[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 1.2.2011

KOM(2011) 42 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY

Analiza dotyczącaart. 45 ust. 2 regulaminu pracowniczego

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY

Analiza dotyczącaart. 45 ust. 2 regulaminu pracowniczego

WPROWADZENIE

W dniu 16 lipca 2009 r. Rada wezwała Komisję do przeprowadzenia analizy stosowania przez instytucje wspólnych przepisów określających przepisy wykonawcze w odniesieniu do art. 45 ust. 2 regulaminu pracowniczego.

W kontekście reformy regulaminu Rada podjęła decyzję, że w przyszłości każdy urzędnik musi posiadać umiejętność posługiwania się trzecim językiem. W celu wprowadzenia tej decyzji w życie art. 45 ust. 2 regulaminu ustanawia bezpośredni związek między obowiązkiem wykazania się znajomością trzeciego języka a uzyskaniem pierwszego awansu po zatrudnieniu.

Instytucje przyjęły wspólne przepisy wykonawcze dotyczące tego ustępu. Przepisy te dotyczą urzędników, którzy otrzymali pierwszy awans ze skutkiem po dniu 30 kwietnia 2006 r.[1] Przepisy te mówią między innymi o dostępie do kursów językowych dla urzędników podejmujących naukę trzeciego języka. Przewidują również, że w odniesieniu do awansów ze skutkiem wcześniejszym niż 31. 12. 2008 r. wymagany poziom znajomości języka odpowiada poziomowi 4. międzyinstytucjonalnych kursów językowych (który jest równoważny z poziomem A2 wspólnego systemu odniesienia ustanowionego przez Radę Europy), natomiast w odniesieniu do awansów ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2009 r. poziom znajomości języka odpowiada poziomowi 6. (który jest równoważny z poziomem B2 wspólnego systemu odniesienia ustanowionego przez Radę Europy).

Analizę przeprowadzono w oparciu o osiem pytań, które Rada postawiła we wniosku skierowanym do Komisji.

Analiza ta obejmuje wszystkie instytucje. Na jej potrzeby każda z instytucji przekazała dane dotyczące swoich pracowników. Dane przedstawione w analizie obejmują zatem wszystkie instytucje, z wyjątkiem niektórych danych liczbowych, przy których wskazano źródło pochodzenia. O ile nie wskazano inaczej, są to dane na dzień 31 grudnia 2009 r.

OSOBY, KTÓRYCH DOTYCZY OMAWIANY PRZEPIS

Obowiązek wykazania przed awansem umiejętności posługiwania się trzecim językiem potencjalnie dotyczy:

- wszystkich urzędników, którzy w dniu 1 maja 2004 r. czynnie pełnili swoją funkcję i do dnia 1 maja 2006 r. nie otrzymali jeszcze pierwszego awansu po zatrudnieniu oraz

- wszystkich urzędników zatrudnionych od dnia 1 maja 2004 r.

Poniższa tabela pokazuje liczbę takich osób w poszczególnych instytucjach.

RADA | 248 | 187 | 225 | 128 | 255 | 289 | 1332 | 156 | 1488 |

KOMISJA | 3612 | 674 | 1416 | 1245 | 1400 | 1146 | 9493 | 857 | 10350 |

francuski | 52 % | 53 % | 52 % | 43 % | 50 % |

angielski | 18 % | 20 % | 24 % | 21 % | 20 % |

niemiecki | 9 % | 5 % | 8 % | 12 % | 9 % |

hiszpański | 8 % | 7 % | 6 % | 7 % | 8 % |

niderlandzki | 7 % | 10 % | 3 % | 4 % | 6 % |

włoski | 4 % | 3 % | 5 % | 6 % | 4 % |

Inne | 2% | 2% | 2% | 7% | 3 % |

Ogółem | 100 % | 100 % | 100 % | 100 % | 100 % |

Z tabeli wynika, że francuski i angielski stanowią 70 % wszystkich wybieranych języków. Niemniej jednak wnioski o kursy językowe dotyczyły wszystkich języków wspólnotowych.

URZęDNICY, KTÓRZY OTRZYMALI PIERWSZY AWANS W OKRESIE PRZEJśCIOWYM, MIMO żE NIE OSIąGNęLI 6. POZIOMU

W okresie przejściowym, który zakończył się w dniu 31 grudnia 2008 r., 961 urzędników otrzymało awans, mimo że nie osiągnęli 6. poziomu międzyinstytucjonalnych kursów językowych.

W okresie przejściowym znajomość języka można było wykazać na trzy sposoby:

1. przez uznanie przez EPSO zaświadczenia/dyplomu (odpowiadającego poziomowi 4. lub wyżej);

2. przez zdanie testu zorganizowanego przez EPSO (na poziomie 4.);

3. przez pomyślne ukończenie międzyinstytucjonalnego kursu językowego lub innego kursu językowego (na poziomie 4.).

Spośród tych trzech sposobów w okresie przejściowym 48 % urzędników, którzy wykazali swoją znajomość na poziomie 4., wybrało uczestnictwo w międzyinstytucjonalnym kursie językowym. Pozostali urzędnicy wybrali test zorganizowany przez EPSO lub uznanie dyplomu, co oznacza, że posiadali już wcześniej wystarczającą znajomość trzeciego języka.

Sposób wykazania znajomości języka wybrany przez urzędników, którzy otrzymali pierwszy awans w okresie przejściowym

RADA | 58 | 76% | 13 | 17% | 5 | 7% | 76 |

KOMISJA | 276 | 40% | 250 | 37% | 158 | 23% | 684 |

Inne instytucje | 40 | 83% | 6 | 13% | 2 | 4% | 48 |

PE | 147 | 122 | 269 |

Rada | 108 | 92 | 200 |

Komisja | 1672 | 907 | 2579 |

Trybunał Sprawiedliwości | 42 | 28 | 70 |

Trybunał Obrachunkowy | 60 | 24 | 84 |

EKES | 24 | 45 | 69 |

Komitet Regionów | 17 | 21 | 38 |

Ogółem | 2070 | 1239 | 3309 |

Z danych wynika, że 2070 urzędników otrzymało awans po osiągnięciu poziomu 6. dzięki kursom językowym w okresie przejściowym, a 1239 innych urzędników otrzymało awans po osiągnięciu poziomu 6. dzięki kursom językowym w roku 2009.

URZęDNICY, KTÓRYCH AWANS OPÓźNIł SIę Z UWAGI NA NIEZALICZENIE TESTU JęZYKOWEGO[5]

Procedura przyznawania awansów przebiega różnie zależnie od instytucji. W Parlamencie i Komisji wykorzystuje się system punktowy: urzędnicy dostają awans, gdy zgromadzą odpowiednią liczbę punktów. W systemie tym można więc wskazać, którzy urzędnicy osiągnęli wymagany pułap punktowy, ale ich awans opóźnia się, ponieważ nie wykazali się jeszcze znajomością trzeciego języka. W innych instytucjach, na przykład w Radzie, nie ma systemu punktowego. Urzędnicy, którzy nie spełniają wymogu zawartego w art. 45 ust. 2, figurują na liście osób kwalifikujących się do awansu (są to urzędnicy, którzy mają odpowiedni staż pracy), ale automatycznie odebrana jest im możliwość otrzymania awansu, póki nie zostanie przeprowadzona ocena ich osiągnięć i zasług. Łatwo jest wskazać liczbę tych urzędników, ale nie ma pewności, że po spełnieniu warunku zawartego w art. 45 ust. 2 otrzymaliby oni awans, ponieważ awanse przyznawane są w oparciu o porównanie osiągnięć i zasług poszczególnych osób. W pozostałych instytucjach wykorzystuje się jeszcze inne systemy. Nie można więc przeprowadzić porównywalnej analizy sytuacji dotyczącej „opóźnionych” awansów.

Poniższa tabela przedstawia – w rozbiciu na lata – dane dotyczące osób, które nie otrzymały awansu lub nie zostały włączone na listę osób kwalifikujących się do awansu.

2006 | 2007 | 2008 | 2009 | Ogółem |

PE | 0 | 4 | 4 | 9 | 17 |

Rada | 0 | 17 | 9 | 19 | 45 |

Komisja | 17 | 20 | 30 | 106 | 173 |

Trybunał Sprawiedliwości | 0 | 0 | 0 | 12 | 12 |

Trybunał Obrachunkowy | 0 | 0 | 2 | 2 | 2[6] |

EKES | 0 | 3 | 0 | 3 | 6 |

Komitet Regionów | 3 | 1 | 2 | 5 | 9[7] |

Ogółem | 20 | 45 | 47 | 156 | 268 |

ŚRODKI LUB ZASOBY WYKORZYSTYWANE DO SPEłNIENIA KONKRETNYCH POTRZEB SZKOLENIOWYCH I MAJąCE NA CELU WSPIERANIE OSIąGANIA KWALIFIKACJI WYMIENIONYCH W ART. 45 UST. 2 REGULAMINU PRACOWNICZEGO Z UWZGLęDNIENIEM HARMONOGRAMÓW (ORGANIZACJA NOWYCH KURSÓW JęZYKOWYCH, SPEłNIENIE ZAPOTRZEBOWANIA PRZY OBECNEJ OFERCIE KURSÓW JęZYKOWYCH ITP.)

Instytucje korzystają głównie z już odbywających się kursów językowych. Podstawowe kursy językowe we wszystkich 23 językach urzędowych istniały już w 2004 r., w związku z czym po wejściu w życie nowego regulaminu pracowniczego nie organizowano nowych kursów międzyinstytucjonalnych, jedynie zwiększono ilość grup. W Brukseli i Luksemburgu odbywają się kursy językowe od poziomu 1. do poziomu 6. w 23 językach urzędowych.

Należy podkreslić, że nauka trzeciego języka nie dotyczy tylko ewentualnego awansu zawodowego, lecz odpowiada potrzebom danej służby. Dodany artykuł 45 ust. 2 wprowadził tylko dodatkową motywację indywidualną w celu promowania różnorodności językowej w instytucjach europejskich. Biorąc pod uwagę wybór języków, większość z tych kursów odbywałaby się, nawet gdyby nie wprowadzono art. 45 ust. 2. Ponadto w ramach art. 45 ust. 2 wybór języka musi być zgodny z interesem służby.

Międzyinstytucjonalne kursy językowe organizowane są w systemie trzech sesji w roku, z których każda liczy ok. 60 godzin (każda z sesji obejmuje jeden poziom):

- od marca do lipca, dwa razy w tygodniu (każdorazowo 1 godz. 50 min.);

- od września do stycznia, dwa razy w tygodniu (każdorazowo 1 godz. 50 min.);

- w lipcu i sierpniu letnie kursy intensywne (4 godz. dziennie).

W każdej instytucji za monitorowanie stosowania art. 45 ust. 2 odpowiedzialnych jest zasadniczo dwóch urzędników AST, którzy poświęcają temu między 15 a 50 % swojego czasu pracy. Ponadto trzech urzędników/pracowników kontraktowych w EPSO zajmuje się analizowaniem dyplomów i organizacją testów językowych dla osób, które nie uczestniczą w międzyinstytucjonalnych kursach językowych[8]. Organizacją kursów międzyinstytucjonalnych zajmuje się 16 pracowników[9].

Odsetek kursów, w których pracownicy uczestniczą na zasadzie priorytetowej w związku z art. 45 ust. 2, wynosi 19,7 %. Wynika z tego, że personel zajmujący się organizowaniem kursów w związku z art. 45 ust. 2 obejmuje trzech urzędników/pracowników kontraktowych[10]. Tabela poniżej przedstawia koszty za lata 2004 do 2009 wynoszące w przybliżeniu 3 130 000 EUR[11].

Roczny koszt wszystkich międzyinstytucjonalnych kursów językowych, łącznie z kursami odbywającymi się na mocy art. 45 ust. 2 (19,7%).

Roczny koszt międzyinstytucjonalnych kursów językowych | 2004 * | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | Ogółem 2004 – 2009 |

BRUKSELA[12] | 701 142 | 1 915 782 | 2 201 553 | 2 049 209 | 2 760 097 | 2 558 344 | 12 186 127 |

LUKSEMBURG[13] | 185 818 | 569 148 | 624 427 | 683 351 | 851 415 | 794 597 | 3 708 756 |

Ogółem | 886 960 | 2 484 930 | 2 825 980 | 2 732 560 | 3 611 512 | 3 352 941 | 15 894 883 |

* okres od 30.04. 2004 r. do 31. 12. 2004 r. obejmuje 1 kurs cotygodniowy

Należy zauważyć, że oprócz kursów międzyinstytucjonalnych wiele instytucji zorganizowało kursy wewnętrzne oraz kursy w innych miejscach niż Bruksela i Luksemburg skierowane głównie do urzędników, którym wykazanie wymaganych umiejętności językowych sprawiało trudności.

ŚREDNIA LICZBA PłATNYCH GODZIN PRACY POśWIęCONYCH PRZEZ URZęDNIKÓW NA PRZYGOTOWANIE SIę DO TESTU ZE ZNAJOMOśCI TRZECIEGO JęZYKA

Całkowita liczba godzin międzyinstytucjonalnych kursów językowych odbytych przez urzędnika, który musi wykazać znajomość trzeciego języka, wynosi średnio 100 godzin. Nie jesteśmy w stanie wskazać takich danych w odniesieniu do kursów organizowanych wewnętrznie przez instytucje. Liczba ta wynosi średnio 200 godzin dla osób, które uczestniczyły w kursach, i jest znikoma w przypadku osób, które w inny sposób wykazały znajomość trzeciego języka.

Standardowe kursy językowe organizowane są zazwyczaj w sposób minimalizujący ich wpływ na codzienną pracę urzędników, tzn. wcześnie rano, podczas przerwy obiadowej lub wieczorami. W praktyce pracownicy często spędzają w pracy dodatkowe godziny, aby móc jednocześnie wykonać swoje obowiązki zawodowe i uczęszczać na kurs językowy.

ŁąCZNA LICZBA URZęDNIKÓW ZOBOWIąZANYCH DO WYKAZANIA SIę ZNAJOMOśCIą TRZECIEGO JęZYKA I LICZBA URZęDNIKÓW, KTÓRZY NIE SPEłNILI TEGO OBOWIąZKU WEDłUG STANU NA DZIEń 1 STYCZNIA 2009 R. (4. POZIOM JęZYKOWY)

Na dzień 1 stycznia 2009 r. ogólna liczba urzędników, których dotyczy obowiązek wykazania się znajomością trzeciego języka, wynosiła 14 635 (zob. rozdział 2).

Na dzień 1 stycznia 2009 r. liczba osób, które nie dopełniły jeszcze tego obowiązku, wynosiła 3 560. 47 z tych urzędników nie otrzymało awansu w okresie przejściowym, ponieważ nie wykazali znajomości trzeciego języka na poziomie 4. Obecnie muszą oni wykazać się znajomością trzeciego języka na poziomie 6.

Instytucja | Ogólna liczba urzędników, którzy na dzień 1 stycznia 2009 r. nie wykazali się jeszcze znajomością trzeciego języka | Ogólna liczba urzędników, którzy na dzień 1 stycznia 2009 r. nie otrzymali awansu z powodu niewykazania znajomości języka na poziomie 4. | % |

PE | 418 | 4 | 0,96% |

Rada | 267 | 9 | 3,37% |

Komisja | 2275 | 30 | 1,32% |

Trybunał Sprawiedliwości | 212 | 0 | 0,00% |

Trybunał Obrachunkowy | 49 | 2 | 4,08% |

EKES | 288 | 0 | 0,00% |

Komitet Regionów | 51 | 2 | 3,92% |

Ogółem | 3.560 | 47 | 1,32% |

LICZBA URZęDNIKÓW, KTÓRZY WYKORZYSTUJą W PRACY ZNAJOMOść TRZECIEGO JęZYKA NABYTą W CELU UZYSKANIA AWANSU

Instytucje nie posiadają automatycznych narzędzi umożliwiających im liczbowe przedstawienie wykorzystywania przez urzędników znajomości trzeciego języka przy wykonywaniu pracy.

Należy jednak wspomnieć, że wybór trzeciego języka musi być zgodny z potrzebami danego działu oraz instytucji.

Języki angielski i francuski stanowią 70 % wniosków o kursy językowe złożonych w kontekście priorytetowego dostępu do kursów w związku z art. 45 ust. 2 do dnia 31 grudnia 2009 r. (zob. rozdział 3). Nauka innych języków zgodna jest również z zapotrzebowaniem instytucji w niektórych określonych dziedzinach.

PODSUMOWANIE

Język francuski (50 %) oraz język angielski (20 %) były najczęściej wybierane jako trzeci język. Nieco ponad połowa urzędników znała już trzeci język, co wykazała na podstawie dyplomów lub testów organizowanych przez EPSO. Druga połowa urzędników wybrała międzyinstytucjonalne kursy językowe jako sposób wykazania znajomości trzeciego języka. Koszt ponoszony przez instytucje odpowiadał w przybliżeniu 20 % środków przeznaczonych na szkolenia językowe oraz średnio 100 godzinom spędzonym na kursie językowym. Niemniej jednak największa część kosztów zostałaby wygenerowana także w przypadku nieobowiązywania przepisów art. 45 ust. 2. Większość urzędników wykazała umiejętność posługiwania się trzecim językiem i w niewielkiej liczbie przypadków awans został opóźniony w związku z niemożliwością wykazania tej umiejętności.

[1] Zgodnie z art. 11 załącznika XIII do regulaminu ten nowoustanowiony obowiązek przewidziany w art. 45 ust. 2 nie ma zastosowania do awansów ze skutkiem przed dniem 1 maja 2006 r. Należy również podkreślić, iż urzędnicy będący laureatami konkursu na prawników-lingwistów, tłumaczy ustnych i tłumaczy pisemnych automatycznie spełniają warunek dotyczący umiejętności posługiwania się trzecim językiem.

[2] Większość urzędników, którzy uczestniczą w kursie językowym, aby wykazać umiejętność posługiwania się trzecim językiem, wybiera kursy międzyinstytucjonalne. Ułatwia to gromadzenie danych, ponieważ międzyinstytucjonalne kursy językowe organizowane są w sposób scentralizowany. Należy jednak pamiętać, że istnieją inne kursy językowe, których Komisja nie jest w stanie uwzględnić w niniejszej analizie.

[3] Maj 2004 r. – grudzień 2008 r.

[4] W Trybunale Sprawiedliwości nie ma rozróżnienia na pracowników, którzy biorą udział w kursie w trybie priorytetowym zgodnie z art. 45 ust. 2 regulaminu, i uczestników, którzy biorą udział w kursie z innego powodu.

[5] Lub niewykazanie umiejętności językowych.

[6] W Trybunale Obrachunkowym dotyczy to tych samych dwóch osób w roku 2008 i 2009.

[7] W Komitecie Regionów liczba urzędników, których dotyczyła ta sytuacja, wynosiła 9, ponieważ 2 urzędników kwalifikowało się do awansu w 2009 r., mimo że w 2008 r. nie spełniali warunków przewidzianych w art. 45 ust. 2.

[8] Z pomocą komitetu oceniającego, w którego skład wchodzi 3 stałych członków z ramienia instytucji oraz 46 doradców lingwistycznych konsultowanych w ramach procedury pisemnej w zakresie oceny dyplomów. Komitet obraduje 6 razy w roku.

[9] Należy zauważyć, że oprócz personelu na poziomie centralnym szacuje się, że na niższych poziomach zadania związane z kwestiami regulaminowego warunku znajomości trzeciego języka wymagają nakładów pracy 0,1 AST na DG/służbę.

[10] 19,7 % z 16 pracowników.

[11] 19,7 % kosztów całkowitych kursów w latach 2004 do 2009.

[12] NB: Koszt roczny obejmuje cztery kursy półintensywne, cztery kursy intensywne (luty–lipiec–sierpień–wrzesień) oraz dwa kursy odbywające się dwa razy w tygodniu (marzec–lipiec oraz wrzesień–styczeń).

[13] NB: Koszt roczny obejmuje jeden kurs półintensywny (luty), jeden kurs intensywny (lipiec–sierpień) oraz dwa kursy odbywające się dwa razy w tygodniu (marzec–lipiec oraz wrzesień–styczeń).