[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH | Bruksela, dnia 24.5.2005 COM(2005) 203 końcowy KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW w sprawie przeglądu zakresu usługi powszechnej zgodnie z art. 15 dyrektywy 2002/22/WE[SEK(2005) 660] . KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW w sprawie przeglądu zakresu usługi powszechnej zgodnie z art. 15 dyrektywy 2002/22/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) 1. CEL KOMUNIKATU Cel niniejszego komunikatu jest dwojaki. Głównym celem jest kontrola i ocena, zgodnie z wymogiem art. 15 dyrektywy o usłudze powszechnej[1], czy obecny zakres usługi powszechnej powinien zostać zmieniony lub zdefiniowany na nowo w świetle rozwoju technologicznego, społecznego i gospodarczego, ze szczególnym uwzględnieniem mobilności i szybkości przesyłania danych. Powiązany dokument roboczy służb Komisji SEC(2005) 660 dostarcza analizę i informacje wspomagające, łącznie z odnośnikami internetowymi. Drugim celem jest rozpoczęcie szerszej debaty politycznej dotyczącej świadczenia usługi powszechnej, w szczególności w kontekście zaplanowanej na rok 2006 ogólnej oceny pakietu regulacyjnego UE odnoszącego się do łączności elektronicznej, kiedy to również dyrektywa o usłudze powszechnej podlegać będzie całościowemu przeglądowi. Komisja zaprasza do składania komentarzy dotyczących wniosków i kwestii długoterminowych przedstawionych w komunikacie oraz dokumentu roboczego służb Komisji, które są dostępne w internecie pod adresem: http://europa.eu.int/yourvoice oraz http://europa.eu.int/information_society/topics/ecomm/index_en.htm Komentarze należy przesyłać na adres infso-b1@cec.eu.int do dnia 30.06.2005 r. Komisja opublikuje na późniejszym etapie drugi komunikat, zawierający wyniki publicznej konsultacji oraz ostateczną ocenę i stanowisko Komisji. 2. WPROWADZENIE Wspieranie rynku wewnętrznego i innowacji w usługach informacyjnych oraz integracyjnego społeczeństwa wiedzy stanowi główny element nowej inicjatywy Komisji „i2010”. Odegra ona ważną rolę w odnowionej strategii lizbońskiej[2], która zbudowana jest wokół dwóch zasadniczych zadań – doprowadzenie do silniejszego i trwałego wzrostu oraz stworzenie większej liczby oraz lepszych miejsc pracy. Usługi użyteczności publicznej również stanowią element tego podejścia, jako że przyczyniają się one do spójności społecznej i aktywności gospodarczej[3]. W obszarze łączności elektronicznej, głównym narzędziem polityki zmierzającej do stworzenia integracyjnego społeczeństwa wiedzy jest utworzenie konkurencyjnych rynków przy jednoczesnym zapewnieniu usługi powszechnej dla tych, którym zasoby finansowe lub lokalizacja geograficzna nie pozwalają na dostęp do podstawowych usług, dostępnych i wykorzystywanych już przez znaczną większość obywateli oraz uważanych za istotne dla udziału w życiu społecznym. Dyrektywa o usłudze powszechnej ustanawia podstawowe zasady dotyczące usługi powszechnej oraz odnosi się do innych szczególnych praw użytkowników i konsumentów, jak również do odpowiednich obowiązków spoczywających na przedsiębiorstwach. Dyrektywa definiuje usługę powszechną jako „minimalny zestaw usług określonej jakości, do których mają dostęp wszyscy użytkownicy końcowi, po cenie przystępnej w świetle konkretnych warunków krajowych, bez naruszania konkurencji” (art. 1 ust. 2). Aktualny zakres usługi powszechnej obejmuje : - Stacjonarne podłączenie do publicznej sieci telefonicznej „ Co najmniej jedno przedsiębiorstwo musi spełnić wszelkie wnioski mieszczące się w granicach rozsądku o stacjonarne podłączenie do publicznej sieci telefonicznej oraz o dostęp do publicznie dostępnych usług telefonicznych .” (art. 4 ust. 1) Podłączenie do sieci jest ograniczone do pojedynczego podłączenia do sieci wąskopasmowej do głównego stałego miejsca zamieszkania użytkownika końcowego. Nie ma żadnych wymogów dotyczących określonych szybkości przesyłu danych czy bitów, jednak podłączenie musi być w stanie zapewnić „funkcjonalny dostęp do Internetu, biorąc pod uwagę przeważające technologie wykorzystywane przez większość abonentów oraz technologiczne możliwości zastosowań” (art. 4 ust. 2). Zasada neutralności technologicznej umożliwia dostawcom usługi powszechnej wykorzystanie wszelkich technologii, przewodowych lub bezprzewodowych, które są w stanie zapewnić tę usługę w oznaczonym miejscu (akapit 8 preambuły). - Dostęp do publicznie dostępnych usług telefonicznych Zgodnie z art. 4 ust. 2, użytkownicy końcowi muszą być w stanie inicjować i otrzymywać wywołania lokalne, krajowe i międzynarodowe, komunikację faksową i przesyłanie danych. Dyrektywa obejmuje także szereg usług blisko powiązanych z podstawową telefonią, ponieważ są one niezbędne do tego, aby użytkownicy mogli w pełni wykorzystać publicznie dostępne usługi telefoniczne. Są to: zapewnienie spisów abonentów telefonicznych i biur numerów (art. 5), płatne publiczne automaty telefoniczne (art. 6) oraz szczególne środki dla użytkowników niepełnosprawnych (art. 7). Państwa Członkowskie muszą zapewnić, aby zdefiniowany zestaw usług był dostępny dla wszystkich użytkowników na ich terytorium niezależnie od lokalizacji geograficznej, na podstawie uzasadnionego wniosku. Wymaga się również, aby znalazły one najskuteczniejsze środki gwarantujące realizację obowiązku świadczenia usługi powszechnej, łącznie z zapewnieniem wszystkim przedsiębiorstwom możliwości jego spełnienia. Jedynie w przypadku, gdy rynek nie będzie w stanie dostarczyć zdefiniowanych usług, na przedsiębiorstwa nałożony może zostać obowiązek świadczenia usług na określonych warunkach (art. 3, 4 i 8). W związku z uznaniem, że usługa powszechna będzie z upływem czasu podlegać zmianom, art. 15 dyrektywy wymaga, aby Komisja przeprowadziła przegląd zakresu usługi powszechnej w 2005 r. (a następnie co 3 lata): „Taką ocenę podejmuje się z uwzględnieniem zmian społecznych, ekonomicznych i technologicznych, biorąc pod uwagę, między innymi, mobilność i szybkości przesyłania danych w świetle przeważających technologii wykorzystywanych przez większość abonentów. Proces oceny podejmuje się zgodnie z załącznikiem V.” Zgodnie z załącznikiem V i akapitem 25 preambuły, przy wszelkich zmianach zakresu uwzględnia się następujące kryteria, w skrócie: a) społeczne wykluczenie mniejszości konsumentów, których nie stać na korzystanie z określonych usług, które są zarówno dostępne dla większości jak i wykorzystywane przez większość, oraz b) ogólne korzyści netto dla wszystkich konsumentów dzięki włączeniu tych usług w zakres usługi powszechnej w przypadku, gdy nie są one świadczone na rzecz ogółu w normalnych warunkach komercyjnych . Zasada neutralności technologicznej oznacza, że okresowy przegląd nie może sztucznie wspierać określonych technologii kosztem innych. Należy również zadbać, aby „nie nakładano nieproporcjonalnych obciążeń finansowych na przedsiębiorstwa sektorowe (w ten sposób stwarzając zagrożenie dla rozwoju rynku i innowacji) oraz aby nie obarczać konsumentów o niższych dochodach niesprawiedliwymi obciążeniami finansowymi” (akapit 25 preambuły). Usługa powszechna nie jest mechanizmem, za pomocą którego wprowadzenie nowych technologii i usług jest finansowane poprzez zwiększenie kosztów dla wszystkich użytkowników (telefonów). Jest to raczej sieć bezpieczeństwa, która umożliwia mniejszości konsumentów zrównanie się z większością, korzystającą już z podstawowych usług. Dla celu niniejszego przeglądu nie jest konieczne ustalanie przystępności dostępu na poziomie UE (przystępność jest częścią definicji usługi powszechnej, nie jej zakresu), ponieważ przystępność musi być postrzegana w świetle szczególnych warunków krajowych (art. 3 ust. 1, oraz akapit 10 preambuły), np. średniego dochodu gospodarstw domowych i dlatego też różni się między Państwami Członkowskimi[4]. W świetle szybko zmieniającego się otoczenia komunikacyjnego, w którym protokół internetowy (IP) coraz wyraźniej staje się wspólną technologiczną platformą transmisji, Komisja uważa, iż nadszedł również czas na rozpoczęcie skierowanej na przyszłość debaty politycznej dotyczącej świadczenia usługi powszechnej, która umożliwi udział wszystkim zainteresowanym stronom i wniesie wkład do generalnego przeglądu pakietu regulacyjnego w 2006 r. 3. ANALIZA GłÓWNYCH KIERUNKÓW ROZWOJU łąCZNOśCI ELEKTRONICZNEJ ORAZ OCENA ICH NASTęPSTW DLA ZAKRESU USłUGI POWSZECHNEJ 3.1. Przegląd Jak dowodzi dziesiąty „Raport dotyczący europejskich regulacji i rynków łączności elektronicznej”[5], łącznym efektem konkurencji i postępu technologicznego jest szerszy wybór, niższe ceny i innowacje dla konsumentów. 97 % gospodarstw domowych w 15 Państwach Członkowskich, będących członkami Unii przed ostatnim rozszerzeniem (zwanych dalej „UE-15”), posiada telefon stacjonarny lub komórkowy. Przynajmniej 95% całkowitej populacji UE objęte jest zakresem sieci komórkowych, a w większości państw, łącznie z kilkoma nowymi Państwami Członkowskimi, więcej jest telefonów komórkowych niż linii stacjonarnych. Równocześnie wprowadzono kilka konkurencyjnych technologii szerokopasmowych, takich jak cyfrowa linia abonencka (DSL), technologie kablowe, komórkowe i bezprzewodowe, oferujących szybki dostęp do sieci umożliwiający świadczenie usług łączności i treści cyfrowych. Gospodarstwa domowe szybko zainteresowały się łączami szerokopasmowymi, zwłaszcza w UE-15, gdzie około 85% populacji objęte jest zakresem stacjonarnych sieci szerokopasmowych. W nowych Państwach Członkowskich pokrycie to jednak jest znacznie zróżnicowane. Powiązany dokument roboczy bardziej szczegółowo analizuje te trendy. 3.2. Łączność komórkowa 3.2.1. Analiza Krajowe licencje dla operatorów komórkowych zazwyczaj nakładają docelowe wielkości pokrycia geograficznego i/lub pokrycia populacji tak, aby przynajmniej 95% populacji zostało objęte usługą. W przypadku sieci drugiej generacji, te docelowe wielkości zostały osiągnięte we wszystkich Państwach Członkowskich. Obecność kilku operatorów komórkowych zwiększa poza tym jakość pokrycia krajowego. Usługi łączności komórkowej szybko stały się rynkiem masowym: jak wskazuje poniższy wykres, na początku 2004 r. ponad 80 % populacji UE korzystało z tych usług. Wykres 1 [pic] Źródło: European Mobile Communications Reports Chociaż przeciętna penetracja łączności komórkowej w 10 nowych Państwach Członkowskich (zwanych dalej „UE-10”) jest o ponad 20 punktów procentowych niższa niż w UE-15, to niektóre nowe Państwa Członkowskie przekraczają średnią UE-25[6]. Stacjonarne łącza telefoniczne pozostają głównym sposobem dostawy usługi powszechnej, mimo że – jak wskazano powyżej – operatorzy mogą wykorzystywać każdą technologię spełniającą wymagania. Tym niemniej, najbardziej zauważalną tendencją w telefonii w ostatnich latach jest zastępowanie telefonii stacjonarnej komórkową, co przedstawia wykres 2. Od 1999 r. poziom penetracji telefonii stacjonarnej w UE-15 spadł o 10 punktów procentowych, i wynosił na początku 2004 r. 82 %, tyle samo co telefonii komórkowej (81%). Wykres 2 [pic] Źródło: Telecoms residential surveys, Gallup, 1999, i INRA, 2003, 2004. Około 72% gospodarstw domowych w UE-10 posiada linię stacjonarną. Dane wskazują, że tendencja zastępowania telefonii stacjonarnej komórkową jest w większości tych państw – poza Polską – nawet bardziej wyraźna ze względu na fakt, że ich sieci stacjonarne są zazwyczaj mniej rozwinięte, a penetracja linii stacjonarnych jest niższa niż w UE-15. 3.2.2. Ocena Sukces łączności komórkowej wynika w dużej mierze z faktu, że ma ona charakter osobistego narzędzia komunikacji, które odpowiada stylowi życia konsumentów i potrzebie zwiększonej mobilności. Warunki krajowych licencji operatorów komórkowych, które zobowiązują do pokrycia geograficznego i/lub pokrycia populacji, doprowadziły do tego, że łączność komórkowa jest wszędzie dostępna. Wykorzystanie telefonii komórkowej przekroczyło 80% populacji UE-15, co równa się średniej penetracji linii stacjonarnych w gospodarstwach domowych. W dziewięciu z państw UE-15 więcej jest gospodarstw domowych posiadających abonament komórkowy, aniżeli tych, które posiadają linię stacjonarną. W UE-10 ogólna penetracja telefonii komórkowej jest poniżej średniej dla UE-15, aczkolwiek występują znaczące różnice: w niektórych państwach rynek osiągnął już nasycenie, podczas gdy w innych stale rośnie w szybkim tempie. Łączność komórkowa osiągnęła już etap, na którym świadczone są usługi dla masowych rynków po cenach, które konsumenci są w stanie i są skłonni zapłacić. Koszty aparatów telefonicznych również zostały obniżone dzięki efektom skali i postępowi technologicznemu. W niektórych państwach aparaty komórkowe są dostarczane przez detalistów bezpłatnie lub po subsydiowanej cenie. Rosnąca konkurencja związana z nowymi podmiotami jeszcze bardziej obniżyła koszty dla konsumenta. Przewaga kosztowa sieci telefonii komórkowej wynika z niskiego kosztu krańcowego podłączenia nowego abonenta, ponieważ dostępowa sieć radiowa jest współdzielona przez abonentów, podczas gdy linia stacjonarna do podłączenia abonenta daje mniejszą możliwość współdzielonych kosztów dostępu, zwłaszcza jeśli abonent zamieszkuje tereny wiejskie. Jeśli sieci komórkowe zostały już zbudowane, abonent może zostać przyłączony do sieci komórkowej po koszcie krańcowym bez względu na to, czy zamieszkuje teren miejski, czy wiejski. Operatorzy komórkowi wykorzystali te niskie koszty do stworzenia przystępnych zestawów przedpłaconych („pre-paid”), umożliwiających konsumentom o niskich dochodach podstawowe podłączenie do sieci. Usługi na zasadzie przedpłaty oznaczają niski koszt wejścia dla konsumentów oraz większą możliwość kontrolowania swoich wydatków niż w przypadku opłacających abonament, co zwiększa ich atrakcyjność wśród użytkowników o niskich dochodach. Atrakcyjność takich usług odzwierciedla fakt, że znaczna większość gospodarstw domowych w UE korzysta z usług na zasadzie przedpłaty w celu zakupienia abonamentów komórkowych i jednostek czasu rozmów. Dlatego początkowo kosztowna usługa łączności komórkowej stała się usługą, która potencjalnie oferuje wszystkim konsumentom najtańsze podstawowe podłączenie do publicznie dostępnych usług telefonicznych. Podsumowując, jak wskazują dostępne dane, konkurencja w świadczeniu usług łączności komórkowej przyniosła już rozpowszechniony i przystępny cenowo dostęp konsumentów do łączności komórkowej. Dlatego też warunki włączenia łączności komórkowej w zakres usługi powszechnej (określone w dyrektywie) nie są spełnione. 3.3. Szerokopasmowy dostęp do internetu 3.3.1. Analiza W połowie 2004 r. szerokopasmowe[7] sieci dostępowe obejmowały około 85 % populacji w UE-15. Jeśli chodzi o nowe Państwa Członkowskie, niższy poziom penetracji łączy stacjonarnych oznacza również, że szerokopasmowa infrastruktura dostępowa jest dostępna dla znacznie mniejszej części populacji. Całkowita liczba szerokopasmowych łączy dostępowch wzrosła na poziomie UE-25 w ciągu jednego roku o ponad 72 %. W lipcu 2004 r. było 29,6 miliona łączy, co odpowiada 6,5 % populacji UE, która faktycznie korzysta z usług szerokopasmowych, jak przedstawiono na wykresie 3[8]. Dla porównania, wielkość ta dla UE-15 wynosi 7,6 %. Radykalny wzrost rozpowszechnienia łącz szerokopasmowych napędzany jest w dużej mierze przez rosnącą presję konkurencji oraz dążeniem operatorów stacjonarnych do skompensowania ulegających zmniejszeniu przychodów z telefonii głosowej. Wykres 3 [pic] Źródło: Służby Komisji w o oparciu o dane COCOM Jak przedstawia wykres, wskaźniki penetracji znacząco się różnią, od poniżej 1 % do prawie 16 %. Najwyższe wskaźniki penetracji można zaobserwować w państwach, w których istnieje najsilniejsza konkurencja między infrastrukturą opartą na technologii DSL i kablową infrastrukturą szerokopasmową. Bardziej szczegółowe dane są dostępne w powiązanym dokumencie roboczym służb Komisji. 3.3.2. Ocena Istnieje powszechna obawa dotycząca powstania „cyfrowego podziału” na osoby z dostępem do zaawansowanych usług łączności elektronicznej oraz osoby bez takiego dostępu. Komisja podkreśliła znaczenie łączy szerokopasmowych dla realizacji potencjału społeczeństwa wiedzy. Wdrażając plan działań e Europe, Państwa Członkowskie przygotowały kompleksowe krajowe strategie w zakresie łączy szerokopasmowych[9]. Proces ten obejmuje obecnie wszystkie 25 krajów UE. W związku z rozszerzeniem pokrycia terytorialnego łączy szerokopasmowych, uwaga zostaje zwrócona obecnie na regiony oddalone i wiejskie, w których ludność jest rozproszona, a nacisk rynkowy słaby. Państwa Członkowskie mogą wspierać rozwój usług szerokopasmowych poprzez alternatywne mechanizmy finansowania publicznego, łącznie z wykorzystaniem funduszy strukturalnych w kwalifikujących się do uzyskania pomocy regionach, uwarunkowanym spełnieniem określonych kryteriów[10]. Podsumowując, dane regulacyjne uzupełnione analizami rynkowymi wskazują, iż jedynie niewielka, aczkolwiek szybko rosnąca, mniejszość konsumentów europejskich korzysta obecnie z usług szerokopasmowych. Jak pokazuje wielkość 6,5 % faktycznego wykorzystania na mieszkańca populacji, UE jako całość nie spełnia kryterium wykorzystywania usługi przez „większość konsumentów”. Dostęp szerokopasmowy nie stał się jeszcze na tyle niezbędny do normalnego udziału w życiu społecznym, by jego brak oznaczał wykluczenie społeczne. Dlatego też warunki włączenia usług szerokopasmowych w zakres usługi powszechnej (określone w dyrektywie) nie są obecnie spełnione. 4. ASPEKTY DłUGOTERMINOWE 4.1. Zakres Trwa technologiczna konwergencja usług telekomunikacyjnych, medialnych i informatycznych, podczas gdy protokół internetowy (IP) rozwija się w kierunku wspólnej platformy transmisji dla łączności elektronicznej. Usługi, które były wcześniej realizowane przez ograniczoną ilość sieci, mogą być teraz realizowane przez powszechne sieci oparte na IP. Zaciera to granice pomiędzy światem internetu i światem tradycyjnej telekomunikacji, co jest jeszcze bardziej uwydatnione przez nowe generacje terminali hybrydowych, łączących funkcje łączności z innymi funkcjonalnościami, takimi jak przetwarzanie danych, gry czy odtwarzanie materiałów audiowizualnych. Promuje to powstawanie indywidualnego środowiska usług i informacji odmiennego od standardowych usług rynku masowego. Dla konsumentów to globalne środowisko oparte o konwergencję i Internet oznacza możliwość innowacji, nowe produkty oraz niskie ceny, jak również ciągle rosnący wybór i skomplikowanie urządzeń końcowych i usług. Co więcej, łączne efekty konwergencji, sieciowości i digitalizacji prowadzą do rosnącego wykorzystania modelu komunikacji typu „peer-to-peer”, który coraz bardziej wymaga szybkiego połączenia sieciowego podczas wykorzystywania nowych zastosowań danych. Wzrost usług opartych o IP stawia wyzwanie aktualnemu świadczeniu usługi powszechnej, opartemu na modelu, w którym konsumenci używają dostępu do sieci z oznaczonego miejsca w celu skorzystania z usług głosowych i podstawowych usług internetowych, świadczonych poprzez publiczną komutowaną sieć telefoniczną. Ten paradygmat jest z kolei oparty na modelu pionowo zintegrowanego świadczenia usług, w którym dostawca głównej infrastruktury jest również dostawcą usług telefonicznych. Jeśli telefonia głosowa będzie coraz bardziej przesuwać się w stronę środowiska IP, doprowadzi to do wytworzenia modelu podobnego do internetu, w którym każdy użytkownik łącza szerokopasmowego mógłby wybierać z całej gamy konkurujących dostawców usług głosowych. W takim scenariuszu świadczenie usług telefonicznych, jako usługi dostępu, stałoby się wszechobecne, a punkt ciężkości usługi powszechnej mógłby przesunąć się w kierunku dostarczania przystępnego szerokopasmowego łącza dostępowego. Zaprasza się do składania komentarzy, dotyczących między innymi następujących aspektów długoterminowych: 1. Czy – biorąc pod uwagę istniejący i spodziewany rozwój technologiczny – usługa powszechna powinna w jakimś momencie w przyszłości rozdzielić element dostępu do infrastruktury od elementu świadczenia usługi i odnosić się wyłącznie do dostępu do infrastruktury łączności elektronicznej, ze względu na to, że konkurencyjne świadczenie usług (np. usług telefonicznych wykorzystujących przesyłanie głosu przez IP) zapewni ich dostępność i przystępność? 2. Czy w związku z tym, że konsumenci stają się coraz bardziej mobilni podczas korzystania z usług łączności elektronicznej, usługa powszechna powinna nadal odnosić się do dostępu w oznaczonym miejscu, czy też powinna ona odnosić się do dostępu w każdym miejscu (łącznie z dostępem podczas przemieszczania się)? 3. Przy powszechnym i przystępnym cenowo dostępie do łączności komórkowej spada popyt na płatne publiczne automaty telefoniczne. Czy właściwe jest dalsze ujmowanie postanowień odnoszących się do płatnych publicznych automatów telefonicznych, tak jak są one obecnie postrzegane, w ramach zakresu usługi powszechnej? 4. Jak długo istnieć będzie potrzeba utrzymywania spisów numerów telefonicznych i biur numerów w ramach zakresu usługi powszechnej, w kontekście konkurencyjnego świadczenia usług biur numerów w wielu państwach? 5. Biorąc pod uwagę opisaną powyżej złożoność nieustannie zmieniającego się środowiska łączności elektronicznej, oraz odnotowując przedstawione wyzwania dla obecnego świadczenia usługi powszechnej, prawdopodobne jest, że zaawansowane usługi przyniosą zarówno korzyści, jak i nowe trudności dla użytkowników niepełnosprawnych. Czy specjalne środki dla takich użytkowników w kontekście świadczenia usługi powszechnej powinny być w dalszym ciągu harmonizowane na poziomie UE? 4.2. Finansowanie Drugi długoterminowy aspekt w tym kontekście dotyczy finansowania usługi powszechnej. W chwili obecnej systemy finansowania usługi powszechnej oznaczają finansowe subsydiowanie krzyżowe jednej grupy konsumentów przez inną. Pozwala się, aby Państwa Członkowskie finansowały wszelkie koszty netto zobowiązań związanych z usługą powszechną, wykorzystując fundusze publiczne na przejrzystych warunkach lub tworząc szczególny sektorowy fundusz, do którego wkład musiałyby wnosić wszystkie przedsiębiorstwa aktywne na rynku. Kiedy operatorzy mieli specjalne lub wyłączne prawa do świadczenia usług, korzyści te były równoważone wymogiem spełnienia określonych zobowiązań społecznych. Pomysł szczególnego sektorowego funduszu usługi powszechnej, dzięki któremu podmioty działające na rynku musiałyby ponosić koszty społeczne, jest kontynuacją tego myślenia. Dyskusyjne jest to, czy taki model jest odpowiedni dla zliberalizowanego i powszechnie konkurencyjnego rynku. Koszty społeczne są zazwyczaj ponoszone w ramach podatków powszechnych, a nie przez podmioty działające na rynku. Dlatego długoterminowe kwestie dotyczące finansowania to: 6. Czy system finansowania usługi powszechnej jest odpowiednim środkiem osiągnięcia celu integracji społecznej w konkurencyjnym środowisku łączności elektronicznej? 7. Czy finansowanie z podatków powszechnych stanowi realne rozwiązanie alternatywne? 5. PODSUMOWANIE Po rozpatrzeniu technologicznych, rynkowych i społecznych tendencji, mających wpływ na konsumentów usług łączności elektronicznej, po przeanalizowaniu rynków usług komórkowych i szerokopasmowych, po zastosowaniu kryteriów do ustalenia zakresu usługi powszechnej, określonych w dyrektywie o usłudze powszechnej, Komisja stwierdza, że żadna z tych usług nie spełnia w tym momencie warunków włączenia w ramy zakresu. Dlatego też zakres usługi powszechnej powinien pozostać niezmieniony. Komisja zaprasza do składania komentarzy dotyczących niniejszego wniosku i rozważy wszelkie dane, które mogą odnosić się do tej oceny. Komisja uważa również za wskazane zachęcenie do skierowanej w przyszłość debaty politycznej dotyczącej świadczenia usługi powszechnej, i przedstawia szereg aspektów długoterminowych, w przypadku których również prosi o zajęcie stanowiska przez zainteresowane strony. [1] Dyrektywa 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników. [2] „Wspólne działania na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Nowy początek strategii lizbońskiej”, COM(2005) 24. [3] Patrz: Biała Księga Komisji dotycząca usług użyteczności publicznej, (COM(2004) 374). [4] Patrz: powiązany dokument roboczy, załącznik dotyczący kwestii pomiaru. [5] COM(2004) 759 wersja ostateczna. [6] Republika Czeska (99%) i Słowenia (92%). [7] W kwestii szerokopasmowego dostępu i jego definicji patrz: przypis 10 w powiązanym dokumencie roboczym. [8] Liczba ta jest dwu-/trzykrotnie wyższa, kiedy dostęp jest mierzony na poziomie gospodarstw domowych, kiedy to zazwyczaj kilku członków gospodarstwa wspólnie wykorzystuje połączenie. Patrz: jak wyżej, załącznik dotyczący kwestii pomiaru. [9] Patrz: „Szybkie łącza dla Europy: krajowe strategie łączy szerokopasmowych”, COM(2004) 369. [10] Wytyczne dotyczące kryteriów i mechanizmów wykorzystania funduszy strukturalnych dla wspierania łączności elektronicznej, SEC(2003) 895.