[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 25.11.2010

KOM(2010) 687 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY I EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO

SPRAWOZDANIE ROCZNE ZA 2009 r. DOTYCZĄCE WDRAŻANIA INSTRUMENTU POMOCY PRZEDAKCESYJNEJ (IPA)SEC(2010) 1430

Streszczenie

Niniejsze sprawozdanie przedstawia działania podjęte w ramach wdrażania Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA) w 2009 r. i zawiera ogólny przegląd zmian, w tym pewne uwagi na temat perspektyw.

Ze sprawozdania wynika, że w 2009 r. Komisja poczyniła konkretne kroki w kierunku polepszenia skuteczności, wpływu i trwałości instrumentów IPA, dążąc do osiągnięcia podejścia sektorowego do planowania i programowania strategicznego poprzez zwiększenie koordynacji między darczyńcami oraz zwiększenie odpowiedzialności beneficjentów za projekty. Lepsze tworzenie polityki udoskonali dialog polityczny i umożliwi osiągnięcie lepszych wyników w procesie unijnej integracji Bałkanów Zachodnich, Turcji i Islandii.

Szczegółowe informacje dotyczące działań w zakresie programowania i wdrażania w odniesieniu do każdego beneficjenta poszczególnych programów IPA lub programów IPA skierowanych do wielu beneficjentów w okresie sprawozdawczym są dostępne w dokumencie dołączonym do niniejszego sprawozdania (rozdziały I i II)[1]. W dokumencie tym zamieszczono również dane finansowe (rozdział III). We wstępie do tego dokumentu przywołano również ogólne ramy instrumentu finansowego IPA.

* * *

ROK OBJĘTY PRZEGLĄDEM

Główne zmiany w procesie rozszerzenia

Rok 2009 był okresem stabilności i bezpieczeństwa na Bałkanach Zachodnich i w Turcji i przyniósł pozytywne zmiany odnośnie do mobilności i stosunków sąsiedzkich. W obliczu światowego kryzysu finansowego i gospodarczego Komisja przyczyniła się do zapewnienia stabilności makroekonomicznej w regionie między innymi poprzez wprowadzenie dla tego regionu pakietu pomocy związanej z kryzysem finansowym, w tym bezpośredniego wsparcia budżetowego dla Serbii, finansowanego ze środków IPA.

W okresie sprawozdawczym wnioski o członkostwo w UE złożyły Albania (w kwietniu), Islandia (w lipcu)[2] i Serbia (w grudniu), natomiast Chorwacja poczyniła dalsze postępy w kierunku zakończenia końcowych etapów negocjacji akcesyjnych. Po spełnieniu warunków określonych w harmonogramach liberalizacji reżimu wizowego Czarnogóra, Serbia i Była Jugosłowiańska Republika Macedonii uzyskały możliwość podróży bezwizowych do strefy Schengen. Komisja kontynuowała również współpracę z Albanią oraz Bośnią i Hercegowiną zmierzającą do zniesienia ich obowiązków wizowych.

Nie wszystko jednak zostało osiągnięte: w 2009 r. krajom Bałkanów Zachodnich oraz Turcji pozostawała do wykonania, w różnym stopniu, znaczna ilość pracy niezbędnej do spełnienia określonych kryteriów i warunków przystąpienia. Tempo przeprowadzania reform było jednak często powolne, a międzynarodowy kryzys gospodarczy był przyczyną dodatkowych trudności.

Ocena Komisji dotycząca postępów krajów kandydujących i potencjalnych kandydatów do członkostwa w zakresie spełnienia odpowiednio warunków przystąpienia i warunków określonych w układach o stabilizacji i stowarzyszeniu została przedstawiona w dokumencie „Strategia rozszerzenia i najważniejsze wyzwania w latach 2009-2010” i towarzyszących mu sprawozdaniach z postępów[3] opublikowanych w październiku 2009 r. Ustalenia i zalecenia przestawione w powyższym komunikacie Komisji uzyskały szerokie poparcie Rady w grudniu 2009 r.

Główne zmiany strategiczne mające na celu lepsze świadczenie pomocy w ramach IPA: doświadczenia dwuletniego okresu wdrażania

W 2009 r. Komisja dalej zajmowała się badaniem skuteczności planowania i programowania pomocy w ramach IPA, dążąc do opracowania nowego podejścia.

Na konferencji w sprawie koordynacji działań darczyńców, która odbyła się w Tiranie w dniu 2 kwietnia, zbadano kwestię postępów w zakresie koordynacji działań darczyńców w praktyce. Na konferencji dokonano analizy mocnych i słabych stron istniejących mechanizmów koordynacji na poziomie krajowym i regionalnym oraz przedstawiono konkretne zalecenia, których należy przestrzegać w celu osiągnięcia lepszej koordynacji i większej skuteczności pomocy. Na konferencji omówiono również możliwości udoskonalenia strategicznego programowania i harmonizacji pomocy oraz krajowe plany rozwoju i unijne plany integracji przyjęte przez beneficjentów IPA oraz w dokumentach dotyczących wieloletniego planowania orientacyjnego.

Konferencja w sprawie skutecznego wspierania rozszerzenia, zorganizowana wspólnie przez Komisję i szwedzką prezydencję UE w Brukseli w dniu 19 października, dotyczyła ogólnych aspektów programu skuteczności pomocy. Stwierdzono na niej, że podejście do programowania pomocy oparte na potrzebach i strategiach beneficjenta może przyczynić się do zwiększenia skuteczności pomocy przedakcesyjnej. Uznano, że takie podejście będzie korzystne nie tylko pod względem spełnienia priorytetów przedakcesyjnych, ale również pod względem pomocy w ograniczaniu skutków kryzysu finansowego, a z uwagi na to, że niektórzy darczyńcy na Bałkanach Zachodnich byli lepiej przygotowani do szybkiego przezwyciężenia tych trudności, ścisła koordynacja działań darczyńców umożliwi wykorzystanie wsparcia w ramach IPA w sposób najskuteczniejszy i najbardziej komplementarny.

Sprawozdania z oceny dotyczące programowania i wdrażania zarówno pomocy w ramach IPA, jak i wcześniejszej pomocy przedakcesyjnej (zob. rozdział 3 poniżej) również okazały się cennym źródłem informacji na temat lepszych sposobów zagwarantowania, aby osiągnięte zostały ogólne cele pomocy.

Wnioski wyciągnięte z powyższych sprawozdań stanowiły podstawę dla działań Komisji polegających na przeniesieniu pomocy przedakcesyjnej z podejścia opartego w głównej mierze na projektach na podejście bardziej kompleksowe i oparte na polityce w celu zwiększenia jej ogólnego wpływu. W listopadzie Komisja podjęła decyzję o stopniowym wprowadzaniu podejścia sektorowego do planowania IPA . Działania te zostały opracowane w 2010 r. w celu wprowadzenia ich do strategicznego planowania i programowania pomocy (szczegóły zob. rozdział 3 poniżej) i będą kontynuowane w 2011 r.

W grudniu 2009 r. Rada do Spraw Ogólnych udzieliła politycznego wsparcia nowemu sektorowemu planowaniu IPA poprzez poparcie wniosków ze wspomnianych powyżej konferencji: „Rada […] podkreśla zasadniczy związek pomiędzy priorytetami polityki rozszerzenia i pomocą finansową - zgodnie z rezultatami niedawno zorganizowanych ostatnio konferencji poświęconych poprawie skuteczności pomocy - […] z zadowoleniem przyjmuje działania Komisji zmierzające do tego, by ściśle dostosować roczne programy IPA do priorytetów określonych w sprawozdaniach z postępów prac”.

W świetle wniosków ze sprawozdań oceniających już w 2009 r. uproszczono programowanie IPA poprzez zmniejszenie liczby projektów, które są za to większe. Ma to na celu ułatwienie zarządzania wdrażaniem i zwiększenie jego skuteczności i widoczności. Główny nacisk nadal kładziono na rozwój instytucjonalny, w szczególności w obszarach związanych z rządami prawa, zgodnie ze strategią rozszerzenia. Ważnym priorytetem pozostał również rozwój społeczno-ekonomiczny, w szczególności w świetle kryzysu gospodarczego. Przyjęto pakiet reagowania kryzysowego na rzecz Bałkanów Zachodnich i Turcji, a Serbii udzielono wsparcia budżetowego, związanego z umową z MFW.

PROGRAMOWANIE I WDRAŻANIE IPA: PRZEGLĄD OGÓLNY

Planowanie i programowanie strategiczne

Wieloletnie orientacyjne ramy finansowe (MIFF)

W poniższej tabeli przedstawiono środki przydzielone w 2009 r. w ramach IPA (w mln EUR), w podziale na beneficjentów i komponenty oraz z uwzględnieniem programów skierowanych do wielu beneficjentów, zgodnie z aktualnymi danymi dotyczącymi MIFF na lata 2011–2013[4]. Dane uwzględniają przenoszenie środków między komponentami I i II w trakcie 2009 r.

Tabela 1: środki przydzielone na 2009 r. w podziale na beneficjentów i komponenty (po cenach bieżących , w mln EUR)

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii | 39,3 | 4,4 | 20,8 | 7,1 | 10,2 | 81,8 |

Informacje dotyczące podstawy przydzielania środków w podziale na beneficjentów i komponenty można znaleźć w komunikacie Komisji w sprawie wieloletnich orientacyjnych ram finansowych.

Dokumenty dotyczące wieloletniego planowania orientacyjnego (MIPD)

MIPD na lata 2009-2011 przedłożono do zaopiniowania Komitetowi Zarządzającemu IPA w pierwszej połowie 2009 r., tj. w marcu (MIPD Albanii, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, Czarnogóry i Kosowa) i w kwietniu (MIPD Chorwacji, Turcji i wielu beneficjentów). Z jednym wyjątkiem (ze względu na wstrzymanie się od głosu) otrzymały one jednomyślnie pozytywną opinię państw członkowskich i zostały przyjęte przez Komisję w okresie od czerwca do lipca.

Podobnie jak w latach poprzednich i zgodnie z art. 6 ust. 5 rozporządzenia ustanawiającego IPA dokonano przeglądu głównych priorytetów w ramach każdego komponentu zgodnie z istniejącymi MIPD na lata 2008-2010, Przeważała ciągłość ze względu na to, że na poziomie UE, w regionie lub innym obszarze, nie wystąpiły wydarzenia, które uzasadniałyby poważne korekty. W ramach procesu dokonywania przeglądu konsultowano się z organami krajowymi i innymi zainteresowanymi stronami (państwami członkowskimi, międzynarodowymi instytucjami finansowymi, potencjalnymi beneficjentami, społeczeństwem obywatelskim).

W odniesieniu do wielkości pomocy w ramach komponentu I priorytetem dla krajów kandydujących pozostała zdolność do przyjęcia obowiązków wynikających z członkostwa lub do wdrażania dorobku na równi z kryteriami politycznymi odnośnie do Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii. Drugim priorytetem był dla Turcji dialog społeczeństwa obywatelskiego, a dla Chorwacji kryteria polityczne. Jeżeli chodzi o potencjalnych kandydatów do członkostwa, w przypadku Serbii, Czarnogóry i Kosowa przeważały kryteria ekonomiczne, natomiast w przypadku Albanii, oraz Bośni i Hercegowiny na pierwszym miejscu postawiono zdolność do przyjęcia obowiązków wynikających z członkostwa, a w przypadku tego ostatniego kraju – również kryteria polityczne. Dla Serbii, Kosowa i Albanii Kolejnym priorytetem były kryteria polityczne, natomiast Czarnogóra położyła jednakowy nacisk na kryteria polityczne i na standardy europejskie.

W kontekście Komitetu Zarządzającego IPA Komisja i państwa członkowskie dyskutowały na temat możliwości przywiązywania większej wagi do następujących aspektów dokumentów programowych:

– stosowanie wniosków wyciągniętych z akredytacji zdecentralizowanego wdrażania w krajach kandydujących do procesu akredytacji w przypadku innych beneficjentów IPA. Ogólnie lepsze dostosowanie zarządzania zdecentralizowanego do systemów beneficjentów w celu zwiększenia odpowiedzialności i zdolności absorpcyjnej. Wstrzymanie się od wyznaczenia terminu akredytacji;

– dokładniejsze podkreślenie przewidywanych wyników w odniesieniu do wzmacniania struktur integracji europejskiej poza wymogami dotyczącymi przystąpienia do UE. Większe zaangażowanie struktur integracji europejskiej w programowanie w celu weryfikacji krajowych priorytetów związanych z przystąpieniem. Dokładniejsze dostosowanie pomocy w ramach IPA do krajowego planowania strategicznego lub w przypadku jego braku – koncentrowanie się na wzmacnianiu planowania rządowego, sporządzaniu budżetów i systemach skutecznego zarządzania;

– kontynuacja działań podjętych w celu określania ograniczonej liczby priorytetów lub głównych priorytetów ustalonych w porozumieniu z rządem. Przywiązywanie większej wagi do wyciągniętych wniosków, określenie dalszych celów, oczekiwanych wyników i możliwych do zmierzenia wskaźników;

– w przypadku problemów w związku ze zdolnością absorpcyjną, rozważenie zmiany programowania z uwzględnieniem wykonalności przewidywanych wyników w okresie obowiązywania MIPD; zwiększenie możliwości rozwoju regionalnego;

– dalsze działania na rzecz zwiększenia podziału pracy i partnerstwa z darczyńcą w odniesieniu do najważniejszej pomocy dwustronnej i wielostronnej w kluczowych obszarach. Dalsze usprawnienie procesu konsultacji w krajach będących beneficjentami w oparciu o przejrzysty harmonogram, w tym wczesne konsultacje z zainteresowanymi stronami przed sporządzeniem kart projektów;

– dostarczenie dokładniejszych wytycznych dotyczących zagadnień przekrojowych, w tym trwałego rozwoju oraz szczególnych celów dotyczących kwestii związanych z płcią i równouprawnieniem;

– zapewnienie dalszego wsparcia projektom związanym ze spełnieniem kryteriów politycznych, reformą sądownictwa i zwalczaniem korupcji. Poświęcenie większej uwagi kwestiom zamówień publicznych;

– dalsze zwiększenie lokalnych zdolności administracyjnych i wzmocnienie struktur w dziedzinie ochrony środowiska oraz dążenie do równouprawnienia płci odnośnie do nowych miejsc pracy związanych z ochroną środowiska (komponent III). Dokładniejsze określenie procesu analizy włączenia społecznego i powiązanej definicji strategii oraz wpływu zainteresowanych stron w tym zakresie (komponent IV). Nadanie priorytetowego znaczenia podejściu Leader i dokładniejsze określenie kwestii horyzontalnych (komponent V);

– usprawnienie lokalnej komunikacji w zakresie znaczenia działań dotyczących przystąpienia do UE, podejmowanych przez wielu beneficjentów, będące również sposobem na zwiększenie krajowej odpowiedzialności w odniesieniu do inicjatyw regionalnych. Nacisk na zapewnienie regionalnej odpowiedzialności i zaangażowania regionalnych struktur współpracy w procesie programowania.

Zgodnie z powyższymi dyskusjami Komisja podjęła środki w celu ulepszenia mechanizmu konsultacji, wzmocnienia powiązania między MIPD a strategiami krajowymi i zapewnienia większego niż dotychczas stopnia odpowiedzialności beneficjentów. Struktura MIPD zostanie poddana dalszemu przeglądowi w celu dostosowania do postępów w zakresie przyjęcia bardziej sektorowego podejścia do pomocy finansowej w ramach IPA i opracowania bardziej kompleksowych ram programowych.

Programowanie pomocy w 2009 r.

Działania w zakresie programowania w 2009 r. polegały głównie na zakończeniu i przyjęciu krajowych/rocznych i skierowanych do wielu beneficjentów programów IPA 2009 w ramach komponentu I oraz rozpoczęciu przygotowań odnośnie do programów IPA 2010, W odniesieniu do programów współpracy transgranicznej działania w zakresie programowania ograniczono do dodania środków przydzielonych na 2009 r. do trwających wieloletnich programów przyjętych w 2007 r., natomiast nie dokonano żadnych zmian w treści samych programów. To samo dotyczy programowania komponentów III w odniesieniu do Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii i komponentu V, natomiast nie podjęto żadnych działań w zakresie programowania w 2009 r. ani w ramach komponentu III w odniesieniu do Chorwacji i Turcji, ani w ramach komponentu IV, ponieważ rok ten już został uwzględniony w istniejących programach wieloletnich. Zasadniczo w przypadku wszystkich krajów kandydujących i potencjalnych kandydatów do członkostwa dotychczasowe doświadczenia i wyciągnięte wnioski stanowiły podstawę realizacji programowania w ramach komponentu I (określenie i zdefiniowanie projektu). Określone wnioski dla beneficjentów IPA obejmowały potrzebę przywiązywania większej wagi do takich kwestii, jak:

– opracowanie i stopień przygotowania projektu (między innymi pod względem dostępności analiz potrzeb, projektów, wykonalności i badań rynku; podkreślania zagrożeń i założeń; określenia beneficjentów; prostych ustaleń wykonawczych);

– zdolności administracyjne i absorpcyjne beneficjentów (między innymi na podstawie dotychczasowej działalności i istniejących zobowiązaniach związanych z realizowanymi projektami CARDS i IPA);

– odpowiedzialność , która ma zostać zwiększona poprzez stosowanie również własnych strategii rozwoju i planów działania beneficjentów oraz poprzez wczesne włączanie się beneficjentów w planowanie i programowanie pomocy oraz we wdrażanie;

– trwałość wyników zapewniona poprzez dokładne planowanie, ustanawianie priorytetów i terminowe ustalanie kolejności działań oraz zwrócenie uwagi na uwarunkowania;

– koordynacja na różnych poziomach , tj. między darczyńcami, z innymi powiązanymi działaniami, między organami rządowymi na szczeblu centralnym i lokalnym;

– liczba najważniejszych priorytetów , która ma zostać ograniczona i ściśle dostosowana do europejskiego programu reform;

– powiązania z budżetem i średniookresowe ramy wydatków;

– wzmożone monitorowanie, większe wpływ, widoczność i zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego oraz zagadnienia przekrojowe.

Wyboru projektów dokonano na podstawie różnych kryteriów odzwierciedlających powyższe wnioski, w tym na podstawie: i) zgodności z priorytetami strategicznymi i istniejącymi strategiami sektorowymi, ii) zidentyfikowanych potrzeb, priorytetów i odpowiednich zainteresowanych stron w odniesieniu do rozwoju i wdrażania projektów , iii) stopnia przygotowania i trwałości projektów, iv) zdolności wdrożeniowych beneficjentów, v) określania priorytetów i dokładnego ustalania kolejności zgodnie z priorytetami politycznymi i strategicznymi, vi) znaczenia i wpływu, vii) ciągłości lub komplementarności z dotychczasową lub obecnie udzielaną pomocą lub z innymi darczyńcami, viii) braku duplikacji oraz ix) nowych możliwych obszarów pomocy wynikających z dialogu politycznego i technicznego.

Poniżej określono najważniejsze uwagi dotyczące realizacji programowania w 2009 r. w ramach komponentu I:

– tworzenie projektów partnerskich było preferowanym narzędziem wdrażania w przypadku projektów związanych ze zbliżeniem przepisów w Chorwacji i ustalono, że jego stosowanie będzie coraz częstsze;

– w Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii zawarto mniej umów niż w ramach programu z roku poprzedniego, chociaż ich liczba była nadal duża. Poprawiła się jakość programowania;

– programowanie w Turcji w 2009 r. opierało się na szczegółowym opisie etapów, kryteriów i terminów (dokument procesu programowania). Komisja wezwała do stosowania spójnych strategii sektorowych, aby umożliwić kierowanie procesem programowania i zaangażowaniem zainteresowanych stron w cykl programowania poprzez sektorowe grupy robocze. W reakcji na kryzys finansowy i gospodarczy skoncentrowano się na zwiększeniu odpowiedzialności i położeniu szczególnego nacisku na dialog społeczeństwa obywatelskiego, przeniesieniu 35 mln EUR z komponentu I do pakietu reagowania kryzysowego skierowanego do wielu beneficjentów - Instrumentu Wspierania Efektywności Energetycznej, oraz na szczególnym wkładzie we wsparcie uczestnictwa Turcji w programach UE. Z drugiej strony po zasadniczym zatwierdzeniu przez beneficjenta wcześniejszego etapu przygotowawczego i grup roboczych o charakterze bardziej sektorowym oraz dyskusji dotyczących sposobów nadania programowaniu bardziej strategicznego charakteru i ściślejszego powiązania go z polityką nie uzgodniono jeszcze konkretnych środków. Utrzymanie elastyczności w oparciu o przyszłe potrzeby w odniesieniu do sektorów objętych wsparciem i stosowanie programowania do stymulowania reform we wszystkich ministerstwach stanowiło dla beneficjenta bardzo istotną kwestię. Wstępnych wniosków dotyczących projektów było o jedną trzecią mniej niż w 2008 r. (powyższą tendencję odnotowano również w procesie programowania w 2010 r.) i nadal konieczne było wsparcie Komisji w celu ich dostatecznego przygotowania;

Sytuacja powinna poprawić się po przyjęciu w lipcu 2009 r. ustawy określającej organizację i zadania odpowiedniej struktury wdrażającej. Stopniowe wprowadzanie podejść sektorowych do planowania i programowania pomocy powinno zwiększyć odpowiedzialność oraz wzmocnić powiązania pomocy finansowej z priorytetami politycznymi. Nadal będzie się dążyć do określania większej liczby istotnych i możliwych do zmierzenia wskaźników i poziomów odniesienia oraz położy się większy nacisk na wyniki i wpływ projektów. Zdolność struktur zaangażowanych w programowanie, wdrażanie i monitorowanie IPA zostanie zwiększona, a prace sektorowych podkomitetów monitorujących będą objęte przeglądami, jak również nowymi MIPD;

– w Albanii odnotowano większe zaangażowanie beneficjentów w programowanie, co przyczyniło się do zwiększenia odpowiedzialności. Poprawiono jakość kart projektów i w odpowiedzi na kryzys finansowy odnotowano tendencję w kierunku mniejszej liczby projektów (dotyczących infrastruktury), które są za to większe;

– w ramach programowania w Bośni i Hercegowinie skoncentrowano się na środkach mających na celu złagodzenie skutków kryzysu finansowego. Zwiększono pomoc na rzecz porozumień dotyczących wspólnego lub pośredniego scentralizowanego zarządzania zawieranych z międzynarodowymi instytucjami finansowymi oraz z innymi podmiotami krajowymi i międzynarodowymi. Również w tym przypadku wyraźna była tendencja w kierunku realizacji mniejszej liczby projektów, które są za to większe;

– w Kosowie wzrosło zaangażowanie instytucji będących beneficjentami w programowanie, wzrosła również liczba przedstawionych wniosków dotyczących projektów (jednak odnotowano w pewnym zakresie brak ustanowienia priorytetów i filtrowania). Ścisła koordynacja z misją Unii Europejskiej w zakresie praworządności (EULEX) i specjalnym przedstawicielem Unii Europejskiej/ międzynarodowym biurem cywilnym zapewniła komplementarność działań Unii Europejskiej;

– w odniesieniu do programowania w Czarnogórze odnotowano poprawę jakości wstępnych kart projektów i zwiększenie nacisku na uwarunkowania (współfinansowanie, własność gruntów i nabywanie własności w celu rozwijania infrastruktury) i zakres projektów w zgodzie z (niewielkim) zakresem zdolności administracyjnych i absorpcyjnych. Inne właściwości obejmowały większą komplementarność i współpracę z innymi darczyńcami, skuteczniejsze konsultacje ze społeczeństwem obywatelskim, większą rolę przywódczą beneficjenta w odniesieniu do programowania w 2010 r. (rozpoczętego w 2009 r.) i zwracanie stopniowo coraz większej uwagi na kryteria ekonomiczne i możliwość przyjęcia obowiązków wynikających z członkostwa;

– w Serbii proces programowania charakteryzował się znacznym zaangażowaniem instytucji będących beneficjentami i dobrej jakości dokumentami programowymi. Ponad 60 % pomocy w ramach komponentu I przyznano w postaci wsparcia budżetowego w celu ochrony reform strukturalnych; ogólnych uwarunkowań obejmujących stabilne ramy makroekonomiczne i budżetowe, wspierane przez międzynarodowe instytucje finansowe; obiegów środków administracyjnych i finansowych stanowiących dobre otoczenie powiernicze; określonych warunków wypłaty związanych z należytym zarządzaniem finansami publicznymi; utrzymywania i rozwijania zdolności administracyjnych w odpowiednich instytucjach i organach związanych z przystąpieniem do UE. Do końca okresu sprawozdawczego rząd przedstawił Parlamentowi nową ustawę o systemie budżetowym i przyjął strategię wewnętrznej publicznej kontroli finansowej.

Szczegółowe informacje dotyczące treści każdego krajowego/rocznego programu IPA 2009 i programu IPA 2009 skierowanego do wielu beneficjentów można znaleźć w dokumencie dołączonym do niniejszego sprawozdania (w części I i w części II). To samo dotyczy wieloletnich programów w ramach komponentów II-V.

Wdrażanie

Warunki i struktury wdrażania

Celem pomocy w ramach IPA jest przygotowanie krajów kandydujących i potencjalnych kandydatów do członkostwa do przyjęcia pełnej odpowiedzialności za zarządzanie pomocą finansową UE. Zdecentralizowane zarządzanie przez beneficjentów jest zatem „docelowym” trybem zarządzania, który zostanie osiągnięty, gdy tylko zdolności administracyjne beneficjentów zostaną uznane za dostatecznie rozwinięte i będą istniały odpowiednie systemy zarządzania i kontroli zapewniające należyte zarządzanie finansowe. W przypadku krajów kandydujących średniookresowym celem budżetowym jest w pełni zdecentralizowane zarządzanie, tj. jedynie z kontrolą ex post przeprowadzaną przez Komisję (natomiast pomoc w ramach komponentu V jest wdrażana w ten sposób od początku). Każdy beneficjent musi zatem mieć określone strategie, plany działania i harmonogramy umożliwiające dążenie do osiągania tych celów i jednocześnie przygotować organy krajowe do uzyskania odpowiedniej zdolności do przyjęcia większych obowiązków w tym zakresie.

W 2009 r. tempo postępów w kierunku przyznania uprawnień w zakresie zarządzania dotyczącego zarządzania zdecentralizowanego było w różne w przypadku poszczególnych potencjalnych kandydatów do członkostwa . Do końca okresu sprawozdawczego Albania poczyniła znaczne postępy w odniesieniu do komponentu I (ustanowienie kluczowych struktur i dokonanie kluczowych nominacji oraz zapewnienie szkoleń pracownikom odpowiednich agencji wdrażających) i obiecujące postępy w odniesieniu do komponentu V (przygotowywanie projektu planu działania dotyczącego zarządzania zdecentralizowanego bez kontroli ex ante ), jednocześnie pozostając na wczesnym etapie w odniesieniu do komponentów II, III i IV. Natomiast w Bośni i Hercegowinie odnotowano niewielkie postępy, ponieważ dokonano jedynie nominacji krajowego koordynatora ds. IPA w ministerstwie finansów, przy czym Dział Finansowania Centralnego i Umów oraz fundusz narodowy nie mają jeszcze pełnej obsady kadrowej. Kosowo pozostało na bardzo wczesnym etapie przygotowań planu działania dotyczącego zarządzania zdecentralizowanego. W Czarnogórze odnotowano pewne postępy w odniesieniu do komponentów I i II w zakresie oceny rozbieżności, natomiast w odniesieniu do komponentów III-V w stosunku do określenia głównych organów wykonawczych nie podjęto jeszcze działań następczych w formie kluczowych kroków, w tym nie określono jeszcze planów działania. Po ostatnim zaktualizowaniu planów działania dotyczących zarządzania zdecentralizowanego w marcu 2009 r. i wyznaczeniu wszystkich głównych podmiotów do końca okresu sprawozdawczego Serbia nie wywiązała się jeszcze ze swoich zobowiązań w odniesieniu do liczby pracowników w strukturach integracji UE z powodu ograniczeń budżetowych.

Jeżeli chodzi o kraje kandydujące , w 2009 r. Chorwacja zajęła się wzmacnianiem już akredytowanego systemu zarządzania zdecentralizowanego w odniesieniu do komponentów IPA I-IV, głównie w zakresie audytu wewnętrznego, instytucji audytowej i funkcji kontrolnych struktur operacyjnych. Przygotowano plany działania odnośnie do zniesienia kontroli ex ante dotyczących komponentów I, III i IV, z których ostatni wymaga poprawek. W przypadku komponentu II ustanowiono nową strukturę wdrażającą, ale do czasu zakończenia okresu sprawozdawczego zniesienie kontroli ex ante jeszcze nie zostało przeprowadzone. W przypadku komponentu V uprawnienia w zakresie zarządzania przyznano w 2009 r. w odniesieniu do dwóch z siedmiu środków. Przewiduje się, że inne środki zostaną akredytowane w 2010 r.

W 2009 r. w Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii przygotowanie planów dotyczących przyznania uprawnień w zakresie zarządzania w ramach komponentu I opóźniło się z uwagi na szereg istotnych zagrożeń określonych w ramach odpowiednich struktur wdrażających i struktur systemu kontroli. Przyznano natomiast uprawnienia w zakresie zarządzania w ramach komponentów III, IV i V i przedłożono do rozpatrzenia Komisji plan działania dotyczący zarządzania zdecentralizowanego bez kontroli ex ante odnośnie do komponentu III (natomiast w przypadku komponentu IV przewiduje się, że działania takie zostaną podjęte w 2010 r.). W 2009 r. nie przedstawiono wniosku o przyznanie uprawnień w zakresie zarządzania w ramach komponentu II, jest to natomiast przewidziane na rok 2010,

W 2009 r. uprawnienia w zakresie zarządzania przyznano Turcji w odniesieniu do programów operacyjnych w ramach komponentów III i IV, następnie podpisano cztery powiązane umowy finansowe. Turcja przygotowała plany działania dotyczące pełnej decentralizacji, podjęła środki ustawodawcze w celu wzmocnienia akredytowanych struktur w ramach komponentu I i przygotowała plany, których celem jest wyeliminowanie pozostałych niedociągnięć w systemach zarządzania i kontroli, jednak do czasu zakończenia okresu sprawozdawczego jeszcze ich nie wprowadzono. Tymczasem zwiększył się zakres zdolności agencji wdrażającej komponent I w wyniku przydzielenia jej funkcji w zakresie przetargów i zawierania umów do 2010 r. przez struktury operacyjne w ramach komponentów III i IV. Odnośnie do akredytacji w ramach komponentu V w 2009 r. nie dokonano żadnych pozytywnych zmian ze względu na opóźnienia w harmonogramie krajowej akredytacji spowodowane takimi czynnikami, jak złożona struktura programu rozwoju obszarów wiejskich w ramach IPA w Turcji i brak dostatecznego zaangażowania politycznego w ten proces. W zmienionym planie działania przygotowanym w roku w objętym przeglądem przewidziano krajową akredytację na 2010 r., która umożliwi przyznanie uprawnień w zakresie zarządzania w 2011 r. W rezultacie wdrażanie funduszy z 2007 i 2008 r. w ramach komponentu V może być utrudnione. Postępy w odniesieniu do komponentu II w ramach zarządzania dzielonego również były ograniczone.

W sprawozdaniach z audytów w krajach kandydujących wskazano na różny stopień postępów w krajowych systemach. Audyty systemów prowadzone przez Komisję w Turcji nadal wskazywały na duży poziom ryzyka, jednak rzadziej niż w latach poprzednich. W Chorwacji władze dokonały znacznych usprawnień w systemach zarządzania i kontroli dla środków IPA. Nadal istnieją jednak obawy co do wykonalności proponowanych przez krajowego urzędnika zatwierdzającego planów działania dotyczących zniesienia prowadzonych przez Komisję kontroli ex ante , dlatego Komisja bada możliwość częściowego zniesienia poszczególnych kontroli.

Przegląd wdrażania IPA w 2009 r.

Komponent I

Tabela 2: Ogólny przegląd IPA na lata 2007-2009, Komponent I (programy roczne) – kwoty przyznane, kwoty będące przedmiotem umowy i wypłacone każdemu beneficjentowi (w mln EUR), stan na dzień 31 grudnia 2009 r.

Albania | 25,09 | 0,68 | 2,71% | 0,62 | 2,47% |

Bośnia i Hercegowina | 14,12 | 0,39 | 2,76% | 0,31 | 2,20% |

Chorwacja | 40,32 | 0,44 | 1,09% | 0,18 | 0,45% |

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii | 12,61 | 0,13 | 1,03% | 0,00 | 0,00% |

Kosowo | - | - | - | - | - |

Czarnogóra | 13,07 | 0,58 | 4,44% | 0,25 | 1,91% |

Serbia | 31,91 | 1,84 | 5,77% | 0,88 | 2,76% |

Turcja | 8,02 | 0,06 | 0,69% | 0,04 | 0,55% |

Kraje kandydujące

W 2009 r. w Chorwacji działalność w zakresie zawierania umów została ograniczona również w ramach komponentu II IPA z 2007 r. (5 %). Procedury przyznawania dotacji rozpoczęto dla wszystkich programów, jednak w przypadku większości z nich do końca okresu sprawozdawczego zawieranie umów się nie odbyło.

W 2009 r. rozpoczęto realizację działań w ramach powyższego komponentu również w Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii , a w sierpniu ogłoszono pierwsze zaproszenie do składania wniosków w odniesieniu do programu współpracy transgranicznej z Albanią. Umowy finansowe dla programów współpracy transgranicznej na 2008 r. z Albanią i z Grecją podpisano w grudniu 2009 r., umożliwiając ogłoszenie w 2010 r. zaproszeń do składania wniosków łącznie dla funduszy z 2007 i 2008 r. Dotychczas nie podpisano jednak żadnych umów w ramach powyższych dwóch programów. Podpisano tylko dwie umowy w ramach programu współpracy transgranicznej dla Europy Południowo-Wschodniej. Pod koniec okresu sprawozdawczego zawarto umowy na 30 % środków przydzielonych na programy Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) w ramach IPA 2007,

W Turcji w 2009 r. rozpoczęto procedury przyznawania dotacji w ramach przedmiotowego komponentu (program obejmujący basen Morza Czarnego w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa – ENPI oraz program współpracy transgranicznej między Turcją a Bułgarią), chociaż miały miejsce pewne opóźnienia ze względu na przedłużające się procedury administracyjne po stronie Turcji w ramach współpracy transgranicznej między Bułgarią a Turcją. Oczekuje się, że sytuacja ulegnie poprawie w wyniku zmian na poziomie struktur odpowiedzialnego zarządzania.

Potencjalni kandydaci do członkostwa

W ramach komponentu II w 2009 r. rozpoczęto również realizację działań transgranicznych w Albanii , w przypadku której pierwsze zaproszenia do składania wniosków w ramach programów w obrębie Bałkanów Zachodnich (między Albanią a Czarnogórą oraz Albanią a Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii) ogłoszono latem (ponad rok po podpisaniu pierwszych umów finansowych) i zamknięto we wrześniu/październiku. Selekcja zostanie zakończona w 2010 r., w którym przewiduje się objęcie umowami całego przydziału środków na 2010 r. W 2009 r. prowadzono również prace przygotowawcze dla zaproszenia do składania wniosków w odniesieniu do programu z Grecją, którego realizacja rozpocznie się w 2010 r. W ramach programu transnarodowego Europa Południowo-Wschodnia EFRR podpisano trzy umowy z beneficjentami z Albanii. Do końca roku zawarto umowy na 26 % środków przydzielonych w ramach komponentu II IPA 2007,

W 2009 r. w Bośni i Hercegowinie kontynuowano realizację w odniesieniu do przedmiotowego komponentu, a pierwsze zaproszenia do składania wniosków dotyczących programów w obrębie Bałkanów Zachodnich w ramach IPA 2007 i IPA 2008 ogłoszono latem tego roku po ustanowieniu struktur zarządzania, około rok po podpisaniu pierwszych umów finansowych. Oczekuje się, że selekcja projektów zakończy się w trakcie 2010 r., w którym umowami powinny zostać objęte wszystkie środki na 2007 i 2008 r. Zaproszenia do składania wniosków ogłoszono także w ramach programów transgranicznych z państwami członkowskimi, które również mają zostać zakończone w 2010 r. Podpisano umowy w ramach programu transnarodowego „Europa Południowo-Wschodnia” EFRR, które pochłonęły wszystkie fundusze IPA 2007, oraz ogłoszono zaproszenia do składania wniosków w ramach programu Morze Śródziemne.

Podobnie jak w latach poprzednich w 2009 r. nie realizowano działań związanych z projektami transgranicznymi w Kosowie, ponieważ niezbędne warunki nie zostały jeszcze spełnione.

W 2009 r. w ramach przedmiotowego komponentu w Czarnogórze ogłoszono cztery zaproszenia do składania wniosków, z których trzy obejmowały fundusze IPA 2007 i 2008 Przewiduje się, że zaproszenia te zostaną zakończone w 2010 r.

W Serbii w 2009 r. ogłoszono pierwsze zaproszenia do składania wniosków, obejmujące przydzielane środki z 2007, 2008 i 2009 r. dla wszystkich programów transgranicznych z sąsiadami. Przewiduje się, że zawieranie umów będzie miało miejsce w 2010 r., z wyjątkiem programu Europa Południowo-Wschodnia EFRR, w ramach którego w ostatnim kwartale 2009 r. podpisano 17 umów, a w listopadzie ogłoszono drugie zaproszenie do składania wniosków.

Ogólnie zainteresowanie uczestnictwem w zaproszeniach było wyższe niż oczekiwano zarówno w krajach kandydujących, jak i w krajach będących potencjalnymi kandydatami do członkostwa, i zauważono, że programy transgraniczne są postrzegane jako zapewniające możliwość pojednania i ustanowienia dobrych relacji sąsiedzkich oraz budowania lokalnego potencjału.

Komponent III

Tabela 4: Ogólny przegląd IPA w latach 2007-2009; Komponent III kwoty zaangażowane, kwoty będące przedmiotem umowy i kwoty zapłacone w odniesieniu do każdego beneficjenta na dzień 31 grudnia 2009 r. (w mln EUR)

Beneficjenci IPA | Kwoty zaangażowane | Kwoty zapłacone | % kwot zapłaconych |

Chorwacja | 142,35 | 42,80 | 30,07% |

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii | 40,50 | 12,15 | 30,00% |

Turcja | 524,00 | 157,20 | 30,00% |

W 2009 r. w Chorwacji rozpoczęto również realizację działań w ramach komponentu III. Skoncentrowano się przede wszystkim na ocenie i zatwierdzaniu projektów oraz rozpoczynaniu działań związanych z procedurami przetargowymi, natomiast zawieranie umów pozostało na niskim poziomie ze względu na przedłużające się i złożone procedury przetargowe w odniesieniu do programów infrastruktury. Około 30 % przydzielonych środków w ramach przedmiotowego komponentu zostało wypłaconych do końca okresu sprawozdawczego.

W Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii rozpoczęcie realizacji działań w ramach przedmiotowego komponentu, obejmujących głównie przygotowanie projektów, było możliwe dopiero w drugiej połowie okresu sprawozdawczego w wyniku przejęcia uprawnień w zakresie zarządzania i podpisania umowy finansowej.

W wyniku podpisania umów finansowych dla trzech programów operacyjnych we wrześniu i listopadzie 2009 r. realizacja IPA w ramach komponentu III mogła się rozpocząć również w Turcji , a zaproszenie do składania wniosków spotkało się ze znacznie większym zainteresowaniem, niż oczekiwano (zgłoszenia w ramach programu operacyjnego dotyczącego konkurencyjności regionalnej opiewały łącznie na kwotę ponad 17 razy wyższą od dostępnych funduszy). Na koniec okresu sprawozdawczego zawieranie umów było nadal ograniczone. Pod koniec 2009 r. Komisja zatwierdziła dwa główne projekty infrastruktury w ramach programów operacyjnych dotyczących transportu i środowiska, których realizacja rozpoczęła się tylko w odniesieniu do jednego przypadku. Powodem do niepokoju były opóźnienia w przygotowaniu i opublikowaniu dokumentacji przetargowej.

Komponent IV

Tabela 5: Ogólny przegląd IPA w latach 2007-2009; Komponent IV kwoty zaangażowane, kwoty będące przedmiotem umowy i kwoty zapłacone w odniesieniu do każdego beneficjenta na dzień 31 grudnia 2009 r. (w mln EUR)

Beneficjenci IPA | Kwoty zaangażowane | Kwoty zapłacone | % kwot zapłaconych |

Chorwacja | 38,28 | 12,7 | 33,18% |

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii | 16,30 | 4,89 | 30,00% |

Turcja | 158,70 | 47,61 | 30,00% |

W 2009 r. w Chorwacji rozpoczęto realizację IPA w odniesieniu do komponentu IV w postaci uruchomienia 8 programów dotacji w następstwie wejścia w życie umowy finansowej w marcu. Do końca roku wypłacono ok. 33 % zobowiązań w ramach przedmiotowego komponentu.

W Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii w październiku 2009 r. przyznano przekazanie uprawnień w zakresie zarządzania w ramach przedmiotowego komponentu, po czym w listopadzie podpisano umowę finansową, a w grudniu dokonano płatności w ramach prefinansowania. Realizacja działań nadal postępowała bardzo wolno, co doprowadziło do poważnego zagrożenia, że konieczne będzie umorzenie funduszy w 2011 r. W 2009 r. poważną kwestią było zatwierdzenie struktur operacyjnych; w 2010 r. sytuacja ta uległa poprawie, jednak ze względu na zatwierdzenie dwóch odpowiednich struktur (z 15) kwestia pozostaje nierozstrzygnięta i budzi niepokój z uwagi na brak wyraźnych perspektyw w tym zakresie.

W 2009 r. w ramach programu operacyjnego w odniesieniu do przedmiotowego komponentu w Turcji ogłoszono pięć zaproszeń do składania wniosków w odpowiednich dziedzinach z zakresu rozwoju zasobów ludzkich, takich jak edukacja dziewcząt. Ogólnie uczestnictwo było na tyle liczne, że sprawne zarządzenie procesem oceny stało się znacznym wyzwaniem dla władz tureckich. Do końca 2009 r. nie podpisano żadnych umów.

Komponent V

Tabela 6: Ogólny przegląd IPA w latach 2007-2009; Komponent V kwoty zaangażowane, kwoty będące przedmiotem umowy i kwoty zapłacone w odniesieniu do każdego beneficjenta na dzień 31 grudnia 2009 r. (w mln EUR)

Beneficjenci IPA | Kwoty zaangażowane | Kwoty zapłacone | % kwot zapłaconych |

Chorwacja | 76,90 | 0,00 | 0,00% |

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii | 19,00 | 0,00 | 0,00% |

Turcja | 159,20 | 0,00 | 0,00% |

W odniesieniu do dwóch środków, które zostały zatwierdzone, w 2009 r. w Chorwacji nie realizowano żadnych działań, a działalność skoncentrowano na akredytacji pozostałych środków. Odnotowano pewne postępy w odniesieniu do zasad udzielania zamówień publicznych, jednak opóźnienia w realizacji utrzymywały się do końca okresu sprawozdawczego, zagrażając tym samym funduszom z 2007 i 2008 r. Wysiłki skoncentrowano zatem na przekazywaniu zarządzania i zaproszeniach do składania wniosków. W ramach przedmiotowego komponentu nie zrealizowano żadnych wypłat.

W 2009 r. w Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii poczyniono ostateczne przygotowania do realizacji komponentu V, ale nie przeprowadzono żadnych działań odnośnie do procedur przetargowych i zawierania umów. Ustanowiono ostatecznie system zarządzania i kontroli w odniesieniu do przedmiotowego komponentu, a w grudniu przyznano przejęcie uprawnień w zakresie zarządzania. Rozpoczęto realizację trzech z czterech środków w ramach programu. Wieloletnia umowa finansowa została sfinalizowana i weszła w życie.

W 2009 r. w Turcji nie przeprowadzono realizacji w ramach przedmiotowego komponentu ze względu na opóźnienia w krajowej akredytacji niezbędnych struktur. Komisja dalej wspierała powyższy proces zapewniając pomoc w zakresie budowania potencjału.

WYNIKI OCENY

Głównym celem oceny jest wspieranie procesu decyzyjnego w zakresie planowania i realizacji pomocy przedakcesyjnej oraz w zakresie opracowania polityki i strategii poprzez ocenę funkcjonowania wsparcia finansowego w osiąganiu celów przedakcesyjnych. Ocena skupia się przede wszystkim na szczeblu wyższym niż same projekty (sektory, programy, cele strategiczne itp.). Ocena zapewnia również Komisji analizę działań według ich wyników, wpływu oraz potrzeb, jakie mają spełniać, oraz zapewnia podział odpowiedzialności w odniesieniu do wartości środków i wykorzystania funduszy przedakcesyjnych. Ponadto zapewnia się dzięki temu wsparcie rozwoju lokalnych zdolności w zakresie oceny w celu wzmocnienia potencjału beneficjentów w obszarze zarządzania pomocą przedakcesyjną i jej kontrolowania.

W 2009 r. zakończono oceny sektorowe, tematyczne i ad hoc jako część systemu oceny okresowej w Turcji i Chorwacji. Powyższe oceny obejmowały przede wszystkim przedakcesyjne instrumenty finansowe (Turcja) oraz programy Phare i CARDS (Chorwacja). W 2009 r. ocenę okresową zastąpiono nowym narzędziem oceny okresowej na poziomie programu (ocena okresowa programu krajowego – CPiE) obejmującym zarówno pomoc w ramach IPA, jak i przed wprowadzeniem IPA w trzech krajach kandydujących. W porównaniu z wcześniejszym podejściem skupiającym się na poziomie sektora instrument CPiE w większym stopniu koncentruje się na podejściu skupiającym się na poziomie programu, jednak nadal służy jako narzędzie zarządzania dla kierowników programów, tj. poprzez zapewnienie wkładu w proces decyzyjny. CPiE jest również postrzegany jako instrument służący zapewnieniu beneficjentom IPA właściwego i terminowego budowania potencjału, aby pomóc im w spełnieniu wymogu rozporządzenia wdrażającego IPA, zgodnie z którym po przekazaniu uprawnień w zakresie zarządzania beneficjenci są odpowiedzialni za oceny okresowe w ramach komponentu I IPA

W odniesieniu do Chorwacji na koniec okresu sprawozdawczego instrument CPiE[5] został już zakończony. W odniesieniu do Turcji[6] i Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii[7] instrument CPiE zostanie zakończony w trakcie 2010 r. W ramach instrumentu CPiE w Chorwacji dokonano przeglądu szeregu kwestii horyzontalnych dotyczących programowania, monitorowania i oceny pomocy oraz zarządzania nią i przeprowadzono analizę odpowiedniości, wydajności, skuteczności, wpływu i trwałości inicjatyw finansowanych w ramach programów PHARE 2005 i 2006 oraz IPA 2007 i 2008, Główne ustalenia – pozytywne w odniesieniu do niektórych aspektów, a jednocześnie wskazujące na możliwość poprawy innych aspektów – były następujące:

– Celowość działania: Ocena celowości działania wykazała dobre dostosowanie programów krajowych do MIPD, natomiast na poziomie projektu nadal możliwe były ulepszenia, szczególnie w odniesieniu do definicji celów i wskaźników;

– Zarządzanie pomocą: Mechanizm programowania ulega stopniowemu ulepszeniu, jednak możliwe jest wprowadzenie bardziej rygorystycznej kontroli wniosków w sprawie projektów na podstawie aspektów w większym stopniu merytorycznych, a w mniejszym stopniu formalnych. W zakresie realizacji działań na poziomie projektu poczyniono znaczne postępy w odniesieniu do procedur przetargowych i zawierania umów; odnotowano też pewne postępy w odniesieniu do „wykonalności” projektów;

– Monitorowanie: System monitorowania działał stosunkowo sprawnie, jednak istniejący skład sektorowych podkomitetów monitorujących (które w 2006 r. założono początkowo, aby zapewnić monitorowanie zdecentralizowanej pomocy CARDS i PHARE) należy ponownie dostosować do priorytetów pomocy IPA z uwagi na fakt, że struktura IPA różni się od PHARE i kieruje się innymi priorytetami. Doprowadziło to do niezrównoważonej dystrybucji obciążenia pracą w poszczególnych komitetach. Co więcej, nieliczne uczestnictwo urzędników wyższego szczebla w posiedzeniach sektorowych podkomitetów monitorujących ogranicza ich potencjał jako narzędzi decyzyjnych. Należy również znacznie poprawić treść i jakość sprawozdań monitorujących przygotowywanych przed administrację chorwacką;

– Ocena: Chociaż poziom zatwierdzania przez adresatów pomocy zaleceń zawartych w zaleceniach Komisji Europejskiej wynikających z oceny był dość zadowalający, konieczne jest wprowadzenie ulepszeń w mechanizmie prowadzenia działań następczych w odniesieniu do realizacji tych zaleceń;

– Wykonanie zadań związanych z pomocą: Znaczna większość projektów wykazała wysoki poziom adekwatności ze względu na ich dobre dostosowanie do różnorodnych potrzeb związanych z przystąpieniem. Ogólnie skuteczność i przewidywane skutki były pozytywne w dziedzinach związanych z szczególnymi wymogami dorobku prawnego, ale wyniki są niejednorodne w obszarach związanych z potencjałem administracyjnym i administracją publiczną. Perspektywy dotyczące trwałości wyników są mieszane. Głównym problemem okazała się niedostateczna liczba pracowników w instytucjach beneficjentów i w szczególności trudności z utrzymaniem personelu, ponieważ w wielu instytucjach miał miejsce odpływ wykwalifikowanych pracowników, często szkolonych w ramach pomocy UE.

Mniej pozytywne stwierdzenia zawiera sporządzone w 2009 r. sprawozdanie z oceny dotyczące reformy administracji publicznej w „Chorwacji i innych krajach”[8], zgodnie z którym niedostateczne zaangażowanie polityczne i niedostateczna odpowiedzialność oraz nieodpowiednie podejście strategiczne osłabiły szerszy wpływ i zrównoważony rozwój w Chorwacji. Odnośnie do innych krajów w sprawozdaniu tym stwierdzono, że ze względu na brak jasnej strategii i metodologii w odniesieniu do rozwiązywania kwestii kryteriów politycznych (w tym reformy administracji publicznej) kraje kandydujące nie znają dokładnie swoich obowiązków w tym zakresie.

Ponadto w 2009 r. zakończono dalszą ocenę celowości działania w odniesieniu do pomocy przedakcesyjnej na rzecz Turcji w ramach IPA[9]. W ocenie stwierdzono, że programowanie IPA koncentrowało się przede wszystkim na poziomie projektu. Chociaż większość projektów była właściwa dla przystąpienia, kompleksowe, wieloletnie programowanie nie zostało wprowadzone. Trzyletni plan MIPD stanowił pierwszy krok w kierunku ustanowienia bardziej strategicznych ram programowania – jednak nadal nie zapewniał on szczegółowych ram wskazujących, w jaki sposób uwzględnić wszystkie potrzeby związane z przystąpieniem do czasu przystąpienia oraz umożliwić skuteczną selekcję i ustalenie kolejności projektów.

Zarówno w roku 2009, jak i 2010 beneficjenci przekazywali swoje uwagi dotyczące wniosków i zaleceń zawartych w ocenach. Natomiast Komisja nasiliła swoje zwykłe monitorowanie postępów działań podejmowanych przez beneficjentów w odpowiedzi na wnioski zawarte w ocenie. W świetle zaleceń sformułowanych na konferencji dotyczącej IPA w 2009 r. oraz konkluzji Rady z grudnia 2009 r. dotyczących IPA Komisja zaczęła dążyć do dalszego polepszenia celowości działań w ramach pomocy IPA. W tym celu już w 2010 r. podjęła następujące kroki:

- trwa przegląd struktury i treści MIPD, zmierzający do osiągnięcia bardziej strategicznych wieloletnich ram programowania, które lepiej dostosują pomoc finansową do priorytetów politycznych i ułatwią beneficjentom IPA spełnienie kryteriów dotyczących przystąpienia, a także umożliwią skuteczną selekcję i ustalenie kolejności projektów;

- we właściwych przypadkach programowanie jest uzupełnianie przez podejście bardziej sektorowe dzięki strategiom sektorowym mającym na celu zarówno zwiększenie odpowiedzialności za projekt, jak i maksymalizację skutków;

- w przyszłości projekty będą miały lepiej sprecyzowane cele i wskaźniki, co wpłynie na poprawę skuteczności działań;

- we właściwych przypadkach wzmocnione zostanie wykorzystanie dokładnie określonych warunków, dzięki czemu uzyskana zostanie większa pewność, że beneficjenci realizują zobowiązania konieczne do tego, aby pomoc finansowa przynosiła efekty i wywierała zamierzone skutki;

- polepszone zostaną systemy kontroli we współpracy z władzami w państwach korzystających z pomocy, dzięki czemu zwiększy się nacisk na efekty i skutki realizowanych projektów;

- zostaną podjęte dalsze działania w odpowiedzi na niezrealizowane jeszcze zalecenia dotyczące wzmocnienia systemów zarządzania i kontroli w zdecentralizowanym wdrażaniu projektów, co wpłynie na polepszenie nadzoru i kontroli funduszy;

- dzięki dodatkowym szczególnym kontrolom, ocenom i ścisłemu monitorowaniu wprowadzone ulepszenia będą skuteczne, a możliwe będą również – w razie konieczności – dodatkowe dostosowania systemu.

KOORDYNACJA WSPÓŁPRACY DARCZYŃCÓW Z PAŃSTWAMI CZŁONKOWSKIMI ORAZ DARCZYŃCAMI DWUSTRONNYMI

Jak wspomniano wyżej, w kwietniu 2009 r. w Tiranie i w październiku 2009 r. w Brukseli zorganizowano konferencje na wysokim szczeblu związane z pomocą przedakcesyjną, dotyczące koordynacji współpracy darczyńców i skutecznego wsparcia rozszerzenia. Na konferencjach tych Komisja i państwa członkowskie wraz z międzynarodowymi instytucjami finansowymi i darczyńcami nienależącymi do UE uzgodnili, że będą dążyć do poprawy koordynacji w zakresie współpracy darczyńców i skuteczniejszego zarządzania funduszami zgodnie z ideą i zasadami deklaracji paryskiej w sprawie skuteczności pomocy, programu działania z Akry i unijnego kodeksu postępowania w sprawie podziału pracy. Z uwagi na fakt, że znaczna część pomocy dla regionu pochodzi z Unii Europejskiej i ograniczonej liczby darczyńców dwustronnych, a wielu innych darczyńców zapewniło jedynie bardzo niewielką kwotę funduszy dla pojedynczego beneficjenta, ustalono, że należy znacząco zwiększyć komplementarność i podział pracy między darczyńcami.

Wnioski z powyższych konferencji zachęciły UE i darczyńców m. in. do pełnego wsparcia odpowiedzialności krajów za koordynację współpracy darczyńców oraz dążenia do osiągnięcia podejścia sektorowego, aby pomóc w zwiększeniu skuteczności i wpływu IPA oraz innych funduszy; do organizacji wspólnych szkoleń z zakresu skuteczności pomocy i metod współpracy; do uwzględnienia skuteczności pomocy we własnych celach zarządzania i systemach sprawozdawczości; oraz do zapewnienia zdolności dostosowawczych i przewidywalności w odniesieniu do pomocy. Beneficjentów zachęcono do wzmocnienia struktur koordynacji współpracy darczyńców, zapewnienia spójnego wykorzystania pomocy zewnętrznej i wewnętrznych zasobów budżetowych oraz czynienia dalszych postępów w ustanawianiu struktur i odpowiedzialności niezbędnych w celu zagwarantowania skutecznego zdecentralizowanego zarządzania IPA.

Ogólnie w 2009 r. wzmocniono mechanizmy konsultacji służące omawianiu dokumentów strategicznych IPA (takich jak MIPD) i dokumentów programowych (takich jak wykazy projektów i programy krajowe) w celu uwzględnienia państw członkowskich, innych darczyńców, lokalnych biur międzynarodowych instytucji finansowych oraz w określonych przypadkach również przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego. Koordynację, spójność i komplementarność zapewniono w znacznym stopniu poprzez organizację tego rodzaju posiedzeń, podczas których dochodziło do wymiany informacji na temat planowania, programowania i realizacji pomocy. W wielu przypadkach odnotowano zwiększenie przywódczej roli beneficjenta, na przykład w Albanii, w której jeden departament rządowy był odpowiedzialny za koordynację strategii krajowego, sektorowego i przekrojowego rozwoju oraz za koordynację współpracy darczyńców. Nadal potrzebne są jednak dalsze działania wspierające beneficjentów w objęciu w większym stopniu przywództwa nad koordynacją współpracy darczyńców. Równie istotna jest potrzeba zwiększenia zdolności w zakresie koordynacji współpracy darczyńców, aby uzyskać bardziej praktyczne wyniki i ulepszenia w odniesieniu do skuteczności pomocy. Spotkania koordynujące należy w większym stopniu ukierunkować na uzgodnienie działań operacyjnych i praktycznych, które będą wspierać programowanie w celu osiągnięcia wyników, będą dotyczyć realizacji decyzji w sprawie podziału pracy i wsparcia beneficjentów w celu rozwoju strategii sektorowych. Spotkania te powinny również zapewnić podstawy dla podejścia sektorowego.

W Kosowie poczyniono postępy w zakresie rozwoju platformy zarządzania pomocą, która ma na celu ułatwienie wymiany informacji na temat bieżących i planowanych projektów w całej społeczności darczyńców. Rządy Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii i Serbii również zestawiły dane na temat projektów finansowanych przez darczyńców. Albania oraz Bośnia i Hercegowina sporządziły sprawozdania przedstawiające dystrybucję darczyńców na mapie. Sprawozdania przedstawiające dystrybucję darczyńców na mapie są szczególnie użyteczne z uwagi na fakt, że w trakcie 2009 r. na Bałkanach Zachodnich i w Turcji dystrybucja darczyńców zaczęła się zmieniać. Zmiany w obecności darczyńców nastąpiły ze względu na naciski w krajach darczyńców spowodowane kryzysem finansowym. Niektóre państwa członkowskie ogłosiły plany ograniczenia liczby programów dwustronnych lub wycofania się z nich, w szczególności w odniesieniu do programów z krajów kandydujących. Chociaż wymiana informacji na temat bazy darczyńców oraz średnioterminowej obecności darczyńców rzeczywiście miała miejsce, konieczne jest podjęcie dalszych działań w celu wsparcia beneficjentów w zakresie planowania średnioterminowych ram wydatków oraz w celu wsparcia darczyńców w planowaniu bardziej spójnych programów. Wyraźne uznanie planów średnioterminowych wszystkich darczyńców (w tym w niektórych przypadkach Chin i Rosji) będzie miało duże znaczenie dla wywiązania się z Unijnego kodeksu postępowania w sprawie podziału pracy oraz dla wspierania podejść sektorowych. Chiny i Rosja rozpoczęły realizację pewnych istotnych inwestycji i udzielanie pożyczek uprzywilejowanych w regionach w ramach wspierania, na przykład, sektora energetycznego i sektora transportu. Powyższe inwestycje należy uwzględnić równolegle do inwestycji międzynarodowych instytucji finansowych, w szczególności EBI i EBOR.

Znaczne postępy poczyniono w ramach podziału pracy w Albanii, a także podejść opartych na sektorach lub programach w Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii. Oba kraje wybrano do wdrożenia przyspieszonej inicjatywy podziału pracy, która ma na celu promowanie wdrażania unijnego kodeksu postępowania w sprawie komplementarności i podziału pracy w ramach polityki na rzecz rozwoju. Unijne ramy operacyjne skuteczności pomocy (listopad 2009 r.) miały na celu osiągnięcie lepszych wyników w zakresie rozwoju poprzez skuteczniejszą współpracę w terenie, ograniczanie dublowania działań i niższe koszty transakcyjne. Albański rządowy Departament Strategii i Koordynacji Działań Darczyńców sterował przyspieszoną inicjatywą podziału pracy, która jest elementem albańskiego Krajowego Planu Działania na rzecz Harmonizacji i która stanowiła wartość dodaną w odniesieniu do innych istniejących mechanizmów koordynacji. W trakcie 2009 r. przeprowadzono wspólną analizę w celu ustalenia wspólnej definicji ról i obowiązków głównych darczyńców oraz rozpoczęcia procesu przydziału darczyńców do przewodzenia w poszczególnych sektorach.

Była Jugosłowiańska Republika Macedonii opracowała plany i metodykę podejścia opartego na programie, przy dużym wsparciu ze strony Banku Światowego i UE, a nowo powstające sektorowe grupy robocze w Serbii również zaczynają udowadniać, że skuteczna koordynacja może przynosić wymierne efekty.

Zysk w zakresie wydajności i skuteczności, płynący ze struktur koordynacji darczyńców, które są w stanie wdrażać zasady skuteczności rozwoju, powinien być bardziej dostrzegalny zarówno dla beneficjentów, jak i darczyńców. Wszyscy donatorzy powinni nadal dążyć do ograniczania kosztów dublowania działań i kosztów transakcyjnych, np. poprzez wspólne działania z zakresu analizy; udoskonalenie i wspólne wykorzystanie mechanizmów monitorowania i oceny beneficjentów; zwiększenie zdolności beneficjentów do rozwoju polityki sektorowej i wdrażania strategii sektorowych.

KOORDYNACJA POMOCY Z MIĘDZYNARODOWYMI INSTYTUCJAMI FINANSOWYMI

Komisja zobowiązała się do ściślejszej koordynacji pomocy z europejskimi i międzynarodowymi instytucjami finansowymi, wspierającymi modernizację i rozwój społeczno-gospodarczy na Bałkanach Zachodnich. Do ściślejszej koordynacji pomocy z międzynarodowymi instytucjami finansowymi dąży się na poziomie politycznym/instytucjonalnym oraz finansowym.

W skład grupy doradczej międzynarodowych instytucji finansowych wchodzą przedstawiciele Komisji, Grupy Banku Światowego (MBOR/MKF), Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR), Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), Banku Rozwoju Rady Europy (CEB), Rady Współpracy Regionalnej, Nordyckiego Banku Inwestycyjnego, Nordyckiej Korporacji Finansowej na rzecz Ochrony Środowiska i Czarnomorskiego Banku Handlu i Rozwoju. Posiedzenie plenarne grupy doradczej zorganizowano w styczniu 2009 r. w celu omówienia działań naprawczych dla Bałkanów Zachodnich i Turcji w obliczu kryzysu finansowego i gospodarczego. Uczestniczy posiedzenia uzgodnili, że grupa doradcza międzynarodowych instytucji finansowych powinna kontynuować ścisłą współpracę w zakresie monitorowania sytuacji gospodarczej i finansowej w tym regionie i koordynować odpowiednie reagowanie na kryzys.

W 2009 r. Komisja prowadziła bliską współpracę z Europejskim Bankiem Centralnym i międzynarodowymi instytucjami finansowymi w celu ustanowienia pakietu reagowania kryzysowego w wysokości 160 mln EUR ufundowanych w ramach IPA 2009, Dotacje UE połączono z pożyczkami międzynarodowych instytucji finansowych w ramach pakietu w celu przyspieszenia wdrożenia pilnie potrzebnych inwestycji w infrastrukturę gmin i inwestycji mających na celu oszczędność energii.

Uznano konieczność działań następczych na poziomie beneficjentów i sektorów. Komisja ustanowiła projekt regionalny z zakresu wspólnego zarządzania z Europejskim Bankiem Centralnym jako część szerszego pakietu, który ma na celu reagowanie na kryzys finansowy. Wsparcie na rzecz nadzoru regionalnego sektora bankowego (mikro- i makroostrożnościowego) zostało ustanowione w celu zwiększenia zdolności krajowych banków centralnych Bałkanów Zachodnich i Turcji oraz współpracy między nimi a 14 krajowymi bankami centralnymi Eurosystemu. W ramach powyższego projektu przez dwa lata będzie się koordynować wkład głównych międzynarodowych podmiotów finansowych, takich jak Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego, Centrum Doskonałości w zakresie Finansów (CEF) w Lublanie, Joint Vienna Institute w Wiedniu, Międzynarodowy Fundusz Walutowy i Bank Światowy. Od 2009 r. sekretariat grupy doradczej międzynarodowych instytucji finansowych został przejęty przez Komisję w wyniku zamknięcia wspólnego biura Komisji Europejskiej i Banku Światowego w Brukseli.

Komisja prowadziła również współpracę w ramach inicjatywy OECD na rzecz inwestycji dla Europy Południowo-Wschodniej w zakresie środków zwiększających konkurencyjność gospodarek w kontekście pakietu reagowania kryzysowego od jesieni 2009 r.

W grudniu 2009 r. Komisja, EBI, EBOR i CEB ustanowiły ramy inwestycyjne dla Bałkanów Zachodnich w celu dalszego zwiększania harmonizacji i współpracy w finansowaniu inwestycji w rozwój społeczno-gospodarczy regionu. Ramy te obejmują dwa instrumenty: wspólny mechanizm pożyczkowy i wspólny mechanizm dotacyjny. Wspólny mechanizm pożyczkowy zbiera w ramach ogólnego przygotowania priorytetowych inwestycji wspólne pożyczki z EBOR i EBI (orientacyjnie wynoszące ogółem 1 mld EUR) oraz z CEB i innych dwustronnych instytucji finansowych państw członkowskich, które opłacają składki na Europejski Wspólny Fundusz na rzecz Bałkanów Zachodnich. Wspólny mechanizm dotacyjny tworzy pulę środków dotacyjnych UE (budżet IPA), uczestniczących partnerskich międzynarodowych instytucji finansowych (CEB, EBI, EBOR) oraz Europejskiego Wspólnego Funduszu na rzecz Bałkanów Zachodnich, do których mogą napływać składki od państw członkowskich i innych potencjalnych darczyńców.

Można przytoczyć następujące przykłady wzmocnionej współpracy: większa widoczność systemu przygotowań projektów międzynarodowych instytucji finansowych, wspólne wysiłki mające na celu harmonizację priorytetów inwestycyjnych powyższych instytucji z priorytetami akcesyjnymi UE według sektorów, większa reprezentacja beneficjentów IPA w procesie wyboru projektów, usprawnienie przygotowań i wdrożeń, koncentrujące się na projektach wymagających wsparcia międzynarodowych instytucji finansowych i udział państw członkowskich z dotacjami dwustronnymi.

W 2009 r. podjęto także znaczne wysiłki, aby kontynuować wdrażanie trzech aspektów współpracy z międzynarodowymi instytucjami finansowymi dotyczących: rozwoju sektora prywatnego, mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), efektywności energetycznej i infrastruktury.

– Aspekt 1 − rozwój sektora prywatnego: po stronie podaży pomoc UE w promocji dostępu do środków finansowych dla mikro- i małych przedsiębiorstw jest zapewniana głównie za pośrednictwem Europejskiego Funduszu na rzecz Europy Południowo-Wschodniej, który łączy wcześniejsze programy mikrokredytów w całym regionie w jeden instrument. Fundusz ten zapewnia długookresowy trwały rozwój i zwiększenie funduszy poprzez oferowanie pokrycia ryzyka w celu przyciągnięcia kapitału prywatnego do inwestycji w mikropożyczki. Fundusz ten został utworzony z powodzeniem. Do grudnia 2009 r. wkład Komisji do tego funduszu za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego wyniósł 96,4 mln EUR, a całkowitą wartość portfela zwiększono do 579 mln EUR. Pozostały do spłaty portfel pożyczek uzupełniających wynosił 450 mln EUR rozłożonych pomiędzy 115 600 pożyczkobiorców uzupełniających. Całkowite wypłaty od powstania funduszu wynoszą 216 000 pożyczek, których łączna wartość wynosi 1,1 mld EUR.

– Aspekt II − efektywność energetyczna : aspekt ten służy zachęcaniu do inwestowania w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw, sektorze mieszkaniowym i sektorze publicznym w oparciu o działania wspierane poprzez programy krajowe, w tym zwiększenie świadomości publicznej w kwestii efektywności energetycznej oraz możliwych oszczędności energii, wprowadzenie przepisów dotyczących dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków[10] oraz dyrektywy w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych[11] (w tym energii odnawialnej). Promowanie inwestycji w dziedzinie efektywności energetycznej jest zgodne z zaleceniem zawartym w opracowanej przez Komisję Europejską zielonej księdze w sprawie racjonalizacji zużycia energii[12], zachęcającej międzynarodowe instytucje finansowe do zapewniania długookresowego finansowania dla tego typu inwestycji. W sektorze budownictwa i sektorze przemysłowym zapewniono większe wsparcie dla pośredników finansowych i pożyczkobiorców końcowych w ramach programu finansowania efektywności energetycznej poprzez zaoferowanie możliwości większej oszczędności energii i zmniejszenie emisji CO2, Ponadto w ramach pakietu reagowania kryzysowego z 2009 r. Komisja Europejska uczestniczyła w Funduszu na rzecz Efektywności Energetycznej Europy Południowo-Wschodniej, partnerstwie publiczno-prywatnym, zainicjowanym przez EBI i Kreditanstalt für Wiederaufbau (KfW) i łączącym międzynarodowe instytucje finansowe, darczyńców i prywatnych inwestorów. Fundusz zapewni inwestycje w efektywność energetyczną i energię odnawialną poprzez specjalne wsparcie finansowe i pomoc techniczną dla przedsiębiorstw, firm świadczących usługi energetyczne, gospodarstw domowych, gmin oraz innych instytucji publicznych. W 2009 r. w ramach programu wsparto dwa lokalne banki w Bośni i Hercegowinie oraz Serbii poprzez rozwój ich portfela inwestycyjnego w dziedzinie efektywności energetycznej i energii odnawialnej. Projekty rozszerzono o łączne środki EBOR w wysokości 20 mln EUR wraz z 4,6

mln EUR dotacji UE, stanowiących bodźce inwestycyjne dla pożyczkobiorców końcowych i opłaty administracyjne dla uczestniczącego banku.

– Aspekt III − Promowanie inwestycji w infrastrukturę: odpowiednie sieci i usługi w zakresie infrastruktury w sektorze transportu, energii, środowiska i społeczeństwa mają podstawowe znaczenie dla zapewniania zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego i stabilności w regionie. Wśród kluczowych czynników hamujących udoskonalanie infrastruktury znajdują się: nieefektywne wykorzystanie zasobów finansowych, brak doświadczenia beneficjentów w przygotowywaniu projektów dla międzynarodowych instytucji finansowych i środków od innych darczyńców lub luki finansowe utrudniające zabezpieczenia pożyczki na projekt. Aspekt ten obejmował ustanowienie instrumentu wspierania projektów infrastrukturalnych obejmującego wiele sektorów i wielu beneficjentów. Instrument ten zapewnia instytucjom korzystającym na szczeblu krajowym, regionalnym i miejskim wsparcie w przygotowaniu i wdrażaniu projektów dotyczących inwestycji infrastrukturalnych finansowanych przez międzynarodowe instytucje finansowe lub innych darczyńców. Celem mechanizmu jest zgromadzenie środków, które pozwolą na wdrożenie projektów. Mechanizm zapewnia usługi specjalistycznego wsparcia technicznego przy wykonywaniu projektów, takie jak wstępne studia wykonalności projektów, studia wykonalności, wstępny i szczegółowy projekt, wsparcie przy procedurze przetargowej, prace wdrożeniowe itp. Mechanizm współfinansuje również inwestycje w infrastrukturę miejską, które są gotowe do wdrożenia przez międzynarodowe instytucje finansowe. Powyższy mechanizm został włączony do ram inwestycyjnych dla Bałkanów Zachodnich w grudniu 2009 r. Na koniec okresu sprawozdawczego w ramach tego mechanizmu 65 projektów otrzymało wsparcie w wysokości 123 mln EUR dotacji i 1 mld EUR szacowanych łącznych inwestycji. Przykładowo w Albanii dotacja UE w wysokości 4,7 mln EUR była wsparciem dla pożyczki w wysokości 12 mln EUR, która wraz z krajowym wkładem i innymi dotacjami z dwustronnych źródeł, umożliwiła dostawy wody i inwestycję w oczyszczalnię w wysokości 21,7 mln EUR.

[pic]

[1] Dokument roboczy służb Komisji – dokument dołączony do sprawozdania Komisji dla Rady, Parlamentu Europejskiego i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego – sprawozdanie roczne za 2009 r. dotyczące wdrażania Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA).

[2] W październiku 2009 r. Komisja zaproponowała wprowadzenie zmian do rozporządzenia ustanawiającego IPA 1085/2006 w celu włączenia Islandii jako beneficjenta IPA (zmiany te zostały przyjęte w 2010 r. w drodze rozporządzenia (UE) nr 540/2010 z dnia 16 czerwca 2010 r.).

[3] Zob. http://ec.europa.eu/enlargement/press_corner/key-documents/reports_oct_2009_pl.htm

[4] COM(2009)543 wersja ostateczna z dnia 14 października 2009 r.

[5] Ocena okresowa programu krajowego z 2009 r. dotycząca pomocy przedakcesyjnej na rzecz Chorwacji; umowa nr IPA/2009/215-223.

[6] Ocena okresowa programu krajowego z 2009 r. dotycząca pomocy przedakcesyjnej UE na rzecz Turcji; umowa nr IPA/2009/218-310.

[7] Ocena okresowa programu krajowego z 2009 r. dotycząca pomocy przedakcesyjnej na rzecz Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii; umowa nr IPA/2009/224-311.

[8] „Supporting Public Administration Reform in Croatia and beyond”, Thematic Report nr R/ZZ/ PAR/0811.

[9] Ad Hoc Evaluation of the European Commission’s Intervention Logic for Financial Assistance in Candidate Countries and Key Lessons for MIPD 2010-2012 Revision - a Case Study – Turkey [Ocena ad hoc celowości działania Komisji Europejskiej w zakresie pomocy finansowej w krajach kandydujących i główne doświadczenia dla zmiany MIPD na lata 2010-2012 – studium przypadku (Turcja)]. Thematic Report as part of Interim Evaluation of the EU pre-accession programmes in HR and in TR and Central Office Activities, Contract no. PHARE/2007/142-454 [Sprawozdanie tematyczne jako część oceny okresowej programów przedakcesyjnych UE w HR i TR oraz działania biura centralnego, umowa nr PHARE/2007/142-454].

[10] Dyrektywa 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r.

[11] Dyrektywa 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r.

[12] COM(2005) 265 wersja ostateczna z dnia 22 czerwca 2005 r.