[pic] | COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN |

Brussel, 1.7.2009

COM(2009) 290 definitief

VERSLAG VAN DE COMMISSIE

Directoraat-generaal humanitaire hulp (DG ECHO) Jaarverslag 2008

{SEC(2009)825)

INHOUD

1. Inleiding 3

2. Algemene beleidsaspecten 4

3. Overzicht van de humanitaire operaties van DG ECHO in 2008 5

3.1. Algemeen 5

3.2. Belangrijke steunmaatregelen in 2008 naar regio en middelentoewijzing 8

3.3. Vergelijkende analyse 9

3.4. Risicobeperking bij rampen met inbegrip van rampenparaatheid 9

3.5. Koppeling van noodhulp, herstel en ontwikkeling (LRRD) 10

3.6. Voornaamste partners bij humanitaire hulp 10

4. Betrekkingen met andere sectoren 11

5. Overige activiteiten 11

6. Conclusie 12

Bijlage:

De bijlage bevat nadere gegevens betreffende:

- Indeling van de humanitaire operaties per land

- Betrekkingen met andere actoren

- Evaluatieresultaten

- Financiële tabellen

1. INLEIDING

Het beleid van de Europese Unie inzake humanitaire hulp vormt een weerslag van de basisbeginselen van de Unie: solidariteit, verdraagzaamheid en respect voor de menselijke waardigheid. Humanitaire hulp is geen instrument voor crisisbeheersing, maar vormt een van de pijlers van het communautaire optreden voor steun aan landen die getroffen worden door natuurrampen, door de mens veroorzaakte rampen of complexe noodsituaties[1]. Door haar activiteiten in rampgebieden en haar actieve bijdrage tot het bevorderen van respect voor en de naleving van het internationaal humanitair recht[2] heeft de Europese Commissie zich een plaats verworven als belangrijk speler op het gebied van de internationale humanitaire hulp. Vandaag is de Commissie de grootste donor van steun, noodhulp en bescherming ten behoeve van de bevolking in derde landen die het slachtoffer is van een humanitaire crisis.

Het directoraat-generaal humanitaire hulp[3] (DG ECHO) is de dienst van de Europese Commissie die is belast met humanitaire bijstand aan personen die het slachtoffer zijn van conflicten, natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen in derde landen. Deze algemene opdracht draagt bij tot het verwezenlijken van de strategische doelstelling van de Commissie " Europa als partner in de wereld ", die een onderdeel vormt van de algemene doelstelling van de buitenlandse betrekkingen[4] die in het Verdrag betreffende de Europese Unie is vastgesteld.

DG ECHO verdedigt de humanitaire ruimte en beginselen, die steeds meer onder druk komen te staan, door zich actief in te zetten voor de beginselen van goed humanitair donorschap (GHD[5]), de steunverlening op hoog niveau voort te zetten en een transparante dialoog met andere belangrijke spelers te voeren.

DG ECHO voert zelf geen steunprogramma's uit. Het is een donor die zijn opdracht vervult door de financiering van communautaire humanitaire operaties via partners die ofwel de kaderpartnerschapsovereenkomst hebben ondertekend, zoals Europese ngo's en internationale organisaties (het Rode Kruis), ofwel tot de financiële en administratieve kaderovereenkomst (FAFA) van de VN-organisaties zijn toegetreden.

De taak van DG ECHO is ervoor te zorgen dat goederen en diensten via zijn partners snel de crisisgebieden bereiken. De snelheid van de steunverlening wordt bevorderd door speciale bepalingen van het Financieel reglement en de uitvoeringsbepalingen daarvan. Deze structurele regelingen stellen DG ECHO eveneens in staat ter plaatse technische assistenten (ECHO-experts) in te zetten, wat het mogelijk maakt kwetsbare geledingen van de samenleving te identificeren, de behoeften nauwkeurig te beoordelen en snel te bepalen welke partners en projecten geschikt zijn om in die behoeften te voorzien. Hierna volgt een controle ter plaatse van de vorderingen van de partners en projecten met het oog op een gezond financieel beheer als ondersteuning van de betrouwbaarheidsverklaring dat de middelen voor het beoogde doel zijn gebruikt.

Op basis van zijn ervaring met rampenbestrijding stimuleert DG ECHO ook de rampenparaatheid teneinde de bevolking weerbaarder te maken en te voorkomen dat ze aan gevaren en rampen wordt blootgesteld, en de economische kosten van die rampen te verminderen. Met het oog op de doeltreffende uitvoering van zijn opdracht kan DG ECHO waar nodig maatregelen voor de capaciteitsopbouw van zijn uitvoeringspartners ondersteunen.

Het huidige verslag wordt uitgebracht overeenkomstig onderstaande bepalingen van artikel 19 van de verordening humanitaire hulp:

"Na afloop van elk begrotingsjaar dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een jaarverslag in met een overzicht van de gedurende het begrotingsjaar gefinancierde maatregelen. Dit overzicht bevat met name informatie over de actoren waarmee de humanitaire acties ten uitvoer zijn gelegd. Het verslag bevat tevens een samenvatting van eventuele externe evaluaties van specifieke acties".

Dit verslag bevat een overzicht van de belangrijkste activiteiten van DG ECHO in 2008. De bijlage biedt een uitgebreid overzicht van de activiteiten die zijn gefinancierd in de verschillende landen en regio's waar DG ECHO steun verleent via zijn partners alsook statistieken van het financieel verslag 2008[6].

2. ALGEMENE BELEIDSASPECTEN

Hoewel de humanitaire situatie in de wereld geen sterke wijzigingen van jaar tot jaar vertoont, blijven er grote humanitaire behoeften bestaan en neemt de frequentie van de hulpmaatregelen toe.

In het afgelopen decennium is het aantal natuurrampen sterk gestegen, hoofdzakelijk door de gevolgen van de klimaatverandering. Negen op tien rampen houden thans verband met het klimaat[7] en in de afgelopen twee decennia is het aantal geregistreerde rampen verdubbeld. Natuurverschijnselen ontwikkelen zich vaak tot rampen als gevolg van de grote kwetsbaarheid en het geringe reactievermogen van de bevolking, in het bijzonder in ontwikkelingslanden.

In tegenstelling tot de stijging van het aantal rampen, die gedeeltelijk te wijten is aan menselijke activiteiten, zijn de conflicten niet significant in aantal toegenomen. Daarentegen zijn ze meestal van langere duur en worden ze steeds gewelddadiger. Als gevolg daarvan neemt de vraag naar humanitaire hulp wereldwijd toe. De uitdaging waarmee humanitaire donoren zoals DG ECHO worden geconfronteerd, is een noodzakelijk evenwicht te handhaven tussen de financiering van maatregelen voor de preventie van humanitaire rampen en een snelle respons op rampen, zowel natuurrampen als door de mens veroorzaakte rampen.

Op beleidsniveau hebben de voorzitters van de Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie in december 2007 de Europese consensus[8] betreffende humanitaire hulp ondertekend, gevolgd door de goedkeuring van een actieplan[9] . Dit vormt een belangrijke stap voorwaarts voor de Europese Unie, die zich eindelijk heeft voorzien van een geheel van gemeenschappelijke waarden, beginselen en doelstellingen om de coherentie van haar algemeen humanitair optreden te versterken. De consensus benadrukt het principiële belang van de diversiteit van de uitvoeringspartners en erkent daardoor dat elk van deze organen comparatieve voordelen heeft bij de aanpak van specifieke situaties of omstandigheden.

In het kader van de uitvoering van het actieplan heeft op 16 september 2008 in het Europees Parlement een conferentie over het internationaal humanitair recht plaatsgevonden. Het doel daarvan was het bewustzijn van schendingen van het internationaal humanitair recht te versterken en in het kader van de Europese consensus betreffende de humanitaire hulp te zoeken naar middelen om de naleving van het internationaal humanitair recht op het niveau van de Europese Unie te bevorderen.

Ten slotte heeft de Commissie in maart een mededeling over " de versterking van het reactievermogen van de Unie bij rampen " aangenomen, die een respons moet bieden op de toenemende uitdagingen veroorzaakt door natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen en het vermogen van de Unie moet versterken om civiele bescherming en humanitaire bijstand op haar eigen grondgebied of in derde landen te bieden.

3. OVERZICHT VAN DE HUMANITAIRE OPERATIES VAN DG ECHO IN 2008

3.1. Algemeen

Via haar directoraat-generaal humanitaire hulp verstrekt de Commissie humanitaire hulp aan de slachtoffers van natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen in derde landen, met als enig criterium de humanitaire behoeften. Dit jaar werd de behoeftengerichte respons van de Commissie op humanitaire crises in meer dan 60 landen verstrekt op grond van 90 financieringsbesluiten voor een totaalbedrag van 937 miljoen euro . Het oorspronkelijke budget van 751 miljoen euro werd verschillende malen verhoogd als reactie op nieuwe crisissituaties en natuurrampen in de loop van het jaar en vooral om het hoofd te bieden aan de sterke stijgingen van de voedselprijzen.

In 2008 werd DG ECHO geconfronteerd met forse stijgingen van de voedselprijzen . Als gevolg van scherpe prijsstijgingen voor de basisproducten van de voedselhulp en olie gingen de kosten van de voor 2008 geplande humanitaire hulp sterk de hoogte in. Bovendien steeg ook de kwetsbaarheid van de arme bevolkingsgroepen voor crises, aangezien zij een groter deel van hun beperkte middelen aan de aankoop van voedsel moesten besteden. Om de kortetermijneffecten van de stijgende voedselprijzen op te vangen werd het budget van DG ECHO voor dringende voedselhulp in 2008 bijna verdubbeld, waarbij gebruik werd gemaakt van extramiddelen uit de reserve voor spoedhulp. Aan het eind van het jaar bedroeg de voedselhulpbegroting 363 miljoen euro, waarmee aan meer dan 25 miljoen mensen hulp werd verstrekt.

Afgezien van de voedselcrisis worden de al kwetsbare bevolkingsgroepen vaker en ernstiger getroffen door natuurrampen, die door de klimaatverandering nog worden verscherpt.

Natuurrampen hebben in 2008 ernstige schade veroorzaakt in de volgende gebieden: cyclonen/orkanen in het Caribisch gebied (Haïti, Bahama's, Cuba), Madagascar en Birma/Myanmar; droogte in de Hoorn van Afrika, de Sahel, de Republiek Moldavië, Paraguay, Honduras en de Palestijnse gebieden; een aardbeving in China; epidemieën in Benin, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied; overstromingen in Bangladesh, Bolivia, Ecuador, Guatemala, Honduras, Nepal, Namibië, India en Jemen; een periode van extreme koude in Peru en Bolivia en wervelstormen in Laos en Vietnam. De Commissie moest snel handelen om hulp te bieden aan de duizenden slachtoffers, die in sommige gevallen al door andere crisissituaties waren getroffen.

Wat de door de mens veroorzaakte crises betreft, is als gevolg van het conflict tussen Georgië en de Russische Federatie in Zuid-Ossetië in augustus noodhulp verstrekt aan de door dit nieuwe conflict getroffen bevolking. In Kenia deed zich na de betwiste presidentsverkiezingen op grote schaal politieke onrust voor. Het geweld in de nasleep van de verkiezingen leidde tot een interne vluchtelingenstroom van meer dan 500 000 mensen. In 2008 deed zich in Jemen een escalatie van de burgeroorlog in het noorden van het land voor. In augustus slaagden het Moro Islamitisch Bevrijdingsfront en de Filipijnse regering er niet in een vredesakkoord te sluiten, wat tot een nieuwe opflakkering van de gevechten op het zuidelijke eiland Mindanao en een stroom ontheemden van meer dan 550 000 mensen leidde. Aan het eind van het jaar waren er nog steeds circa 320 000 ontheemden, zonder dat een vooruitzicht op een oplossing bestond. In Sri Lanka ten slotte herriep de regering het staakt-het-vuren van 2002 en versterkte zij haar offensief in het noorden van het land.

Bovenop deze nieuwe crisissituaties had de Commissie te kampen met verslechterende humanitaire omstandigheden, waarbij langdurige en complexe noodsituaties uit eerdere jaren vaak een rol speelden. De twee belangrijkste voorbeelden zijn Sudan en de Democratische Republiek Congo.

Via haar begroting voor humanitaire hulp, met inbegrip van voedselhulp, verstrekte de EU humanitaire bijstand aan naar schatting 143 miljoen mensen in derde landen[10]. Bovendien kregen 18,5 miljoen mensen steun in het kader van de rampenparaatheid, door de versterking van de weerbaarheid van de bevolking en van de plaatselijke reactiecapaciteit.

De Commissie heeft in totaal 552 miljoen euro (d.w.z. 58,9% van haar totale definitieve begroting) uitgetrokken voor ACS-landen, die de belangrijkste begunstigden van de ECHO-financiering zijn, gevolgd door Azië en Latijns-Amerika (192 miljoen euro – 20,5%) en Oost-Europa, de nieuwe onafhankelijke staten, het Midden-Oosten en de mediterrane landen (156 miljoen euro – 16,3%).

De toepassing van behoeftengerichte beginselen[11] heeft geleid tot onderstaande geografische verdeling[12] van de middelen die in 2008 voor humanitaire hulp zijn vastgelegd (in 1 000):

Humanitaire bijstand in 2008 |

Eenheid/Regio | Totaal | % |

A/1: Afrika, Caribisch Gebied, Stille Oceaan | 551 847 | 58,9% |

Sudan en Tsjaad | 197 000 |

Hoorn van Afrika | 167 897 |

Centraal- en zuidelijk Afrika, Indische Oceaan | 126 200 |

West-Afrika | 39 100 |

Caribisch Gebied | 21 650 |

A/2: Nieuwe onafhankelijke staten, Midden-Oosten, Middellandse Zeegebied | 152 635 | 16,3% |

Midden-Oosten, Middellandse Zeegebied | 124 860 |

Europa, Kaukasus en Centraal-Azië | 27 775 |

A/3: Azië en Latijns-Amerika | 192 327 | 20,5% |

Zuid-Azië | 94 257 |

Zuidoost- en Oost-Azië | 64 000 |

Latijns-Amerika | 34 070 |

Niet-geografische instrumenten | 39 833 |

Capaciteitsopbouw, subsidies en diensten, DREF-besluit[13] en overige | 7 021 | 0,7% |

Technische bijstand | 25 000 | 2,7% |

Ondersteuningsuitgaven | 7 812 | 0,8% |

TOTAAL | 936 642 | 100% |

Van de 41 landen die in 2008 een crisis volgens de definitie van de evaluatie doormaakten, zijn er vijftien aangemerkt als uiterst kwetsbaar: elf daarvan zijn gelegen in Afrika, de overige zijn Afghanistan, Tsjetsjenië (Russische Federatie), Oost-Timor en Jemen.

In 2008 heeft DG ECHO overeenkomstig de gehanteerde methodologie 85% van zijn oorspronkelijk geplande begroting op de algemene begrotingslijn voor humanitaire hulp (23.02.01) vastgelegd voor prioritaire gebieden met grote humanitaire behoeften.

De steunstrategie van DG ECHO blijft verder toegespitst op vergeten crisissituaties (situaties waarin grote humanitaire behoeften weinig aandacht krijgen van de donoren, wat blijkt uit het geringe steunvolume, of van de media). DG ECHO baseert zijn analyse en methodologie voor het identificeren van vergeten crisissituaties zowel op kwantitatieve gegevens (gebrek aan media-aandacht of geringe donorsteun in combinatie met grote behoeften) als op kwalitatieve elementen (evaluatie ter plaatse door experts en desk officers van DG ECHO). Voor nadere gegevens over vergeten crisissituaties, zie deel II van de bijlage.

De resultaten van de evaluaties van de behoeften wereldwijd en de vergeten crisissituaties zijn te vinden op de website http://ec.europa.eu/echo/policies/strategy_en.htm.

3.2. Belangrijkste steunmaatregelen in 2008 naar regio en middelentoewijzing

De Commissie werd geconfronteerd met talrijke natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen, maar ook met verslechterende humanitaire omstandigheden die soms voortvloeiden uit langdurige en complexe noodsituaties van voorbije jaren. Zo hadden de humanitaire organisaties in de Democratische Republiek Congo gedurende een aantal jaren te kampen met ernstige moeilijkheden zoals het telkens opnieuw opflakkerende geweld in het oosten van het land, waardoor honderdduizenden mensen op de vlucht gingen. De crisis in de regio Darfur in Sudan wordt beschouwd als de ernstigste humanitaire crisis in de wereld en bijgevolg wordt op grote schaal internationale humanitaire hulp voor dat gebied uitgetrokken. Het leven van miljoenen mensen is afhankelijk van buitenlandse hulp.

Nadere gegevens betreffende de hierna beschreven steunmaatregelen zijn opgenomen in deel III van de bijlage.

3.2.1. Afrika, Caribisch gebied en Stille Oceaan (ACS-landen)

In 2008 ging het hoogste steunbedrag van DG ECHO naar Sudan (in totaal 167 miljoen euro) en de Democratische Republiek Congo (45,5 miljoen euro + 8 miljoen euro voor de dienst ECHO FLIGHT). De andere belangrijke steunmaatregelen voor Afrika die meer dan 20 miljoen euro vertegenwoordigden, betroffen Somalië (44 miljoen euro), Tsjaad (30 miljoen euro), een regionaal programma voor voorbereiding op de droogte (30 miljoen euro), Zimbabwe (25 miljoen euro) en Ethiopië (40 miljoen euro).

3.2.2. Midden-Oosten en nieuwe onafhankelijke staten

De Commissie heeft haar maatregelen voortgezet ter verbetering van de ernstige humanitaire situatie op de westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook: ondanks de hervatting van de structurele bijstand aan de Palestijnse Autoriteit in december 2007 vertoonde die situatie geen enkele verbetering in 2008. Afgezien van de politieke toestand werden de kwetsbaarste Palestijnse bevolkingsgroepen op de westelijke Jordaanoever getroffen door vorst en droogte. Er werd een bedrag van 82,8 miljoen euro uitgetrokken om te voorzien in de voedselbehoeften van de kwetsbaarste bevolkingsgroepen op de westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook en van de Palestijnse vluchtelingen in Libanon. Daarnaast werd 30 miljoen euro uitgekeerd om te voorzien in de uit de Iraakse crisis voortvloeiende humanitaire behoeften en voedselbehoeften in en buiten Irak.

In de noordelijke Kaukasus heeft de Commissie haar steun aan de slachtoffers van het conflict in Tsjetsjenië voortgezet met de toewijzing van in totaal elf miljoen euro.

3.2.3. Azië

Een bedrag van 39 miljoen euro werd toegekend aan de bevolking in Birma/Myanmar die getroffen werd door de wervelstorm Nargis, terwijl 36,3 miljoen euro werd toegekend aan kwetsbare bevolkingsgroepen die het slachtoffer waren van conflicten en natuurrampen in Afghanistan, Iran en Pakistan. 20,15 miljoen euro ging naar de bevolking die het slachtoffer was van natuurrampen in Bangladesh (rattenplaag in de heuvelgebieden van Chittagong, behoeften in de nasleep van de wervelstorm Sidr, die het land eind 2007 had getroffen, zware moessonregens eind september 2008, die gepaard gingen met hoge golven , wat leidde tot waterverzadiging van de bodem in het zuidwesten). Nog eens 351 000 euro werd toegekend voor steun aan de (Birmaanse) Rohingya-vluchtelingen in Bangladesh.

3.2.4. Latijns-Amerika

Ten slotte is 34 miljoen euro toegekend aan Latijns-Amerika, waarvan 12,5 miljoen euro voor de slachtoffers van het conflict in Colombia en het overige bedrag voor maatregelen in verband met verschillende natuurrampen, zoals La Niña in Bolivia en Ecuador, droogte in Paraguay en Honduras, koudegolven in Bolivia en Peru en overstromingen in Guatemala en Honduras.

3.3. Vergelijkende analyse

Onderstaande grafiek toont een vergelijkende analyse van de geografische verdeling van de financieringsbesluiten voor de periode 2004-2008. Daaruit blijkt dat het relatieve aandeel van de financiering voor de ACS-landen ononderbroken is gestegen, behalve in 2005. Toen werd deze tendens omgekeerd en ging het leeuwendeel van de financiële steun naar Azië in verband met de twee grootste crisissituaties in dat deel van de wereld: de tsunami en de aardbeving in Kasjmir. Bekijkt men de ontwikkeling over een periode van vijf jaar, dan blijkt dat de steun voor de verschillende regio's en gebieden in de wereld zeer wisselvallig is, wat bevestigt dat de bijstand van DG ECHO per definitie een kortetermijnkarakter heeft. Belangrijk is ook dat meer dan 96% van de begroting voor humanitaire hulp gaat naar humanitaire activiteiten en minder dan 4% naar ondersteuning en administratieve uitgaven (voorlichting, audits, evaluaties, ondersteunend personeel, enz.). Zie deel VIII van de bijlage.

[pic]

3.4. Risicobeperking bij rampen met inbegrip van rampenparaatheid

In het kader van zijn opdracht financiert DG ECHO activiteiten voor rampenparaatheid en risicobeperking bij rampen die de kwetsbaarste gemeenschappen en bevolkingsgroepen treffen.

Gelet op het groeiende bewustzijn van het belang van rampenparaatheid, de sterke stijging van het aantal en de ernst van de rampen in de afgelopen decennia en het actiekader van Hyogo 2005-2015 dat alle regeringen en internationale organisaties oproept tot prioritering van en investering in risicobeperkende maatregelen, heeft DG ECHO zijn financiering van lokale maatregelen voor rampenparaatheid in de afgelopen jaren opgevoerd en zal het zijn aanpak verder verfijnen. Zonder de grenzen van zijn humanitaire opdracht te overschrijden kan DG ECHO door de aanwending van zijn bewezen capaciteiten steun verlenen voor een groot aantal gediversifieerde maatregelen.

De bijdrage van DG ECHO tot maatregelen voor risicobeperking bij rampen wordt verstrekt via het programma DIPECHO, initiatieven voor paraatheid bij droogte, het integreren van maatregelen voor rampenparaatheid in noodhulp en voorlichting.

Twee belangrijke ideeën liggen aan de basis van de maatregelen voor rampenparaatheid van DG ECHO: aan de ene kant, de gemeenschappen bewustmaken van de risico's waaraan zij blootstaan en aan de andere, hun weerbaarheid verhogen. Tegelijk is een aanvang gemaakt met activiteiten voor de versterking van het vermogen van de plaatselijke overheidsinstellingen om hun bevolking te beschermen. De activiteiten voor rampenparaatheid worden uitgevoerd via een groot aantal diverse partners, die nauw samenwerken met plaatselijke organisaties, wat de toegang tot de meest kwetsbare en gemarginaliseerde gemeenschappen vergemakkelijkt.

Nu zijn nieuwe actieplan ook in Zuidoost-Afrika is opgestart, is DG ECHO aanwezig in zeven regio's van de wereld die zeer vaak door natuurrampen worden getroffen.

3.5. Koppeling van noodhulp, herstel en ontwikkeling (LRRD)

De bijstand van DG ECHO heeft ook tot doel om in combinatie met andere steunvormen de bevolking zoveel mogelijk opnieuw zelfvoorzienend te maken en de geleidelijke terugtrekking van de steun van DG ECHO onder goede omstandigheden mogelijk te maken. Met het oog daarop is DG ECHO actief betrokken bij de implementatie van een strategie voor de koppeling van noodhulp, herstel en ontwikkeling (LRRD) en bij het bevorderen van nauwere samenwerking met andere Commissiediensten of donoren.

3.6. Voornaamste partners bij humanitaire hulp

De humanitaire hulp van DG ECHO wordt verstrekt via partners. DG ECHO werkt samen met circa 200 niet-gouvernementele organisaties, VN-organisaties en internationale organisaties zoals het Internationale Comité van het Rode Kruis en de Internationale Federatie van het Rode Kruis en de Rode Halve Maan.

Het is belangrijk dat DG ECHO beschikt over een groot aantal uiteenlopende partners, omdat het daardoor op efficiënte wijze in gestaag groeiende behoeften wereldwijd kan voorzien. DG ECHO heeft nauwe werkrelaties met zijn partners opgebouwd, zowel voor beleidskwesties als voor het beheer van humanitaire acties.

In 2008 heeft DG ECHO zijn humanitaire activiteiten uitgevoerd via ngo's (44%), VN-organisaties (46%) en internationale organisaties (10%).

Tijdens het afgelopen jaar heeft DG ECHO de partnerschapsovereenkomsten inzake de betrekkingen met zijn partners herbekeken, gerëevalueerd en verfijnd door de procedures te vereenvoudigen zonder afbreuk te doen aan de controle en de supervisie van de steunverlening. Daardoor is de doeltreffendheid van de humanitaire hulp gehandhaafd. Nadere gegevens over de jaarlijkse spreiding tussen de groepen partners zijn te vinden in deel VIII.5 van de bijlage.

4. BETREKKINGEN MET ANDERE ACTOREN

Zoals in eerdere jaren heeft DG ECHO nauwe betrekkingen onderhouden met andere Europese instellingen, lidstaten en internationale organisaties en verder gestreefd naar de eerbiediging van het internationaal humanitair recht en de humanitaire beginselen (menselijkheid, onpartijdigheid, non-discriminatie en neutraliteit).

DG ECHO heeft er ook voor gezorgd dat in het Europese en internationale debat rekening wordt gehouden met de verplichting om de humanitaire ruimte in noodsituaties te eerbiedigen. DG ECHO heeft zijn nauwe werkbetrekkingen met de humanitaire rapporteur van het Europees Parlement geconsolideerd.

Er zijn intensieve contacten onderhouden met het Franse en het Tsjechische voorzitterschap. In dit verband vormde de oprichting van een nieuwe werkgroep van de Raad voor humanitaire hulp en voedselhulp een bijzonder belangrijke stap.

In het kader van zijn betrekkingen met niet-EU-donoren heeft DG ECHO contacten met de VS onderhouden, onder meer over de opzet van een strategische partnerschapsdialoog en andere gespreksfora, en zijn betrekkingen met andere belangrijke donoren voortgezet.

Ten slotte heeft DG ECHO zich verder ingespannen voor de aanwezigheid en de zichtbaarheid van de humanitaire dimensie in de VN-fora en ervoor gezorgd dat de door de EU gecoördineerde standpunten, resoluties en verklaringen in de VN-organen het beleid van de Commissie weerspiegelen.

Nadere details over deze partners zijn te vinden in deel V van de bijlage.

5. OVERIGE ACTIVITEITEN

IN het kader van zijn activiteiten moet DG ECHO zich ook bezighouden met andere kwesties teneinde de verstrekking en de kwaliteit van de humanitaire hulp te verbeteren:

1. Ontwikkeling van een veiligheidsbeleid van DG ECHO voor personeel dat bij de humanitaire hulpverlening is betrokken;

2. Steun voor de versterking van de institutionele capaciteit van de partners op sommige welomschreven gebieden met het oog op de verbetering van hun vermogen om via programma's voor capaciteitsopbouw snel en efficiënt op noodsituaties te reageren;

3. Versterking van de snelleresponscapaciteit op het terrein door het opzetten van multisectorale teams;

4. Communicatiestrategie en informatie ;

5. Op opleidingsgebied steunt DG ECHO het netwerk voor humanitaire bijstand (NOHA), dat een multidisciplinaire postdoctorale opleiding biedt.

Nadere gegevens over deze activiteiten zijn te vinden in deel VI van de bijlage.

6. CONCLUSIE

DG ECHO is doorgegaan met zijn snelle respons op onverwachte gebeurtenissen teneinde duizenden noodlijdenden te helpen die soms al het slachtoffer waren van eerdere langetermijncrises. Deze langdurige en steeds gewelddadiger conflicten hebben dramatische gevolgen, niet alleen voor de huidige bevolking die blijvend afhankelijk is van humanitaire bijstand, maar ook voor de toekomstige generaties.

Klimaatverandering is de belangrijkste oorzaak van de stijgende humanitaire behoeften en de mondiale voedselcrisis vormt daarbij het onmiddellijke probleem. Afgezien van de wereldwijde financiële en economische crisis wordt verwacht dat vele ontwikkelingslanden het kritieke armoedepeil zullen bereiken. Iedere vermindering van de internationale investeringen en de bijstand als gevolg van de crisis zou vooral de kwetsbaarste regio's het hardst treffen.

Sinds DG ECHO is opgericht, heeft het zijn strategie voortdurend aangepast om ervoor te zorgen dat de steun de behoeftigste bevolkingsgroepen bereikt. Het is duidelijk dat de huidige geopolitieke context nieuwe uitdagingen met zich meebrengt. Een van die uitdagingen is het beschermen van een bedreigde humanitaire ruimte, gekoppeld aan het bevorderen van de naleving van het internationaal humanitair recht door alle partijen die bij een gewapend conflict zijn betrokken. Een tweede uitdaging is te zorgen voor coherentie tussen een groeiend aantal actoren met het oog op doeltreffende en gerichte hulpverlening aan noodlijdende bevolkingsgroepen.

Een belangrijke stap op politiek gebied ten slotte was de aanzet tot coördinatie door de ondertekening van een Europese consensus betreffende humanitaire hulp en de goedkeuring van het actieplan voor de implementatie daarvan. Hierdoor zal DG ECHO vorm kunnen geven aan zijn ambitie om actief bij te dragen tot de uitstippeling van een humanitair beleid en het aanpakken van strategische kwesties in verband met de capaciteit voor gerichte en doeltreffende humanitaire hulp waar die het meest nodig is.

[1] COM(2008) 130, Versterking van het reactievermogen van de Unie bij rampen.

[2] http://www.icrc.org/Web/Eng/siteeng0.nsf/htmlall/section_ihl_in_brief?OpenDocument.

[3] Zie Verordening nr. 1257/96 van de Raad.

[4] Artikel 21, lid 2, onder g, van het EU-Verdrag.

[5] http://www.goodhumanitariandonorship.org/

[6] Beschikbaar op http://ec.europa.eu/echo/funding/key_figures/echo_en.htm

[7] The Economist, J. Holmes, "The World in 2009", More help now, please (blz. 110)

[8] PB C 25 van 30/1/2008.

[9] SEC(2008)1991, mei 2008.

[10] Het betreft onder meer 13,5 miljoen ontheemden van het totale gerapporteerde aantal van 26 miljoen – www.internal-displacement.org (IDMC, Internal Displacement Monitoring Centre, Global overview of Trends and Developments in 2007).

[11] DG ECHO verstrekt zijn hulp op basis van een evaluatie van de humanitaire behoeften aan de hand van twee complementaire indices: de crisisindex en de kwetsbaarheidsindex, die in deel II van de bijlage nader worden toegelicht.

[12] Deel VIII bevat een uitsplitsing van het totale in 2008 vastgelegde bedrag naar begrotingslijn.

[13] Disaster Relief Emergency Fund (Noodfonds voor rampenhulp).