Drugie sprawozdanie Komisji dla Rady i parlamentu Europejskiego w sprawie doświadczeń państw członkowskich z wprowadzaniem GMO do obrotu na mocy dyrektywy 2001/18/WE w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie. {SEK(2007) 274} /* COM/2007/0081 końcowy */
[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH | Bruksela, dnia 5.3.2007 KOM(2007) 81 wersja ostateczna DRUGIE SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO w sprawie doświadczeń państw członkowskich z wprowadzaniem GMO do obrotu na mocy dyrektywy 2001/18/WE w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie. {SEK(2007) 274} SPIS TREŚCI 1. Informacje ogólne i zakres 3 2. Wprowadzenie do obrotu GMO w charakterze lub w składzie produktów (część C dyrektywy) 4 3. Prace badawczo-rozwojowe i cele inne niż wprowadzenie do obrotu GMO w charakterze lub w składzie produktów (część B dyrektywy) 8 4. Wnioski 10 INFORMACJE OGÓLNE I ZAKRES W dniu 17 października 2002 r. dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) i uchylająca dyrektywę Rady 90/220/EWG[1] zaczęła w pełni obowiązywać. Zgodnie z art. 31 ust. 6 tej dyrektywy „Komisja prześle Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w 2003 r., a następnie co 3 lata sprawozdanie na temat doświadczeń państw członkowskich z wprowadzaniem GMO do obrotu na mocy niniejszej dyrektywy”. Pierwsze sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady zostało przyjęte przez Komisję w dniu 31 sierpnia 2004 r.[2] W rezultacie, zgodnie z art. 31 ust. 4 dyrektywy 2001/18/WE, wszystkie państwa członkowskie były zobowiązane przedłożyć Komisji sprawozdania z trzyletniego okresu, od dnia 17 października 2002 r. do dnia 17 października 2005 r., na temat środków podjętych w celu wdrożenia postanowień dyrektywy, w tym krótkie sprawozdanie ze swoich doświadczeń z wprowadzaniem GMO do obrotu w charakterze lub w składzie produktów na mocy tej dyrektywy. Wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem Portugalii przedłożyły Komisji swoje sprawozdania trzyletnie, których zestawienie zawarto w załączniku 1 do niniejszego drugiego sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady. W celu przedstawienia wyczerpującego i wyważonego sprawozdania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Komisja uważa za właściwe: - uwzględnienie w nim doświadczeń nie tylko z GMO wprowadzonymi do obrotu na mocy tej dyrektywy (część C dyrektywy), lecz także doświadczeń z GMO służącymi do celów innych niż wprowadzenie do obrotu, tzn. do celów badawczo-rozwojowych (część B dyrektywy), a także - uwzględnienie wkładu innych stron zainteresowanych, takich jak organizacje sektorowe/branżowe, związki rolników i ekologiczne organizacje pozarządowe. Wykaz stron zainteresowanych, które przekazały swój wkład, znajduje się w załączniku 2. Trzyletnie sprawozdania państw członkowskich oraz wkłady innych stron zainteresowanych stanowią więc podstawę niniejszego drugiego sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady. WPROWADZENIE DO OBROTU GMO W CHARAKTERZE LUB W SKłADZIE PRODUKTÓW (CZęść C DYREKTYWY) Liczba wniosków i zezwoleń W okresie od dnia 17 października 2002 r. do dnia 17 października 2005 r. na mocy części C dyrektywy przedłożono w sumie 26 zgłoszeń dotyczących zmodyfikowanych genetycznie roślin w ośmiu państwom członkowskich (Belgia, Niemcy, Dania, Hiszpania, Francja, Niderlandy, Szwecja, Wielka Brytania). Jednak od dnia 18 kwietnia 2004 r. zaczęło w pełni obowiązywać rozporządzenie 1829/2003 w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy[3]. Zgodnie z procedurami przejściowymi przewidzianymi w art. 46 ust. 3 tego rozporządzenia zgłoszenia przedłożone na mocy dyrektywy 2001/18/WE obejmujące używanie produktów w charakterze pasz, dla których sprawozdanie z oceny nie zostało jeszcze przekazane, zostały przesunięte do objęcia procedurą zatwierdzania na mocy tego rozporządzenia. W wyniku tego działania i po wycofaniu kolejnych trzech wniosków przez zgłaszających, pozostało trzynaście wniosków przedstawionych na mocy dyrektywy. Spośród tych 13 wniosków na mocy dyrektywy zostało zatwierdzonych, 5 produktów jak następuje: - kukurydza NK603 firmy Monsanto Europe S.A[4], - kukurydza MON863 firmy Monsanto Europe S.A[5], - rzepak oleisty GT73 firmy Monsanto Europe S.A[6], - kukurydza 1507 firmy Pioneer Hi-Bred International INC i Mycogen Seeds[7] oraz - kukurydza MON863 X MON810 firmy Monsanto Europe S.A[8]. Na podstawie sprawozdań trzyletnich większość państw członkowskich zgodnie stwierdza, że wdrożenie dyrektywy pomogło przywrócić zaufanie dla procesu zatwierdzania wprowadzania produktów zmodyfikowanych genetycznie do obrotu. Niektóre państwa członkowskie odniosły się również do procesu zatwierdzania na mocy rozporządzenia 1829/2003 w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy[9] i zapytały o szczególną rolę właściwych organów na mocy dyrektywy 2001/18/WE w tym kontekście. Kilka państw członkowskich przekazało swe uwagi na temat w większości negatywnego podejścia do nowych zezwoleń niezwiązanych z branżą stron zainteresowanych. Przedstawiciele branży stwierdzili, że według ich doświadczeń, wdrożenie dyrektywy 2001/18/WE nie pomogło w przywróceniu zaufania do unijnego procesu podejmowania decyzji w zakresie wniosków składanych na mocy części C oraz zwrócili w szczególności uwagę na fakt, że od 1998 r. nie wydano żadnej zgody na uprawę. Opłaty za zawiadomienia dotyczące wprowadzenia do obrotu są różne w zależności od państwa członkowskiego i wynoszą od 0 do 50 000 EUR za wniosek. Przedstawiciele branży zauważyli, że może to mieć wpływ na wybór państwa członkowskiego, w którym przedsiębiorstwo składa swój wniosek, szczególnie w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw. Organizacje rolników podkreśliły prawo rolników do decydowania o tym, czy chcą prowadzić genetycznie zmodyfikowane uprawy, czy nie. Organizacje pozarządowe zwróciły uwagę na obecne wyzwanie związane z zapewnieniem przejrzystości i zaangażowania stron zainteresowanych we wdrażanie dyrektywy. Szczegółowe informacje o wszystkich oświadczeniach dotyczących części C są dostępne pod adresem http://gmoinfo.jrc.it. Identyfikowalność, etykietowanie i progi Ogólne wymagania dotyczące etykietowania i identyfikowalności GMO na mocy dyrektywy 2001/18/WE (oraz produktów żywnościowych i paszowych wytwarzanych z GMO) zostały szczegółowo określone w rozporządzeniu 1830/2003[10]. Szczegółowe sprawozdanie z wdrożenia tego rozporządzenia zostało przedłożone przez Komisję Radzie i Parlamentowi Europejskiemu w maju 2006 r.[11] W zakresie progów państwa członkowskie zgłosiły trudności z zarządzaniem partiami tradycyjnego materiału siewnego, które mogą przypadkowo zawierać materiał genetycznie zmodyfikowany, z powodu braku progów przypadkowej obecności dla nasion. Przedstawiciele branży stwierdzili potrzebę ustanowienia progów dla zatwierdzonych GMO, a także dla tych jeszcze niezatwierdzonych w UE, których zamierzone uwalnianie zostało już zatwierdzone w krajach trzecich. Organizacje pozarządowe i niektóre państwa członkowskie wniosły o ustalenie progów na poziomie wykrywalności śladów materiału genetycznie zmodyfikowanego. Jedno państwo członkowskie podkreśliło potrzebę ustanowienia progów dla organizmów zmodyfikowanych genetycznie zatwierdzanych na mocy części B dyrektywy. Przedstawiciele branży zauważyli, że wielu rolników z UE niechętnie podchodzi do uprawy odmian zmodyfikowanych genetycznie w wielu państwach członkowskich, w których duzi przetwórcy żywności, przedsiębiorstwa handlowe i detaliści nadal ostrożnie podchodzą do używania materiału zmodyfikowanego genetycznie w świetle coraz bardziej negatywnie nastawionej opinii publicznej i kosztów związanych z identyfikowalnością. Ponadto ze względu na fakt, że pierwsza generacja produktów wytworzonych z GMO zdezaktualizowała się i nie jest już sprzedawana komercyjnie, przedstawiciele branży wnieśli o odpowiednie, proporcjonalne procedury odnowienia, które uwzględniłyby wszelkie pozostałe przypadkowe ślady tych GMO w celu zapewnienia pewności prawnej po wygaśnięciu zezwoleń. Monitorowanie po wprowadzeniu do obrotu Większość państw członkowskich stwierdziła, że istnieje potrzeba zastosowania bardziej spójnego podejścia do monitorowania po wprowadzeniu do obrotu, przy jednoczesnym zachowaniu szczegółowego monitorowania w zależności od określonego klimatu i środowiska naturalnego w danym państwie członkowskim. Kilka państw członkowskich uznało, że dotychczas przedłożone plany monitorowania zwykle nie były wystarczająco szczegółowe i nie określały wyraźnego podziału obowiązków. Większość państw członkowskich uznała Grupę Roboczą ds. Monitorowania ustanowioną przez właściwe organy jako odpowiednie forum do rozważania tych problemów. Organizacje pozarządowe stwierdziły, że w miarę wprowadzania do obrotu coraz większej liczby GMO pojawia się potrzeba bardziej skoordynowanego podejścia przekazującego odpowiedzialność za ocenę wszystkich danych pochodzących z monitorowania i nadzoru dotyczących zamierzonego uwalniania raczej niezależnemu organowi, niż posiadaczowi zezwolenia. Pobieranie próbek i wykrywanie Zalecenie Komisji 2004/787/WE[12] w sprawie wytycznych technicznych w zakresie pobierania próbek i wykrywania organizmów zmodyfikowanych genetycznie zostało opracowane w celu wsparcia wdrożenia rozporządzenia (WE) nr 1830/2003 dotyczącego możliwości śledzenia i etykietowania. Wiele państw członkowskich stwierdziło jednak, że protokoły uwzględnione w tym zaleceniu są złożone, czasochłonne i kosztowne oraz że wyniki są nieproporcjonalne do poświęconego czasu i poniesionych wydatków. Ogólnie rzecz biorąc, państwa członkowskie wyraziły życzenie utworzenia protokołów, które pogodziłyby potrzebę odpowiedniego pobierania próbek z uzasadnionymi kosztami. Przedstawiciele branży stwierdzili, że standardowe protokoły, które należy opracować, powinny zostać zharmonizowane z międzynarodowymi metodami badawczymi, tak aby były elastyczne i spójne z praktyką obecnie rutynowo stosowaną przez branże nasienną, żywnościową i paszową. Organizacje rolników poparły wykorzystanie zmodyfikowanego genetycznie DNA jako jednostki miary przypadkowej obecności w całym łańcuchu rolniczym – od nasion do żywności i pasz – w celu zapewnienia spójności i uniknięcia sporów pomiędzy stronami zainteresowanymi. Znacznikowe geny oporności na antybiotyki W kwestii obecności znacznikowych genów oporności na antybiotyki większość państw członkowskich stwierdziła, że opinia panelu GMO Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z dnia 2 kwietnia 2004 r. okazała się przydatna przy wycofywaniu takich genów. Organizacje pozarządowe wezwały jednak do przeprowadzenia nowej oceny znacznikowych genów oporności na antybiotyki w celu przyjrzenia się wyłącznie ich potencjalnym szkodliwym efektom dla zdrowia ludzkiego i środowiska, bez odniesienia do ich wykorzystania przez branżę, co miałoby zapewnić wydajny dobór działań transgenicznych dotyczących roślin. Dodatkowe informacje pochodzące z trzyletnich sprawozdań poszczególnych państw członkowskich udostępniono w załączniku 1 do niniejszego sprawozdania. Krajowe klauzule ochronne Choć nie zostało to wyraźnie ujęte przez państwa członkowskie w ich trzyletnich sprawozdaniach, warto zauważyć, że od czasu wejścia dyrektywy w życie 6 państw członkowskich (Austria, Niemcy, Grecja, Francja, Węgry, Luksemburg) utrzymało tymczasowe zakazy dotyczące 5 zatwierdzonych GMO na mocy postanowień art. 23 dyrektywy. W każdym przypadku EFSA nie znalazła podstaw do stwierdzenia, by trwałe wprowadzenie tych GMO do obrotu na warunkach odpowiednich zezwoleń mogło pociągnąć za sobą szkodliwe efekty dla zdrowia ludzi i zwierząt lub dla środowiska. Trzy spośród tych GMO nie są już wprowadzane do obrotu przez zainteresowane przedsiębiorstwa. Ponieważ nie istnieją podstawy naukowe uzasadniające krajowe klauzule ochronne dotyczące któregokolwiek z tych produktów, Komisja, zgodnie ze swym obowiązkiem na mocy Traktatu WE, prowadzi procedurę nakłaniania zainteresowanych państw członkowskich do wycofania krajowych środków zakazujących sprzedaży tych produktów. Ponadto Komisja zamierza podjąć środki konieczne do sformalizowania wycofania z rynku trzech GMO, które nie znajdują się już w obrocie. Spójność naukowa i przejrzystość decyzji o zatwierdzeniu Podczas Rady ds. Środowiska z dnia 26 czerwca 2006 r. państwa członkowskie z zadowoleniem przyjęły zestaw środków zaproponowanych przez Komisję, które miały wprowadzić praktyczne usprawnienia w celu zapewnienia państw członkowskich, stron zainteresowanych i opinii publicznej o tym, że decyzje wspólnotowe są oparte na wysokiej jakości ocenach naukowych zapewniających wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska. Środki te mają na celu poprawę spójności naukowej i przejrzystości procedur oceny ryzyka i podejmowania decyzji na mocy obecnych ram ustawodawczych i zostały przedstawione ogólnie w załączniku 3 do niniejszego sprawozdania. PRACE BADAWCZO-ROZWOJOWE I CELE INNE NIż WPROWADZENIE DO OBROTU GMO W CHARAKTERZE LUB W SKłADZIE PRODUKTÓW (CZęść B DYREKTYWY) Liczba wniosków W okresie sprawozdawczym od dnia 17 października 2002 r. do dnia 17 października 2005 r. w 13 państwach członkowskich przedłożono 245 wniosków o uwolnienie GMO do celów innych niż wprowadzenie do obrotu. Największą liczbę wniosków złożono w Hiszpanii (89), Francji (54), Niemczech (25), na Węgrzech (21), w Szwecji (18) i Niderlandach (13). Dwanaście państw członkowskich nie otrzymało żadnych wniosków. Spośród ogółem 245 wniosków 4 wnioski zostały wycofane, 23 wnioski pozostawały nadal nierozpatrzone w październiku 2005 r.[13], wydano 191 zezwoleń, a 27 wniosków rozpatrzono odmownie. Najwyższy odsetek decyzji odmownych zanotowano na Węgrzech, gdzie w taki sposób rozpatrzono 14 spośród ogółem 21 wniosków. Szczegółowe informacje o wszystkich oświadczeniach dotyczących części B są dostępne pod adresem http://gmoinfo.jrc.it. Niemcy, Francja i Niderlandy zgłosiły zniszczenie prób terenowych – w Niderlandach 2 próby zostały zniszczone częściowo; we Francji 19 spośród 56 prób sadzonych zostało zniszczonych w 2003 roku, a w Niemczech zgłoszono kilka przypadków zniszczenia, choć nie jest dokładnie znana ich dokładna liczba, ponieważ zgodnie z prawem wnioskodawcy nie muszą zgłaszać zniszczenia, o ile nie ma to wpływu na wymagania związane z zatwierdzeniem. Opłaty za zawiadomienia na mocy części B są różne w zależności od państwa członkowskiego i wynoszą od 0 do 17 000 EUR za wniosek. Przedstawiciele branży zauważyli, że może to mieć wpływ na wybór państwa członkowskiego, w którym przedsiębiorstwo składa swój wniosek, szczególnie w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw. Organizacje rolników stwierdziły, że próby terenowe są jednym ze środków utrzymania konkurencyjności w europejskich badaniach i rolnictwie. Ogólna procedura zatwierdzania Większość państw członkowskich uważa, że dyrektywa zapewniła bardziej przejrzyste i przewidywalne środki w ramach UE. Wyrażono jednak obawy o brak spójności pomiędzy państwami członkowskimi, mając na uwadze, że proces zatwierdzania odbywa się w dużej mierze na szczeblu krajowym, a także o możliwość skażenia sąsiadujących upraw w przypadku prowadzenia badań na mocy części B dyrektywy. Kilka państw członkowskich podkreśliło także szczególny problem badań klinicznych nad terapią genową, mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie obecnie stosują postanowienia dyrektywy 90/219/EWG[14] w sprawie ograniczonego stosowania, podczas gdy inne stosują dyrektywę 2001/18/WE w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska. Po niedawno przeprowadzonym badaniu zleconym przez Komisję problem ten zostanie omówiony z właściwymi organami powołanymi na mocy obu aktów prawnych w 2007 r. Mimo możliwości omówienia wniosków przed ich przedłożeniem prawie wszystkie właściwe organy były zmuszone do poszukiwania dodatkowych informacji po przedłożeniu, szczególnie w przypadku nowych wniosków lub wniosków o znacznie większe próby terenowe niż zatwierdzone poprzednio. Działania te wskazywano jako najważniejszą przyczynę opóźnień w procesie. Przedstawiciele branży wezwali także do większej harmonizacji wniosków na mocy części B w całej UE, wskazując na różnice pomiędzy państwami członkowskimi w zakresie wymagań dotyczących danych, terminów i informacji dla społeczeństwa, które zmniejszyły przewidywalność obecnego systemu. Przedstawiciele branży wyrazili szczególną obawę o terminy zezwoleń, które czasem wydawane były po sezonie sadzenia. Ocena ryzyka dla środowiska Większość państw członkowskich uznała, że Komisja zapewniła jasne wytyczne dotyczące wymagań związanych z oceną ryzyka dla środowiska. Niemniej jednak kilka państw członkowskich chętnie przyjęłoby dodatkowe wytyczne dotyczące ryzyka akceptowanego i nieakceptowanego oraz długoterminowych skutków wzajemnego oddziaływania. Przedstawiciele branży wezwali do większej harmonizacji wymagań dotyczących ocen ryzyka dla środowiska. Organizacje pozarządowe zwróciły uwagę na potrzebę istnienia wyraźniejszych wytycznych dotyczących badania alergenności. Konsultacje społeczne Większość państw członkowskich przewiduje co najmniej 30 dni na zgłaszanie uwag przez społeczeństwo, z wykorzystaniem gazet krajowych i lokalnych, list wysyłkowych, stron internetowych, rejestrów i przesłuchań publicznych dla zapewnienia społeczeństwu dostępu do wniosków. Większość państw członkowskich informuje o lokalizacji próby terenowej na szczeblu gminy lub powiatu, a nie o dokładnej lokalizacji, aby ograniczyć możliwość zniszczenia tych miejsc. Uwagi społeczeństwa są przekazywane naukowym komitetom doradczym ustanowionym przez większość państw członkowskich. Uwagi są także przedstawiane w aktach decyzyjnych przekazywanych właściwym ministerstwom. Kilka państw członkowskich uznało, że uwagi społeczeństwa są w większości przypadków zbyt ogólne, by można je było odnieść do poszczególnych przypadków. Przedstawiciele branży wyrazili obawę o ujawnianie dokładnej lokalizacji prób terenowych, ponieważ często skutkowało to nękaniem rolników i ostatecznie niszczeniem prób przez aktywistów sprzeciwiających się modyfikacjom genetycznym. Wywarło to wyraźnie szkodliwy wpływ na badania nad bezpieczeństwem biologicznym i nad opracowywaniem produktów biotechnologicznych w UE. Organizacje pozarządowe wezwały do zapewnienia łatwego i szybkiego dostępu do ważnych dla społeczeństwa informacji. Dodatkowe informacje pochodzące z trzyletnich sprawozdań poszczególnych państw członkowskich udostępniono w załączniku 1 do niniejszego sprawozdania. WNIOSKI Niniejsze sprawozdanie dotyczy szczególnie dyrektywy 2001/18/WE i zamierzonego uwalniania GMO do środowiska. Osiem państw członkowskich otrzymało wnioski o wprowadzenie GMO do obrotu, a trzynaście państw członkowskich otrzymało wnioski o przeprowadzenie prób terenowych dla celów badawczo-rozwojowych w okresie od października 2002 r. do października 2005 r. Państwa członkowskie, które rozpatrzyły wnioski, mają ogólnie pozytywne zdanie na temat swych doświadczeń z wdrożenia dyrektywy, pomimo szeregu problemów technicznych, które należy odpowiednio rozwiązać, takich jak oszczędne i praktyczne pobieranie próbek i system wykrywania, a także większa spójność, szczegółowość i lepszy podział obowiązków w zakresie środków monitorowania po wprowadzeniu do obrotu. Inne strony zainteresowane oceniały dyrektywę mniej pozytywnie. Niektóre państwa członkowskie wezwały do przedstawienia szerszych wytycznych dotyczących poszczególnych aspektów oceny ryzyka dla środowiska. Komisja zaangażowała się we współpracę z EFSA, aby dalej opracowywać wytyczne w ramach ogólnej oceny ryzyka w celu zwiększenia ogólnej przejrzystości procesu oceny i zaufania do niego. Większość państw członkowskich z zadowoleniem przyjęłaby większą harmonizację procesu dotyczącego uwalniania w ramach części B dyrektywy, włączając badania nad terapią genową, definicję „lokalizacji” prób terenowych, dodatkowe wytyczne dotyczące oceny ryzyka dla środowiska oraz środki zarządzania mające na celu zapobieganie skażeniu sąsiednich upraw. Większość państw członkowskich podkreśliła również potrzebę istnienia instrumentu prawnego ustanawiającego progi dla nasion, ze względu na trudności, których doświadczyły te państwa w zakresie zarządzania etykietowaniem i identyfikowalnością partii tradycyjnego materiału siewnego z uwagi na brak progów określających obecność przypadkową. Komisja bada obecnie różne możliwości związane z tym problemem.[pic] [1] Dz.U. L 106 z 17.4.2001, str. 1–39. [2] Dostępne pod adresem http://ec.europa.eu/environment/biotechnology/index_en.htm [3] Rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy, Dz.U. L 268 z 18.10.2003, str. 1–23. [4] Decyzja Komisji 2004/643/WE z dnia 19 lipca 2004 r. dotycząca wprowadzania do obrotu, zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, kukurydzy (Zea mays L., linia NK603) zmodyfikowanej genetycznie dla odporności na glifosat. Dz.U. L 295 z 18.9.2004, str. 35–37. Ostateczne zezwolenie wydane przez Hiszpanię w dniu 18.10.2004. [5] Decyzja Komisji 2005/608/WE z dnia 8 sierpnia 2005 r. w sprawie wprowadzania do obrotu, zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, produktu z kukurydzy (Zea mays L., linia MON 863) genetycznie zmodyfikowanej w celu uzyskania odporności na kukurydzianą stonkę korzeniową. Dz.U. L 207 z 10.8.2005, str. 17–19. Ostateczne zezwolenie wydane przez Niemcy w dniu 9.2.2005. [6] Decyzja Komisji 2005/635/WE z dnia 31 sierpnia 2005 r. w sprawie wprowadzania na rynek, zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, rzepaku oleistego (Brassica napus L., linia GT73) genetycznie zmodyfikowanego pod kątem tolerancji na herbicyd glifosat. Dz.U. L 228 z 3.9.2005, str. 11–13. Decyzji towarzyszyło zalecenie Komisji 2005/637/WE z dnia 16 sierpnia 2005 r. w sprawie środków, jakie powinien podjąć posiadacz zezwolenia w celu zapobieżenia powstaniu ewentualnej szkody dla zdrowia i środowiska w wypadku przypadkowego uwolnienia rzepaku oleistego (Brassica napus L., linia GT73 – MON-00073-7) genetycznie zmodyfikowanego pod kątem tolerancji na herbicyd glifosat. Dz.U. L 228 z 3.9.2005, str. 19–20. [7] Decyzja Komisji 2005/772/WE z dnia 3 listopada 2005 r. w sprawie wprowadzenia do obrotu, zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, kukurydzy (Zea mays L., linia hodowlana 1507) zmodyfikowanej genetycznie w celu uzyskania odporności na niektóre szkodniki z rzędu Lepidoptera (łuskoskrzydłe) i tolerancji na herbicyd glufosynat amonowy. Dz.U. L 291 z 5.11.2005, str. 42–44. Ostateczne zezwolenie wydane przez Niderlandy w dniu 16.3.2006. [8] Decyzja Komisji 2006/47/WE z dnia 16 stycznia 2006 r. w sprawie wprowadzania do obrotu, zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, produktu z kukurydzy (Zea Mays L., hybryda MON 863 × MON 810) genetycznie zmodyfikowanej w celu uzyskania odporności na kukurydzianą stonkę korzeniową oraz niektóre szkodniki z rzędu Lepidoptera (Łuskoskrzydłe). Dz.U. L 26 z 31.1.2006, str. 17–19. [9] Zob. art. 6 i 18 rozporządzenia. [10] Dz.U. L 268 z 18.10.2003, str. 24–28. [11] COM(2006)197 wersja ostateczna, 10.5.2006 [12] Dz.U. L 348 z 24.11.2004, str. 18–26. [13] Koniec okresu sprawozdawczego dla trzyletnich sprawozdań państw członkowskich (17 października 2002–2005). [14] Dz.U. L 117 z 8.5.1990, str. 1–6.