Opinion of the Advocate-General

I – Introduzzjoni

1. F’din il-kawża, il-Korkein hallinto-oikeus (Qorti Suprema amministrattiva tal-Finlandja) tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja tliet domandi preliminari dwar l-interpretazzjoni tas-Sitt Direttiva (2) fir-rigward tal-eżenzjoni mill-VAT applikabbli għall-kunsinni ta’ inġenji tal-ajru intiżi sabiex jintużaw “minn linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas [għal remunerazzjoni] prinċipalment fuq rotot internazzjonali”.

2. Id-dubji ta’ interpretazzjoni tal-qorti tar-rinviju joriġinaw, prinċipalment, minn tliet ċirkustanzi fattwali: qabel kollox, il-kumpannija li akkwistat l-ajruplani ma hijiex kumpannija tal-ajru bħal dawk deskritti fid-dispożizzjoni kontenzjuża, anki jekk hija ttrasferiet l-użu tagħhom b’kiri lil impriża oħra li tissodisfa dik il-kundizzjoni; sussegwentement, il-kumpannija tal-ajru inkwistjoni hija kumpannija ta’ titjiriet ċarter; u, finalment, hemm rabtiet ta’ natura pjuttost kumplessa bejn il-persuna fiżika li hija d-detentriċi tal-ishma fil-kumpannija li hija l-proprjetarja tal-ajrupan, din tal-aħħar u l-kumpannija tal-ajru nnifisha.

3. L-applikabbiltà tal-eżenzjoni prevista fil-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva f’ċirkustanzi bħal dawk imsemmija hija kwistjoni li għadha ma ġietx deċiża fil-ġurisprudenza, u ta’ importanza ekonomika notevoli peress li jidher li l-preżenza ta’ flotot ta’ ajruplani mikrija hija pjuttost kbira fis-settur tal-ivvjaġġar bl-ajru fl-Ewropa. Skont l-informazzjoni pprovduta mir-rikorrenti, numru kbir ta’ Stati Membri jirrikonoxxu d-dritt ta’ eżenzjoni f’każijiet bħal dan preżenti, iżda l-kwistjoni għad fadallha ħafna sabiex tkun solvuta. B’hekk, il-Kummissjoni intervjeniet kontra tali interpretazzjoni wiesgħa tal-kamp ta’ applikazzjoni tal-eżenzjoni.

4. Barra minn hekk, jidhirli li huwa neċessarju li niġbed l-attenzjoni għall-fatt li ċ-ċirkustanzi ta’ din il-kawża huma partikolarment kumplessi. Ir-relazzjonijiet kuntrattwali u r-rabtiet bejn il-kumpanniji involuti fix-xiri u l-użu tal-ajruplani jistgħu possibbilment jagħtu lok għal suspetti ta’ frodi, iżda għandu jiġi ppreċiżat qabel kollox li hija l-qorti nazzjonali biss li għandha tevalwa ċ-ċirkustanzi fattwali.

II – Il-kuntest ġuridiku

A – Id-dritt tal-Unjoni: is-Sitt Direttiva dwar il-VAT

5. F’din il-kawża huma applikabbli d-dispożizzjonijiet tas-Sitt Direttiva, b’mod partikolari fil-punt 1 tal-Artikolu 2 tagħha li jipprovdi li huma suġġetti għall-VAT il-provvisti bi ħlas ta’ oġġetti u ta’ servizzi fit-territorju tal-pajjiż minn persuna taxxabbli li taġixxi bħala tali.

6. L-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva jipprovdi, inter alia:

“Mingħajr preġudizzju għal disposizzjonijet oħra tal-Komunità, l-Istati Membri għandhom jeżentaw li ġejjin taħt il-kondizzjonijiet li huma għandhom ifasslu għall-iskop biex jassiguraw l-applikazzjoni korretta u ċara tat-tali eżenzjonijet u jipprevenu kwalunkwe evażjoni, evitar jew abbuż:

[…]

6. il-provvista, modifikazzjoni, tiswija, manteniment [manutenzjoni], nolleġġjar u kiri ta’ ajruplani użati mil-linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas prinċipalment fuq rottot internazzjonali, u l-provvista, kiri, tiswija u manteniment ta’ tagħmir inkorporat u użat hemmhekk”.

B – Id-dritt nazzjonali

7. Is-Sitt Direttiva ġiet trasposta fil-Finlandja permezz tal-Arvonlisäverolaki (Liġi dwar il-VAT, tal-20 ta’ Diċembru 1993, iktar ’il quddiem l-“AVL”), li d-dispożizzjonijiet pertinenti tagħha, fil-verżjoni applikabbli għall-fatti fil-kawża prinċipali, huma dawn li ġejjin.

8. Skont il-punt 3 tal-Artikolu 1(1) tal-AVL, għandha titħallas lill-Istat il-VAT fuq l-akkwist intrakomunitarju ta’ oġġetti fil-Finlandja fis-sens tal-Artikolu 26a. Skont l-Artikolu 2b tal-AVL, il-persuna obbligata sabiex tħallas il-VAT fuq l-akkwist intrakomunitarju fis-sens tal-punt 3 tal-Artikolu 1(1) hija l-akkwirenti.

9. Is-sitt kapitolu tal-AVL (Artikoli 70 sa 72n) jittratta dwar l-eżenzjonijiet fuq il-kummerċ internazzjonali. Skont il-punt 6 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 70 tal-AVL, it-taxxa ma hijiex dovuta fuq il-bejgħ ta’ inġenji tal-ajru, l-ispare parts tagħhom u/jew it-tagħmir intiż sabiex jintuża minn kummerċjant li jopera prinċipalment fuq rotot tal-ajru internazzjonali għal remunerazzjoni.

10. Il-punt 1 tal-Artikolu 72f(1) tal-AVL jipprovdi li ma hijiex dovuta VAT fuq l-akkwist intrakomunitarju ta’ oġġett jekk ma kinitx dovuta VAT fuq l-importazzjoni ta’ dak l-oġġett. Skont il-punt 9 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 94 tal-AVL, hija eżentata mill-VAT l-importazzjoni ta’ bastimenti fis-sens tal-Artikolu 58(1) u ta’ inġenji tal-ajru, spare parts u tagħmir fis-sens tal-punt 6 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 70 tal-AVL.

III – Il-kawża prinċipali u d-domandi preliminari

11. Fl-2002 u l-2004, rispettivament, il-kumpannija Finlandiża A Oy akkwistat żewġ inġenji tal-ajru ġettijiet mingħand l-istess manifattur Franċiż. A Oy kienet irreġistrata bħala l-proprjetarja tal-ajruplani, u nnominat lill-kumpannija B Oy, li tmexxi linja internazzjonali ta’ titjiriet ċarter, bħala l-utenti. Il-kapital tal-kumpannija A Oy jinsab kollu taħt il-kontroll ta’ persuna fiżika, X. Min-naħa tagħha, A Oy għandha 25 % tal-kumpannija C Oy, waqt li din tal-aħħar għandha 78% tal-ishma ta’ B Oy.

12. Il-bejjiegħ Franċiż iddikjara ż-żewġ tranżazzjonijiet bħala bejgħ intrakomunitarju. Fil-Finlandja, A Oy ma ddikjaratx l-akkwist tal-inġenji tal-ajru bħala akkwist intrakomunitarju ta’ oġġetti. Fl-2003 u fl-2005, rispettivament, A Oy biegħet l-ajruplani lil impriża rreġistrata f’Ċipru, bi prezz inqas minn dak tax-xiri.

13. Skont il-kuntratt iffirmat bejn iż-żewġ kumpanniji, B Oy kellha d-dritt li tieħu lura b’kiri mingħand A Oy l-inġenji tal-ajru għall-finijiet kummerċjali tagħha, waqt li tibgħat kontijiet lil din il-kumpannija tal-aħħar għax-xogħol ta’ manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru u tat-titjiriet (3) .

14. Id-dħul mill-bejgħ totali miksub minn A Oy fil-perijodi tal-kontabbiltà bejn l-1 ta’ Jannar u l-31 ta’ Diċembru 2002, minn naħa, u bejn l-1 ta’ Jannar 2003 u t-30 ta’ Ġunju 2004, min-naħa l-oħra, irriżulta totalment minn reġistrazzjonijiet tal-kontijiet li saru skont fatturi ta’ bejgħ maħruġa lil X, ħlief għall-fatturi maħruġa lill-impriża Ċiprijotta li xtrat l-ajruplani. Dawk il-fatturi maħruġa lil X, il-proprjetarju ta’ A Oy, kienu bbażati fuq il-fatturi mibgħuta minn B Oy li A Oy għall-użu tal-inġenji tal-ajru. Bl-istess mod, ir-reġistrazzjonijiet tal-ispejjeż għall-inġenji tal-ajru kienu relatati primarjament mal-fatturi maħruġa minn B Oy għall-manutenzjoni tal-inġenji tal-ajru u għat-titjiriet. Mill-kontroll fiskali rriżulta b’mod ċar li prinċipalment l-fatturi ġew approvati minn X prattikament mingħajr ebda modifika.

15. Fl-4 ta’ Novembru 2005, l-awtorità fiskali kompetenti ħarġet żewġ stimi addizzjonali għall-VAT dovuta fuq l-akkwist intrakomunitarju tal-inġenji tal-ajru inkwistjoni. Fl-istess ħin, ġie kkonstatat li A Oy ma kellha ebda dritt għal tnaqqis jew għal rimbors ta’ dan il-VAT.

16. Permezz ta’ deċiżjoni tas-26 ta’ Mejju 2008, il-Halsingin hallinto-oikeus (qorti amministrattiva ta’ Ħelsinki) ċaħdet ir-rikors ippreżentat minn A Oy. Din l-imsemmija qorti affermat li l-akkwist tal-inġenji tal-ajru kien jikkostitwixxi akkwist intrakomunitarju ta’ oġġetti suġġett għat-taxxa, li A Oy ma ddikjaratx, u li A Oy ma kinitx topera fis-settur tat-trasport internazzjonali bl-ajru fis-sens tal-tal-punt 6 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 70 tal-AVL, iżda fil-prattika kienet taġixxi bħala l-proprjetarja ta’ C Oy, li kienet topera fis-settur tal-kummerċ internazzjonali tal-prodotti ġejjin miż-żejt. Skont dikjarazzjoni dwar l-attivitajiet ta’ B Oy, l-inġenji tal-ajru msemmija ma ntużawx minn dik il-kumpannija għat-trasport internazzjonali bl-ajru fis-sens tal-punt 6 tal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 70 tal-AVL. Il-ftehim bejn iż-żewġ kumpanniji kien orjentat esklużivament sabiex jiggarantixxi t-trasport ta’ X, għall-bżonnijiet privati tiegħu. Għaldaqstant, il-qorti amministrattiva kkonkludiet li A Oy ma għandha ebda dritt għal rimbors tal-VAT li għandha titħallas għall-akkwist intrakomunitarju ta’ oġġetti.

17. Oy ikkontestat dik id-deċiżjoni quddiem il-Korkein hallinto-oikeus, fejn allegat li ma kellhiex tiġi imposta VAT fuq l-akkwist tal-inġenji tal-ajru peress li dawn kienu jintużaw minn linja tal-ajru li topera prinċipalment fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, jiġifieri B Oy. L-awtoritajiet fiskali Finlandiżi allegaw, min-naħa l-oħra, li din iċ-ċirkustanza kienet totalment irrelevanti, peress li l-inġenji tal-ajru kienu akkwistati minn A Oy.

18. Peress li dehrilha li jeżistu dubji dwar l-interpretazzjoni tal-kunċett ta “linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas prinċipalment fuq rotot internazzjonali” li tinsab fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva, kif ukoll dwar jekk din id-dispożizzjoni tipprekludix li jkun eżenti mill-VAT xerrej ta’ ajruplani li ma jużahomx huwa stess għall-imsemmija rotot internazzjonali, il-Korkein hallinto-oikeus issospendiet il-proċeduri fil-kawża prinċipali, u għamlet id-domandi preliminari segwenti lill-Qorti tal-Ġustizzja:

“1) Il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva 77/388/KEE dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas prinċipalment fuq rottot internazzjonali” jinkludi l-kumpannija tal-ajru kummerċjali li l‑attività tagħhom tikkonsisti prinċipalment fi vjaġġi fuq rotot internazzjonali bi ħlas [l-inġenji tal-ajru] fis-settur tat-titjiriet nolleġġjati, sabiex jaqdu l-bżonnijiet ta’ impriżi u ta’ individwi?

2) Il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva 77/388/KEE dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni prevista f’dan il-punt tapplika biss għall-kunsinna ta’ ajruplani direttament lil kumpannija tal-ajru li l-attività tagħha tikkonsisti prinċipalment fi vjaġġi fuq rotot internazzjonali bi ħlas jew fis-sens li din l-eżenzjoni tapplika wkoll għall-kunsinna ta’ ajruplani [inpenji tal-ajru] lil operatur li l-attività prinċipali tiegħu ma hijiex l-operazzjoni ta’ vjaġġi fuq rotot internazzjonali bi ħlas [għal remunerazzjoni], iżda li jqiegħed l-ajruplan [inġenju tal-ajru] għad-dispożizzjoni ta’ operatur li jopera tali vjaġġi?

3) Fid-dawl tal-fatt li l-kumpannija tal-ajru setgħet ukoll tuża l-ajruplani [l-inġenji tal-ajru] għal titjiriet oħra, huwa rilevanti għar-risposta li tingħata għat-tieni domanda li l-proprjetarju tal-arjuplani [l-inġenji tal-ajru] jiffattura l-ispejjeż li jikkorrispondu għall-użu ta’ dawn l-ajruplani lil individwu, li jkun l-azzjonist ta’ dan il-proprjetarju, u li juża l-ajruplani [l-inġenji tal-ajru] mixtrija prinċipalment għall-iskopijiet tiegħu, kummerċjali u/jew privati?”

IV – Il-proċedura quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja

19. It-talba għal deċiżjoni preliminari ġiet ippreżentata fir-Reġistru tal-Qorti tal-Ġustizzja fil-21 ta’ Jannar 2011.

20. Ippreżentaw noti ta’ osservazzjonijiet A Oy, ir-Repubblika tal-Finlandja u l-Kummissjoni.

21. Waqt is-seduta, li saret fit-8 ta’ Frar 2012, instemgħu t-trattazzjonijiet tar-rappreżentanti tal-impriża A Oy, tal-Kummissjoni u tar-Repubblika tal-Finlandja.

V – Analiżi tad-domandi preliminari

22. Għal raġunijiet sistematiċi, jidhirli li huwa preferibbli li nħalli għall-aħħar ir-risposta għall-ewwel domanda preliminari.

A – It-tieni domanda preliminari

23. Permezz tat-tieni domanda preliminari, il-qorti tar-rinviju trid tistabbilixxi jekk l-eżenzjoni prevista fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva tapplikax biss għall-kunsinni ta’ inġenji tal-ajru li jsiru direttament lil linji tal-ajru li joperaw prinċipalment fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, jew jekk tistax tapplika wkoll meta l-akkwist isir minn operatur ekonomiku ieħor li ma joperax huwa stess dawk ir-rotot, iżda li jittrasferixxi l-użu tal-inġenju tal-ajru lil linja tal-ajru li twettaq dik l-attività.

24. L-ewwel analiżi tal-kontenut litterali tad-dispożizzjoni inkwistjoni ma tirriżolvix kompletament din id-domanda, għalkemm il-biċċa l-kbira tal-verżjonijiet lingwistiċi tas-Sitt Direttiva jibbażaw espressament l-eżenzjoni fuq il-kriterju tal-“użu” tal-inġenju tal-ajru minn linja tal-ajru li topera fuq rotot internazzjonali (4), il-verżjoni Finlandiża tirreferi għall-kunsinni lil linji tal-ajru mingħajr ma tirreferi għal dak il-kriterju, sabiex b’hekk tagħti x’tifhem li l-eżenzjoni hija ta’ natura suġġettiva u tapplika esklużivament meta kumpannija tal-ajru li topera fuq rotot internazzjonali tixtri l-ajruplan direttament .(5)

25. Fid-dawl ta’ din id-diverġenza, u skont dak li jirriżulta minn ġurisprudenza stabbilita, l-eżenzjoni għandha tiġi interpretata skont l-istruttura ġenerali u l-għan tar-regolament li tagħmel parti minnu (6) .

26. B’hekk, għandu jiġi enfasizzat li, fil-fehma tiegħi, interpretazzjoni teleoloġika tad-dispożizzjoni tagħti f’tifhem li l-eżenzjoni għandha tiġi applikata kull meta l-inġenju tal-ajru jkun ser jintuża minn linja tal-aj ru li topera prinċipalment fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, kemm jekk hija takkwistah direttament jew jekk tagħmel dan permezz ta’ operatur ekonomiku ieħor bil-għan li tittrasferixxi l-użu tiegħu (1). Il-prinċipji bażiċi li fuqhom hija bbażata s-sistema komuni tal-VAT u, b’mod partikolari, il-prinċipju ta’ “kompetizzjoni newtrali” isaħħu din il-konklużjoni (2), mingħajr ma dan hu ostakolat mill-ġurisprudenza, kemxejn iktar restrittiva, li tinsab fis-sentenzi tas-26 ta’ Ġunju 1990, Velker Internatioan Oil Company (7), u tal-14 ta’ Settembru 2006, Elmeka (3). (8)

1. L-interpretazzjoni teleoloġika tal-eżenzjoni

27. Għandu jitfakkar li l-Qorti tal-Ġustizzja tikkunsidra li l-eżenzjonijiet previsti fis-Sitt Direttiva bħala kunċetti awtonomi tad-dritt tal-Unjoni li għandhom jitqgħiedu fil-kuntest ġenerali tas-sistema komuni tal-VAT. Peress li dawn jikkostitwixxu eċċezzjonijiet mill-prinċipju ġenerali li l-VAT hija miġbura fuq kull provvista ta’ servizz mogħti bi ħlas minn persuna taxxabbli, l-eżenzjonijiet imsemmija għandhom jiġu interpretati b’mod restrittiv. Madankollu, dak ir-rekwiżit ma jfissirx li t-termini użati biex jiġu ddefiniti l-eżenzjonijiet għandhom jiġu interpretati b’tali manjiera li jneħħu l-effett tagħhom. L-interpretazzjoni tagħhom għandha tkun konformi, fl-ewwel lok, mal-objettivi segwiti minn dawk l-eżenzjonijiet, u għandha tosserva wkoll ir-rekwiżiti tal-prinċipju ta’ newtralità fiskali (9) .

28. Il-Qorti tal-Ġustizzja affermat li l-objettiv tal-eżenzjonijiet ta’ “tranżazzjonijiet ta’ esportazzjoni, it-tranżazzjonijiet ta’ din ix-xorta u trasport internazzjonali” previsti fl-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva “jikkonsisti fl-osservanza tal-prinċipju ta’ tassazzjoni ta’ prodotti jew servizzi kkonċernati fil-post tad-destinazzjoni tagħhom”. (10)

29. B’mod konformi ma’ dan l-objettiv, il-ġurisprudenza hija, b’mod partikolari, fis-sens li l-eżenzjoni prevista fil-punt 5 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva għandha tapplika għal nolleġġ parzjali tal-bastimenti li jbaħħru fl-ibħra internazzjonali u li jintużaw għat-tbaħħir internazzjonali (sentenza Navicon, iċċitata iktar ’il fuq, punt 30), iżda mhux għal tranżazzjoni ta’ kiri ta’ bastiment lil nolleġġjaturi li jkollhom l-intenzjoni li jużawh għal finijiet strettament privati, bħala konsumaturi finali (sentenza Feltgen u Bacino Charter Company, iċċitata iktar ’il fuq, punt 17).

30. Fil-każ konkret tal-eżenzjonijiet li jaffettwaw it-trasport internazzjonali, dawn għandhom jitqiesu bħala tranżazzjonijiet assimilati ma’ esportazzjonijiet u għandhom jingħataw l-istess trattament fiskali għar-raġuni li l-konsum għandu jsir f’pajjiż barrani (11) .

31. Dan kollu jikkonferma, fil-fehma tiegħi, li l-eżenzjonijiet tal-Artikolu 15 isegwu objettiv ta’ natura funzjonali, intiżi sabiex jeżenta l-katina kollha ta’ tranżazzjonijiet relatati mal-mezzi tat-trasport inernazzjonali sal-konsumatur finali. Din in-natura funzjonali hija diffiċilment konċiljabbli mal-element suġġettiv li l-Kummissjoni u l-Gvern tal-Finlandja jridu jintroduċu fl-interpretazzjoni tal-eżenzjoni.

32. F’din il-kawża, ma hemmx dubju li l-eżenzjoni fil-punt 16 tal-Artikolu 5, tapplika għat-tranżazzjoni ta’ kiri tal-ajruplan minn A Oy lil B Oy, peress li n-nolleġġjata hija linja tal-ajru li ser tuża l-ajruplan għall-użu msemmi f’din id-dispożizzjoni. B’hekk, l-istess loġika għandha tapplika fir-rigward tat-tranżazzjoni ta’ xiri tal-ajruplan minn intermedjarju, li l-eżenzjoni tiegħu hija perfettament kumpatibbli ma’ dik applikabbli għall-kiri.

2. Il-prinċipju ta’ “kompetizzjoni newtrali”

33. L-interpretazzjoni li nipproponi fir-rigward tal-portata tal-eżenzjoni hija kkonfermata mir-rekwiżiti tal-prinċipju tan-newtralità fiskali inerenti fis-sistema komuni tal-VAT.

34. Skont ġurisprudenza kostanti, is-sistema komuni tal-VAT hija rregolata minn żewġ prinċipji: “min-naħa, il-VAT hija miġbura fuq kull provvista ta’ servizzi u fuq kull provvista ta’ oġġetti li ssir bi ħlas minn persuna taxxabbli. Min-naħa l-oħra, il-prinċipju ta’ newtralità fiskali jipprekludi li l-operaturi ekonomiċi li jagħmlu l-istess tranżazzjonijiet jiġu ttrattati b’mod differenti fir-rigward tal-ġbir tal-VAT” (12) . Fir-realtà, kif irrimarkat id-duttrina, dawn iż-żewġ ideat jaqblu maż-żewġ aspetti jew applikazzjonijiet prinċipali tal-istess prinċipju tan-newtralità fiskali (13) .

35. F’din il-kawża, huwa importanti t-tieni aspett jew applikazzjoni tal-prinċipju, li fil-qasam tal-VAT huwa sempliċement rifless tal‑prinċipju ta’ ugwaljanza fit-trattament (14) . B’hekk, għalkemm il-prinċipju ta’ ugwaljanza jirrikjedi li, b’mod ġenerali, is-sitwazzjonijiet kumparabbli ma jiġux ittrattati b’mod differenti, ħlief jekk id-differenza tkun iġġustifikata oġġettivament (15), il-manifestazzjoni tiegħu fl-ambitu tal-VAT “jipprekludi li operaturi ekonomiċi li jeffettwaw l-istess tranżazzjonijiet jiġu ttrattati b’mod differenti fil-qasam ta’ ntaxxar tal-VAT” (16) . Din hija, b’mod definittiv, “kompetizzjoni newtrali” li l-ksur tagħha “jista’ jseħħ biss bejn operaturi ekonomiċi kompetituri”, waqt li l-ksur tal-prinċipju ġenerali ta’ ugwaljanza fit-trattament “jista’ jseħħ, fil-qasam fiskali, permezz ta’ tipi oħra ta’ diskriminazzjoni li jaffettwaw lill-operaturi ekonomiċi li għalkemm mhux bilfors huma kompetituri xorta waħda jinsabu f’sitwazzjoni paragunabbli taħt aspetti oħra” (17) .

36. Il-“kompetizzjoni newtrali” għandha tiġi salvagwardjata u għandha tittieħed f’kunsiderazzjoni fl-interpretazzjoni tal-eżenzjonijiet mill-VAT. B’mod partikolari, għandu jiġi evitat li bl-applikazzjoni ta’ dawn l-eżenzjonijiet jirċievu trattament differenti, fir-rigward tal-VAT, il-kunsinni ta’ oġġetti jew il-forniment ta’ servizzi simili, li b’hekk ikunu f’kompetizzjoni bejniethom.

37. Jidher evidenti r-riskju li jkun hemm tali trattament inugwali bejn attivitajiet li jikkompetu bejniethom f’każ bħal dak f’din il-kawża. Linja tal-ajru li tixtri direttament inġenju tal-ajru tibbenefika mill-interpretazzjoni “suġġettiva” tal-eżenzjoni, għall-kuntrarju ta’ linja li ma tkunx hija stess linja tal-ajru li topera fuq rotot internazzjonali u li tixtri ajruplan biex tikrih lil linja li tipprovdi dawk is-servizzi.

38. Qabel kollox, u fir-rigward tal-konstatazzjoni ta’ ugwaljanza fit-trattament, xerrej li ma jkunx linja tal-ajru ċertament ma jistax jibbenefika mill-eżenzjoni u jrid iħallas il-VAT, iżda xejn ma jżommu milli jikseb rimbors iktar tard, abbażi tal-Artikolu 28f(1)(2)(d) tas-Sitt Direttiva. Mingħajr preġudizzju għal dak ir-rimbors li jista’ jingħata, is-sempliċi fatt li titħallas il-VAT jimplika madankollu ħlas bil-quddiem li jista’ jkollu konsegwenzi finanzjarji sostanzjali, meta jitqiesu l-ammonti kbar li jistgħu jkunu involuti. Għaldaqstant, l-għażla bejn, minn naħa waħda, l-eżenzjoni jew, min-naħa l-oħra, it-tassazzjoni tat-tranżazzjoni segwita ta’ rikonoxximent tad-dritt għal rimbors ma hijiex ekonomikament newtrali; hija l-ispiża li tista’ tiġi mġarrba għall‑finanzjament ta’ dak il-ħlas bil-quddiem li tikkostitwixxi l-inugwaljanza fit-trattament imsemmi.

39. Barra minn hekk, u fir-rigward tal-eżistenza ta’ “sitwazzjoni ta kompetizzjoni” bejn it-termini mqabbla, jista’ jiġi sostnut li l-prinċipju ta’ kompetizzjoni newtrali ma tapplikax f’dan il-każ peress li din id-differenza fit-trattament taffettwa lil żewġ kumpanniji (il-proprjetarja tal-ajruplan u l-linja tal-ajru) li ma jeżerċitawx l-istess attività u li b’hekk ma humiex f’kompetizzjoni kontra xulxin. Madankollu, huwa possibbli li l-proprjetarju tal-ajruplan jgħaddi l-ispejjeż finanzjarji tal-ħlas bil-quddiem tal-VAT fuq il-prezz tal-kiri tal-ajruplan. B’dan il-mod, il-kumpanniji tal-ajru li jiddeċiedu li jikkostitwixxu l-flotta tagħhom kollha, jew part minnha, permezz ta’ kiri jiġu żvantaġġati ekonomikament meta mqabbla ma’ dawk li jkunu proprjetarji tal-ajruplani u dan għal raġunijiet purament fiskali, mingħajr rabta ma’ differenza fis-sitwazzjoni jew mal-konsegwenzi finanzjarji li jista’ jkollha l-għażla leġittima u volontarja bejn tranżazzjoni ta’ xiri u tranżazzjoni ta’ kiri.

40. Barra minn hekk, jekk b’mod konkret l-“użu” tal-ajruplan huwa irrelevanti u jħodd biss, għall-finijiet tal-għoti tal-eżenzjoni, l-attività eżerċitata mill-impriża akkwirenti, jiġifieri jekk, sabiex tingħata l-eżenzjoni, huwa biżżejjed li l-ajruplan jinxtara minn linja tal-ajru li topera prinċipalment fuq rotot tal-ajru internazzjonali għal remunerazzjoni, jista’ jiġi immaġinat każ fejn dik id-differenza fit-trattament tikkonċerna żewġ kumpanniji li, b’mod definittiv, joperaw bħala “intermedjarji” fix-xiri ta’ ajruplan. B’hekk, pereżempju, entità finanzjarja li tixtri ajruplan sabiex tikrih lil linja tal-ajru ma tibbenefikax mill-eżenzjoni, waqt li l-eżenzjoni tingħata lil-linja tal-ajru A li topera fuq rotot internazzjonali u li tixtri inġenju tal-ajru mhux għall-użu tagħha stess, iżda biex tittrasferixxih bi ħlas lil-linja tal-ajru B. L-entità finanzjarja u l-linja tal-ajru A jwettqu tranżazzjonijiet simili f’kull aspett,(18) iżda huma suġġetti għal reġim fiskali differenti u aktar żvantaġġuż għal din tal-ewwel minħabba interpretazzjoni “suġġettiva” tal-eżenzjoni.

3. Il-ġurisprudenza dwar il-kunsinni ta’ oġġetti u l-forniment ta’ servizzi għall-bastimenti

41. Fl-aħħar nett, għandi nirreferi għall-ġurisprudenza Velker u Elmeka, għalkemm din ma tistax, fil-fehma tiegħi, tinvalida l-konklużjoni li għaliha jwasslu l-interpretazzjoni teleoloġika tal-eżenzjoni u l-prinċipju ta’ kompetizzjoni newtrali.

42. Id-domanda li saret mill-Korkein hallinto-oikeus tippreżenta, prima facie, rabta indiskutibbli ma’ dawk ittrattati fiż-żewġ sentenzi msemmija hawn fuq. Iż-żewġ kawżi kellhom bħala suġġett tranżazzjonijiet ta’ forniment ta’ fjuwil lil bastimenti. Fil-kawża Velker, fl-ewwel lok, il-Qorti tal-Ġustizzja ġiet mistoqsija jekk il-kunsinni ta’ oġġetti lil impriża li ma tużax hija stess l-oġġetti għall-forniment ta’ fjuwil u għall-provvista ta’ bastimenti, iżda tipprovdihom lil impriża oħra li ma tużahomx għal dan il-għan jistgħux jitqiesu bħala “kunsinni ta’ oġġetti intiżi għall-għoti ta’ karburant” tal-bastimenti msemmija fil-punt 4 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva (u, għaldaqstant, bħala eżenti abbażi ta’ dik id-dispożizzjoni). Fil-kawża Elmeka, fit-tieni lok, saret l-istess domanda, iżda din id-darba f’relazzjoni mal-eżenzjoni prevista fil-punt 8 tal-Artikolu 15, li teżenta l-provvista ta’ servizzi “biex jilħqu l-bżonnijiet diretti tal-vapuri tal-baħar” imsemmija fil-paragrafu 5. (19) Fiż-żewġ każijiet, il-Qorti tal-Ġustizzja ddikjarat li l-eżenzjonijiet setgħu japplikaw biss għall-kunsinni ta’ oġġetti u għall-forniment ta’ servizzi direttament lill-operatur tal-bastiment jew lis-sid għall-bżonnijiet diretti tal-bastimenti, u b’hekk ma setgħux jiġu estiżi għal dawk li jkunu saru “fi stadju sussegwenti tal-kummerċjalizzazzjoni” (20) .

43. Il-Kummissjoni u l-Gvern tal-Finlandja sostnew f’din il-kawża l-applikazzjoni b’analoġija ta’ dik il-ġurisprudenza. Madankollu, jiena tal-fehma li dik l-applikazzjoni b’analoġija ma tistax tiġi aċċettata, peress li ebda wieħed miż-żewġ argumenti prinċipali li fuqhom dawk is-sentenzi jibbażaw l-interpretazzjoni stretta tal-eżenzjonijiet inkwistjoni f’dawk il-każijiet ma jistgħu jiġu estiżi, a priori, għall-kuntest tal-punt 6 tal-Artikolu 15.

44. L-ewwel wieħed minn dawn iż-żewġ argumenti jirreferi għad-diffikultajiet prattiċi inerenti fl-applikazzjoni tas-soluzzjoni kuntrarja: “l-estensjoni ta’ l-eżenzjoni għall-istadji preċedenti għall-provvista finali ta’ l-oġġetti tirrikjedi li l-Istati joħolqu mekkaniżmi ta’ kontroll u ta’ sorveljanza sabiex jiżguraw id-destinazzjoni finali tal-merkanzija kkunsinnata b’eżenzjoni mit-taxxa”, mekkaniżmi li “jfissru, għall-Istati u l-operaturi kkonċernati, xkiel li huwa inkompattibli ma’ l-applikazzjoni korretta u ċara ta’ tali eżenzjonijet preskritta mill-ewwel frażi ta’ l-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva” (21) .

45. Dawn l-oġġezzjonijiet jitilfu ħafna mis-saħħa tagħhom meta, bħal f’din il-kawża, il-kunsinni ta’ oġġetti jew il-provvisti ta’ servizzi ma jkunux iddestinati għall-forniment ta’ provvisti jew għall-bżonnijiet diretti ta’ bastiment jew ta’ ajruplan, iżda għat-tranżazzjoni ta’ bejgħ ta’ dak il-bastiment jew ta’ dak l-inġenju tal-ajru nnifsu. Barra minn hekk, ma għandux jintesa li, sabiex inġenju tal-ajru jkun intiż għat-trasport kummerċjali ta’ merkanzija jew ta’ vjaġġaturi, trid tinkiseb serje ta’ permessi speċifiċi li jiffaċilitaw il-kontroll dwar jekk dak l-inġenju tal-ajru huwiex ser jintuża effettivament minn linja tal-ajru (22) . Minn din il-perspettiva, kunsinna ta’ fjuwil (bħal fil-kawżi Velker u Elmeka) jew ta’ oġġetti oħrajn intiżi għall-forniment ta’ provvisti lill-bastiment, li d-destinazzjoni tiegħu diffiċilment tista’ tiġi kkontrollata b’mod sempliċi u effikaċi, ma tistax tiġi mqabbla faċilment mal-kunsinna ta’ ajruplan jew ta’ bastiment.

46. Għaldaqstant, xejn ma jipprekludi l-applikazzjoni tal-eżenzjoni f’dawk il-każijiet, peress li l-fatt li l-ajruplan jintuża minn linja tal-ajru bħal dawk imsemmija fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva ikun magħruf fil-mument tax-xiri tal-ajruplan, u tingħata prova ta’ din iċ-ċirkustanza lill-awtoritajiet fiskali (23) . Prekawzjoni ta’ dan it-tip ma tipprekludix, fil-fehma tiegħi, “l-applikazzjoni korretta u ċara tat-tali eżenzjonijiet” kif meħtieġ mill-ewwel sentenza tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva, u tkun, fi kwalunkwe każ, soluzzjoni iktar xierqa sabiex jiġu evitati frodi mir-rifjut tal-eżenzjoni.

47. Is-sentenzi Velker u Elmeka jibbażaw ukoll fuq argument ieħor li jirrigwarda n-natura ġenerali tal-VAT u tal-interpretazzjoni stretta tal‑eżenzjonijiet tat-taxxa riżultanti (24) . Evidentement, dawk l-imperattivi huma wkoll applikabbli, ta’ mill-inqas fil-prinċipju, għall-eżenzjoni tal-punt 6 tal-Artikolu 15. Madankollu, kif ġie ppreċiżat iktar ’il fuq, il-ġurisprudenza teħtieġ ukoll li l-interpretazzjoni tal-eżenzjonijiet tal-VAT tkun konformi għall-objettivi segwiti minnhom u tosserva l-prinċipju ta’ newtralità fiskali, liema żewġ elementi jwasslu, fil-kuntest tal-eżenzjoni inkwistjoni, għal konklużjoni kuntrarja minn dik fis-sentenzi Velker u Elmeka.

4. Konklużjoni għat-tieni domanda preliminari

48. Fid-dawl ta’ dak kollu li ntqal hawn fuq, jidhirli li s-sens letterali tad-dispożizzjoni (li fil-biċċa l-kbira tal-verżjonijiet lingwistiċi tirreferi espressament għall-“użu” tal-inġenju tal-ajru), l-objettivi tal-eżenzjoni u l-prinċipju ta’ newtralità tal-VAT jeżieġu f’dan il-każ interpretazzjoni tal-fini tal-eżenzjoni. Il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva għandu, għaldaqstant, jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni prevista fih għandha tiġi applikata għall-kunsinni ta’ inġenji tal-ajru lil operaturi ekonomiċi li ma joperawx prinċipalment huma stess fuq rotot tal-ajru internazzjonali għal remunerazzjoni, iżda jittrasferixxu l-użu tal-inġenju tal-ajru lil linja tal-ajru li twettaq dik l-attività.

B – It-tielet domanda preliminari

49. B’xi mod sabiex tikkompleta d-domanda preċedenti, fit-tielet domanda preliminari tagħha l-qorti tar-rinviju tistaqsi dwar ir-rilevanza li jista’ jkollhom, għar-risposta għat-tieni domanda preliminari, uħud miċ-ċirkustanzi fattwali ta’ din il-kawża; b’mod partikolari, il-fatt li l-linja li hija l-proprjetarja tal-inġenji tal-ajru (A Oy) tgħaddi l-prezz għall-użu tal-inġenji tal-ajru tagħha fuq individwu (X) li huwa s-sid tal-ishma fil-kumpannija proprjetarja u li juża l-inġenji tal-ajru mixtrija prinċipalment għall-bżonnijiet kummerċjali u/jew privati tiegħu, meta jitqies li l-linja tal-ajru tista’ tuża l-inġenji tal-ajru għal titjiriet oħrajn.

50. Ir-rikorrenti kkontestat l-eżattezza ta’ din id-dikjarazzjoni tal-fatti. Indipendentement minn dan, jidhirli li ċ-ċirkustanzi fattwali invokati fid-deċiżjoni tar-rinviju huma irrilevanti għar-risposta tat-tieni domanda u ma jipprekludix, fil-prinċipju, l-applikazzjoni tal-eżenzjoni eżaminata f’din il-kawża lil operatur ekonomiku li jittrasferixxi l-użu ta’ ajruplan mixtri lil linja tal-ajru li topera fuq rotot internazzjonali.

51. Kif ġie enfasizzat iktar ’il fuq, fir-rigward tal-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva, l-uniku kriterju li jippermetti li jiġi ddeterminat jekk dik l-eżenzjoni hijiex applikabbli huwa l-użu tal-inġenju tal-ajru minn linja tal-ajru li prinċipalment topera fuq rotot internazzjonali bl-ajru għal remunerazzjoni. Sa fejn l-akkwirent tal-ajruplan jista’ jipproduċi prova li l-inġenju tal-ajru huwa effettivament użat ekonomikament minn linja tal-ajru li għandha dawk il-karatteristiċi, ir-relazzjonijiet kummerċjali jew ta’ tip ieħor li jistgħu jeżistu bejn il-kumpannija li hija l-proprjetarja tal-ajruplan, l-azzjonista maġġoritarja tagħha u l-linja tal-ajru nnifisha ma għandu jkollhom ebda konsegwenza fuq l-impożizzjoni tal-VAT. B’hekk, għalkemm l-ajruplan jintuża parzjalment mill-proprjetarju, għalkemm dan iħallas ċerti spejjeż hu stess u għalkemm it-tranżazzjoni kollha hija eventwalment vantaġġuża mill-perspettiva fiskali apparti minn dik tal-VAT, dan ma għandu ebda rilevanza għall-finijiet tal-eżenzjoni meta l-linja tal-ajru tuża ekonomikament l-ajruplan fl-attività ordinarja tagħha.

52. Min-naħa l-oħra, jekk jiġi ppruvat li l-inġenju tal-ajru ma huwiex realment intiż sabiex jintuża ekonomikament mil-linja tal-ajru, u li huwa intiż unikament għal użu privat – b’mod definittiv, il-konsumatur privat – minn persuna fiżika jew ġuridika, l-eżenzjoni tista’ tiġi rrifjutata inkwantu l-kundizzjonijiet previsti fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva ma humiex sodisfatti. Fi kwalunkwe każ, hija l-qorti nazzjonali li quddiemha tinsab il-kawża prinċipali li għandha tevalwa dawn iċ-ċirkustanzi.

C – L-ewwel domanda preliminari

53. Fl-ewwel domanda preliminari tagħha, il-Korkein hallinto-oikeus tistaqsi lill-Qorti tal-Ġustizzja jekk il-kunċett ta’ “linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas prinċipalment fuq rottot internazzjonali”, li jintuża fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva, jinkludix ukoll il-kumpanniji tal-ajru li prinċipalment jipprovdu servizzi ta’ traffiku internazzjonali ta’ titjiriet ċarter.

54. Mill-ġdid, id-dubji dwar l-interpretazzjoni ta’ din id-dispożizzjoni jidhru li joriġinaw mid-differenzi bejn id-diversi verżjonijiet lingwistiċi tas-Sitt Direttiva.

55. Uħud minn dawn il-verżjonijiet jużaw termini li jistgħu jissuġġerixxu li l-linji tal-ajru għandhom ikunu regolari. Dan huwa l-każ tal-verżjoni Ingliża li titkellem dwar “international routes”, terminoloġija li tista’ tissuġġerixxi l-eżistenza ta’ rotot u ta’ titjiriet regolari. Madankollu, il-biċċa l-kbira tal-verżjonijiet lingwistiċi jenfasizzaw fuq il-punt li l-linja tal-ajru li tuża l-ajruplan topera prinċipalment fuq rotot internazzjonali, mingħajr ebda riferiment, dirett jew indiretta, għal jekk dik l-attività ssirx permezz ta’ titjiriet ċarter jew ta’ linja regolari.

56. Il-ġurisprudenza ssostni b’mod ċar din l-interpretazzjoni wiesgħa. Is-sentenza Cimber Air (25), li sa issa hija l-unika waħda li tittratta dwar l-eżenzjoni fil-punt 16 tal-Artikolu 5 tas-Sitt Direttiva, indirizzat il-problema tal-applikabbiltà ta’ din l-eżenzjoni fir-rigward ta’ tranżazzjonijiet ta’ xiri ta’ inġenji tal-ajru użati għal linji tal-ajru li joperaw prinċipalment fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, iżda li jagħmlu wkoll titjiriet interni preċiżament b’dawn l-ajruplani. Fis-sentenza ċċitata, il-Qorti tal-Ġustizzja insistiet li l-fattur determinanti sabiex tiġi applikata l-eżenzjoni hija n-natura tal-attivitajiet li “prinċipalment” twettaq il-linja tal-ajru li tuża l-ajruplan, u mhux l-użu konkret li jsir minn dak l-ajruplan partikolari.

57. Jekk napplikaw l-istess loġika, in-natura tar-rotot għandha tkun ukoll irrelevanti għall-applikazzjoni tal-eżenzjoni.

58. Din is-soluzzjoni, fl-aħħar nett, tossserva iktar il-prinċipju ta’ newtralità fiskali, peress li ma jidher li ma hemm ebda raġuni oġġettiva sabiex jiġu ttrattati b’mod differenti, għall-finijiet tal-VAT, żewġ kumpanniji tal-ajru li joperaw fuq rotot internazzjonali, għas-sempliċi fatt li waħda minnhom topera fundamentalment permezz tal-organizzazzjoni ta’ titjiriet ċarter waqt li l-oħra permezz ta’ titjiriet regolari, jew għaliex l-ajruplan inkwistjoni huwa intiż għal tip partikolari ta’ titjiriet.

59. Bħala konklużjoni, il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva 77/388/KEE dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas prinċipalment fuq rottot internazzjonali” jinkludi wkoll il-kumpanniji tal-ajru kummerċjali li joperaw prinċipalment fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni fis-settur tat-titjiriet ċarter, sabiex jaqdu l-bżonnijiet ta’ impriżi u ta’ individwi.

VI – Konklużjoni

60. Għaldaqstant, nissuġġerixxi lill-Qorti tal-Ġustizzja sabiex tirrispondi għad-domandi preliminari magħmula mill-Korkein hallinto-oikeus (il-Finlandja) kif ġej:

“1) Il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva 77/388/KEE dwar il-VAT għandu jiġi interpretat fis-sens li l-kunċett ta’ “linji ta’ l-ajru li joperaw għall-ħlas [għal remunerazzjoni] prinċipalment fuq rottot internazzjonali” jinkludi wkoll il-kumpanniji tal-ajru kummerċjali li joperaw prinċipalment vjaġġi fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni fis-settur tat-titjiriet ċarter, sabiex jaqdu l-bżonnijiet ta’ impriżi u ta’ individwi.

2) Il-punt 6 tal-Artikolu 15 tas-Sitt Direttiva għandu jiġi interpretat fis-sens li l-eżenzjoni prevista f’dan il-punt ma tapplikax biss għall-kunsinni ta’ inġenji tal-ajru direttament lil linja tal-ajru li topera prinċipalment rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, iżda wkoll għall-kunsinna ta’ inġenji tal-ajru lil operaturi ekonomiċi li l-attività prinċipali tagħhom ma hijiex li joperaw vjaġġi fuq rotot internazzjonali għal remunerazzjoni, iżda li jqegħdu l-inġenju tal-ajru għad-dispożizzjoni ta’ linja tal-ajru li topera tali rotot.

3) Il-fatt li l-proprjetarja tal-inġenji tal-ajru jgħaddi l-prezz għall-użu tal-inġenji tal-ajru fuq individwu li huwa s-sid tal-ishma fil-kumpannija proprjetarja u li juża l-inġenji tal-ajru mixtrija prinċipalment għall-ħtiġijiet kummerċjali u/jew privati tiegħu, meta jitqies li l-linja tal-ajru tista’ tuża l-inġenji tal-ajru wkoll għal titjiriet oħrajn, ma jbiddilx il-konklużjoni bbażata fuq ir-risposta għat-tieni domanda preliminari, ħlief jekk dawk iċ-ċirkustanzi juru li l-inġenju tal-ajru ma huwiex realment intiż sabiex jintuża ekonomikament mil-linja tal-ajru, iżda għall-użu esklużiv privat ta’ persuna fiżika jew ġuridika, liema fatt għandu jiġi evalwat mill-qorti nazzjonali.”

(1) .

(2) – Is-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE, tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ - Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 23; iktar ’il quddiem, is-“Sitt Direttiva”)

(3) – Fin-nota ta’ osservazzjonijiet tagħha, A Oy tispjega li B Oy kienet tieħu ħsieb “il-ġestjoni, il-manutenzjoni u t-tiswijiet, tiġġestixxi l-persunal fuq l-art u dak abbord, tirrispondi għall-awtorizzazzjonijiet meħtieġa u d-dokumentazzjoni korrispondenti kif ukoll l-iskedi tal-ħinijiet, waqt li fl-istess ħin tikkummerċjalizza u tbigħ f’isimha stess servizzi ta’ trasport bl-ajru pprovduti permezz ta’ dak it-tagħmir”. Minbarra dawk iż-żewġ ajruplan, A Oy tgħid ukoll li B Oy kienet topera għadd kbir ta’ ajruplani oħrajn li jagħmlu parti mill-flotta tagħha u li jwettqu titjiriet internazzjonali.

(4) – B’hekk, fil-verżjoni Spanjola nsibu referenza għal “aeronaves utilizadas por las compañías de navegación aérea”; f’dik Franċiża, “utilisés par des compagnies de navigation aérienne”; f’dik Ingliża, “used by airlines”; f’dik Ġermaniża, “die von Luftfahrtgesellschaften verwendet werden”; f’dik Taljana, “usati da compagnie di navigazione aerea”; u f’dik Olandiża, “die worden gebruikt door luchtvaartmaatschappijen”.

(5) – Dan inbidel fil-verżjoni Finlandiża tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 347, p. 1), li l-Artikolu 148 tagħha jinkorpora, f’kull verżjoni lingwistika, il-kriterju ta’ “użu” tal-inġenju tal-ajru.

(6) – Ara, pereżempju, is-sentenza tas-27 ta’ Ottubru 1977, Bouchereau (30/77, Ġabra p. 1999, punt 14).

(7) – Kawża C-185/89, Ġabra p. I‑2561, iktar ’il quddiem “Velker”.

(8) – Kawżi magħquda C-181/04 sa C-183/04, Ġabra p. I‑8167.

(9) – Ara s-sentenzi tat-13 ta’ Lulju 2006, United Utilities (C‑89/05, Ġabra p. I‑4793), punti 21 u 22); tat-8 ta’ Ġunju 2006, L.u.P (C‑106/05, Ġabra p. I-5123, punt 24); tat-18 ta’ Novembru 2004, Temco Europe (C‑284/09, Ġabra p. I‑11237, punt 17); tal-14 ta’ Ġunju 2004, Horizon College (C‑434/05, Ġabra p. I‑4793, punt 16); tat-18 ta’ Ottubru 2007, Navicon (C‑97/06, Ġabra p. 1‑8755), punt 22; u tat-28 ta’ Jannar 2010, Eulitz (C‑473/08, li għadha ma ġietx ippublikata fil-Ġabra), punt 27.

(10) – Sentenzi Navicon, iċċitata iktar ’il fuq, punt 29; u tat-22 ta’ Diċembru 2010, Feltgen u Bacino Charter Company (C-116/10, li għadha ma ġietx ippublikata fil-Ġabra), punt 16.

(11) – F’dan is-sens, ara l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Lenz, ippreżentati fit-2 ta’ Mejju 1990, fil-Kawża Velker, iċċitata iktar ’il fuq.

(12) – Sentenza Navicon, iċċitata iktar ’il fuq, punt 21.

(13) – F’dan is-sens, Y. Martínez Muñoz,, “El principio de neutralidad en el IVA en la doctrina del TJCE”, Revista española de Derecho Financiero, 145, Jannar-Marzu 2010, p. 182. Ara wkoll M. Guichard, M., “‘L'Esprit des Lois ”communautaires en matière de TVA: du principe de neutralité”, Revue de Droit Fiscal, nru 36, Sena 2001, p. 1205; u F. Vanistendael “Neutrality and the limits of VAT”, Selected issues in European tax law, 1999, p. 13.

(14) – Sentenza L.u.P., iċċitata iktar ’il fuq, punt 48.

(15) – Ara, bħala eżempju, is-sentenza tat-12 ta’ April 1984, Unifrex (281/82, Ġabra p. 1969), punt 30.

(16) – Sentenzi tas-7 ta’ Settembru 1999, Gregg (C‑216/97, Ġabra p. I‑4947), punt 20; tal-11 ta’ Ottubru 2001, Adam (C‑267/99, Ġabra p. I‑7467), punt 36; tal-10 ta’ Settembru 2002, Kügler (C‑141/00, Ġabra p. I‑6833), punt 40; tat-23 ta’ Ottubru 2003, Il-Kummissjoni vs Il-Ġermanja (C‑109/02, Ġabra p. I‑12691), punt 20; tas-26 ta’ Mejju 2005, Kingscrest Associates u Montecello (C‑498/03, Ġabra p. I‑4427), punt 41; tat-12 ta’ Jannar 2006, Turn-und Sportunion Waldburg (C‑246/04, Ġabra p. I‑589); tal-4 ta’ Mejju 2006, Abbey National (C‑169/04, Ġabra p. I‑4027), punt 56; L.u.P., iċċitata iktar ’il fuq, punt 32; u tas-16 ta’ Settembru 2008, Isle of Wight Council et (C‑288/07, Ġabra p. I‑7203), punt 42.

(17) – Sentenza tal-10 ta’ April 2008, Marks & Spencer (C‑309/06, Ġabra p. I‑2283), punt 49.

(18) – F’dan ir-rigward, għandu jitfakkar li, skont ġurisprudenza kostanti, “biex tevalwa jekk prodotti jew prestazzjonijiet ta' servizzi humiex simili, l-identità tal-produttur jew ta’ min jipprovdi dawn is-servizzi u l-forma ġuridika li taħtha dawn jeżerċitaw l-attivitajiet tagħhom huma, fil-prinċipju, irrilevanti”. Ara s-sentenzi tas-17 ta’ Frar 2005, Linnweber u Akitidis (Kawżi magħquda C‑453/02 u C‑462/02, Ġabra p. I‑1131), punti 24 u 25; u Turn-und Sportunion Waldburg, iċċitata iktar ’il fuq, punt 34.

(19) – Li min-naħa tiegħu jirreferi għall-punt 4(a) u (b).

(20) – Sentenza Velker, iċċitata iktar ’il fuq, punt 22.

(21) – Sentenzi Velker, iċċitata iktar ’il fuq, punt 24; u Elmeka, iċċitata iktar ’il fuq, punt 23.

(22) – A Oy tirreferi fin-nota ta’ osservazzjonijiet tagħha għall-AOC (Air Operation Certificate), waqt li tindika li sabiex dan jinkiseb u jinżamm jiswa għoli ħafna (skont A Oy, dan jammonta għal spiża annwali addizzjonali ta’ bejn EUR 138 000 u EUR195 000). Dan jagħmilha improbabbli li l-imsemmi ċertifikat jiġi pproċessat b’mod frawdolenti, li ma humiex meħtieġ meta l-ajruplan ikun intiż għal użu privat.

(23) – Skont dak li tafferma A Oy fin-nota ta’ osservazzjonijiet tagħha, l-awtoritajiet Belġjani introduċew prekawzjoni ta’ dan it-tip fir-regoli amministrattivi interni tagħhom u l-awtoritajiet Olandiżi jikkunsidraw bħala prova suffiċjenti dikjarazzjoni ffirmata mill-akkwirent dwar id-destinazzjoni tal-ajruplan.

(24) – Sentenzi Velker, punt 19, u Elmeka, punt 15.

(25) – Sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-16 ta’ Settembru 2004 (382/02, Ġabra p. I‑8379).