ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Εισαγωγή — Ιστορικό της παρούσας έκθεσης 2

2. Εφαρμογή της οδηγίας 3

2.1. Χώρα προέλευσης, ελεύθερη κυκλοφορία και ελευθερία έκφρασης (άρθρα 2, 3, και 4) 3

2.2. Στόχοι δημόσιας πολιτικής: προστασία των ανηλίκων και προτροπή σε μίσος (άρθρα 6, 12 και 27) 4

2.3. Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας για όλους: προσβασιμότητα (άρθρο 7) 4

2.4. Ελευθερία της έκφρασης δικαίωμα ενημέρωσης (άρθρα 14 και 15) 5

2.5. Πολιτισμική ποικιλομορφία: προώθηση ευρωπαϊκών και ανεξάρτητων έργων (άρθρα 13, 16, και 17) 5

2.6. Εμπορικές επικοινωνίες (άρθρα 10, 11 και 19 έως 25) 6

2.7. Πρωτοβουλίες αυτορύθμισης (άρθρο 4 παράγραφος 7) 8

3. Πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις, καθώς και επέκταση της αγοράς υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας στην Ευρώπη 9

4. Συμπεράσματα 11

1. Εισαγωγή — Ιστορικό της παρούσας έκθεσης

Το άρθρο 33 της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων («η οδηγία»), καλεί την Επιτροπή να υποβάλλει τακτικά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας. Η παρούσα είναι η πρώτη έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας και καλύπτει τη χρονική περίοδο 2009-2010[1].

Το πρώτο μέρος της έκθεσης εξετάζει αναδρομικά την εφαρμογή της οδηγίας, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων σχετικά με την αποτελεσματικότητα των ποιοτικών κανόνων διαφήμισης σε έναν τομέα όπου η διαφημιστική προσφορά και η ανταπόκριση του κοινού σε αυτήν μεταβάλλονται. Εφόσον η αξιολόγηση εντοπίζει περιθώρια για βελτίωση, το γεγονός αυτό δεν αποδυναμώνει τη λογική παρέμβασης της οδηγίας, αλλά απαιτεί πιο αποτελεσματικά μέσα. Η έκθεση χρησιμεύει επομένως ως δομοστοιχείο για την ενίσχυση της τεκμηρίωσης προς το σκοπό αυτό.

Το δεύτερο μέρος αφορά προοπτικά την επιρροή σημαντικών τεχνολογικών αλλαγών στο ρυθμιστικό πλαίσιο, καθώς παρατηρείται ταχεία σύγκλιση των παραδοσιακών ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών και του διαδικτύου.

Η οδηγία έχει ως στόχο να εξασφαλίσει την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων ως μέσου της εσωτερικής αγοράς που αντανακλά το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης και την ενημέρωση που θεσπίζεται στο άρθρο 11 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζεται η προστασία σημαντικών στόχων δημόσιας πολιτικής.

Η οδηγία ορίζει ένα σύνολο ελάχιστων απαιτήσεων για την εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού και επιτρέπει την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η οδηγία εναρμονίζει έννοιες (π.χ. διαφημιστικό μήνυμα), ενώ σε άλλες περιπτώσεις δεν θίγει την αρμοδιότητα των κρατών μελών να καθορίζουν ειδικές απαιτήσεις, υπό το πρίσμα των εθνικών ιδιαιτεροτήτων και παραδόσεων (π.χ. βλαβερό περιεχόμενο για ανηλίκους).

Συνολικά, το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας έχει εξυπηρετήσει καλά τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Για τις επιχειρήσεις, εξασφάλισε το σταθερό νομικό πλαίσιο που χρειάζονται οι πάροχοι υπηρεσιών μέσων επικοινωνίας για να λάβουν επιχειρηματικές αποφάσεις. Από την ίδρυσή του, το κανονιστικό πλαίσιο επέτρεψε στην αγορά να αυξηθεί, από έναν μικρό αριθμό παρόχων υπηρεσιών σε περισσότερους από 7.500, σήμερα, ραδιοτηλεοπτικούς φορείς. Επέτρεψε επίσης την ανάπτυξη και την μεγέθυνση των υπηρεσιών βίντεο κατά παραγγελία. Οι αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές εκτιμούν ότι οι κατά παραγγελία υπηρεσίες στην ΕΕ ανέρχονταν τον Ιανουάριο του 2012 σε τουλάχιστον 650 .

Τον Φεβρουάριο του 2012[2] ο αριθμός των επιγραμμικών υπηρεσιών βίντεο κατά παραγγελία[3] στην ΕΕ (εκτός από υπηρεσίες τηλεοπτικής αρχειοθήκης - catch-up ΤV, αποκλειστικά ειδησεογραφικές υπηρεσίες, προγράμματα για ενήλικες, τρέιλερ ταινιών, προγράμματα τηλεαγορών και επώνυμες υπηρεσίες όπως το YouTube, το Dailymotion και το iTunes), εκτιμάται σε 251.

Από τη σκοπιά των πολιτών, έχει αυξηθεί σημαντικά η πρόσβαση σε κανάλια και η επιλογή οπτικοακουστικών υπηρεσιών. Το 2009, ο χρόνος τηλεθέασης αυξήθηκε σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, με ημερήσιο μέσο όρο που κυμαίνεται από 145 λεπτά στην Αυστρία έως 265 στην Ουγγαρία.

Η τελευταία αναθεώρηση της οδηγίας (2005-2007) έγινε σε ανταπόκριση στη σύγκλιση όλων των οπτικοακουστικών μέσων και περιέλαβε τις κατά παραγγελία υπηρεσίες στο κανονιστικό πλαίσιο. Η πρόκληση συνίσταται πλέον στην παρακολούθηση των εξελίξεων στην αγορά και των νέων επιχειρηματικών μοντέλων ώστε να εξασφαλιστεί ότι το κανονιστικό πλαίσιο εξακολουθεί να παρέχει τις κατάλληλες συνθήκες για την ανάπτυξη και την επίτευξη των στόχων δημόσιας πολιτικής.

Σε απάντηση στην έκκληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να εκπονηθεί ένας χάρτης πορείας προς μια γνήσια ψηφιακή ενιαία αγορά στην Ευρώπη έως το 2015 και ως μέρος της στρατηγικής Ευρώπη 2020 της ΕΕ για την ανάπτυξη και την απασχόληση με το Ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη ως εμβληματική πρωτοβουλία της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δρομολογήσει συζήτηση σχετικά με τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της σύγκλισης.

2. Εφαρμογή της οδηγίας

Η οδηγία είναι ένα μέσο της εσωτερικής αγοράς που συνδυάζει το δικαίωμα παροχής οπτικοακουστικών υπηρεσιών με το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης και πληροφόρησης και την προστασία σημαντικών στόχων δημοσίου συμφέροντος

Όσον αφορά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας, έως το τέλος του 2011 είχαν ήδη παραληφθεί κοινοποιήσεις από 23 κράτη μέλη συνολικά, είκοσι από τα οποία αφορούσαν πλήρη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο. Τρία κράτη μέλη έπρεπε ακόμα να επιφέρουν κάποιες αλλαγές στη νομοθεσία τους προκειμένου να συμμορφωθούν με την οδηγία. Τα μέτρα που κοινοποιήθηκαν από δύο κράτη μέλη βρίσκονται ακόμη υπό εξέταση. Στο τέλος του 2011, εκκρεμούσαν ακόμα επτά διαδικασίες επί παραβάσει για μη κοινοποίηση των μέτρων μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο.

Το 2011, η Επιτροπή απέστειλε σε 24 κράτη μέλη επιστολή σχετικά με διάφορα θέματα ζητώντας πληροφορίες ως προς την εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας. Τη διαδικασία αυτή ακολούθησαν συναντήσεις με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη.

2.1. Χώρα προέλευσης, ελεύθερη κυκλοφορία και ελευθερία έκφρασης (άρθρα 2, 3, και 4)

Οι κανόνες της εσωτερικής αγοράς σε συνδυασμό με το δικαίωμα της ελευθερίας έκφρασης και πληροφόρησης βρίσκουν πρακτική εφαρμογή στην αρχή της χώρας προέλευσης του άρθρου 2 της οδηγίας. Οι υπηρεσίες που συμμορφώνονται με τη νομοθεσία του κράτους μέλους στο οποίο είναι εγκατεστημένοι οι οικείοι πάροχοι των υπηρεσιών μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα στην Ευρώπη χωρίς δεύτερο έλεγχο από το κράτος μέλος παραλήπτη.

Αυτή η ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών δεν είναι, ωστόσο, απεριόριστη. Η οδηγία προβλέπει ρήτρες διασφάλισης για τη χώρα παραλήπτη με σκοπό την προστασία κοινωνικών συμφερόντων εξέχουσας σημασίας, όπως η προστασία των ανηλίκων ή η απαγόρευση της προτροπής σε μίσος. Στην πράξη, τα κράτη μέλη μπορούν να λαμβάνουν μέτρα διασφάλισης όταν τηλεοπτική εκπομπή που προέρχεται από άλλο κράτος μέλος παραβαίνει προφανώς, σοβαρώς και βαρέως τις διατάξεις της οδηγίας για την προστασία των ανηλίκων ή την παρότρυνση σε μίσος. Παρόμοια διάταξη υφίσταται όσον αφορά τις κατά παραγγελία υπηρεσίες.

Η ελευθερία και η πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης είναι ουσιώδη χαρακτηριστικά των δημοκρατικών κοινωνιών και αναγνωρίζονται ρητά από το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως στοιχείο του δικαιώματος στην ελευθερία της έκφρασης και της πληροφόρησης. Ιδίως όταν χρησιμοποιείται η δυνατότητα του άρθρου 4 παράγραφος 1 της οδηγίας για εφαρμογή αυστηρότερων κανόνων στους παρόχους που βρίσκονται υπό τη δικαιοδοσία τους, τα κράτη μέλη οφείλουν να συμμορφώνονται με τις εν λόγω θεμελιώδεις αρχές. Ο προβληματισμός αυτός αποτέλεσε τη βάση των συζητήσεων μεταξύ της Επιτροπής και των ουγγρικών αρχών σχετικά με τη νέα νομοθεσία για τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, σε ό,τι αφορά την υποχρέωση ισόρροπης κάλυψης και τους κανόνες για προσβλητικό περιεχόμενο. Ορισμένες τροποποιήσεις συμφωνήθηκαν επίσης μεταξύ της Επιτροπής και των ουγγρικών αρχών σε άλλες διατάξεις, οι οποίες θα μπορούσαν να συνιστούν παράβαση της οδηγίας ή/και των κανόνων για την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των υπηρεσιών και της εγκατάστασης[4].

2.2. Στόχοι δημόσιας πολιτικής: προστασία των ανηλίκων και προτροπή σε μίσος (άρθρα 6, 12 και 27)

Η απαγόρευση της υποκίνησης σε μίσος βάσει φυλής, φύλου, θρησκείας ή εθνικότητας αποτελεί καίριο στόχο δημόσιας πολιτικής που επιδιώκει η οδηγία. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς, η διάταξη αυτή εφαρμόστηκε σε σχέση με την κατ’επανάληψη αναμετάδοση, από το δορυφορικό κανάλι Al Aqsa που υπάγεται στη δικαιοδοσία της Γαλλίας, υλικού που παροτρύνει σε αντισημιτικό μίσος.

Η Επιτροπή παρενέβη και η γαλλική ρυθμιστική αρχή επέβαλε στον γαλλικό πάροχο δορυφορικής χωρητικότητας, Eutelsat, να σταματήσει την αναμετάδοση της Al Aqsa ΤV, η οποία σταμάτησε τη μετάδοση τέτοιων προγραμμάτων στην Ευρώπη.

2.3. Υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας για όλους: προσβασιμότητα (άρθρο 7)

Η προσβασιμότητα σε υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας για όλους τους πολίτες της ΕΕ αποτελεί έναν επιπλέον βασικό στόχο που επιδιώκει η οδηγία απαιτώντας τη βελτίωση, με την πάροδο του χρόνο, της πρόσβασης ατόμων με ακουστικές και οπτικές αναπηρίες. Όλα τα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει σχετικούς κανόνες. Η εφαρμογή των εν λόγω κανόνων αντικατοπτρίζει, ωστόσο, την ποικιλομορφία των συνθηκών της αγοράς. Ενώ ορισμένα κράτη μέλη έχουν πολύ λεπτομερείς κανόνες, καταστατικούς ή αυτορρύθμισης, άλλα έχουν μόνο πολύ γενικές διατάξεις ή περιορίζουν την υποχρέωση προσβασιμότητας στις υπηρεσίες των δημόσιων φορέων ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων.

2.4. Ελευθερία της έκφρασης δικαίωμα ενημέρωσης (άρθρα 14 και 15)

Προκειμένου να εξασφαλιστεί το δικαίωμα του κοινού για πληροφόρηση σχετικά με εκδηλώσεις μείζονος σημασίας, τα κράτη μέλη μπορούν να καταρτίζουν κατάλογο των εκδηλώσεων που θεωρούν μείζονος σημασίας για την οικεία κοινωνία. Ο κατάλογος των εκδηλώσεων και τα μέτρα πρέπει να εγκρίνονται από την Επιτροπή.

Η FIFA και η UEFA υπέβαλαν καταγγελία ενώπιον του Γενικού Δικαστηρίου κατά των αποφάσεων που έλαβε η Επιτροπή όσον αφορά τον βελγικό και τον βρετανικό κατάλογο εκδηλώσεων μείζονος σημασίας. Αφορά την ενσωμάτωση ολόκληρου του τελικού γύρου του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου της FIFA και του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος της UEFA στους εν λόγω καταλόγους.

Το Γενικό Δικαστήριο έχει αναγνωρίσει τη δυνατότητα περιορισμού των θεμελιωδών ελευθεριών για λόγους επιτακτικής ανάγκης δημοσίου συμφέροντος, που εν προκειμένω είναι το δικαίωμα του κοινού για πληροφόρηση στο πλαίσιο της ελευθερίας έκφρασης και πληροφόρησης[5].

Το Γενικό Δικαστήριο εξέτασε προσεκτικά τα στοιχεία που του είχαν υποβληθεί και αναγνώρισε την εγκυρότητα της απόφασης της Επιτροπής σχετικά με τον βελγικό και τον βρετανικό κατάλογο εκδηλώσεων μείζονος σημασίας, όσον αφορά την ενσωμάτωση ολόκληρου του τελικού γύρου του Παγκόσμιου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου της FIFA και του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος της UEFA.

2.5. Πολιτισμική ποικιλομορφία: προώθηση ευρωπαϊκών και ανεξάρτητων έργων (άρθρα 13, 16, και 17)

Προκειμένου να προωθηθεί η πολιτιστική ποικιλομορφία, οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς πρέπει να διαθέτουν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου εκπομπής τους σε ευρωπαϊκά έργα. Οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς πρέπει επίσης να κρατούν τουλάχιστον το 10 % του χρόνου εκπομπής ή του προϋπολογισμού των προγραμμάτων για ευρωπαϊκά έργα ανεξάρτητων παραγωγών. Παρόμοια υποχρέωση υφίσταται για τις υπηρεσίες βίντεο κατά παραγγελία. Η Επιτροπή υποβάλλει τακτικές εκθέσεις σχετικά με την εφαρμογή των εν λόγω υποχρεώσεων.

Από την τελευταία έκθεση[6] προκύπτει ότι, το 2008, σε ολόκληρη την ΕΕ, ο μέσος χρόνος μετάδοσης ευρωπαϊκών έργων, αυξήθηκε από 62,6% το 2007 σε 63,2%. Μεταξύ 2005 και 2008 παρέμεινε σταθερός σε ικανοποιητικό επίπεδο. Το μέσο ποσοστό έργων ανεξάρτητων παραγωγών που μεταδόθηκαν από όλους τους ευρωπαϊκούς σταθμούς μειώθηκε ελαφρά το 2008 (34,9%) σε σύγκριση με το 2007 (35,3%). Μεσοπρόθεσμα, η συνολική τάση (2005-2008) ακολουθεί επίσης ελαφρά πτωτική πορεία για τα ανεξάρτητα έργα. Ωστόσο, τα επιτευχθέντα αποτελέσματα μαρτυρούν ικανοποιητική εφαρμογή του άρθρου 17.

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν συμπεριλάβει στην εθνική τους νομοθεσία αυστηρότερους ή συμπληρωματικούς κανόνες, απαιτώντας μεγαλύτερο ποσοστό ευρωπαϊκών έργων, ανεξάρτητων έργων ή παραγωγών σε μία από τις επίσημες γλώσσες της χώρας[7]. Η ισπανική νομοθεσία, για παράδειγμα, απαιτεί οι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς να διαθέτουν ποσοστό των λειτουργικών εσόδων για την προχρηματοδότηση ευρωπαϊκών κινηματογραφικών ταινιών και τηλεοπτικών ταινιών· ποσοστό 60% της χρηματοδότησης χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την παραγωγή έργων σε μία από τις επίσημες γλώσσες της Ισπανίας. Η υποχρέωση αυτή αμφισβητήθηκε ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου[8]. Το Δικαστήριο επιβεβαίωσε ότι τα κράτη μέλη μπορούν να θεσπίσουν μέτρα για να υπερασπιστούν και να προαγάγουν μια ή περισσότερες επίσημες γλώσσες ως τμήμα της πολιτιστικής τους πολιτικής.

2.6. Εμπορικές επικοινωνίες (άρθρα 10, 11 και 19 έως 25)

Το ποσοστό των διαφημίσεων και μηνυμάτων τηλεαγορών στην τηλεόραση δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 12 λεπτά ανά ώρα. Η εφαρμογή του κανόνα αυτού προκάλεσε συζητήσεις σχετικά με την έννοια των διαφημιστικών μηνυμάτων. Από την παρακολούθηση των πρακτικών της διαφήμισης στην Ισπανία αναδεικνύεται η χρήση ειδικών μορφών σαφώς εμπορικής προώθησης, αποκαλούμενων «anuncios publicitarios de patrocinio», «microespacios», «merchandising spots», «telepromotion spots» και «morphing spots» τα οποία, σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές, δεν ισοδυναμούν με διαφημιστικά μηνύματα και, ως εκ τούτου, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανόνα των 12 λεπτών.

Σύμφωνα με τη θέση της Επιτροπής, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι ως διαφημιστικό μήνυμα νοείται κάθε τύπος διαφήμισης που εκπέμπεται μεταξύ προγραμμάτων ή κατά τη διάρκεια διαλειμμάτων, εκτός εάν καλύπτεται από άλλο είδος διαφήμισης που ρητά διέπεται από την οδηγία ή εφόσον, λόγω του τρόπου που παρουσιάζεται, απαιτεί διάρκεια μεγαλύτερη από τα διαφημιστικά μηνύματα, υπό τον όρο ότι η εφαρμογή των προβλεπόμενων περιορισμών για τα διαφημιστικά μηνύματα θα έθετε σε μειονεκτική θέση τη συγκεκριμένη μορφή διαφήμισης χωρίς βάσιμη δικαιολογία[9]. Με άλλα λόγια, το Δικαστήριο εξέδωσε ευρεία και ομοιόμορφη ερμηνεία της έννοιας «διαφημιστικό μήνυμα» σύμφωνα με το σκοπό του άρθρου 23 της οδηγίας, που συνίσταται στην προστασία των θεατών από υπερβολική ποσότητα διαφήμισης.

Η Επιτροπή παρακολούθησε πρακτικές διαφήμισης σε οκτώ κράτη μέλη κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς. Σε σειρά κρατών μελών, ο 12λεπτος περιορισμός των διαφημιστικών μηνυμάτων καταστρατηγείται κατά κανόνα. Με βάση τις εν λόγω διαπιστώσεις, απεστάλησαν στα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη διοικητικές επιστολές, ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις. Η Επιτροπή σκοπεύει να συνεχίσει να παρακολουθεί τη συμμόρφωση των κρατών μελών με τον κανόνα των12 λεπτών και, εάν απαιτηθεί, θα κινήσει διαδικασίες παράβασης[10].

Η παρακολούθηση των διαφημιστικών πρακτικών αποκάλυψε επίσης αριθμό ζητημάτων στο πεδίο των εμπορικών ανακοινώσεων σχετικά με τη χορηγία, την αυτοδιαφήμιση των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών και την τοποθέτηση προϊόντων. Από αυτό προκύπτει η ανάγκη να αποσαφηνιστούν οι κανόνες που διέπουν τις διάφορες μορφές των εμπορικών επικοινωνιών.

Για πρώτη φορά, παρακολουθήθηκε ξεχωριστά κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς η εφαρμογή των ποιοτικών διατάξεων σχετικά με τη διαφήμιση. Οι σχετικές διατάξεις αφορούν τη διαφήμιση οινοπνευματωδών ποτών, διακρίσεις λόγω φύλου και διαφήμιση που απευθύνεται σε ανήλικους. Η ανάλυση περιεχομένου θεωρήθηκε η πλέον κατάλληλη μεθοδολογία[11].

Στα κράτη μέλη που υποβλήθηκαν σε παρακολούθηση, η διαφήμιση οινοπνευματωδών ποτών αντιπροσωπεύει μεταξύ 0,8% και 3% της συνολικής διαφημιστικής δραστηριότητας για υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας, με βάση το συνολικό αριθμό των μηνυμάτων που εκπέμφθηκαν κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Όσον αφορά την εφαρμογή της σχετικής διάταξης της οδηγίας, διαπιστώθηκαν πολύ λίγες περιπτώσεις σαφούς παράβασης. Ωστόσο, σημαντικό ποσοστό, περισσότερο από το 50%, των διαφημιστικών μηνυμάτων περιείχαν στοιχεία που θα μπορούσαν να συνδεθούν με ορισμένα χαρακτηριστικά που απαγορεύτηκαν με την οδηγία, μολονότι ενόψει των λεπτομερών απαιτήσεων της οδηγίας δεν συνιστούν σαφή παράβαση.

Κατά την εφαρμογή των απαιτήσεων της οδηγίας σχετικά με τη διαφήμιση οινοπνευματωδών ποτών, 22 κράτη μέλη έχουν θεσπίσει κάπως αυστηρότερους κανόνες για τη διαφήμιση οινοπνευματωδών ποτών[12] όσον αφορά κανάλια, διαφημιζόμενα προϊόντα ή χρονοθυρίδες εκπομπής.

Η οδηγία ρυθμίζει επίσης τη διαφήμιση που απευθύνεται σε παιδιά. Οι οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις απαγορεύεται να θίγουν ηθικά ή σωματικά τους ανήλικους. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει: να παρακινούν ευθέως τους ανηλίκους για αγορά προϊόντος ή υπηρεσίας εκμεταλλευόμενες την απειρία ή την ευπιστία τους· να μην παρακινούν ευθέως τους ανηλίκους να πείσουν τους γονείς τους ή τρίτους να αγοράσουν τα διαφημιζόμενα προϊόντα ή υπηρεσίες· να μην εκμεταλλεύονται την ιδιαίτερη εμπιστοσύνη των ανηλίκων προς τους γονείς τους, τους δασκάλους τους ή άλλα πρόσωπα· ή να παρουσιάζουν αναίτια ανηλίκους σε επικίνδυνες καταστάσεις.

Από την ανάλυση περιεχόμενου των 100 συχνότερα εκπεμπόμενων διαφημιστικών μηνυμάτων προέκυψε ότι σπάνια καταστρατούνταν οι διατάξεις της οδηγίας για την προστασία των ανηλίκων. Όπως και στη διαφήμιση οινοπνευματωδών ποτών, εξαιτίας της λεπτομερούς διατύπωσης των σχετικών διατάξεων, παρατηρήθηκαν λίγες περιπτώσεις παραβάσεων της οδηγίας. Ωστόσο, φαίνεται ότι οι διαφημιστικές τεχνικές που απευθύνονται σε ανηλίκους χρησιμοποιούνται συχνά στην τηλεοπτική διαφήμιση.

Σε πέντε κράτη μέλη απαγορεύεται η διαφήμιση σε παιδικά προγράμματα. Τέσσερα κράτη μέλη επιβάλλουν μερική απαγόρευση ή άλλους περιορισμούς στη διαφήμιση σε παιδικά προγράμματα, είτε σε συγκεκριμένες χρονοθυρίδες ή για συγκεκριμένα προϊόντα, ενώ επτά κράτη μέλη απαγορεύουν την εμφάνιση λογοτύπων χορηγών σε παιδικά προγράμματα[13].

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, φαίνεται σκόπιμο να επικαιροποιηθεί το 2013 η ερμηνευτική ανακοίνωση της Επιτροπής για ορισμένες πτυχές των διατάξεων σχετικά με την τηλεοπτική διαφήμιση της οδηγίας «τηλεόραση χωρίς σύνορα»[14]. Στην εν λόγω επικαιροποίηση θα ληφθούν υπόψη η πείρα που έχει αποκτηθεί στην Ευρωπαϊκή πλατφόρμα για τη διατροφή και το φόρουμ για το οινόπνευμα και την υγεία, καθώς και οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν σχετικά με τη διαφήμιση. Απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για την αξιολόγηση του αντίκτυπου των εμπορικών ανακοινώσεων, ιδίως για τα αλκοολούχα ποτά, στους ανήλικους, όσον αφορά την έκθεση και την καταναλωτική συμπεριφορά, καθώς και την αποτελεσματικότητα των περιορισμών της οδηγίας για την επίτευξη της απαιτούμενης προστασίας, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη το λόγο οφέλους προς το κόστος των δραστηριοτήτων παρακολούθησης. Η Επιτροπή θα ξεκινήσει απαραίτητες έρευνες το 2013.

Ένα άλλο ζήτημα που εξετάζεται από την οδηγία στο πεδίο των εμπορικών επικοινωνιών είναι οι διακρίσεις λόγω φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, εθνικότητας, θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή σεξουαλικού προσανατολισμού. Οι διακρίσεις αυτές απαγορεύονται. Μια άλλη πτυχή των διακρίσεων είναι η συστηματική αντιστοίχιση μιας ορισμένης κατηγορίας του πληθυσμού με διακριτούς ρόλους ή συμπεριφορές. Πραγματοποιήθηκε ανάλυση των διακρίσεων λόγω φύλου και των στερεοτύπων του κοινωνικού φύλου στα 100 συχνότερα εκπεμπόμενα διαφημιστικά μηνύματα σε οκτώ κράτη μέλη. Στο 21% έως 36% των μηνυμάτων που αναλύθηκαν διαπιστώθηκε παρουσία στερεοτύπων των ρόλων των κοινωνικών φύλων. Ωστόσο, σε ορισμένα κράτη μέλη, ορισμένες θέσεις, επαγγέλματα ή προϊόντα συνδέονται πιο συστηματικά με συγκεκριμένο φύλο, σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη. Καμία από τις χώρες που αποτέλεσαν αντικείμενο της έρευνας δεν είναι αδιάφορη ως προς στερεοτυπικές αναπαραστάσεις.

Τα κράτη μέλη και οι ενδιαφερόμενοι φορείς έθεσαν το ζήτημα εάν οι διασυνοριακές εκπομπές διαφήμισης τυχερών παιχνιδιών εμπίπτουν στο πεδίο που συντονίζει η οδηγία. Το άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο η), προορίζεται για την κάλυψη κάθε μορφής οπτικοακουστικής εμπορικής ανακοίνωσης οριζόμενης ως «εικόνες με ή χωρίς ήχο, που προορίζονται για την άμεση ή έμμεση προώθηση των εμπορευμάτων, υπηρεσιών ή της εικόνας ενός φυσικού ή νομικού προσώπου που ασκεί οικονομική δραστηριότητα». Ωστόσο, η οδηγία δεν εφαρμόζεται στις υπηρεσίες τυχερών παιχνιδιών.

2.7. Πρωτοβουλίες αυτορύθμισης (άρθρο 4 παράγραφος 7)

Ένα άλλο σημαντικό χαρακτηριστικό της οδηγίας είναι η αναφορά σε εναλλακτικά μέσα ρύθμισης μέσω αυτορύθμισης/πρωτοβουλιών συρρύθμισης, ιδίως στο πεδίο της διαφήμισης. Τα εν λόγω καθεστώτα πρέπει να είναι ευρύτερα αποδεκτά από τους κύριους ενδιαφερόμενους στα οικεία κράτη μέλη και να προβλέπεται η ουσιαστική επιβολή της εφαρμογής τους. Σε κάθε κράτος μέλος (εκτός από δύο) υφίστανται καθεστώτα αυτορύθμισης ή συρρύθμισης ή έχουν συμπεριληφθεί άμεσα διατάξεις που ευνοούν ανάλογες ρυθμίσεις στην νομοθεσία για τα μέσα επικοινωνίας[15].

Για τη διαφήμιση και το μάρκετινγκ τροφίμων για παιδιά, δόθηκε επίσης ώθηση σε πρακτικές αυτορύθμισης σε επίπεδο ΕΕ, μέσω της ευρωπαϊκής πλατφόρμας δράσης για τη διατροφή, τη σωματική άσκηση και την υγεία. Η πλατφόρμα έχει λάβει πάνω από 300 δεσμεύσεις από ενδιαφερόμενα μέρη[16]. Η υπεύθυνη εμπορική επικοινωνία για τα οινοπνευματώδη ποτά αντιπροσωπεύεται επίσης με 25% περισσότερων από 200 δεσμεύσεων που ανέλαβαν μέλη του Ευρωπαϊκού φόρουμ για το οινόπνευμα και την υγεία. Η αυτορύθμιση της εμπορίας και διαφήμισης οινοπνευματωδών ποτών έχει έτσι βελτιωθεί σημαντικά από την άποψη των υπηρεσιών που παρέχουν τα μέσα ενημέρωσης και των κρατών μελών που καλύπτονται. Απαιτούνται περαιτέρω εργασίες για να διαπιστωθεί η συμβολή των εν λόγω πρωτοβουλιών, στην επίτευξη του απαιτούμενου επιπέδου προστασίας και κατά πόσον πρέπει να θεσπιστούν κοινοί ορισμοί προς ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς τους. Σε αξιολόγηση της πλατφόρμας δράσης για τη διατροφή, τη σωματική άσκηση και την υγεία[17] διαπιστώνεται ότι οι πρωτοβουλίες των ενδιαφερομένων στο πεδίο του μάρκετινγκ και της διαφήμισης παρουσίασαν σημαντική πρόοδο, αλλά ότι ο θετικός αντίκτυπός τους θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω. Στο πλαίσιο αυτών των πλατφορμών, η Επιτροπή θα υποστηρίξει αυστηρότερο καθορισμό ορίων ηλικίας και κοινού όσον αφορά τη διαφήμιση και το μάρκετινγκ, καθώς και συνεπέστερων διατροφικών σημείων αναφοράς μεταξύ των εταιρειών. Τα κράτη μέλη ασκούν καθοριστικό ρόλο στην πλαισίωση των πρωτοβουλιών αυτορύθμισης που επιχειρεί ο κλάδος, ιδίως όσον αφορά την αποτελεσματική και καλά εφοδιασμένη διαχείριση κωδικών και τη διεκπεραίωση των καταγγελιών.

Στις πιο συγκεκριμένο πεδίο των οπτικοακουστικών εμπορικών ανακοινώσεων σε παιδικά προγράμματα όσον αφορά γλυκά, λιπαρά ή αλμυρά τρόφιμα ή ποτά, τα κράτη μέλη πρέπει να ενθαρρύνουν τους παρόχους υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας να εκπονήσουν κώδικες δεοντολογίας όσον αφορά ακατάλληλες οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις σε παιδικά προγράμματα.

3. Πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις, καθώς και επέκταση της αγοράς υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας στην Ευρώπη

Με την εμφάνιση της συνδεδεμένης ή υβριδικής τηλεόρασης που συμπεριλαμβάνει χαρακτηριστικά διαδικτύου και Web 2.0 σε σύγχρονους τηλεοπτικούς δέκτες διανοίγεται μια νέα φάση στη σύγκλιση διαδικτύου και τηλεόρασης. Ενώ ορισμένοι πάροχοι προσφέρουν περιορισμένο αριθμό εφαρμογών χωρίς πραγματική πρόσβαση στο διαδίκτυο, άλλοι παρέχουν ελεύθερη πρόσβαση σε οπτικοακουστικό περιεχόμενο μέσω του διαδικτύου.

Πολλοί σημαντικοί φορείς εκμετάλλευσης στις ΗΠΑ ετοιμάζονται να αρχίσουν τις υπηρεσίες τους στην ΕΕ και η εμφάνιση των εν λόγω νέων πλατφορμών αναμφίβολα θα αυξήσει την ανταγωνιστική πίεση στη δημιουργία, χρηματοδότηση και διάθεση έργων από την ΕΕ.

Υπηρεσίες συνδεδεμένης τηλεόρασης (Connected TV) λειτουργούν σήμερα στη Γερμανία και την Ιταλία, πρόκειται δε να εισαχθούν στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Η χρήση συνδεδεμένης τηλεόρασης παραμένει προς το παρόν περιορισμένη. Παρά το γεγονός ότι πολλές από τις τηλεοπτικές συσκευές που πωλούνται σήμερα εξοπλισμένες για διαδικτυακή σύνδεση, μόνο 20% έως 30% είναι πράγματι συνδεδεμένες. Καθώς ολοένα περισσότεροι πολίτες έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο σε υψηλότερες ταχύτητες και με δεδομένη την αύξηση των συνδεδεμένων συσκευών και του διαθέσιμου περιεχομένου, είναι αναμενόμενη η σχετικά γρήγορη αύξηση της συνδεδεμένης τηλεόρασης κατά τα προσεχή έτη.

Επιπλέον των παραδοσιακών τηλεοπτικών υπηρεσιών, οι συνδεδεμένες συσκευές, συμπεριλαμβανομένων των ταμπλετών, των έξυπνων τηλεφώνων και των κονσολών, παρέχουν επίσης στους καταναλωτές πρόσβαση σε υπηρεσίες βίντεο κατά παραγγελία μέσω διαδικτυακών εφαρμογών (apps) και υπηρεσιών catch-up Tv από τις πλατφόρμες υβριδικής/ευρυζωνικής μετάδοσης των ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών. Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, στο τέλος του 2011, λειτουργούσαν στην Ευρώπη 47 εκατομμύρια συνδεδεμένες συσκευές· συμπεριλαμβάνονται συνδεδεμένες συσκευές τηλεόρασης, κονσόλες παιχνιδιών, μεμονωμένοι αποκωδικοποιητές τηλεόρασης, συσκευές ανάγνωσης δίσκων Blu-ray και αποκωδικοποιητές συνδρομητικής τηλεόρασης[18].

Οι ευκαιρίες που διανοίγονται και οι προκλήσεις που συνιστά η μετάβαση στη συνδεδεμένη τηλεόραση είναι σημαντικές: επίτευξη ισότιμων όρων ανταγωνισμού, θέματα τυποποίησης, πρόσβαση σε βασικές πλατφόρμες, κόστος μετατροπής και δέσμιοι πελάτες, έλεγχος διαφήμισης και περιεχομένου, αντίκτυπος στην αποτελεσματικότητα των μέτρων για την προώθηση ευρωπαϊκών έργων, θέματα σχετικά με τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας[19], προστασία των ανηλίκων, προστασία των δεδομένων και γραμματισμός των ευάλωτων ομάδων στα μέσα επικοινωνίας.

Η εν λόγω τεχνολογική εξέλιξη θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα ασαφή όρια μεταξύ των ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων και της διανομής οπτικοακουστικού περιεχομένου over the top (ΟΤΤ). Το πλαίσιο των κανονιστικών ρυθμίσεων που ορίζεται από την οδηγία πρέπει να εξεταστεί ως προς τις εξελισσόμενες συνήθειες θέασης και διανομής. Είναι απαραίτητο να διατηρηθεί ενιαίο επίπεδο προστασίας σε διαφορετικά περιβάλλοντα οπτικοακουστικών μέσων, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τις αντίστοιχες ιδιαιτερότητες. Πρόσφατες μελέτες αναφέρουν ότι οι καταναλωτές υφίστανται σημαντική επιβάρυνση κατά τη χρήση ψηφιακού περιεχομένου, συμπεριλαμβανομένου υλικού οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας, ιδίως λόγω προβλημάτων πρόσβασης στο περιεχόμενο, ασαφών ή ελλιπών πληροφοριών, καθώς και περιεχομένου κακής ποιότητας[20]. Οι τηλεθεατές έχουν επίσης μεγάλες προσδοκίες από την κανονιστική ρύθμιση περιεχομένου των τηλεοπτικών εκπομπών και των συναφών υπηρεσιών βίντεο κατά παραγγελία και τηλεοπτικής αρχειοθήκης (catch-up)[21]. Για την κατά παραγγελία παράδοση, η οδηγία προβλέπει ήδη το ίδιο επίπεδο προστασίας σε μια σειρά θεμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ταυτοποίησης του παρόχου υπηρεσιών, πλήρους απαγόρευσης της παρακίνησης σε μίσος και ποιοτικά πρότυπα για οπτικοακουστικές εμπορικές ανακοινώσεις.

Σημαντικό στοιχείο είναι το επίπεδο του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας. Ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας αναφέρεται στην ικανότητα πρόσβασης στα μέσα επικοινωνίας, κατανόησης και κριτικής αξιολόγησης διαφόρων πτυχών των μέσων και του περιεχομένου τους, καθώς και στη δυνατότητα επικοινωνίας σε διάφορα επικοινωνιακά πλαίσια. Έπειτα από παρακολούθηση, για λογαριασμό της Επιτροπής, κατά τη διάρκεια της περιόδου αναφοράς[22] διαπιστώθηκε ότι 28% του πληθυσμού της ΕΕ διαθέτει βασικό επίπεδο κριτικής κατανόησης, 41% μέσο και 31% προχωρημένο.

Σημαντικό μέρος του πληθυσμού (75% - 80%) φαίνεται να τηρεί μάλλον κριτική στάση απέναντι στις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας και είναι ενήμερο για την ύπαρξη κανονιστικής ρύθμισης στο εν λόγω πεδίο. Υπάρχουν, ωστόσο, τμήματα του πληθυσμού (εκτός διαδικτύου, νέοι, με χαμηλό εισόδημα) όπου το επίπεδο του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και ενημέρωσης περί κανονιστικών ρυθμίσεων είναι σαφώς πολύ χαμηλότερο. Όσον αφορά ομάδες νέων και την αντίληψή τους για τη διαφήμιση, η μελέτη καταλήγει ότι η ηλικία αποτελεί έναν αλλά όχι και τον μοναδικό παράγοντα που συμμετέχει στον προσδιορισμό της διαφήμισης. Ο διαφημιστικός γραμματισμός, η επίγνωση ως προς τη διαφήμιση, βοηθά τους νέους να αναγνωρίζουν την πρόθεση πώλησης, αλλά ο προσδιορισμός διακριτικότερων τεχνικών είναι δυσκολότερος και γενικά δεν αδύνατος για την πλειονότητα των παιδιών.

Με βάση τα παραπάνω, οι τεχνολογικές εξελίξεις πρέπει να παρακολουθούνται στενά. Οι προκαταρκτικές συζητήσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με την ομάδα εργασίας των ρυθμιστικών αρχών της ΕΕ στον τομέα των υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας και της επιτροπής συνεργασίας. Περαιτέρω συζητήσεις με τους ενδιαφερομένους θα συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας ευρωπαϊκής πολιτικής απάντησης ώστε να μεγιστοποιηθούν οι ευκαιρίες για τους πολίτες και για τον ευρωπαϊκό τομέα οπτικοακουστικών μέσων, καθώς και για να αντιμετωπιστούν οι πολιτικές προκλήσεις που εγείρει η συνδεδεμένη τηλεόραση.

Η Επιτροπή θα εμβαθύνει την ανάλυσή της κατά τους προσεχείς μήνες και θα δρομολογήσει ευρύτερη διαδικασία διαβουλεύσεων αποβλέποντας σε ένα έγγραφο άσκησης πολιτικής αναφορικά με την συνδεδεμένη τηλεόραση (Connected TV).

4. Συμπεράσματα

Συνολικά, στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων επικοινωνίας έχει επιτευχθεί η σωστή ισορροπία και έχει εξυπηρετήσει καλά τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Ωστόσο, χρειάζεται να δοθεί έμφαση σε ορισμένα σημεία, ιδιαίτερα στο πεδίο των εμπορικών ανακοινώσεων με οπτικοακουστικά μέσα, στις περιπτώσεις που πρέπει να παρακολουθηθούν και να αξιολογηθούν περαιτέρω διάφορα από τα σχετικά θέματα, με σκοπό να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα των κανόνων έχοντας υπόψη το στόχο τους, ιδίως όσον αφορά την προστασία των ανηλίκων σε διαφορετικά περιβάλλοντα οπτικοακουστικών μέσων. Στην προβλεπόμενη επικαιροποίηση της ερμηνευτικής ανακοίνωσης για ορισμένες πτυχές των διατάξεων σχετικά με την τηλεοπτική διαφήμιση στην οδηγία «τηλεόραση χωρίς σύνορα» θα υπάρξουν διευκρινίσεις σχετικά με ειδικά θέματα στο πεδίο αυτό.

Πρέπει να καταβληθούν μεγαλύτερες και ευρύτερες προσπάθειες για τη δημιουργία, υποστήριξη και βέλτιστη πρακτική για κώδικες δεοντολογίας όσον αφορά ακατάλληλες εμπορικές ανακοινώσεις για τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, αλάτι και ζάχαρη που απευθύνονται σε παιδιά. Η αποτελεσματικότητα αυτών των κωδίκων δεοντολογίας πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο περαιτέρω αξιολόγησης.

Οι προβλεπόμενες τεχνολογικές εξελίξεις ενδέχεται να καταστήσουν δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ των ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων και οπτικοακουστικού περιεχομένου που διανέμεται over the top (ΟΤΤ). Ως αποτέλεσμα, το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο που καθορίστηκε από την οδηγία ενδέχεται να πρέπει να εξεταστεί ως προς εξελισσόμενες συνήθειες θέασης και διανομής συνεκτιμώντας συναφείς στόχους πολιτικής, όπως η προστασία των καταναλωτών και το επίπεδο του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας.

Δεδομένου ότι ο πιθανός αντίκτυπος στην αγορά και το ρυθμιστικό πλαίσιο δεν έχουν ακόμη παγιωθεί, πρέπει να διεξαχθεί πλήρης αξιολόγηση της σημερινής και της μελλοντικής κατάστασης. Η Επιτροπή δρομολόγησε ανοικτή συζήτηση με τους ενδιαφερομένους σχετικά με τη διανομή οπτικοακουστικού περιεχομένου «over-the-top», ενώ κατά τους προσεχείς μήνες θα εμβαθύνει την εν λόγω ανάλυση ενόψει κατάρτισης ενός εγγράφου άσκησης πολιτικής σχετικά με τη συνδεδεμένη τηλεόραση (Connected TV).[pic][pic][pic]

[1] Κατά περίπτωση καλύπτονται οι εξελίξεις στο 2011.

[2] Ευρωπαϊκό κέντρο παρακολούθησης του οπτικοακουστικού τομέα.

[3] Ταινίες μεγάλου και μικρού μήκους, προγράμματα τηλεοπτικού καταλόγου, κινούμενη εικόνα, ντοκιμαντέρ, εκπαιδευτικά, μουσικά και αρχεία.

[4] http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=SPEECH/11/6&format=HTML&aged=0&language=EN&guiLanguage=en .

[5] Υποθέσεις T-385/07, T-55/08 και T-68/08, FIFA/ UEFA/ Επιτροπή, 17.2.2011.

[6] COM (2010) 450 .

[7] Βλ. έγγραφο ομάδας επαφής http://ec.europa.eu/comm/avpolicy/reg/tvwf/contact_comm/index_en.htm.

[8] Υπόθεση C-222/07, UTECA, 5.3.2009.

[9] Υπόθεση C-281/09, Επιτροπή/Ισπανία, 24.11.2011.

[10] Για αποτελέσματα προηγούμενης δραστηριότητας παρακολούθησης βλ. τις εκθέσεις εφαρμογής, στην ηλε-διεύθυνση: http://ec.europa.eu/avpolicy/reg/tvwf/implementation/reports/index_en.htm. Έως το τέλος του 2012 θα έχουν εξεταστεί όλα τα κράτη μέλη.

[11] Η ανάλυση περιεχομένου είναι ερευνητική τεχνική για αντικειμενική, συστηματικά και ποσοτική περιγραφή του προφανούς περιεχομένου της ανακοίνωσης. Περισσότερες πληροφορίες στο έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής.

[12] Βλ. έγγραφο επιτροπής επαφώνhttp://ec.europa.eu/comm/avpolicy/reg/tvwf/contact_comm/index_en.htm.

[13] Βλ. έγγραφο ομάδας επαφής http://ec.europa.eu/comm/avpolicy/reg/tvwf/contact_comm/index_en.htm.

[14] ΕΕ L 102 της 28.04.2004, σ. 2, βλ. παράρτημα.

[15] Βλ. έγγραφο επιτροπής επαφώνhttp://ec.europa.eu/comm/avpolicy/reg/tvwf/contact_comm/index_en.htm.

[16] http://ec.europa.eu/health/nutrition_physical_activity/platform/platform_db_en.htm

[17] http://ec.europa.eu/health/nutrition_physical_activity/docs/evaluation_frep_en.pdf

[18] IHS Source Digest.

[19] Βλ. επίσης πράσινο βιβλίο για τη διαδικτυακή διανομή οπτικοακουστικών έργων στην Ευρωπαϊκή Ένωση: ευκαιρίες και προβλήματα στην πορεία προς την ενιαία ψηφιακή αγορά, COM(2011) 427 τελικό.

[20] Europe Economics Digital Content Services for Consumers: Assessment of Problems Experienced by Consumers (2011):http://ec.europa.eu/justice/consumer-marketing/files/empirical_report_final_-_2011-06-15.pdf;Λεπτομερή αποτελέσματα της έρευνας:http://ec.europa.eu/justice/consumer-marketing/files/empirical_report_final_-_2011-06-15.pdf;

[21] Ipsos MORI, Protecting Audiences in a Converged World, Ιανουάριος 2012.

[22] Danish Technological Institute and European Association for Viewers’ Interests, Testing and Refining Criteria to assess Media Literacy levels in Europe , Απρίλιος 2011.