KOMUNIKAZZJONI TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Il-promozzjoni tas-setturi kulturali u kreattivi għal tkabbir u l-impjiegi fl-UE

1.           Riżors li fil-biċċa l-kbira tiegħu mhux sfruttat għall-Istrateġija UE 2020

Fil-qalba tan-nisġa soċjali tagħna, il-kultura tifforma l-identitajiet, l-aspirazzjonijiet u r-relazzjonijiet tagħna mal-oħrajn u mad-dinja. Tifforma wkoll il-postijiet u l-pajsaġġi fejn ngħixu, l-istili ta' ħajja li niżviluppaw. Il-patrimonju, l-arti viżivi u l-irreċtar, iċ-ċinema, il-mużika, il-pubblikazzjoni, il-moda jew id-disinn jimmanifestaw ruħhom b'mod qawwi fil-ħajja ta' kuljum, iżda l-kontribut li s-setturi kulturali u kreattivi[1] jistgħu jikkontribwixxu għall-iżvilupp soċjali u ekonomiku fl-UE għadu mhux kompletament rikonoxxut. Barra minn hekk, il-globalizzazzjoni u l-bidla diġitali ġabu magħhom sfidi kbar iżda l-adattamenti meħtieġa għadhom iridu jiġu promossi biex jippermettu lil dawn is-setturi biex jilħqu l-potenzjal kollu tagħhom u lill-eċċellenza fit-tul tal-Ewropa biex tiġi valorizzata aħjar bħala vantaġġ komparattiv fix-xena dinjija. Din il-Komunikazzjoni tipproponi strateġija biex tisfrutta aktar il-potenzjal ta' dawn is-setturi fl-UE biex jikkontribwixxu għat-tkabbir ekonomiku u l-impjiegi.

Setturi bi tkabbir għoli

Il-prestazzjoni ekonomika tas-setturi kulturali u kreattivi hija rikonoxxuta: fl-UE huma jammontaw għal 3,3 % tal-PDG u jimpjegaw 6,7 miljun persuna (3 % tal-impjiegi globali)[2].

Iċ-ċifri huma wkoll importanti jekk wieħed jikkunsidra l-industriji tal-moda[3] u dawk ta' kwalità superjuri[4], li jiddependu fuq input qawwi kulturali u kreattiv. Kull wieħed jammonta għal 3 % tal-PDG tal-UE u jimpjega ħames miljun persuna u miljun persuna rispettivament, bl-impjiegi fl-industriji ta' kwalità superjuri li huma mistennija jilħqu ż-żewġ miljuni sal-2020[5].

Bejn l-2008 u l-2011, l-impjiegi fis-setturi kulturali u kreattivi rriżultaw aktar reżiljenti milli fl-ekonomija tal-UE kollha kemm hi[6], b’rati ta' tkabbir li jvarjaw madankollu bejn is-subsetturi. Din it-tendenza hija saħansitra aktar interessanti minħabba li xi setturi għandhom perċentwal ogħla ta' impjieg taż-żgħażagħ mill-bqija tal-ekonomija.

F’xi każijiet, fil-livell lokali u reġjonali, l-investimenti strateġiċi f'dawn is-setturi taw riżultati spettakolari. B'mod partikolari, il-festivals u l-Bliet Kapitali Ewropej tal-Kultura jipproduċu benefiċċji ekonomiċi importanti, xi kultant b'ingranaġġ ta' aktar minn għaxar darbiet għal kull euro investit.

Katalizzaturi għall-innovazzjoni

Peress li jinsabu f'salib it-toroq bejn l-arti, il-kummerċ u t-teknoloġija, is-setturi kulturali u kreattivi jinsabu f'pożizzjoni strateġika biex jixkattaw riperkussjonijiet f'industriji oħrajn. Huma jinkoraġġixxu l-kontenut għal applikazzjonijiet tal-ICT, u b'hekk joħolqu domanda għal affarijiet elettroniċi sofistikati għall-konsumatur u apparat tat-telekomunikazzjoni. Il-kultura u l-kreattività għandhom ukoll impatti diretti fuq setturi bħat-turiżmu u huma integrati fl-istadji kollha tal-katina tal-valur ta’ setturi oħrajn bħall-industriji tal-moda u dawk ta' kwalità superjuri, fejn l-importanza tagħhom bħala assi sottostanti prinċipali qiegħda dejjem tiżdied[7].

B'mod aktar ġenerali, dawn is-setturi għandhom impatt fuq l-innovazzjoni f'industriji oħrajn. Kif enfasizzat fl-Unjoni tal-Innovazzjoni[8], l-innovazzjoni hija mmexxija dejjem aktar minn fatturi mhux teknoloġiċi bħall-kreattività, id-disinn u l-proċessi organizzattivi ġodda jew il-mudelli ta' negozji. Hija tiddependi ħafna minn ekosistemi kreattivi li fihom il-kwalità u d-diversità tas-sħubijiet f’setturi differenti u t-tipi ta’ parteċipanti huma deċiżivi. L-aktar eżempju ovvju huwa l-użu usa' tad-disinn fl-industriji tal-manifattura, li jżid il-valur tal-prodotti, tas-servizzi, tal-proċessi u tal-istrutturi tas-suq. Id-ditti li jonfqu d-doppju tal-ammont medju fuq inputs kreattivi huma 25 % aktar probabbli li jintroduċu innovazzjonijiet ta' prodotti[9].

Dan il-potenzjal katalittiku jista' jikkostitwixxi wkoll riżors fundamenti għall-innovazzjoni soċjali u għal tweġibiet għall-isfidi soċjetali ewlenin bħat-tibdil fil-klima, l-iżvilupp sostenibbli, it-tibdiliet demografiċi jew id-diversità kulturali[10]. Pereżempju, fi sħubija mas-settur tal-edukazzjoni u tat-taħriġ vokazzjonali, is-setturi kulturali u kreattivi jistgħu jikkontribwixxu għall-iżvilupp tat-taħlit tal-ħiliet fl-oqsma tal-kreattività u l-intraprenditorija, il-ħsieb kritiku, it-teħid ta' riskju u l-impenn, xi ħaġa li hija meħtieġa għall-kompetittività tal-UE fis-soċjetà tal-għarfien.

Element ewlieni fil-kompetizzjoni globali u s-setgħa moderata

Is-sħab internazzjonali tal-Ewropa diġà jinvestu ħafna fis-setturi kulturali u kreattivi. L-Istati Uniti ilhom jinvestu fihom għal għexieren ta' snin kemm bħala setturi ekonomiċi strateġiċi kif ukoll bħala għodda biex jaffermaw il-preżenza tagħhom globalment. Oħrajn, bħaċ-Ċina, il-Korea t'Isfel jew l-Indja, ukoll qegħdin jagħmlu investimenti enormi biex ikabbru l-potenzjal ekonomiku u s-"setgħa moderata" tagħhom. Biex jagħmlu dan, huma jidħlu f'kompetizzjoni globali għat-talenti kreattivi. Pereżempju, fiċ-Ċina, l-investiment pubbliku fil-kultura kiber bi 23 % fis-sena mill-2007, u hemm pjanijiet biex is-sehem tal-PDG tas-setturi jiżdied minn 2,5 % għal 5-6 % sal-2015[11].

Filwaqt li l-industriji Ewropej tal-moda u dawk ta' kwalità superjuri jikkontribwixxu dejjem aktar għall-esportazzjonijiet tal-UE[12] u għall-promozzjoni tal-eċċellenza Ewropea fid-dinja, il-potenzjal ta' setturi oħrajn, bħaċ-ċinema jew il-mużika, għadu mhux qed jiġi sfruttat b'mod strateġiku barra mill-pajjiż. L-isfida qiegħda kemm fiż-żieda tal-esportazzjonijiet għall-benefiċċju tal-ekonomija tal-UE, kif ukoll fil-ħolqien ta' immaġni dinamika ta' Ewropa attraenti u kreattiva li hi miftuħa għall-kulturi u t-talenti minn madwar id-dinja.

2.           Indawru l-isfidi f'opportunitajiet ta' tkabbir ġdid u impjiegi

Is-setturi kulturali u kreattivi huma ffaċċjati b’ambjent li qed jinbidel b'ritmu mgħaġġel minħabba l-bidla diġitali u l-globalizzazzjoni, u dan qiegħed iwassal għall-emerġenza ta' parteċipanti ġodda, il-koeżistenza ta’ strutturi kbar ħafna ma' mikroentitajiet, trasformazzjoni progressiva tal-ktajjen tal-valuri u l-imġiba u l-aspettattivi li dejjem jevolvu tal-konsumaturi. Filwaqt li dawn il-bidliet joffru opportunitajiet kbar f'dak li jikkonċerna l-kostijiet ta' produzzjoni iktar baxxi jew mezzi ġodda ta' distribuzzjoni, huma jeħtieġu azzjoni f'livelli differenti.

F'dan il-kuntest li dejjem jinbidel, l-aċċess għall-finanzi għadu diffikultà kbira: is-settur bankarju ma għandux l-ispeċjalizzazzjoni meħtieġa biex janalizza l-mudelli ta' negozji f'dawn is-setturi u ma jivvalutax b'mod adegwat l-assi intanġibbli tagħhom. Il-kriżi finanzjarja u ekonomika tkompli tagħmel din is-sitwazzjoni aktar kritika fil-mument proprju meta l-investimenti huma meħtieġa jadattaw.

Dawn is-setturi huma kkaratterizzati wkoll minn frammentazzjoni għolja fil-linji nazzjonali u lingwistiċi. Filwaqt li d-diversità kulturali li tirriżulta hija ċertament ta' gwadann għall-Ewropa, din twassal għal ċirkulazzjoni transnazzjonali limitata u subottimali tax-xogħlijiet u l-operaturi kulturali u kreattivi fi ħdan l-UE u barra milll-UE, żbilanċi ġeografiċi u - sussegwentement - għażla limitata għall-konsumaturi.

Id-dinamika qawwija sseħħ fil-marġnijiet bejn diversi setturi (pereżempju, permezz ta' aktar konnessjonijiet bejn il-logħob, il-films u l-mużika) u ma’ industriji oħrajn (pereżempju l-moda, l-industriji ta' kwalità superjuri jew it-turiżmu). Madankollu, is-setturi u l-politiki ta' spiss għadhom organizzati f'sajlos settorjali, u b'hekk jillimitaw il-kamp tal-applikazzjoni għas-sinerġiji u l-emerġenza ta' soluzzjonijiet u negozji ġodda.

Dawn l-isfidi kollha jaffettwaw is-setturi diversi b’modi differenti, imma jeħtieġu reazzjoni strateġika komprensiva li tinvolvi lill-parteċipanti kollha mil-livell lokali sal-livell tal-UE.

3.           Il-ħtieġa ta’ strateġija b’diversi livelli – l-irwol tal-Istati Membri

Approċċ olistiku għal strateġiji integrati

Minkejja d-diversità kbira fil-kuntesti nazzjonali u reġjonali, l-iżvilupp tal-istrateġiji li jkollhom suċċess u li kapaċi jdawru l-isfidi msemmija hawn fuq f'opportunitajiet ta' tkabbir u impjiegi ġodda fl-UE normalment isegwi l-istess mudell ta' passi loġiċi[13].

Bħala regola ġenerali l-istrateġiji li jkollhom suċċess fis-setturi kulturali u kreattivi jibnu fuq l-immappjar sħiħ u l-mobilizzazzjoni ta' riżorsi kulturali u kreattivi ta' territorju partikulari. Huma strateġiji olistiċi, li jeħtieġu sħubijiet bejn id-dipartimenti diversi (il-kultura, l-industrija, l-ekonomija, l-edukazzjoni, it-turiżmu, l-ippjanar territorjali eċċ.) u li jinvolvu l-pubbliku u l-partijiet interessati kollha fil-qasam pubbliku u dak privat sabiex jiżdied is-sens ta’ sjieda. L-istrateġiji jridu jkunu wkoll sostnuti mir-riċerka sabiex jiżguraw effettività, effiċjenza u sostenibbiltà. Għal kull kwistjoni rilevanti - mill-iżvilupp tal-ħiliet għall-aċċess għall-finanzi jew l-aċċess għas-swieq dinjija eċċ. - dawn l-istrateġiji jidentifikaw x'jista' jiġi indirizzat permezz ta' politiki u strumenti ġeneriċi u x'jeħtieġ approċċ partikolari. Dan japplika għal-livelli kollha ta’ tmexxija: il-livell lokali, dak reġjonali, dak nazzjonali sal-livell Ewropew.

Fis-snin reċenti, filwaqt li xi Stati Membri, reġjuni u bliet, bħar-Renju Unit, l-Estonja, il-Wallonja, il-Puglia, Barċellona, Amsterdam biex insemmu xi wħud, irnexxielhom jisfruttaw il-potenzjal straordinarju tas-setturi kulturali u kreattivi bħala mezz biex jippromwovu l-iżvilupp soċjoekonomiku u progressivament żviluppaw strateġiji ad hoc, oħrajn għadhom biss fil-bidu. Fejn kien hemm strateġiji, dawn għandhom it-tendenza li jiffokaw fuq it-tisħiħ ta’ dawn is-setturi u s'issa mhux fuq sħubijiet stimulanti u riperkussjonijiet fuq setturi oħrajn.

Motivaturi ewlenin tal-politika

Sabiex ikun hemm reazzjoni għall-isfidi ewlenin identifikati, hemm bżonn ta' azzjoni miftiehma b’mod partikolari fl-oqsma prinċipali li ġejjin.

L-indirizzar tal-bżonnijiet għall-ħiliet li qegħdin jinbidlu

Hemm bżonn ta' sħubijiet iktar b’saħħithom bejn is-setturi kulturali u kreattivi, is-sħab soċjali u l-edukazzjoni u dawk li jipprovdu t-taħriġ, kemm permezz ta’ taħriġ inizjali kif ukoll permezz ta' żvilupp professjonali kontinwu. Dan għandu jipprovdi lis-setturi b'taħlita ta' ħiliet meħtieġa għal intraprenditorija kreattiva f'ambjent li qiegħed jinbidel b'ritmu mgħaġġel. Barra minn hekk, xi setturi huma kkonfrontati b'nuqqas ta' impjegati b'ħiliet u snajjiet tekniċi u tradizzjonali, minħabba li ż-żgħażagħ b’mod partikolari huma inqas attirati biex jitgħallmu tali ħiliet.

Il-ħiliet kreattivi għandhom jiġu mgħallma minn età bikrija, sabiex jistabbilixxu l-pedamenti għal riforniment kostanti ta' talenti kreattivi u biex jistimulaw id-domanda għal kontenuti u prodotti kreattivi aktar diversi u sofistikati. F'perspettiva ta' tagħlim tul il-ħajja, il-ħiliet u l-kompetenzi kreattivi jistgħu jgħinu fir-reazzjoni għat-tibdiliet fir-rekwiżiti tas-suq tax-xogħol.

L-isħubijiet mal-edukazzjoni jistgħu wkoll jikkontribwixxu għal ambjent stimulanti ta' tagħlim, jgħinu lil dawk li qegħdin jitgħallmu, notevolment dawk li għandhom diffikultajiet, jiksbu ħiliet bażiċi u jiżviluppaw il-kompetenzi meħtieġa għall-ħajja professjonali futura tagħhom, biex b'hekk itejbu l-impjegabbiltà tagħhom. Inizjattivi kreattivi u kulturali fil-livell lokali jistgħu jikkontribwixxu għall-integrazzjoni tal-komunitajiet marġinalizzati u joffru opportunitajiet għall-persuni f'viċinati li huma l-aktar fil-bżonn.

It-titjib fl-aċċess għall-finanzi

Id-daqs żgħir tan-negozji kulturali u kreattivi, l-inċertezza dwar id-domanda għall-prodotti tagħhom, il-kumplessità tal-pjanijiet kummerċjali tagħhom u n-nuqqas ta' assi tanġibbli huma ta' xkiel għall-kisba ta’ finanzjament estern. Filwaqt li l-finanzjament tal-ekwità, "angel investment", il-kapital ta' riskju u l-garanziji huma possibilitajiet ta' finanzjament alternattiv, fil-maġġoranza tagħhom dawn ma tantx jiġu użati. Hemm ukoll evidenza aneddottali ta' lakuna fis-suq għall-finanzjament għal operazzjonijiet tal-esportazzjoni.

Għaldaqstant, l-istituzzjonijiet finanzjarji jeħtieġu jżidu l-għarfien tagħhom tal-potenzjal ekonomiku ta' dawn is-setturi u jiżviluppaw il-kapaċità tagħhom biex jevalwaw in-negozji li jiddependu fuq assi intanġibbli. B’mod parallel, l-intraprendituri f’dawn is-setturi għandhom jiġu appoġġati biex jifhmu aħjar ir-rekwiżiti tal-ippjanar tan-negozju u l-allokazzjoni tal-fondi biex jiffinanzjaw l-attivitajiet u t-tkabbir tagħhom.

It-tkabbir tas-suq: sħubijiet ġodda u mudelli ta' negozji

L-istituzzjonijiet u s-servizzi kulturali u dawk tal-arti jeħtieġu jsaħħu l-kapaċità għall-iżvilupp tal-udjenza tagħhom, jaħtfu opportunitajiet ġodda (partikolarment fil-fruntieri) u jirreaġixxu għall-bidliet fl-imġiba u l-aspettattivi tal-udjenza. Qegħdin jitfaċċaw servizzi ġodda li jisfruttaw il-possibbiltajiet offruti mill-ICT u l-forniment tas-servizzi onlajn, li joffru modi biex jiġu indirizzati aħjar id-domandi tal-konsumaturi għal aċċess għal varjetà wiesgħa ta' kontenuti u prodotti u għal partiċipazzjoni akbar fil-proċess kreattiv. Dawn l-approċċi u s-servizzi ġodda għandhom jissarrfu wkoll fi flussi ġodda ta' dħul.

Biex jagħtu spinta ’l quddiem lill-ħolqien, il-produzzjoni u d-distribuzzjoni fuq il-pjattaformi kollha b'kontenut diġitali, is-setturi kulturali u kreattivi għandhom jidħlu fi sħubijiet strateġiċi u ġusti ma' setturi oħrajn li jistgħu jwasslu għal mudelli innovattivi ta' negozji, li permezz tagħhom ikun hemm aċċess għall-kontenut f'modi differenti, u jinkiseb bilanċ bejn id-dħul tad-detenturi tad-dritt u l-aċċess tal-pubbliku ġenerali għall-kontenut u għall-għarfien, biex b'hekk jiġi promoss l-litteriżmu medjatiku u dak kulturali. F'dak il-kuntest, il-potenzjal sħiħ tal-Europeana[14], l-unika pjattaforma ta' aċċess li jorbot il-kollezzjonijiet diġitali tal-libreriji, il-mużewijiet u l-arkivji Ewropej, għandu jiġi sfruttat dejjem aktar bħala bażi għal ekosistema ġdida tal-applikazzjonijiet u l-prodotti diġitali li għandhom fil-mira tagħhom it-turiżmu, l-edukazzjoni, il-ħolqien u l-kultura.

L-espansjoni fil-firxa internazzjonali

Huma meħtieġa politiki dwar l-internazzjonalizzazzjoni intelliġenti u l-promozzjoni tal-esportazzjoni sabiex jippermettu lil maġġoranza wiesgħa ta’ organizzazzjonijiet u kumpaniji żgħar li joperaw f’ambjent globali u jilħqu udjenzi u swieq ġodda madwar id-dinja. Huwa neċessarju li jiġu identifikati l-aktar servizzi effettivi ta' appoġġ, li jiġi ffaċilitat l-aċċess għal swieq barranin, li jissaħħu d-djalogi regolatorji u li jiġu vvalutati l-faċilitajiet possibbli għall-kondiviżjoni tar-riskju. Il-ġbir tar-riżorsi u aktar kooperazzjoni bejn il-parteċipanti diversi fl-UE jistgħu jiġu esplorati aktar biex jippromwovu preżenza kreattiva u kulturali tal-Ewropa aktar b'saħħitha fix-xena dinjija u immaġni Ewropea attraenti li tqarreb l-eċċellenza tagħna fil-qasam tal-patrimonju mal-kreattività vibranti l-aktar reċenti.

It-tisħiħ tal-fertilizzazzjoni transsettorjali

Is-setturi kulturali u kreattivi jeħtieġu ambjenti multidixxiplinarji fejn jistgħu jiltaqgħu ma' negozji minn industriji oħrajn. Kwalunkwe intervent pubbliku bil-għan li jkompli jiżviluppahom jeħtieġ fertilizzazzjoni transsettorjali. Dan jeħtieġ l-iżvilupp u l-ittestjar ta' strumenti u politiki li jappoġġaw in-negozji b'mod aħjar li għandhom l-għan li jiffaċilitaw ir-rabtiet u r-riperkussjonijiet transsettorjali. Dan jimplika t-trawwim ta' bidla fost is-setturi nnifishom filwaqt li jiżdiedu ħiliet u kompetenzi ġodda f'industriji oħrajn u viċi versa.

Dan jeħtieġ ukoll aktar kooperazzjoni bejn politiki differenti, li jħaddnu b'mod partikolari l-affarijiet ekonomiċi, l-industrija, l-edukazzjoni, it-turiżmu, l-innovazzjoni, l-iżvilupp urban u reġjonali u l-ippjanar territorjali.

Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, l-Istati Membri, fil-livelli territorjali kollha u bl-involviment - fejn xieraq - tal-partijiet interessati pubbliċi u privati relevanti kollha, huma mistiedna biex:

- Jivvalutaw bis-sħiħ il-potenzjal tas-CCS[15] għal tkabbir intelliġenti, inklużiv u sostenibbli u jintegrawhom aktar fl-istrateġiji tagħhom għall-iżvilupp fil-livelli kollha, b'mod partikolari fil-kuntest ta' strateġiji ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti[16]

- Isaħħu l-kooperazzjoni madwar is-CCS u ma' setturi oħrajn bħall-ICT, it-turiżmu, eċċ., inkluż permezz ta' inizjattivi konġunti biex irawmu l-komprensjoni madwar is-setturi u jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta' mentalità aktar miftuħa, innovattiva u intraprenditorjali fl-ekonomija

- Jinkoraġġixxu u jiffaċilitaw it-twaqqif ta’ pjattaformi, netwerks u raggruppamenti bejn il-partijiet interessati pubbliċi u privati kollha li huma rilevanti għas-CCS

- Jinkoraġġixxu sħubijiet strutturati bejn is-CCS, is-sħab soċjali u t-tipi kollha ta' dawk li jipprovdu l-edukazzjoni u t-taħriġ, inklużi l-apprendistati

- Jippromwovu r-rikonoxximent tal-kwalifiki f’edukazzjoni informali u mhux formali u taħriġ f'oqsma li huma rilevanti għas-CCS

- Itejbu l-prontezza tal-investituri tal-istituzzjonijiet finanzjarji u l-prontezza tal-investimenti tas-CCS, u joħolqu strumenti speċifiċi ta' inġinerija finanzjarja, u b'mod partikolari jiggarantixxu skemi, inkluż permezz ta' użu adegwat tal-Programm Ewropa Kreattiva u l-Fondi tal-Politika ta' Koeżjoni

- Jappoġġaw is-CCS fl-esplorazzjoni u l-ittestjar ta' strateġiji għall-iżvilupp ta' udjenza ġdida u mudelli ta' negozji li huma rilevanti fil-bidla diġitali

- Jappoġġaw id-diġitalizzjoni tal-kontenut kulturali u l-iżvilupp ta' pjattaformi onlajn b'konformità mar-regoli rilevanti dwar l-għajnuna mill-istat tal-UE

- Jinkoraġġixxu lis-CCS biex jesploraw u jsaħħu l-preżenza tagħhom fis-swieq internazzjonali, inkluż permezz tal-iżvilupp ta' sħubijiet internazzjonali u kooperazzjoni ma' pajjiżi terzi

4.           Il-valur miżjud għall-azzjoni fil-livell tal-UE

Huwa ċar li l-UE għandha rwol biex tgħin tistabbilixxi l-ambjent it-tajjeb u tappoġġa din l-aġenda ta' adattament.

Il-promozzjoni tal-ambjent regolatorju t-tajjeb

Bħala parti mill-Att dwar in-Negozji ż-Żgħar għall-Ewropa, l-UE qiegħda tistabbilixxi qafas tal-politika tal-SMEs għall-UE u l-Istati Membri tagħha bl-għan li ttejjeb l-approċċ ġenerali lejn l-intraprenditorija[17]. Dan huwa partikolarment rilevanti għas-setturi kulturali u kreattivi fejn l-intrapriżi ż-żgħar u l-mikrointrapriżi huma predominanti.

Filwaqt li tiffoka fuq il-ħtieġa li jkun hemm progress fil-kisba ta' Suq Uniku Ewropew diġitali li huwa integrat b'mod sħiħ, il-Komunikazzjoni “Suq Uniku għad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali”[18] tistabbilixxi pjan għal inizjattivi biex jitwassal Qafas tad-DPI tal-UE li jippremja l-isforzi kreattivi u jiffaċilita l-attivitajiet transkonfinali fis-suq intern. B'riżultat ta' dan, il-Kummissjoni adottat proposti leġiżlattivi dwar ix-xogħlijiet orfni[19] u l-immaniġġar tad-drittijiet kollettivi[20]. Minn mindu ħarġet il-Green Paper dwar id-Distribuzzjoni Onlajn tax-Xogħlijiet Awdjoviżivi fl-UE, il-valutazzjoni tas-settur awdjoviżiv qiegħda titmexxa 'l quddiem[21]. Il-Kummissjoni qiegħda trawwem proċess ta' medjazzjoni mal-partijiet interessati dwar l-imposti fuq l-ikkuppjar privat. Ix-xogħol huwa wkoll previst li jtejjeb l-evalwazzjoni tal-assi intanġibbli, kwistjoni kruċjali għall-aċċess għal finanzjament privat.

Għal dawk is-setturi kulturali u kreattivi li jiddependu fuq id-ditti u l-lealtà tal-klijenti, il-modernizzazzjoni u l-adattament tas-sistema tal-marki kummerċjali huma kruċjali. Fil-kuntest tal-Osservatorju tal-UE dwar il-ksur tad-DPI, huma meħtieġa analiżi aħjar ta' dejta affidabbli dwar il-valur u l-ksur tad-DPI, skambju tal-aħjar prassi u sensibilizzazzjoni sabiex jiġġieldu l-falsifikazzjoni u l-piraterija b’mod effettiv u effiċjenti. F'dan l-isfond, il-Kummissjoni tiffaċilita l-kooperazzjoni bejn id-detenturi tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u l-pjattaformi tal-Internet fil-kuntest tal-Memorandum ta' Qbil dwar il-bejgħ ta' oġġetti ffalsifikati permezz tal-Internet, li tfittex li tnaqqas, f'livell pan-Ewropew, l-offerta ta' oġġetti kulturali mhux oriġinali fuq l-internet[22].

Skont l-Aġenda Diġitali għall-Ewropa[23], li tinkludi azzjonijiet biex jiġu indirizzati l-ostakoli għall-iżvilupp tas-swieq onlajn tal-Ewropa, ċerti aspetti tal-inizjattivi dwar l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni tas-settur pubbliku jistgħu jikkontribwixxu għal sfruttament aħjar u aċċess għal assi kulturali.

Waħda mill-azzjonijiet ta' prijorità stabbiliti mill-Komunikazzjoni dwar il-futur tal-VAT[24] hija reviżjoni tal-istruttura attwali tar-rati tal-VAT. Skont wieħed mill-prinċipji li jiggwidaw din ir-reviżjoni, oġġetti u servizzi simili għandhom ikunu soġġetti għall-istess rata tal-VAT u l-progress fit-teknoloġija għandu jiġi kkunsidrat, sabiex l-isfida ta’ konverġenza bejn l-ambjent onlajn u dak fiżiku tiġi indirizzata.

Għal suq diġitali effiċjenti li joffri wkoll opportunitajiet ġodda lis-setturi kulturali u kreattivi, il-Kummissjoni se tkompli timplimenta l-inizjattivi stipulati fil-pjan ta' azzjoni dwar is-Suq Uniku Diġital għall-kummerċ elettroniku u s-servizzi onlajn[25], li jinkludu inizjattiva dwar il-proċeduri ta' "Avviż u azzjoni" u inizjattiva dwar in-newtralità tan-netwerk.

Fil-kuntest tal-Modernizzazzjoni tal-Għajnuna mill-Istat[26], se tiġi kkusidrata eżenzjoni minn notifika għall-għajnuna fis-settur kulturali. Barra minn hekk, l-appoġġ għall-innovazzjoni, inkluż fl-innovazzjoni mhux teknoloġika, se jiġi kkunsidrat fir-reviżjoni li jmiss tal-qafas tal-Komunità għall-għajnuna mill-Istat għar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni.

It-tħaffif tal-iskambju ta' prassi tajbin u ta' tagħlim bejn il-pari

Inizjattivi fil-livell tal-UE jistgħu jħaffu l-pass tal-adattament, irawmu d-disseminazzjoni ta’ prassi tajbin u jtejbu n-netwerking fi ħdan is-setturi kulturali u kreattivi. Mill-adozzjoni tal-Aġenda Ewropea għall-Kultura[27] fl-2007, l-awtoritajiet nazzjonali bdew jikkooperaw f'dan il-qasam. Inħatar Grupp ta' Esperti biex jiddiskuti u jivvalida l-aħjar prassi nazzjonali jew reġjonali u jagħmel proposti għal inizjattivi ta' kooperazzjoni. Il-grupp ippubblika manwal dwar l-użu strateġiku tal-Fondi tal-Politika ta' Koeżjoni tal-UE biex irawwem il-potenzjal tal-kultura għall-iżvilupp lokali, reġjonali u nazzjonali, b'mod partikolari billi jikkontribwixxi għall-istrateġiji ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti[28]. Il-grupp issa sejjer jiffoka fuq l-internazzjonalizzazzjoni u l-istrateġiji tal-esportazzjoni. Eżempju ieħor huwa l-Pjattaforma ta' Tagħlim Politiku stabbilita taħt l-Alleanza tal-Industriji Kreattivi Ewropej[29], sabiex tippromwovi l-iskambji u l-kooperazzjoni f'appoġġ aħjar għan-negozji, l-aċċess għall-finanzjament u l-eċċellenza u l-kooperazzjoni tar-raggruppamenti.

Il-Kummissjoni beħsiebha wkoll tappoġġa t-tagħlim bejn il-pari fost l-amministrazzjonijiet tal-ibliet, biex tippermetti lil dawk li jfasslu l-politika fuq livell lokali biex jaqsmu u jqabblu l-esperjenza dwar l-impatt tal-kultura fir-riġenerazzjoni soċjali u ekonomika tal-ibliet.

Lejn l-2020: L-immobilizzar ta' firxa wiesgħa ta' għajnuniet finanzjarji kemm speċifiċi kif ukoll ġeneriċi

Il-proposti tal-Kummissjoni għall-programmi u l-istrumenti għall-Qafas Finanzjarju Multiannwali l-ġdid 2014-2020, notevolment Ewropa Kreattiva[30], Erasmus għal kulħadd[31], il-Fondi tal-Politika ta' Koeżjoni[32], Orizzont 2020[33], COSME[34] u Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa[35] jistgħu jagħtu kontribut deċiżiv biex jappoġġaw l-iżvilupp ulterjuri tas-setturi kulturali u kreattivi u jsaħħu l-kontribuzzjoni tagħhom għall-Istrateġija Ewropa 2020 għall-impjiegi u t-tkabbir.

Il-Programm Ewropa Kreattiva għandu l-għan li jippromovi d-diversità kulturali u lingwistika fl-Ewropa u jsaħħaħ il-kompetittività tas-setturi kulturali u kreattivi. Hu se:

- Jappoġġa n-netwerking transkonfinali, is-sħubija u l-attivitajiet ta' tagħlim bejn il-pari biex isaħħaħ il-kapaċità tas-setturi li joperaw lil hinn mill-fruntieri nazzjonali u li jgħinu jirreaġixxu għall-isfidi bħall-bidla diġitali, il-globalizzazzjoni u s-swieq frammentati Ewropej.

- Iwaqqaf Faċilità Finanzjarja speċifika, li tipprovdi garanziji biex l-aċċess għas-self mill-banek ikun aktar faċli għall-intrapriżi u l-organizzazzjonijiet iż-żgħar; din il-faċilità, inkluża fl-Istrument Finanzjarju ta' Dejn tal-ġejjieni għall-SMEs flimkien mal-faċilitajiet ta' Orizzont 2020 u ta' COSME, se tfittex ukoll li tikseb impatt sistemiku fuq is-settur finanzjarju, billi ttejjeb il-kapaċità tal-istituzzjonijiet finanzjarji li jaċċessaw proġetti kulturali u kreattivi, tiġbor l-għarfien attwalment limitat bejn il-fruntieri nazzjonali, u tappoġġa inizjattivi li għandhom l-għan li jsaħħu l-prontezza tal-investimenti fis-setturi.

- Jappoġġa azzjonijiet għall-bini tal-kapaċitajiet immirati għall-iżvilupp tal-udjenza u għall-ittestjar ta' mudelli ta' negozji

- Jappoġġa miżuri biex jgħin lis-setturi joperaw internazzjonalment

Il-Programm Erasmus għal kulħadd se jappoġġa l-investiment fl-edukazzjoni u fit-taħriġ, kemm bħala mobbiltà tat-tagħlim, kif ukoll bħala sħubijiet għall-innovazzjoni u l-appoġġ politiku Bħala parti mill-isforz tagħha biex tippromwovi l-kooperazzjoni għall-innovazzjoni, il-programm se jappoġġa sħubijiet fuq skala kbira (Alleanzi tal-Għarfien) bejn l-edukazzjoni superjuri u n-negozji u sħubijiet bejn l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali u n-negozji (Alleanzi tal-Ħiliet Settorjali). Dan jipprovdi opportunitajiet importanti għal sħubijiet bejn is-setturi kulturali u kreattivi u s-settur tal-edukazzjoni u t-taħriġ.

Huma u jibnu fuq l-opportunitajiet wiesgħa diġà pprovduti[36], il-Fondi tal-Politika ta' Koeżjoni se jkomplu jappoġġaw l-investimenti fis-setturi kulturali u kreattivi, sabiex jimmassimizzaw il-kontribut tal-kultura bħala għodda għall-iżvilupp lokali u reġjonali, ir-riġenerazzjoni urbana, l-iżvilupp rurali, l-impjegabbiltà u l-inklużjoni soċjali. Eżempji ta' investimenti jistgħu jinkludu r-riċerka, l-innovazzjoni, il-kompetittività tal-SMEs u l-intraprenditorija fl-industriji kulturali u kreattivi, jew il-protezzjoni u t-titjib tal-patrimonju kulturali u l-pajsaġġi[37]. Barra minn hekk, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali se jissokta bl-appoġġ tiegħu għat-titjib tal-patrimonju kulturali rurali u għat-titjib fl-aċċess għas-servizzi kulturali f'żoni rurali billi jipprovdi appoġġ għall-investiment u t-taħriġ lin-negozji kulturali u kreattivi, u jistimula wkoll l-iżvilupp tan-netwerking u r-raggruppament tagħhom, b'mod partikolari permezz ta' LEADER[38].

F’dan il-kuntest, l-użu ta’ strumenti speċifiċi ta' inġinerija finanzjarja se jkun imħeġġeġ aktar, inkluż fir-rigward tas-setturi kulturali u kreattivi. Fil-viżjoni tagħha għall-politika ta' Koeżjoni għall-ġejjieni, il-Kummissjoni ppuntat lejn dawn is-setturi fil-kuntest tal-iżvilupp ta' strateġiji ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti għall-iżvilupp lokali u reġjonali[39]. Dan jeħtieġ integrazzjoni aktar b'saħħitha bejn l-istrateġiji fil-livelli lokali/reġjonali u dawk fil-livelli nazzjonali. Il-fokus issa għandu jkun fuq il-valutazzjoni tal-potenzjal tas-setturi fl-istrateġiji tal-iżvilupp reġjonali fid-definizzjoni li ġejja tal-Ftehimiet tas-Sħubijiet u l-Programmi tal-Iżvilupp Operattivi u Rurali, filwaqt li jiġu kkunsidrati r-rabtiet dinamiċi bejn l-assi kulturali tradizzjonali, l-iżvilupp ta' negozji kreattivi u r-reazzjoni għall-isfidi soċjali u ambjentali, u l-preferenza ta' taħlita aħjar ta’ investimenti fl-infrastruttura u fil-kapital uman[40].

Il-programm COSME għandu l-għan li jsaħħaħ il-kompetittività u s-sostenibbiltà tal-intrapriżi u l-SMEs tal-UE u jinkoraġġixxi kultura intraprenditorjali. Il-Kummissjoni qiegħda tipproponi azzjonijiet sabiex trawwem l-iżvilupp ta' raggruppamenti ta' klassi dinjija u netwerks tan-negozji, u tħaffef l-emerġenza ta' industriji kompetittivi bbażati fuq l-attivitajiet transsettorjali, li hija partikolarment rilevanti għas-setturi kulturali u kreattivi. Qegħdin jiġu proposti azzjonijiet konkreti biex jinkoraġġixxu mudelli ġodda ta' negozji u l-użu kummerċjali ta' ideat kreattivi li jwasslu biex l-oġġetti u s-servizzi personalizzati u dawk adattati għall-użi u l-utenti speċifiċi jissodisfaw id-domanda tal-konsumaturi. Il-Kummissjoni tipproponi wkoll li jiġu żviluppati azzjonijiet li jgħaqqdu u jżidu l-ħiliet u l-kompetenzi fl-oqsma tad-disinn, tal-kreattività u tal-manifattura.

Il-programm Orizzont 2020 se jirregola l-appoġġ tal-UE fl-attivitajiet tar-riċerka u l-innovazzjoni u se jippromwovi l-isfruttament aħjar tal-potenzjal industrijali tal-politiki tal-innovazzjoni, tar-riċerka u tal-iżvilupp teknoloġiku. Dan għandu l-għan li jsaħħaħ il-kompetittività fuq medda ta' industriji u setturi emerġenti, li huma ta' rilevanza partikolari għas-setturi kulturali u kreattivi. Hu se jappoġġa l-iżviluppi teknoloġiċi fir-rigward ta' dawn is-setturi, bħat-teknoloġiji innovattivi għall-ħolqien u l-użu ta' kontenut kreattiv u materjali innovattivi għall-industriji kreattivi. Il-programm Orizzont 2020 se jesplora wkoll forom ġodda ta' innovazzjoni, bħall-innovazzjoni soċjali u l-kreattività, sabiex itejjeb id-dinamiċi interkulturali pożittivi fl-Ewropa u ma' sħab internazzjonali.

Il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa għandha l-għan li tagħti spinta lit-trasport, l-enerġija u n-netwerks diġitali tal-Ewropa. Hija se tipprovdi finanzjament sostenibbli lill-Europeana u se tappoġġa attivitajiet relatati bħall-mekkaniżmi għall-iskambju ta' informazzjoni dwar id-drittijiet u l-liċenzjar jew iċ-ċentri ta' kompetenza dwar id-diġitizzazzjoni u l-preżervazzjoni tal-patrimonju kulturali diġitali.

Fil-livell internazzjoni, id-djalogu politiku bejn l-UE u pajjiżi terzi, kemm fil-livell bilaterali kif ukoll fil-livell reġjonali, jista' jintuża biex iżid il-fiduċja u jiftaħ opportunitajiet għal sħubijiet ta' gwadann għal kulħadd, li jinkludu wkoll is-setturi kulturali u kreattivi[41]. Permezz tal-kooperazzjoni, il-kultura se tkompli tkun vettur essenzjali tal-iżvilupp soċjoekonomiku u tat-tisħiħ tad-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija, is-soċjetà ċivili u elementi ewlenin oħrajn ta' tmexxija tajba[42].

Il-Kummissjoni se:

- Tkompli ttejjeb il-qafas regolatorju tal-UE għas-CCS

- Tinnegozja mal-Parlament Ewropew u mal-Kunsill il-proposti tagħha għall-istrumenti tal-finanzjament tal-UE għall-2014-2020, u tħejji l-implimentazzjoni tagħhom

- Tappoġġa l-iskambju ta’ prassi tajba fi ħdan l-UE

L-azzjonijiet fuq il-medda iqsar fil-livell tal-UE biex jappoġġaw il-motivaturi ewlenin ta' politika

Fuq il-medda iqsar, l-isforzi magħmula fl-Istati Membri, fil-livelli kollha territorjali, se jitlestew minn għadd ta’ inizjattivi tal-UE biex jappoġġaw l-emerġenza ta' ekosistemi kreattivi bejn is-setturi fi stadji diversi tal-katina ta’ valur:

- L-indirizzar tal-bżonnijiet għall-ħiliet li qegħdin jinbidlu

L-Alleanzi tal-Għarfien qegħdin jiġu ttestjati bejn l-edukazzjoni superjuri u n-negozji biex jippromwovu l-innovazzjoni. Alleanza bejn iċ-Ċinema u l-Industrija għall-Għarfien u t-Tagħlim[43] se tirrapporta fuq xogħolha fl-2013.

L-UE qiegħda tiffinanzja l-ewwel fażi tal-Kunsill għall-Ħiliet Settorjali Ewropew fis-setturi awdjoviżivi u dawk ta' prestazzjoni diretta[44], u qiegħda tiffinanzja wkoll Kunsill għall-Ħiliet Settorjali Ewropew fis-settur tat-tessuti, l-ilbies u l-ġilda[45] sabiex jiġu analizzati l-ħiliet meħtieġa.

Sal-aħħar tal-2013, Grupp ta' Esperti mill-Istati Membri stabbilit fil-qafas tal-Aġenda Ewropea għall-Kultura se jipproduċi rapport dwar il-promozzjoni ta' Sħubijiet Kreattivi bejn l-iskejjel u n-negozji u l-organizzazzjonijiet kulturali u kreattivi.

- It-titjib fl-aċċess għall-finanzi

Fil-qafas tal-Alleanza tal-Industriji Kreattivi Ewropej, l-UE qiegħda tiffinanzja żewġ sħubijiet dwar aċċess aħjar għall-finanzi (FAME u C-I Factor) sal-2014.

Il-Fond ta' Garanzija tal-Produzzjoni MEDIA[46] qed jiffaċilita l-aċċess tal-produtturi tal-film għal sorsi privati ta’ finanzjament.

Il-Kummissjoni se tivvaluta l-possibbiltà li twaqqaf Fond ta’ Garanzija simili għan-negozji tal-moda.

Taħt l-istrateġija tad-DPI, il-Kummissjoni se tifformola proposti ta' politika li għandhom l-għan li jtejbu l-isfruttament ekonomiku tad-DPI[47].

- It-tkabbar fis-suq

Fl-2012, il-Kummissjoni se:

- Tiffinanzja azzjoni preparatorja dwar iċ-ċirkulazzjoni tal-films Ewropej fl-era diġitali[48]

- Tiffinanzja proġett pilota dwar l-użi innovattivi tal-ICT fis-CCS[49]

- Tiffinanzja Netwerk Tematiku dwar mudelli ġodda ta' negozji għall-pubblikazzjoni fl-era diġitali[50]

- Torganizza skambju Ewropew ta' konferenza prattika[51] dwar l-iżvilupp tal-udjenza

- Tadotta rakkomandazzjoni dwar il-films Ewropej fl-era diġitali

Sal-aħħar tal-2012, Grupp ta' Esperti mill-Istati Membri stabbilit fil-qafas tal-Aġenda Ewropea għall-Kultura se jipproduċi rapport dwar il-politiki u l-prassi t-tajba tal-istituzzjonijiet pubbliċi biex jippromwovi aċċess aħjar għall-kultura u partiċipazzjoni fiha.

Fl-2013, il-Kummissjoni se:

- Tappoġġa l-produzzjoni ta’ għodod aktar qawwija u interattivi għall-industriji kreattivi u tantiċipa x-xejriet tal-ġejjieni fir-riċerka u fl-innovazzjoni permezz tal-interazzjoni bejn u fis-segmenti differenti ta' dawn l-industriji[52].

- Tvara Proġett Pilota WORTH biex tistimula l-appoġġ u l-pariri orjentati lejn is-suq lill-SMEs fil-moda jew fis-settur tal-oġġetti personali bbażati fuq id-disinn, sabiex tiżviluppa prodotti u servizzi kreattivi ġodda permezz ta' kooperazzjoni mad-disinjaturi.

L-inizjattivi taċ-Ċertifikat tal-Patrimonju Ewropew[53] u l-Kapitali Ewropej tal-Kultura[54] se jkomplu jiġu użati bħala laboratorji għall-iżvilupp tal-udjenza u l-parteċipazzjoni taċ-ċittadini.

- Tespandi l-firxa internazzjonali

Fl-2012-2013 il-Kummissjoni se torganizza f'pajjiżi terzi avvenimenti speċifiċ ta’ tlaqqigħ biex jappoġġaw l-internazzjonalizzazzjoni tal-SMEs permezz tar-raggruppamenti, inkluż għas-CCS.

Il-kooperazzjoni dwar is-CCS taħt il-Proġett tal-Kummerċ bejn l-UE u ċ-Ċina bħala fażi ta' ttestjar għal kooperazzjoni msaħħa f'dan il-qasam għandha tkompli.

Id-djalogi politiċi dwar il-kultura mas-sħab emerġenti se jiffokaw fuq l-ambjent għal kooperazzjoni u skambji fis-CCS.

Il-Kummissjoni wkoll se:

- Tittestja l-fattibbiltà tal-qsim tar-riskju ta' skemi ta' assigurazzjoni tal-kreditu tal-esportazzjonijiet eżistenti għall-SMEs

- Tesplora f'konsultazzjoni mill-qrib mal-EEAS metodi u mezzi biex issaħħaħ il-kultura fir-relazzjonijiet esterni

Fl-2013, Grupp ta' Esperti mill-Istati Membri, stabbilit fil-qafas tal-Aġenda Ewropea għall-Kultura se jipproduċi manwal dwar l-istrateġiji ta' appoġġ għall-internazzjonalizzazzjoni tas-CCS.

- Issaħħaħ il-fertilizzazzjoni transsettorjali

Mill-2012, il-Kummissjoni bdiet:

- Trawwem ir-rabtiet transsettorjali, taħt l-Alleanza tal-Industriji Kreattivi Ewropej

- Tappoġġa tliet dimostraturi fuq skala kbira b'appoġġ għat-turiżmu kulturali taħt l-Alleanza tal-Industriji Mobbli u tal-Mobilità Ewropej

Fl-2012-2013, hija ser ukoll:

- Tistabbilixxi Ċentru Ewropew għall-Innovazzjoni tas-Servizz biex jipprovdi appoġġ konsultattiv lill-organizzazzjonijiet reġjonali dwar l-innovazzjoni tas-servizz u l-kreattività għall-promozzjoni tal-bidla industrijali

- Tippubblika Gwida Intelliġenti dwar kif tista' tuża aħjar il-Fondi tal-Politika ta' Koeżjoni biex tikkapitalizza mill-innovazzjoni tas-servizz, partikolarment rilevanti għas-CCS

- Tibda tiffinanzja proġett pilota li jappoġġa żewġ reġjuni tradizzjonalment industrijali fit-tranżizzjoni tagħhom lejn "Distretti Kreattivi Ewropej"[55]

- Tirrevedi l-isfidi u l-għażliet tal-miżuri biex issaħħaħ il-kompetittività tal-industriji tal-moda u dawk ta' kwalità superjuri tal-UE u tqis b'mod xieraq id-Dokumenti ta' Ħidma tal-Persunal korrispondenti.

- Tivvaluta r-rakkomandazzjonijiet li għandhom jiġu ppreżentati mill-Bord Ewropew ta' Tmexxija fid-Disinn fl-2012 u tifformula pjan ta’ azzjoni biex tħaffef l-fehim dwar id-disinn fil-politiki ta’ innovazzjoni

- Tiżviluppa u tittestja l-moduli ta' taħriġ tal-Inizjattiva Ewropea dwar l-Eċċellenza tar-Raggruppamenti biex tippromwovi r-rwol tal-kreattività, il-ħiliet kreattivi u s-setturi kreattivi għall-bidla tal-attivitajiet tradizzjonalment industrijali

- Tvara konsultazzjoni mal-partijiet interessati dwar ir-rilevanza tat-twaqqif ta' Alleanza Ewropea tal-Esperjenza Ekonomika, biex trawwem interazzjoni transsettorjali bejn is-CCS, id-divertiment, l-isport u t-turiżmu u tappoġġa l-iżvilupp ta’ katini ta’ valur industrijali ġodda

5.           Is-sorveljanza tal-progress

L-użu tal-potenzjal sħiħ tas-CCS jista' jkun ta' kontribut kbir għat-tkabbir u l-impjiegi u jħaffef il-bidla lejn soċjetà ta' innovazzjoni bbażata fuq l-għarfien. Sabiex tirrealizza dan il-potenzjal, hija meħtieġa azzjoni, fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali, u fil-livell tal-UE, biex tappoġġa l-implimentazzjoni tal-istrateġija b’diversi livelli ddelineata hawn fuq, billi tiffoka fuq il-medda qasira u l-medda itwal b'mod partikolari fuq il-ħames motivaturi ewlenin ta' politika: l-iżvilupp tal-ħiliet; it-titjib fl-aċċess għall-finanzi; il-promozzjoni ta' mudelli ġodda ta' negozji u t-tkabbir tal-udjenzi; l-iffaċilitar ta' kooperazzjoni ma' setturi u politiki oħrajn; u l-espansjoni fil-firxa internazzjonali Din l-istrateġija se tippromwovi wkoll il-kooperazzjoni mas-sħab tal-UE. Dan se jiddependi mill-appoġġ ta' istituzzjonijiet Ewropej oħrajn u partijiet interessati.

Sabiex tissorvelja l-progress fl-implimentazzjoni tal-istrateġija, il-Kummissjoni tipproponi li tuża l-qafas eżistenti għall-kooperazzjoni, li huwa l-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni tal-Kultura.

[1]               Li jkopri partikolarment l-arkitettura, l-arkivji u l-libreriji, l-artiġjanat artistiku, il-mezzi awdjoviżivi (inklużi l-films, it-televiżjoni, il-logħob tal-kompjuter u l-multimedja), il-wirt kulturali, id-disinn (inkluż id-disinn tal-moda), il-festivals, il-mużika, l-arti viżivi u l-irreċtar, il-pubblikazzjoni u r-radju

[2]               Rapport tal-2010 dwar il-Kompetittività Ewropea Sorsi oħra stmawha ogħla f'4,5 % tal-PDG u 8,5 miljun persuna impjegata (TERA Consultants, 2010).

[3]               Inklużi d-disinn, il-manifattura ta' materjali u oġġetti tal-moda, u d-distribuzzjoni tagħhom

[4]               Li jkopru partikolarment moda ta' kwalità superjuri, ġojjellerija u arloġġi, aċċessorji, oġġetti tal-ġilda, fwejjaħ u kożmetiċi, għamara u tagħmir tad-dar, karozzi, dgħajjes, kif ukoll il-gastronomija, il-lukandi u d-divertiment

[5]               Competitiveness of the EU fashion Industries, Idea Concult, 2012; The value of the cultural and creative industries to the European economy, Frontier Economics, 2012

[6]               Sors: Eurostat (EU-LFS)

[7]               Kif muri fil-"fast fashion", li twassal fis-suq diversi kollezzjonijiet ġodda kull sena

[8]               COM(2010) 546

[9]               Creating Innovation: Do the creative industries support innovation in the wider economy?, NESTA 2008

[10]             Sostenuto – Culture as a factor of economic and social innovation, 2012 KEA European Affairs – Study on the impact of culture on creativity, 2009

[11]             It-12-il Pjan fuq Ħames Snin taċ-Ċina (2011 – 2015)

[12]             Pereżempju 62 % tal-affarijiet kollha mmanifatturati minn marki ta' kwalità superjuri Ewropej jinbiegħu barra l-Ewropa u l-valur tal-esportazzjonijiet tagħhom huwa stmat li hu EUR 260 biljun (eż. madwar 10 % tal-esportazzjonijiet Ewropej kollha).

[13]             Ara http://ec.europa.eu/culture/our-policy-development/documents/120505-cci-policy-handbook.pdf

[14]             www.europeana.eu

[15]             Tfisser setturi kulturali u kreattivi

[16]             Ara paġna 10

[17]             http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/small-business-act/

[18]             COM(2011) 287

[19]             COM(2012) 372

[20]             COM(2011) 289

[21]             COM(2011) 427

[22]             http://ec.europa.eu/internal_market/iprenforcement/stakeholders/index_en.htm#maincontentSec2

[23]             COM(2010) 245

[24]             COM(2011) 851

[25]             COM(2011) 942

[26]             COM(2012) 209

[27]             COM(2007) 242

[28]             http://ec.europa.eu/culture/news/cci_en.htm

[29]             https://www.howtogrow.eu/ecia/

[30]             COM(2011) 785

[31]             COM(2011) 788

[32]             http://ec.europa.eu/regional_policy/what/future/proposals_2014_2020_en.cfm

[33]             COM(2011) 809

[34]             COM(2011) 834

[35]             COM(2011) 665

[36]             Studju dwar il-kontribut tal-kultura għall-iżvilupp lokali u reġjonali, 2010

[37]             SWD(2012) 61, parti II

[38]             http://enrd.ec.europa.eu/leader/en/leader_en.cfm

[39]             http://s3platform.jrc.ec.europa.eu/c/document_library/get_file?uuid=a39fd20b-9fbc-402b-be8c-b51d03450946&groupId=10157

[40]             Ibid.

[41]             Id-djalogi dwar il-politika jistgħu b'mod partikolari jiġu appoġġati taħt l-Istrument ta' Sħubija (PI)

[42]             Objettivi bħal dawn se jkunu appoġġati kemm taħt kooperazzjoni ġeografika kif ukoll taħt dik tematika permezz tal-Istrument tal-Kooperazzjoni għall-Iżvilupp (DCI), l-Istrument Ewropew ta' Sħubat (ENI), l-Istrument għall-Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni (IPA) u l-11-il Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ)

[43]             http://ec.europa.eu/education/higher-education/ka1_en.htm

[44]             http://www.pearle.ws/en/projects/detail/16

[45]             http://europeanskillscouncil.t-c-l.eu/eng/

[46]             http://ec.europa.eu/culture/media/programme/overview/funding/index_en.htm

[47]             http://ec.europa.eu/enterprise/policies/innovation/policy/intellectual-property/index_en.htm

[48]             http://ec.europa.eu/culture/media/programme/overview/digitaldistrib/prepaction/index_en.htm

[49]             http://ec.europa.eu/culture/news/12062012-pilotproject-eac10_en.htm

[50]             WP ICT PSP 2012, p.19

[51]             http://ec.europa.eu/culture/news/20120316-conference-audience_en.htm

[52]             WP ICT PSP 2013, pp. 10, 81-85

[53]             http://ec.europa.eu/culture/our-programmes-and-actions/label/european-heritage-label_en.htm

[54]             http://ec.europa.eu/culture/our-programmes-and-actions/capitals/european-capitals-of-culture_en.htm

[55]             http://ec.europa.eu/enterprise/newsroom/cf/itemdetail.cfm?item_id=5782&lang=en