή τους για προώθηση της εκμάθησης ξένων γλωσσών και της γλωσσικής πολυμορφίας.

ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ ότι:

1. η πολιτική πολυγλωσσίας συμπεριλαμβάνει τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές πτυχές των γλωσσών υπό το πρίσμα δια βίου μάθησης·

2. θα πρέπει να διαφυλαχθεί η γλωσσική ποικιλομορφία της Ευρώπης και να γίνει σεβαστή η ισοτιμία μεταξύ γλωσσών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να διαδραματίζει βασικό ρόλο στην επιδίωξη αυτών των στόχων·

3. πέραν του ότι συμβάλλει στην ατομική ολοκλήρωση και τον πολιτιστικό πλούτο, η γνώση ξένων γλωσσών συνιστά βασική δεξιότητα την οποία οφείλουν να αποκτήσουν οι Ευρωπαίοι πολίτες για να έχουν ενεργό ρόλο στην ευρωπαϊκή κοινωνία της γνώσης και η οποία αφενός προάγει την κινητικότητα και αφετέρου προωθεί την συνοχή του κοινωνικού σώματος αλλά και την ένταξη σε αυτό·

4. επειδή οι γλωσσικές ανάγκες ενδέχεται να ποικίλλουν αναλόγως ενδιαφερόντων, εργασίας και πολιτιστικού υποβάθρου ενός εκάστου, ο διδασκόμενος θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε ένα όσο το δυνατόν ευρύτερο φάσμα γλωσσών υποστηριζόμενο από νέες τεχνολογίες, καινοτόμους μεθοδεύσεις και δικτύωση μεταξύ των διδασκόντων·

5. προκειμένου να προωθηθεί η οικονομική μεγέθυνση και η ανταγωνιστικότητα, η Ευρώπη έχει ζωτικό συμφέρον να διατηρήσει παράλληλα σε επάρκεια μια γνωστική βάση εξωευρωπαϊκών γλωσσών πλανητικής εμβέλειας. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για να διατηρηθεί η θέση των ευρωπαϊκών γλωσσών στο παγκόσμιο πεδίο·

6. η ποιότητα της διδασκαλίας έχει ζωτική σημασία για την επιτυχή εκμάθηση σε οποιαδήποτε ηλικία, και συνεπώς θα πρέπει να καταβάλλονται προσπάθειες ώστε οι καθηγητές ξένων γλωσσών να κατέχουν καλά τη γλώσσα που διδάσκουν, να έχουν πρόσβαση σε αρχική και συνεχή επιμόρφωση υψηλής ποιότητας και να έχουν τις απαραίτητες διαπολιτισμικές γνώσεις. Στα πλαίσια της επιμόρφωσης των καθηγητών ξένων γλωσσών, θα πρέπει να προωθηθούν και να τύχουν υποστήριξης τα προγράμματα ανταλλαγών μεταξύ κρατών μελών·

7. για να μπορεί ο μετανάστης να ενταχθεί με επιτυχία, θα πρέπει να του παρέχεται η δυνατότητα εκμάθησης της γλώσσας (των γλωσσών) του κράτους υποδοχής, ενώ τα μέλη των κοινοτήτων υποδοχής θα πρέπει να παρακινούνται σε επίδειξη ενδιαφέροντος για τον πολιτισμό του επύλιδος·

8. στο επίκεντρο της παιδείας βρίσκονται οι γλωσσικές και πολιτιστικές γνώσεις. Η άριστη γνώση της πρώτης ξένης γλώσσας μπορεί να διευκολύνει την εκμάθηση άλλων γλωσσών, ενώ η εκμάθηση ξένων γλωσσών σε νεαρά ηλικία, η δίγλωσση εκπαίδευση και η Ολοκληρωμένη Εκμάθηση Περιεχομένου και Γλώσσας (CLIL) είναι αποτελεσματικά μέσα για τη βελτίωση της παρεχόμενης γλωσσικής εκπαίδευσης·

9. για να εξασφαλίζεται πραγματική επικοινωνία μεταξύ ομιλητών διαφορετικών γλωσσών, η διερμηνεία και η μετάφραση ποιότητας είναι απαραίτητες, ενώ τα γλωσσικής υφής μελήματα θα πρέπει να τυγχάνουν μεγαλύτερης προσοχής η εμπορία και διανομή αγαθών και υπηρεσιών, ιδίως δε υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων θα πρέπει να δίνει μεγαλύτερη προσοχή στα γλωσσικά ζητήματα.

ΚΑΛΕΙ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ, ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ:

1. να συμπράξουν για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της πολυγλωσσίας και —σε συνεννόηση με τους ενδιαφερόμενους φορείς— να ακολουθήσουν τους προαναφερθέντες προσανατολισμούς πολιτικής, προσφεύγοντας ενδεχομένως στην ανοικτή μέθοδο συντονισμού προκειμένου να διευκολυνθεί η αμοιβαία μετάδοση εμπειριών και ορθών πρακτικών·

2. να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της γλωσσικής διδασκαλίας και η συνέχεια στην εκμάθηση ξένων γλωσσών υπό το πρίσμα της δια βίου μάθησης, καθιστώντας συν τοις άλλοις ευρύτερα διαθέσιμους, ευκολότερα προσπελάσιμους και ελκυστικότερους τους πόρους και τις υποδομές που ήδη υπάρχουν, αναπτύσσοντας νέους πόρους και διευρύνοντας το προσφερόμενο φάσμα γλωσσών·

3. να προωθήσουν την εκμάθηση των εθνικών τους γλωσσών σε άλλα κράτη μέλη, με την μεγαλύτερη φερ' ειπείν χρήση των τεχνολογιών της διδασκαλίας εξ αποστάσεως, να προωθήσουν δε την εκμάθηση λιγότερο διαδεδομένων ευρωπαϊκών αλλά και εξωευρωπαϊκών γλωσσών·

4. να χρησιμοποιούν τα υπάρχοντα εργαλεία για την επιβεβαίωση των γλωσσικών γνώσεων, όπως είναι το ευρωπαϊκό χαρτοφυλάκιο γλωσσών του Συμβουλίου της Ευρώπης·

5. να προωθήσουν μέτρα για την ευκολότερη εκμάθηση γλωσσών από άτομα με ειδικές ανάγκες, ως μέσο για την υποβοήθηση της κοινωνικής τους ένταξης, για περισσότερες ευκαιρίες σταδιοδρομίας και για την ευημερία τους·

6. να συνεργαστούν με διεθνείς οργανισμούς οι οποίοι ασχολούνται με θέματα που αφορούν την πολυγλωσσία, και συγκεκριμένα με το Συμβούλιο της Ευρώπης και την UNESCO.

ΚΑΛΕΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ:

1. να στηρίξει τα κράτη μέλη στην προσπάθειά τους να ακολουθήσουν τις προαναφερόμενες προτεραιότητες·

2. να καταρτίσει έως τα τέλη του 2008 προτάσεις για συνολικό πλαίσιο πολιτικών στον τομέα της πολυγλωσσίας το οποίο να συνεκτιμά δεόντως τις γλωσσικές ανάγκες πολιτών και θεσμικών οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της τήρησης του δικαιώματός τους να επικοινωνούν με τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μία από τις επίσημες γλώσσες της.

[1] Έγγρ. SN 100/00, παράγραφος 26, σ. 9.

[2] ΕΕ C 364 της 18.12.2000, σ. 13.

[3] SN 100/02, παράγραφος 44, σ. 19.

[4] Έγγρ. 11834/03.

[5] Έγγρ. 13346/07.

[6] ΕΕ L 390 της 31.12.2004, σ. 6.

[7] Έγγρ. 14908/05.

[8] ΕΕ C 172 της 25.7.2006, σ. 1.

[9] ΕΕ L 394 της 30.12.2006, σ. 10.

[10] ΕΕ C 287 της 29.11.2007, σ. 1.

--------------------------------------------------