RAPPORT TAL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Ir-Rapport tal-2011 dwar l-Applikazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-UE

1. INTRODUZZJONI

Sentejn wara d-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Lisbona, il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea[1] (il-'Karta') saret punt ta' referenza normalment użat għall-iżvilupp tal-politiki tal-UE.

Dan il-momentum ġie attivat mit-Trattat ta' Lisbona. Wara d-dħul fis-seħħ tiegħu, il-Kummissjoni adottat Strateġija dwar l-implimentazzjoni effettiva tal-Karta ('Strateġija tal-Karta')[2] li tistipula l-għan li l-UE tagħti eżempju tajjeb billi tonora d-drittijiet fundamentali meta l-Unjoni tkun qed tilleġiżla. Il-Kummissjoni ħadet impenn ulterjuri li tħejji rapport annwali biex tinforma aħjar liċ-ċittadini dwar l-applikazzjoni tal-Karta u li tkejjel il-progress fl-implimentazzjoni tagħha. Kemm l-Istrateġija tal-Karta kif ukoll l-ewwel Rapport annwali dwar l-applikazzjoni tal-Karta attivaw diskussjonijiet fil-Parlament Ewropew, fil-Kunsill kif ukoll fil-Kumitat tar-Reġjuni u fil-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew.

Il-Karta hija ta' interess kbir mhux biss għall-istituzzjonijiet tal-UE iżda wkoll għall-pubbliku inġenerali: skont stħarriġ tal-Ewrobarometru [3] li sar dan l-aħħar, żewġ terzi ta' dawk li wieġbu madwar l-UE huma interessati li jsiru jafu iktar dwar id-drittijiet tagħhom stipulati fil-Karta (66%), fejn imorru jekk iħossu li dawn id-drittijiet inkisru (65%) u meta l-Karta tapplika u meta ma tapplikax (60%).

Dan ir-rapport għandu l-għan li jindirizza din ix-xewqa ta' iktar għarfien dwar il-Karta. Huwa janalizza l-progress biex tkun garantita l-implimentazzjoni effettiva tal-Karta u tissottolinea l-żviluppi importanti fl-2011. Id-dokument anness (I) jipprovdi informazzjoni dettaljata dwar l-applikazzjoni tal-Karta mill-istituzzjonijiet u l-Istati Membri kollha tal-UE u juri problemi konkreti li jiffaċċaw l-individwi. Il-progress fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel (2010-2015) huwa ppreżentat f'anness separat (II).

2. IL-PROMOZZJONI TA' IMPLIMENTAZZJONI EFFETTIVA TAL-KARTA

Filwaqt li tibni fuq il-konklużjonijiet tar-Rapport tal-2010, il-Kummissjoni ħadet għadd ta' passi konkreti biex tippromwovi l-implimentazzjoni effettiva tal-Karta.

2.1. It-trawwim ta' kultura favur id-drittijiet fundamentali fl-UE

L-Istrateġija tal-Karta u r-Rapport tal-2010 taw lok għal dibattiti fl-istituzzjonijiet kollha tal-UE dwar kif il-Karta tista' tkun strument effetiv għaċ-ċittadini u dwar kif ir-rispett lejha jista' jkun garantit matul il-proċess leġiżlattiv kollu. Dan il-momentum li nbeda mill-Kummissjoni diġà wassal għall-ewwel riżultati konkreti.

Il- Kummissjoni saħħet l-analiżi tal-impatt fuq id-drittijiet fundamentali meta tħejji proposti leġiżlattivi. Qabel ma tadotta proposti għal leġiżlazzjoni ġdida, il-Kummissjoni twettaq valutazzjonijiet tal-impatt. Il- Gwida dwar id-Drittijiet Fundamentali fil-Valutazzjoni tal-Impatt [4] il-ġdid jiċċara permezz ta' eżempji konkreti kif aspetti tad-drittijiet fundamentali għandhom jiġu kkunsidratati mis-servizzi tal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni stabbiliet grupp interservizz dwar l-implimentazzjoni tal-Karta biex jaqsam l-għarfien u l-esperjenza mad-dipartimenti kollha tagħha.

L-approċċ li ħadet il-Kummissjoni fit-tfassil ta' leġiżlazzjoni dwar l-użu ta' scanners tas-sigurtà[5] biex jinstabu oġġetti perikolużi li jġorru l-passiġġieri fl-ajruporti tal-UE huwa eżempju konkret tal-effett pożittiv ta' din il-politika. Il-fażijiet ta' tħejjija li jwasslu għall-adozzjoni ta' din il-leġiżlazzjoni kkunsidraw l-impatt ta' alternattivi differenti tal-politika fuq il-drittijiet fundamentali sabiex ikun żgurat li din il-leġiżlazzjoni tkun konformi mal-Karta. L-Istati Membri u l-ajruporti li jkunu jixtiequ jinstallaw skeners tal-persuna jeħtieġ li jikkonformaw mal-istandards minimi stabbiliti mir-regoli l-ġodda tal-UE dwar is-salvagwardja tad-drittijiet fundamentali. L-iktar importanti hu li l-passiġġieri se jkollhom id-dritt jagħżlu li ma jgħaddux mill-proċedura tal-iskener tal-persuna u minflok jiġu ċċekkjati permezz ta’ metodi alternattivi ta' skrinjar. Jeħtieġ li l-passiġġieri jkunu infurmati dwar il-possibbiltà li ma jipparteċipawx, dwar it-teknoloġija ta' skener użata u dwar il-kundizzjonijiet assoċjati mal-użu tiegħu. Barra minn hekk, hemm stipulati kundizzjonijiet dettaljati biex jiggarantixxu li d-dritt tal-protezzjoni tad-dejta personali u tal-ħajja privata jiġu rispettati, ngħidu aħna, l-obbligu li skeners tal-persuna ma' jaħżnux, ma' jżommux, ma jikkupjawx, ma jistampawx jew ma jirkuprawx immaġni. F'dak li jirrigwarda l-kunsiderazzjonijiet ta' saħħa, huma aċċettati biss skeners li ma jużawx radjazzjoni jonizzanti bħala metodu għall-iskrinjar ta' persuni.

Ir-rapport ta' valutazzjoni tal-Kummissjoni[6] rigward ir- Regoli tal-UE dwar iż-Żamma tad-Dejta [7] huwa eżempju ieħor tal-valutazzjoni msaħħa tal-impatt fuq id-drittijiet fundamentali. Il-Kummissjoni ddeskriviet l-impatt ta' dawn ir-regoli fuq l-operaturi ekonomiċi u fuq il-konsumaturi kif ukoll l-implikazzjonijiet tagħhom fuq il-protezzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet fundamentali b'mod partikolari il-protezzjoni tad-dejta personali. Ir-rapport ikkonkluda li, fuq in-naħa l-waħda, iż-żamma tad-dejta hija għodda prezzjuża għall-finijiet tal-infurzar tal-liġi. Min-naħa l-oħra, ir-rapport identifika oqsma li jeħtieġ jitjiebu wara li d-Direttiva dwar iż-żamma tad-dejta ma ġietx trasposta b’mod uniformi mill-Istat Membri. B'mod partikolari, il-Kummissjoni għandha tiżgura li jkun hemm iktar armonizzazzjoni f'oqsma speċifiċi, bħal: il-miżuri li jiggarantixxu li d-drittijiet u l-libertajiet fundamentali jiġu osservati, inklużi l-perjodi ta' żamma tad-dejta, il-limitazzjonijiet tal-iskop, kif ukoll il-salvagwardji neċessarji għall-aċċess ta’ dejta miżmuma u għall-ħarsien ta’ dejta personali.

Kif spjegat fl-Istrateġija tal-Karta, il-Kummissjoni mhux biss tiggarantixxi li l-proposti tagħha jkunu kompatibbli mal-Karta, iżda tiżgura wkoll li l-Karta tkun osservata meta l-Istati Membri jimplimentaw il-liġi tal-UE. Skont l-Artikolu 51 tal-Karta, id-dispożizzjonijiet tagħha japplikaw għall-Istati Membri meta jkunu qed jimplimentaw il-liġi tal-UE biss. Ma tapplikax f'sitwazzjonijiet fejn ma tkunx involuta l-liġi tal-UE.

Wara l-intervent tal-Kummissjoni fir-rigward tal-liġi Ungeriża dwar il-midja, bl-użu sħiħ tal-poteri legali tagħha li tinforza l-acquis, il-gvern Ungeriż qabel li jemenda l-liġi nazzjonali tiegħu dwar il-midja sabiex tkun konformi mal-liġi sostantiva tal-UE. Ġie espress tħassib ieħor rigward dispożizzjonijiet oħrajn tal-liġi dwar il-midja li mhumiex koperti mil-liġi tal-UE. F'sitwazzjonijiet bħal dawn, id-drittijiet fundamentali jkomplu jkunu ggarantiti fil-livell nazzjonali skont is-sistemi kostituzzjonali nazzjonali. F'dak ir-rigward, wieħed għandu jinnota li dan ħareġ mid-deċiżjoni tal-Qorti Kostituzzjonali Ungeriża tad-19 ta' Diċembru li ddikjarat li ċerti dispożizzjonijiet tal-liġi Ungeriża dwar il-midja jillimitaw b'mod antikostituzzjonali l-libertà tal-ġurnaliżmu stampat[8].

Fl-2011, il-Kummissjoni tat ukoll attenzjoni partikolari lill-iżviluppi relatati mal- Kostituzzjoni Ungeriża l-ġdida u l-implimentazzjoni tagħha , u dan safejn din tqajjem kwistjonijiet li jirrigwardaw il-liġi tal-UE. Fis-sessjoni plenarja tal-Parlament Ewropew f'Ġunju, il-Kummissjoni enfasizzat li l-Kostituzzjoni ta' kull Stat Membru għandha tirrifletti u tkun konformi mal-valuri Ewropej ta' libertà, demokrazija, ugwaljanza, l-istat tad-dritt, id-dinjità tal-bniedem u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet ta' persuni li jagħmlu parti minn gruppi f’minoranza, mingħajr diskriminazzjoni, kif stipulat fl-Artikolu 2 tat-Trattat. F'Diċembru, il-Kummissjoni esprimiet it-tħassib tagħha rigward ksur potenzjali tal-liġi tal-UE b'riżultat ta' ċerti dispożizzjonijiet tal-abbozz tal-liġi[9]. L-awtoritajiet Ungeriżi adottaw il-leġiżlazzjoni kkonċernata mingħajr ma kkunsidraw it-tħassib legali tal-Kummissjoni. B’riżultat ta’ dan, il-Kummissjoni, bħala l-gwardjan tat-Trattati, iddeċidiet li tieħu azzjoni kontra għadd ta' dispożizzjonijiet ġodda fil-leġiżlazzjoni Ungeriża, jiġifieri dwar l-indipendenza tal-awtorità għall-protezzjoni tad-dejta u dwar l-impatt diskriminatorju tal-età obbligatorja tal-pensjoni għall-imħallfin, għall-prosekuturi u għan-nutara. Il-Kummissjoni bagħtet ukoll ittra amministrattiva fejn talbet li tingħata informazzjoni ulterjuri dwar ċerti aspetti tal-leġiżlazzjoni l-ġdida li jistgħu jkollhom impatt fuq l-indipendenza tal-ġudikatura[10].

Il- Parlament Ewopew kellu rwol importanti fil-promozzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet li jinsabu fil-Karta. Il-Parlament Ewropew ta attenzjoni partikolari lis-sitwazzjoni fl-Ungerija f’dak li jirrigwarda l-libertà u l-pluraliżmu tal-midja[11] kif ukoll f’dak li jirrigwarda l-Kostituzzjoni Ungeriza l-ġdida u l-implimentazzjoni tagħha[12]. Fis- 16 ta' Frar 2012, huwa adotta riżoluzzjoni[13] li biha stieden lill-gvern Ungeriż biex josserva r-rakkomandazzjonijiet, l-oġġezzjonijiet u t-talbiet tal-Kummissjoni Ewropea, tal-Kunsill tal-Ewropa u tal-Kummissjoni ta' Venezja u lill-Kummissjoni Ewropea, il-gwardjan tat-Trattati, biex tissorvelja mill-qrib l-emendi possibbli u l-implimentazzjoni ta' tali liġijiet u l-konformità tagħhom mat-test u mal-ispirtu tat-trattati Ewropej.

Meta kien qed jaġixxi bħala koleġiżlatur, huwa saħaq fuq l-aspett tad-drittijiet fundamentali tal-proposti l-ġodda għal liġi tal-UE. Pereżempju, il-Parlament Ewropew approva l-proposta tal-Kummissjoni li temenda d- Direttiva dwar il-Kwalifika li se ssaħħaħ id-drittijiet mogħtija lir-rifuġjati u lill-benefiċjari tal-protezzjoni sussidjarja fl-UE (Artikoli 18 u 19 tal-Karta) u ggarantixxa l-estensjoni tad-drittijiet soċjali għall-ħaddiema migranti fid-Direttiva dwar il-Permess Uniku[14] adottata dan l-aħħar.

Il- Kunsill għamel sforzi sinifikanti biex isegwi l-Istrateġija tal-Karta, b'mod partikiolari rigward ir-rwol tiegħu bħala koleġiżlatur. Il-Kunsill irrikonoxxa li kellu rwol ewlieni biex jiżgura l-implimentazzjoni effettiva tal-Karta u ħa l-impenn li jiggarantixxi li dawk l-Istati Membri li jipproponu emendi għall-inizjattivi leġiżlattivi tal-Kummissjoni, jew li jippreżentaw inizjattivi leġiżlattivi tagħhom stess, jivvalutaw l-impatt tagħhom fuq id-drittijiet fundamentali[15]. Il-Kunsill tenna li hija r-responsabbiltà ta' kull istituzzjoni lil tivvaluta l-impatt tal-proposti u l-emendi tagħha. F'dan ir-rigward, huwa ħa l-impenn li, b'konformità mal-ftehim Interistituzzjonali għal leġiżlazzjoni aħjar[16], jivvaluta l-impatt tal-emendi sostantivi tiegħu fuq id-drittijiet fundamentali. Dan l-impenn huwa bidla inkoraġġanti fil-prassi tal-Kunsill li s'issa ma kienx jipprevedi proċedura partikolari biex jiggarantixxi l-konformità mal-Karta. Għal dan il-għan, fuq l-eżempju tal-Kummissjoni, il-Kunsill stabbilixxa Linji Gwida [17] biex jidentifika u jittratta il-kwistjonijiet li jirrigwardaw id-drittijiet fundamentali li jirriżultaw mid-diskussjoni dwar il-proposti quddiem il-korpi ta' tħejjija tal-Kunsill. Fl-aħħar nett, il-Kunsill iddeskriva l-azzjonijiet tiegħu għall-applikazzjoni tal-Karta[18].

L-impatt tal-Karta fuq il-ġudikatura, kemm dik nazzjonali kif ukoll fil-livell tal-UE, diġà qed jidher. Il- Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea irreferiet dejjem iktar għall-Karta fid-deċiżjonijiet tagħha: l-għadd ta' deċiżjonijiet li jikkwotaw il-Karta fil-motivazzjonijiet tagħhom żdied b'iktar minn 50% meta mqabbel mal-2010, minn 27 għal 42. Meta l-qrati nazzjonali għamlu rinviju lill-Qorti tal-Ġustizzja (għal deċiżjoni preliminari) irreferew dejjem iktar għall-Karta: fl-2011, dawn ir-rinviji żdiedu b’50% meta mqabbla mal-2010, minn 18 għal 27. Il-qrati nazzjonali għamlu rinviji dwar kwistjonijiet interessanti lill-Qorti tal-Ġustizzja, pereżempju dwar l-impatt tad-dritt għal rimedju effettiv u smigħ xieraq fi proċeduri ta' tkeċċija kontra ċittadini tal-UE li jiddependu fuq informazzjoni sensittiva dwar is-sigurtà li l-awtoritajiet pubbliċi ma jkunux iridu jiżvelaw fi smigħ pubbliku[19]. Kwistjoni oħra tirrigwarda l-argument importanti tar-relazzjoni bejn id-drittijiet fundamentali nazzjonali u d-drittijiet fundamentali tal-UE f'kawża li tikkonċerna l-applikazzjoni tal-Mandat ta' Arrest Ewropew[20].

Il-Qorti tal-Ġustizzja tat għadd ta' sentenzi ewlenin li jinkludu referenza għall-Karta. Pereżempju, fil-kawża Test-Achats, il-Qorti iddikjarat invalida deroga fil-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-ugwaljanza tas-sessi li tippermetti li l-assiguraturi jagħmlu differenza bejn l-irġiel u n-nisa fil-primjums u fil-benefiċċji individwali[21]. Instab li d-deroga kienet inkompatibbli mal-għan f'dik il-leġiżlazzjoni li l-ipprezzar ikun indipendenti mis-sess, u għaldaqstant inkompatibbli mal-Karta. Wara s-sentenza tal-Qorti, il-Kummissjoni ppubblikat linji gwida dwar l-applikazzjoni tal-liġi tal-UE rigward l-ugwaljanza tas-sessi fl-assigurazzjoni[22].

Fl-aħħar tal-2011, il-Qorti tat sentenza importanti dwar l-implimentazzjoni tar- Regolament ta' Dublin dwar kif jiġi ddeterminat l-Istat Membru responsabbli għall-valutazzjoni tal-applikazzjoni għall-asil fl-UE[23]. Il-Qorti saħqet li l-Istati Membri għandhom l-obbligu li jirrispettaw il-Karta meta jistabbilixxu r-responsabbiltà għall-eżaminazzjoni ta' applikazzjoni għall-asil. L-Istati Membri ma jistgħux jittrasferixxu persuna li tkun qed titlob l-asil lejn Stat Membru ieħor jekk is-sitwazzjoni ma tkunx tippermetti li jinjoraw il-fatt li n-nuqqasijiet sistemiċi fil-proċedura tal-asil u l-kundizzjonijiet tal-akkoljenza f'dak l-Istat Membru jipprovdu raġunijiet sostanzjali biex wieħed jemmen li l-persuna tinsab fir-riskju li tiġi suġġetta għal trattament inuman u degradanti. L-Anness I ma' dan ir-rapport jippreżenta għadd ta' deċiżjonijiet importanti bħas-sentenzi li jiċċaraw ir-relazzjoni - f'ambjent tal-internet - bejn il-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali u drittijiet fundamentali oħrajn, bħal-libertà li wieħed iwettaq attivitajiet ekonomiċi u l-protezzjoni tad-dejta personali[24], jew dwar ir-referenza għad-dinjità tal-bniedem rigward il-kwistjoni tal-privattivi fir-rigward tal-embrijuni umani maħluqa permezz ta' kklownjar terapewtiku[25], jew l-analizzar tal-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni għal raġunijiet ta' età fid-dawl tad-dritt għan-negozjar u għall-konklużjoni ta' ftehimiet kollettivi[26].

2.2. Il-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fl-UE

B'segwitu għall-Istrateġija tal-Kummissjoni għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel (2010-2015)[27], il- Kunsill adotta Patt Ewropew għall-ugwaljanza bejn is-sessi [28]. Filwaqt li jistabbilixxi rabta soda mal-proċess Ewropa 2020, il-Patt jiddikjara mill-ġdid l-impenji tal-UE biex telimina d-differenzi bejn is-sessi fl-impjiegi, fl-edukazzjoni u fil-protezzjoni soċjali, tiżgura pagi indaqs għall-istess xogħol, tippromwovi sitwazzjoni fejn in-nisa jipparteċipaw daqs l-irġiel fit-teħid ta' deċiżjonijiet u tiġġieled kull forma ta' vjolenza kontra n-nisa. Huwa jtenni l-importanza tal-integrazzjoni tal-perspettiva tas-sessi fil-politiki kollha inklużi l-azzjonijiet esterni tal-UE. Huwa jenfasizza wkoll ir- rikonċiljazzjoni bejn il-ħajja tax-xogħol u dik tal-familja bħala kundizzjoni minn qabel biex in-nisa jipparteċipaw bl-istess mod fis-suq tax-xogħol: l-iżvilupp ta' servizzi li jieħdu ħsieb it-tfal u t-teħid tal-liv tal-ġenituri mill-missirijiet għandhom impatt pożittiv fuq il-provvista ta' ħaddiema li jieħdu ħiseb u jduru b’xi ħadd, li ħafna drabi huma nisa[29].

B'konformità mal-impenji li ħadet fl-Istrateġija tagħha għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel biex tiġi promossa l-ugwaljanza fit-teħid ta' deċiżjonijiet u sabiex tirrimedja l-iżbilanċ bejn is-sessi f'postijiet ta' tmexxija fil-kumpaniji privati, il- Kummissjoni stiednet lill-kumpaniji kollha tal-UE kkwotati pubblikament biex jiffirmaw l-" Impenn formali għal iktar nisa fit-tmexxija tal-impriżi Ewropej " u biex jiżviluppaw il-mezzi tagħhom stess biex iktar nisa jokkupaw l-ogħla impjiegi[30]. L-għan hu li sa l-2015 jintlaħaq l-objettiv li 30% tal-membri tal-bordijiet fil-kumpaniji Ewropej ikkwotati pubblikament ikunu nisa u sal-2020 dawn jiżdiedu għal 40%.

Il-Kummissjoni adottat proposti leġiżlattivi għall- Qafas Finanzjarju Multiannwali tal-UE (2014-2020) [31] li jmiss Il-programm għad-Drittijiet u ċ-Ċittadinanza[32] se jippromwovi u jipproteġi d-drittijiet tal-individwu inklużi l-prinċipji tan-nondiskriminazzjoni u l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel. Barra minn hekk, il-Programm il-ġdid tal-UE għall-Bidla u l-Innovazzjoni Soċjali[33], li ġie stabbilit biex jappoġġa politiki soċjali u dwar l-impjiegi madwar l-UE, se jimmira b'mod speċifiku lejn kwistjonijiet dwar l-ugwaljanza tas-sessi.

Fil-qafas tal-Istrateġija Ewropa 2020, il-Kummissjoni għamlet rakkomandazzjonijiet lill-Istati Membri dwar id-differenzi fil-pagi bejn in-nisa u l-irġiel, il-kura tat-tfal, u d-diżinċentivi fiskali għat-tieni sors ta' dħul biex issaħħaħ il-qagħda tan-nisa fis-suq tax-xogħol u biex tikseb l-għan li żżid ir-rata tal-impjiegi ta' nisa u rġiel ta' età minn 20 sa 64 għal 75% sal-2020. L-Istati Membri fejn it-trattament fiskali huwa iktar vantaġġuż għal koppji li għandhom dħul li jvarja ħafna jew għal koppji bi dħul wieħed mhumiex effikaċi mil-lat ekonomiku. Dawn jirrinfurzaw il-mudell domestiku fejn persuna waħda taħdem full-time (tradizzjonalment ir-raġel) u l-oħra part-time (tradizzjonalment il-mara), li jwassal biex l-investimenti fil-kapital uman ma jintużawx biżżejjed, b'mod partikolari tan-nisa. It-tneħħija tad-diżinċentivi finanzjarji fit-taxxa u fis-sistemi tal-benefiċċji flimkien mal-iżvilupp tal-kura tat-tfal u tal-anzjani jwasslu biex tiżdied il-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol matul ħajjithom u jiggarantixxu l-indipendenza ekonomika tagħhom.

2.3. Għajnuna liċ-ċittadini biex jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom

Il-Kummissjoni hija konvinta li jeħtieġ isir sforz ulterjuri biex iċ-ċittadini jkunu infurmati dwar meta tapplika l-Karta u fejn imorru meta jiġu miksura drittijiethom. Stħarriġ reċenti tal-Ewrobarometru[34] wera li minkejja li s-sensibilizzazzjoni tal-Karta qed tiżdied (64% fl-2012 meta mqabbel ma' 48% fl-2007), kienu ftit iċ-ċittadini li jafu eżattament x'inhi l-Karta (11%) u meta din tapplika (14%). Kien hemm l-iktar konfużjoni dwar jekk il-Karta tapplikax għall-azzjonijiet kollha tal-Istati Membri, inklużi kwistjonijiet ta' kompetenza nazzjonali . Il-Karta ma tapplikax f'dawn il-każijiet kollha, iżda iktar minn nofs ta’ dawk li wieġbu - 55% - ħasbu li tapplika. Barra minn hekk, kważi kwart (24%) ta' dawk li wieġbu qalu li kien falz li l-Karta tapplika għall-Istati Membri meta japplikaw il-liġi tal-UE biss, b'hekk komplew jaċċennaw il-konfużjoni.

L-istħarriġ juri wkoll li l-ewwel post fejn iduru dawk li wieġbu jekk jiġu miksura drittijiethom skont il-Karta huma l-qrati nazzjonali (21%) segwiti mill-qrib mill-Ombudsman/korpi indipendenti (20%), istituzzjonijiet tal-UE (19%) u l-pulizija lokali (19%). Dan juri li fil-perċezzjoni ta' ħafna ċittadini l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom l-istess funzjoni ta' rimedju bħal qorti nazzjonali jew bħal korp nazzjonali għad-drittijiet tal-bniedem .

Dejta miġbura mill-Kummissjoni tixħet iktar dawl fuq kif iċ-ċittadini ħafna drabi jifhmu ħażin ir-rwol tal-istituzzjonijiet tal-UE fil-qasam tad-drittijiet fundamentali. Fl-2011, 55% tal-każijiet f'ittri mibgħuta miċ-ċittadini lill-Kummissjoni dwar id-drittijiet fundamentali kienu jirrigwardaw kwistjonijiet li huma barra mill-kompetenza tal-UE. Il-Karta ma tagħtix awtorità ġenerali lill-UE biex tintervjeni fil-każijiet kollha ta' ksur tad-drittijiet fundamentali mill-awtoritajiet nazzjonali. Il-Karta tapplika għall-Istati Membri biss meta jimplimentaw il-liġi tal-UE. L-Istati Membri għandhom regoli nazzjonali estensivi dwar id-drittijiet fundamentali, li l-osservanza tagħhom hija ggarantita mill-qrati nazzjonali[35].

Il-Kummissjoni tfakkar li l-istituzzjonijiet u l-korpi tal-UE (b'mod partikolari l-Ombudsman Ewropew) u l-awtoritajiet nazzjonali, reġjonali u lokali tal-Istati Membri għandhom responsabbiltà konġunta biex jinfurmaw aħjar liċ-ċittadini dwar il-Karta u dwar fejn għandhom imorru biex jiksbu rimedju meta jikkunsidraw li drittijiethom ikunu ġew miksura. Il-Kummissjoni, b'kooperazzjoni mal-Istati Membri, ippubblikat paġni ġodda fil- Portal Ewropew tal-Ġustizzja Elettronika [36] dwar id-Drittijiet Fundamentali. Il-portal jipprovdi informazzjoni dwar fejn għandhom jippreżentaw ilment dawk iċ-ċittadini li jikkusidraw li kienu suġġetti għal ksur tad-drittijiet fundamentali tagħhom. Fih hemm informazzjoni dwar il-qrati nazzjonali, u dwar il-korpi li jittrattaw l-ilmenti dwar id-drittijiet fundamentali, bħall-Ombudspersons nazzjonali, l-Istituzzjonijiet Nazzjonali dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u korpi għall-Ugwaljanza.

Il-Kummissjoni hija determinata li tgħin liċ-ċittadini jeżerċitaw drittijiethom permezz ta' kooperazzjoni f'diversi livelli mal-atturi kollha involuti fil-livell tal-UE kif ukoll nazzjonali. Hemm bżonn ta' djalogu iktar mill-qrib fost il-ħafna istituzzjonijiet differenti fl-Istati Membri li, barra mir-rwol ewlieni tal-ġudikatura li tiddefendi d-drittijiet fundamentali, jintalbu jindirizzaw ilmenti minn ċittadini li jikkunsidraw li d-drittijiet fundamentali tagħhom ġew miksura. Fis-6 ta' Ottubru 2011 il-Kummissjoni, għall-ewwel darba, laqqgħet flimkien korpi għall-ugwaljanza, istituzzjonijiet tal-ombudsman, istituzzjonijiet tal-ombudsman għat-tfal, istituzzjonijiet Ewropej u nazzjonali għad-drittijiet tal-bniedem f'seminar organizzat b'mod konġunt mal-Kumitat tal-Parlament Ewropew għall-Petizzjonijiet. Is-seminar iffoka fuq kif fil-prattika dawn l-istituzzjonijiet jittrattaw l-ilmenti dwar id-drittijiet fundamentali. Dan id-djalogu f’diversi livelli se jkompli bil-għan li jiġu kondiviżi l-esperjenzi fl-implimentazzjoni tal-Karta u dwar sfidi komuni li jiffaċċaw dawn l-awtoritajiet rigward il-kompetenza, l-indipendenza u l-effikaċja tagħhom. B'mod partikolari se jeżamina kif kull korp jista' jitħeġġeġ biex jistabbilixxi "listi ta' kontroll dwar l-ammissibbiltà" li faċilment jifimhom iċ-ċittadin sabiex min ikun qed jagħmel ilment ikun jista' jiddetermina huwiex probabbli li l-każ tiegħu/tagħha jiġi ttrattat mill-korp konċernat. Sistemi bħal dawn diġà wrew li huma ta' benefiċċju kbir fil-każ tal- Ombudsman Ewropew li stabbilixxa gwida interattiva fuq websajt tiegħu bit-23 lingwa tal-UE biex jgħin liċ-ċittadini jidentifikaw malajr l-iktar korp adattat li jirrikorru għandu meta jkollhom ilment dwar amminsitrazzjoni ħażina. 80% tal-22 000 rikjesta mibgħuta fl-2011 setgħu jiġu mwieġba permezz ta' din il-gwida interattiva. Huwa importanti li jkun hemm kooperazzjoni mal-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali (FRA) biex jiġu stabbiliti l-"listi ta' kontroll dwar l-ammissibbiltà" minħabba li l-FRA ippjanat li tistabbilixxi għodod li jistgħu jintużaw faċilment miċ-ċittadini biex jiggwidawhom meta dawn ikunu jridu jressqu xi lment dwar il-ksur tad-drittijiet fundamentali tagħhom.

3. L-IKTAR żVILUPPI IMPORTANTI FL-2011

Il-Kummissjoni segwiet politika vigoruża li tiżgura l-implimentazzjoni effettiva tal-Karta f'varjetà wiesgħa ta' oqsma koperti mil-liġi tal-UE. L-anness ma' dan ir-Rapport jippreżenta ħafna eżempji dwar l-applikazzjoni tal-Karta li jinvolvu d-drittijiet koperti mis-sitt titoli tal-Karta (id-Dinjità, il-Libertajiet, l-Ugwaljanza, is-Solidarjetà, id-drittijiet taċ-Ċittadini u l-Ġustizzja), inkluzi passi importanti biex titħejja l-proposta għar-regoli l-ġodda tal-UE dwar il-protezzjoni tad-dejta li se tiġi ppreżentata fl-2012.

Lil hinn mill-ambitu ta' dan ir-rapport, il-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem f'pajjiżi terzi hija importanti wkoll għall-UE. Dan reġa ġie affermat mill-Kummissjoni u mir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà f'Komunikazzjoni konġunta dwar id-"Drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija fil-qalba tal-azzjoni esterna tal-UE", adottata fit-12 ta' Diċembru 2011[37] kif ukoll żewġ Komunikazzjonijiet dwar il-politika ta' żvilupp tal-UE[38]. Il-protezzjoni tad-drittijiet tal-bniedem hija wkoll waħda mill-prijoritajiet ewlenin tal-proċess ta' tkabbir tal-UE, u se tkompli tiġi msaħħa matul in-negozjati tal-adeżjoni.

L-Istati Membri tal-UE huma vinkolati mill-Karta meta jimplimentaw il-liġi tal-UE. Madankollu, għad m'hemmx biżżejjed informazzjoni dwar l-isforzi li saru biex ikun żgurat li ssirimplimentazzjoni effettiva tal-Karta. Fir-rapporti annwali li jmiss il-Kummissjoni se tħares lejn l-applikazzjoni tal-Karta biex tirreġistra l-progress li jkun sar f'dak ir-rigward.

3.1. Momentum ġdid fl-infurzar tad-dritt taċ-ċittadini għall-moviment liberu

Il-mobbiltà tal-individwi fi ħdan l-UE hija fattur importanti għat-tkabbir ekonomiku f'Ewropa b'popolazzjoni li qed tonqos u bi żbilanċi sinifikanti bejn il-provvista u d-domanda fis-suq tax-xogħol f'partijiet differenti tal-UE. Fl-istess waqt, il-moviment liberu ta' studenti, turisti, ħaddiema u l-familji tagħhom bejn l-Istati Membri hija kisba Ewropea importanti, u espressjoni fil-prattika ta' rispett reċiproku, ftuħ u tolleranza bħala valuri fil-qalba tal-Unjoni Ewropea. Għal dawn ir-raġunijiet, il-Kummissjoni segwiet politika ta' nfurzar rigoruża bil-għan li tikseb it-traspożizzjoni u l-applikazzjoni sħiħa u korretta tar-regoli tal-UE dwar il-moviment liberu[39] madwar l-Unjoni Ewropea. Bħala riżultat ta' din il-politika, il-maġġoranza tal-Istati Membri emendaw il-leġiżlazzjoni tagħhom jew ħabbru l-intenzjoni tagħhom li jemendawha. Il-Kummissjoni kompliet taħdem mal-pajjiżi l-oħrajn biex tittratta kwistjonijiet pendenti inkluża t-tnedija ta' proċediment ta' ksur fejn kien meħtieġ.

Fl-istess waqt, il-Kummissjoni ħadet pożizzjoni ferma biex tiżgura li l-prinċipju tan- nondiskriminazzjoni u salvagwardji oħrajn radikati fir-regoli tal-UE dwar il-moviment liberu għall-benefiċċju taċ-ċittadini kollha tal-UE jkunu rispettati għal kollox mill-Istati Membri. F'dan ir-rigward, il-Kummissjoni esprimiet it-tħassib tagħha dwar il-pjanijiet fuq il-migrazzjoni tal-ħaddiema mħabbra mill-gvern Olandiż u qed issegwi djalogu mal-awtoritajiet fl-Istati Membri relevanti bil-għan li tiżgura li kull miżura li tista' tidħol fis-seħħ tkun kompletament konformi mal-liġi tal-UE.

F'Marzu 2011, il-Kunsill Kostituzzjonali Franċiż ħa deċiżjoni li tikkonċerna l-kwistjoni tat-tkeċċija ta' gruppi f'insedjamenti illegali[40]. Din il-kwistjoni ma ġietx indirizzata permezz ta' intervent mill-Kummissjoni fis-sajf tal-2010[41] minħabba li dawn it-tkeċċijiet ma jikkonċernawx l-espulsjoni ta' ċittadini tal-UE minn Stat Membru u għaldaqstant ma jikkonċernawx id-dritt tal-moviment liberu. Il-Qorti ddikjarat li ċerti dispożizzjonijiet legali li jagħtu saħħa lill-awtoritajiet biex jinfurzaw it-tkeċċija fuq bażi ta' urġenza fi kwalunkwe żmien tas-sena, mingħajr ma jikkunsidraw iċ-ċirkostanzi personali jew familjari tal-individwi mhumiex kostituzzjonali. Din id-deċiżjoni tikkonferma li fejn il-liġi tal-UE ma tapplikax, id-drittijiet fundamentali jkomplu jiġu infurzati fil-livell nazzjonali, b'mod partikolari, permezz tal-qrati.

F'Mejju tal-2011, il-Kummissjoni daħlet fi djalogu intesiv mal-gvern Daniż dwar il-pjanijiet tiegħu li jintroduċi miżuri msaħħa dwar il-kontroll tal-fruntieri interni fl-UE. F'Ottubru 2011, il-gvern Daniż ħabbar li ma kienx se jkompli bil-pjanijiet u li l-kontrolli doganali kienu se jiġu implimentati skont ir-regoli tal-UE dwar il-moviment liberu u l-acquis ta' Schengen.

Il-Kummissjoni kkuntattjat ukoll lill-awtoritajiet Daniżi fir-rigward tal-emendi fl-Att Daniż dwar il-Barranin li daħal fis-seħħ f'Lulju 2011. Dawn għandhom l-għan li jintroduċu regoli iktar stretti dwar l- espulsjoni tal-barranin , inklużi ċittadini tal-UE, u jqajmu tħassib serju rigward il-kompatibbiltà tagħhom mad-Direttiva dwar il-Moviment Liberu. Il-Kummissjoni mhux se taħsibha darbtejn biex tagħmel użu sħiħ mill-poteri li jagħtiha t-Trattat jekk tqis li t-tweġiba Daniża ma tkunx sodisfaċenti.

3.2. Il-promozzjoni tad-drittijiet tat-tfal

Il-Kummissjoni adottat l- Aġenda tal-UE għad-Drittijiet tat-Tfal fi Frar 2011[42]. L-Aġenda tal-UE għandha l-għan li tqiegħed fil-prattika d-drittijiet tat-tfal li jinsabu fil-Karta u fil-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet tat-Tfal permezz ta' programm komprensiv ta' azzjonjijiet għall-perjodu 2011-2014. L-Aġenda tal-UE identifikat 11-il azzjoni konkreta li se jagħtu kontribut għall-implimentazzjoni effettiva u l-protezzjoni tad-drittijiet tat-tfal. Fil-kuntest ta' dan l-approċċ komprensiv għad-drittijiet tat-tfal, il-Kummissjoni stabbiliet l-ordni ta’ prijorità fl-isforzi tagħha biex tiżgura li s-sistema ġudizzjarja tkun iktar konvenjenti għat-tfal u ssir iktar favorevoli għalihom. Il-Kummissjoni ffissat ukoll prijoritajiet għall-protezzjoni tat-tfal meta jkunu vulnerabbli u biex tissalvagwardja d-drittijiet tat-tfal fl-azzjoni esterna tal-UE. Bħala parti minn dan il-programm ta' azzjonijiet, il-Kummissjoni nediet ukoll portal uniku online għat-tfal, imsejjaħ Rokna għat-Tfal[43] li jikkonsisti f'testi apposta għat t-tfal, logħob u kwiżiż li jinfurmaw lit-tfal dwar id-drittijiet tagħhom.

L-UE adottat regoli ġodda fil- ġlieda kontra l-abbuż sesswali u l-isfruttament sesswali tat-tfal u l-pedopornografija [44] biex tagħmel iktar faċli il-ġlieda kontra d-delitti fuq it-tfal permezz ta' azzjoni minn fronti differenti. Ir-regoli l-ġodda jikkriminalizzaw firxa wiesgħa ta' sitwazzjonijiet ta' abbuż sesswali u sfruttament u jkopru fenomeni ġodda megħjuna mill-internet, bħat-tħejjija għall-abbuż sesswali (grooming), l-abbuż permezz tal-webcam jew li wieħed jara fuq l-internet materjal dwar l-abbuż tat-tfal.

Il-Kummissjoni kompliet tagħti appoġġ għat-twaqqif u l-operat tal-għodod imfassla biex jgħinu lit-tfal irrappurtati neqsin jew sekwestrati, jiġifieri 116 000 hotlajn għal tfal neqsin u sistemi ta' allert għat-tfal. Hemm bżonn li xi Stati Membri[45] jagħmlu sforz komuni biex b'hekk il-hotlajn jitħaddem tajjeb u jkun magħruf madwar l-UE. Il-Kummissjoni se tkompli bl-isforzi tagħha biex dan isir realtà.

Id-dħul fis-seħħ fir-Russja tal- Konvenzjoni tal-Aja dwar l-Aspetti Ċivili tas-Sekwestru Internazzjonali tal-Minuri [46] u l-passi li ħa l-Ġappun fid-dawl tal-adeżjoni tiegħu mal-Konvenzjoni huma żviluppi sinifikanti li jikkontribwixxu għall-protezzjoni tat-tfal fl-UE f'każijiet ta' sekwestru tat-tfal. Il-Kummissjoni ssottomettiet proposti biex tiżgura li jkun hemm konsistenza fl-applikazzjoni tal-Konvenzjoni bejn l-UE u Stati terzi li aderixxew magħha f'dawn l-aħħar snin[47].

3.3. It-tisħiħ tad-drittijiet tal-vittmi u d-drittijiet proċedurali

Il-Kummissjoni pporponiet sett ġdid ta' strumenti biex tiggarantixxi li l- vittmi jiġu trattati b'rispett u b’dinjità , jirċievu protezzjoni u appoġġ għall-integrità fiżika u għall-proprjetà tagħhom, u jkollhom aċċess għall ġustizzja u l-kumpens. Ir-regoli ġodda proposti[48] jagħtu l-attenzjoni dovuta lill-vittmi bi ħtiġijiet speċjali, bħat-tfal. Barra minn hekk, il-Kummissjoni ħadmet biex tipproteġi l-vittmi tal-vjolenza (bħall-vjolenza domestika) minn iktar ħsara li tista’ ssirilhom mill-awtur tal-vjolenza meta dawn jivvjaġġaw fl-UE[49]. Ir-regoli l-ġodda jiżguraw ukoll li d-dritt għad-difiża jkun rispettat. Id-Direttiva dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin tipprevedi firxa komprensiva ta' drittijiet għall-vittmi fi proċeduri kriminali, inkluż f'dak li jirrigwarda l-assistenza u l-appoġġ lill-vittmi kif ukoll għal vittmi tat-traffikar li jkunu minorenni[50].

Sar progress kbir lejn l-adozzjoni tal-proposti tal-Kummissjoni biex jissaħħu d-drittijiet proċedurali tal-persuni suspettati . Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill adottaw sett ġdid ta' regoli biex jiżguraw li l-persuni suspettati ta' reat kriminali jkunu infurmati dwar id-drittijiet tagħhom f'lingwa li jifhmu huma. Xi ħadd li jiġi arrestat irid ikun infurmat dwar id-drittijiet tiegħu b'dokument li jissejjaħ Ittra tad-Drittijiet. Il-Kummissjoni ssottomettiet ukoll proposta għal regoli ġodda li fost oħrajn jiżguraw l-aċċess għal avukat sa mill-ewwel fażi ta' interrogazzjoni mill-pulizija sal-proċeduri kriminali[51]. Il-Kummissjoni varat konsultazzjoni pubblika dwar kwistjonijiet ta' detenzjoni fl-UE, biex tesplora l-possibbiltà li jiġu stabbiliti standards simili ta' protezzjoni madwar l-UE[52].

3.4. Il-ġlieda kontra l-ksenofobija u diskors ta' mibgħeda razzista

Il-Parlament Ewropew esprima t-tħassib tiegħu dwar l-inċidenza ta' diskors u delitti ksenofobiċi u ta' mibgħeda razzista fl-Istati Membri tal-UE f'diversi okkażjonijiet. Skont ir-Rapport Annwali tal-2011 tal-Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali, " 10 mit-12-il Stat Membru, li jippubblikaw biżżejjed dejta tal-ġustizzja kriminali dwar id-delitti razzisti biex tkun tista ssir analiżi tax-xejriet, esperjenzaw żieda f'delitti razzisti li jiġu rreġistrati "[53] matul il-perjodu 2000-2009.

Bi tweġiba għat-tħassib tal-Parlament Ewropew, il- Kummissjoni tenniet ir-rifjut tagħha ta' kull forma u manifestazzjoni ta' ksenofobija u razziżmu. Hija fakkret li l-awtoritajiet pubbliċi jridu mingħajr tlaqliq jikkundannaw u attivament jiġġieldu kontra aġir bħal dan. Kwalunkwe dikjarazzjoni li torbot il-kriminalità ma' ċerta nazzjonalità jagħti fama ħażina lil dik in-nazzjonalità u trewwaħ il-ksenofobija u għalhekk hija inkompatibbli mal-prinċipji tad-dinjità umana, l-ugwaljanza u r-rispett għad-drittijiet fundamentali li fuqhom hija msejsa l-UE.

Il-Kummissjoni hija determinata li tiżgura li l-liġijiet nazzjonali jkunu konformi mal- liġi tal-UE li tipprojbixxi d-diskors ta' mibgħeda u d-delitti razziżti u ksenofobiċi[54] . Sal-aħħar tas-sena, 22 Stat Membru kienu kkomunikaw lill-Kummissjoni li l-liġijiet nazzjonali tagħhom kellhom l-intenzjoni li jippenalizzaw id-diskors ta' mibgħeda razzist u ksenofobiku. Il-Kummissjoni ma rċeviet l-ebda notifika dwar miżuri ta' implimentazzjoni mill-Belġju, l-Estonja, il-Greċja, Spanja u l-Polonja. Il-Kummissjoni se tanalizza n-notifiki fl-2012 sabiex tivverifika l-konformità tal-liġijiet nazzjonali mal-liġi tal-UE. Ser taħdem biex dan tikkumplimentah bi djalogu regolari fost l-Istati Membri dwar il-monitoraġġ ta' propagazzjoni organizzata favur ir-razziżmu u diskors ta' mibgħeda, ngħidu aħna permezz ta' siti razzisti fuq l-internet, sabiex issaħħaħ il-bażi għal analiżi konġunta u r-rappurtar ta' tali fenomeni b'mod partikolari meta dawn ikunu jinkludu dimensjoni transkonfinali.

Id-Diskriminazzjoni bbażata fuq in-nisel razzjali jew etniku hija pprojbita fil-liġi tal-UE u l-Kummissjoni hija mpenjata li tiżgura li l-Istati Membri jikkonformaw magħha. Il-proċeduri kontra erba' Stati Membri għan-nuqqas ta' osservanza ta' dawn ir-rekwiżiti legali ingħalqu, hekk kif dawn ġiebu l-liġijiet nazzjonali tagħhom f'konformità mal-liġi tal-UE. Il-Kummissjoni se tkompli fl-isforzi tagħha ma' tliet Stati Membri li magħhom hemm proċeduri pendenti[55].

Il-Kummissjoni affermat mill-ġdid il-ħtieġa ta' attitudini pożittiva lejn id-diversità u ta' trattament indaqs fl-"Aġenda Ewropea għall-Integrazzjoni ta' Ċittadini ta' Pajjiżi Terzi"[56]. Għandhom jissaħħu l-isforzi fil-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni u biex il-migranti jingħataw l-istrumenti biex jiġu mgħarrfin dwar il-valuri fundamentali tal-UE u tal-Istati Membri tagħha.

L-UE għamlet pass importanti 'l quddiem fil- promozzjoni tal-integrazzjoni soċjali u ekonomika tar-Rom bil-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar "Qafas tal-UE għall-Istrateġiji Nazzjonali għall-Integrazzjoni tar-Rom sal-2020"[57]. Dan il-Qafas tal-UE jistieden lill-Istati Membri biex iħejju jew jirrevedu l-istrateġiji nazzjonali tagħhom għall-integrazzjoni tar-Rom fid-dawl tal-objettivi tal-UE kif definiti fil-qafas, u biex jippreżentawhom lill-Kummissjoni sal-aħħar ta' Diċembru 2011. Il-Qafas tal-UE kien approvat ukoll mill-Kunsill Ewropew[58] u milqugħ mill-Parlament Ewropew.

L- UE pprovdiet sostenn finanzjarju għall-azzjonijiet tas-soċjetà ċivili u għall-politiki nazzjonali fil-ġlieda kontra d-diskriminazzjoni, biex tiġi promossa l-ugwaljanza u jitjieb ir-rimedju rigward id-diskors u d-delitti razzisti.[59] Il-Kummissjoni tagħti sostenn ukoll lill-ħidma tal- Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali fil-ġbir tad-dejta dwar il-qagħda tad-drittijiet fundamentali, ir-razziżmu u d-diskriminazzjoni fl-Istati Membri. L-Aġenzija ppubblikat diversi studji u manwali li jindirizzaw pereżempju r-rwol tas-siti ta' kommemorazzjoni tal-Olokawst fl-edukazzjoni dwar id-drittijiet tal-bniedem, is-sitwazzjoni tal-Antisemitiżmu fl-UE, il-liġi Ewropea tan-nondiskriminazzjoni, id-diskriminazzjoni multipla u l-protezzjoni tal-minoranzi fl-UE.

3.5. Il-kontribut għall-kompetittività tal-UE

Il-Karta sservi ta' boxxla meta jkunu qed jissawru l-inizjattivi tal-UE għall-promozzjoni tat-tkabbir. Ġew analizzati għadd ta' miżuri tal-UE fid-dawl tad- dritt għal rimedju effettiv quddiem tribunal (Artikolu 47 tal-Karta). Dan id-dritt huwa importanti għaċ-ċittadini kollha iżda wkoll għall-infurzar tal-liġi ekonomika tal-UE li tagħti kontribut għat-tkabbir. Hija tiżgura li l-impriżi jistgħu effettivament jimxu skont id-drittijiet li tagħti l-leġiżlazzjoni tal-UE u tipprovdi salvagwardja kontra r-riskju ta' azzjoni illegali, u l-arbitrarjetà tal-awtoritajiet li għandhom poteri ta' superviżjoni. Il-Kummissjoni analizzat għadd ta' miżuri tal-UE fid-dawl tad-dritt għal rimedju effettiv quddiem tribunal. Dawn il-miżuri jinkludu l-leġiżlazzjoni proposta relatata mas-swieq fl-istrumenti finanzjarji, l-abbuż tas-suq, it-trasparenza fis-swieq finanzjarji, verifiki statuorji, kwalifiki professjonali u soluzzjoni alternattiva tat-tilwim.

Fl-2011, id-dritt għal rimedju effettiv kien l- iktar dritt ikkwotat fid-deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-UE b'referenzi għall-Karta u kienet imsemmija f'terz ta' dawn id-deċiżjonijiet kollha. Id-dritt għal rimedju effettiv jeħtieġ ġudikatura indipendenti, imparzjali u li tiffunzjona għal kollox.

Il- libertà li twettaq attivitajiet ekonomiċi (Artikolu 16 tal-Karta) huwa ta' rilevanza partikolari għall-kompetittività tal-UE u l-Kummissjoni kkunsidratha kif xieraq fit-tħejjija ta' leġiżlazzjoni ġdida dwar is-suq għal strumenti finanzjarji, il-medjazzjoni fl-assigurazzjoni, l-aġenziji tal-credit rating u dwar l-apparat ta' reġistrazzjoni għat-trasport bit-triq (tachographs). Il-libertà li twettaq attivitajiet ekonomiċi kienet ukoll kunsiderazzjoni ewlenija fit-tħejjija tal-proposta għal-Liġi Komuni Ewropea dwar il-Bejgħ li għandha l-għan li tneħħi x-xkiel li jirriżulta mid-diverġenzi bejn il-liġijiet nazzjonali tal-kuntratti[60]. Il-Qorti tal-Ġustizzja rrikonoxxiet l-importanza tal-libertà li jitwettqu attivitajiet ekonomiċi fid-deċiżjonijiet importanti tagħha fil-kawżi Scarlet [61] u Sabam [62]. Il-Qorti ddikjarat li jekk servizz tal-internet jew fornitur tal-ħżin tal-informazzjoni (hosting provider) ikun obbligat jinstalla sistema tal-iffiltrar għall-prevenzjoni tal-ksur tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali dan ikun jikkonsisti fi ksur tal-libertà tal-fornitur li jwettaq attivitajiet ekonomiċi, kif ukoll tad-drittijiet tal-klijenti tiegħu għall-protezzjoni tad-dejta personali tagħhom u li jirċievu jew jibgħatu informazzjoni. Dawn id-deċiżjonijiet jenfasizzaw l-importanza li miżura trid tikkunsidra d-drittijiet fundamentali involuti kollha kif ukoll li tkun garantita l-konformità ma' dawn id-drittijiet kollha .

F'diversi inizjattivi, il-Kummissjoni tat attenzjoni partikolari lid-dritt għall-proprjetà (Artikolu 17 tal-Karta) li jipprevedi l- protezzjoni tal-proprjetà intellettwali . Il-Kummissjoni ppreżentat Komunikazzjoni dwar 'Suq Uniku għad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali'[63], fejn ħabbret għadd ta' inizjattivi, inkluża l-possibilità ta’ reviżjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar l-infurzar tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali l-iktar fid-dawl tal-piraterija fuq l-internet. Il-Kummissjoni ħabbret li din ir-reviżjoni se tkun teħtieġ li ssir valutazzjoni tal-impatt, mhux biss dwar id-dritt għall-proprjetà, iżda wkoll dwar id-drittijiet għal ħajja privata, il-protezzjoni tad-dejta personali, il-libertà tal-espressjoni u l-informazzjoni u d-dritt għal rimedju effettiv. Kif spjegat fl-Istrateġija tal-Karta, l-aċċenn fuq aspetti potenzjali tad-drittijiet fundamentali fil-bidu tat-tħejja tal-proposti jinkoraġġixxi kontributi li jiġu inklużi fil-valutazzjoni tal-impatt tar-reviżjoni.

3.6. Passi importanti għall-adeżjoni tal-UE mal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem

Il-Kummissjoni ħadet passi konkreti biex tkun konformi mar-rekwiżit inkluż fit-Trattat ta' Lisbona li l-UE taderixxi mal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem. Il-Kummissjoni mexxiet negozjati tekniċi dwar l-adeżjoni ma' esperti mill-Istati Membri tal-Kunsill tal-Ewropa bħala l-partijiet attwali għall-Konvenzjoni. L-abbozz ta' ftehim ta' adeżjoni, elaborat f'Jannar 2011, bħalissa jinsab taħt skrutinju fi ħdan il-Kunsill.

4. KONKLUżJONIJIET

Fl-2011, l-UE ħadet passi konkreti ulterjuri għall-implimentazzjoni effettiva tal-Karta. Dawn l-isforzi għenu biex iċ-ċittadini jgawdu d-drittijiet fundamentali tagħhom meta tkun tapplika l-liġi tal-UE.

B'mod partikolari, fi żminijiet ta' kriżi ekonomika, ambjent li huwa legalment stabbli bbażat fuq l-istat tad-dritt u r-rispett għad-drittijiet fundamentali huwa l-aqwa garanzija biex iċ-ċittadini jkollhom il-fiduċja u biex ikun hemm fiduċja min-naħa tas-sħab u l-investituri. Il-Kummissjoni hija konvinta li l-istituzzjonijiet kollha tal-UE, l-Istati Membri u l-partijiet interessati jeħtieġ jaħdmu flimkien biex il-Karta titqiegħed fil-prattika.

[pic][pic][pic][pic][pic][pic][pic][pic][pic]

[1] Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, ĠU C 83, 30.3.2010, p. 389–403.

[2] Komunikazzjoni tal-Kummissjoni: Strateġija għall-implimentazzjoni effettiva tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, COM (2010) 573 finali, disponibbli f’:

http://ec.europa.eu/justice/news/intro/doc/com_2010_573_en.pdf

[3] Ewrobarometru Flash 340: "Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea".

[4] Operational Guidance on taking account of Fundamental Rights in Commission Impact Assessments (Il-Gwida Operattiva dwar kif għandhom jitqiesu d-Drittijiet Fundamentali fil-Valutazzjonijiet ta’ Impatt tal-Kummissjoni), SEC(2011) 567 finali tas-6.5.2011, disponibbli f':

http://ec.europa.eu/justice/fundamental-rights/files/operational-guidance_en.pdf

[5] Ir-Regolament tal-Kummissjoni (KE) Nru 1141/2011 li jissupplimenta l-istandards bażiċi komuni dwar is-sigurtà tal-avjazzjoni ċivili fir-rigward l-użu ta’ scanners tas-sigurtà fl-ajruporti tal-UE, OJ L293, 11.11.2011, p. 22-23. Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kummissjoni Nru 1147/2011 li jimplimenta l-istandards bażiċi komuni dwar is-sigurtà tal-avjazzjoni ċivili rigward l-użu ta’ skeners tal-persuna fl-ajruporti tal-UE, OJ L294, 12.11.2011, p. 7-11.

[6] Rapport mill-Kummissjoni: Rapport ta' valutazzjoni dwar id-Direttiva dwar iż-Żamma tad-Dejta (Direttiva 2006/24/KE), COM(2011) 225 finali, disponibbli f': http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/malmstrom/archive/20110418_data_retention_evaluation_en.pdf

[7] Id-Direttiva dwar iż-Żamma tad-Dejta (2006/24/KE) teżiġi li l-Istati Membri jobbligaw lill-fornituri ta’ servizzi ta’ komunikazzjoni elettronika disponibbli għall-pubbliku jew ta’ netwerks ta’ komunikazzjonijiet pubbliċi li jżommu d-dejta dwar it-traffiku u dwar il-lok għal bejn sitt xhur u sentejn għal skopijiet ta’ investigazzjoni, skoperta u prosekuzzjoni ta’ delitti serji

[8] Il-Viċi President Kroes lissnet it-tħassib tagħha kemm f'ittri lill-awtoritajiet Ungeriżi kif ukoll f'laqgħa bilaterali mal-Ministru tal-Ġustizzja responsabbli. Deċiżjoni tal-Qorti Kostituzzjonali Ungeriża, 19 ta' Diċembru 2011, 1746/B/2010, disponibbli: f': www.mkab.hu/admin/data/file/1146_1746_10.pdf

[9] Il-Viċi President Reding bagħtet ittra lill-Ministru tal-Ġustizza Ungeriż fit-12 ta' Diċembru. Il-Viċi President Kroes u l-Viċi President Rehn ukoll bagħtu ittri dwar il-pluraliżmu fil-midja u dwar l-indipendenza tal-Bank Ċentrali Ungeriż rispettivament.

[10] Stqarrija għall-istampa tas-17 ta' Jannar 2012 (IP 12/24) disponibbli f':

http://europa.eu/rapid/pressReleasesAction.do?reference=IP/12/24&format=HTML&aged=0&language=MT&guiLanguage=fr

[11] Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-10 ta' Marzu 2011 dwar il-liġi tal-medja fl-Ungerija, disponibbli f': http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P7-TA-2011-0094+0+DOC+XML+V0//MT

[12] Riżoluzzjoni tal-5 ta' Lulju 2011 dwar il-Kostituzzjoni riveduta tal-Ungerija, disponibbli f': http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P7-TA-2011-%0315+0+DOC+XML+V0//MT

[13] Riżoluzzjoni tas-16 ta' Frar 2012 dwar l-iżviluppi politiċi reċenti fl-Ungerija, disponibbli f':http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-%2f%2fEP%2f%2fTEXT%2bTA%2bP7-TA-2012-0053%2b0%2bDOC%2bXML%2bV0%2f%2fEN&language=EN

[14] Direttiva 2011/98/UE dwar proċedura ta' applikazzjoni unika għal permess uniku għal ċittadini ta' pajjiż terz biex jirresjiedu u jaħdmu fit-territorju ta' Stat Membru u dwar sett komuni ta' drittijiet għal ħaddiema minn pajjiż terz li jirresjiedu legalment fi Stat membru, ĠU L 343, 23.12.2011, p. 1 – 9.

[15] Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rwol tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea fl-iżgurar ta’ implimentazzjoni effettiva tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, 25.2.2011, disponibbli f': http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/jha/119464.pdf

[16] Ftehim Interistituzzjonali għal-Leġiżlazzjoni Aħjar (ĠU C 321, 31.12.2003, p. 1 – 5 ).

[17] Linji Gwida dwar il-passi metodoloġiċi li jridu jittieħdu għall-kontroll tal-kompatibbilità mad-drittijiet fundamentali fil-korpi ta' tħejjija tal-Kunsill, 19.5.2001. disponibbli f':

http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/11/st10/st10140.en11.pdf

[18] Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-azzjonijiet u l-inizjattivi tal-Kunsill għall-implimentazzjoni tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, 23.5.2011, disponibbli f':http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/genaff/122181.pdf

[19] Qorti tal-Ġustizzja, Kawża C-300/11, ZZ v Segretarju tal-Istat għall-Affarijiet Interni , 17.06.2011.

[20] Qorti tal-Ġustizzja, Kawża Case C-399/11, Stefano Melloni ,1.10.2011.

[21] Qorti tal-Ġustizzja, Kawża C-236/09, Test-Achats , 30.4.2011.

[22] Linji gwida dwar l-applikazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 2004/113/KE fis-settur tal-assigurazzjoni, fid-dawl tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fil-Kawża C-236/09 (Test-Achats, ĠU C 11, 13.1.2012, p. 1 – 11.

[23] Qorti tal-Ġustizzja, Kawżi konġunti C-411/10 u C-493/10, N.S. v Segretarju tal-Istat għall-Affarijiet Interni u M.E. e.a. v il-Kummissarju għall-Applikazzjonijiet tar-Refuġjati , 21.12.2011

[24] Qorti tal-Ġustizzja, Kawża, C-70/10, Scarlet v SABAM , 24.11.2011.

[25] Qorti tal-Ġustizzja, C-34/10, Brüstle v. Greenpeace , 18.10.2011.

[26] Kawżi konġunti, C-297/10 u C-298/10, Hennings u Land Berlin .

[27] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: Strateġija għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel 2010, COM(2010) 491 finali disponibbli f':

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2010:0491:FIN:MT:PDF

[28] Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar il-Patt Ewropew għall-ugwaljanza bejn is-sessi għall-perjodu 2011 – 2020, 7.3.2011 disponibbli f':

http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/lsa/119628.pdf

[29] Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar ir-Rikonċiljazzjoni bejn il-ħajja tax-xogħol u dik tal-familja fil-kuntest ta' Tibdil

Demografiku, 17.6.2011, disponibbli f':

http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/lsa/122875.pdf

[30] Impenn formali għal iktar nisa fit-tmexxija tal-impriżi Ewropej, disponibbli f':

http://ec.europa.eu/commission_2010-2014/reding/pdf/p_mt.pdf

[31] Informazzjoni fuq il-qafas finanzjarju tal-UE għall-2014-2020, huwa disponibbli f':

http://ec.europa.eu/budget/biblio/documents/fin_fwk1420/fin_fwk1420_en.cfm

[32] Proposta għal Regolament li jistabbilixxi għall-perjodu 2014 sal-2020 il-Programm għad-Drittijiet u ċ-Ċittadinanza, COM (2011) 758 finali, disponibbli f':

http://ec.europa.eu/justice/newsroom/files/1_en_act_part1_v5_frc_en.pdf

[33] Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar Programm tal-Unjoni Ewropea għall-Bidla u l-Innovazzjoni Soċjali, COM(2011) 609 finali, disponibbli f':

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:52011PC0609:mt:NOT

[34] Flash Eurobarometer 340; "Il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea".

[35] F'dan ir-rigward, anke l-Bill of Rights tal-Istati Uniti tal-Amerika oriġinarjament kien japplika biss għal-livell Federali.

[36] Portal Ewropew e-Justice disponibbli f': https://e-justice.europa.eu/home.do?action=home

[37] Komunikazzjoni konġunta mill-Kummissjoni u mir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà: Id-Drittijiet tal-Bniedem u Demokrazija fil-qalba tal-azzjoni esterna tal-UE – lejn approċċ iktar effettiv", 12.12.2011, COM (2011) 886 finali, disponibbli f':

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0886:FIN:MT:PDF

[38] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni:Inżidu l-impatt tal-politika ta' żvilupp tal-UE: aġenda għall-bidla, COM(2011) 637 finali: Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: l-Approċċ futur għal appoġġ baġitarju tal-UE għal pajjiżi terzi, COM(2011) 638 finali, disponibbli f':

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0637:FIN:EN:PDF;

http://ec.europa.eu/europeaid/how/delivering-aid/budget-support/documents/future_eu_budget_support_en.pdf

[39] Id-Direttiva 2004/38/KE dwar id-drittijiet taċ-ċittadini tal-Unjoni u tal-membri tal-familja tagħhom biex jiċċaqilqu u jirrisjedu liberament fit-territorju tal-Istati Membri, ĠU L 158 , 30.04.2004, p. 77 – 123.

[40] Deċiżjoni tal-Kunsill Kostituzzjonali Franċiż Nru 2011-625 DC tal-10 ta' Marzu 2011, disponibbli f':

http://www.conseil-constitutionnel.fr/conseil-constitutionnel/root/bank/download/2011625DCen2010625dc.pdf

[41] Ara r-Rapport tal-Kummissjoni tal-2010 dwar l-applikazzjoni tal-Karta, paġna 10, disponibbli f':

http://ec.europa.eu/justice/fundamental-rights/files/annual_report_2010_mt.pdf

[42] Komunikazzjoni tal-Kummissjoni: Aġenda tal-UE dwar id-Drittijiet tat-Tfal, COM(2011) 60 finali, disponibbli f': http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:52011DC0060:mt:NOT

[43] Disponibbli f': http://europa.eu/kids-corner/index_mt.htm

[44] Direttiva dwar il-ġlieda kontra l-abbuż sesswali u l-isfruttament sesswali tat-tfal u l-pedopornografija, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2004/68/ĠAI disponibbli f':

http://register.consilium.europa.eu/pdf/en/11/pe00/pe00051.en11.pdf

[45] L-Awstrija, il-Bulgarija, Ċipru, ir-Repubblika Ċeka, il-Finlandja, l-Irlanda, il-Latvja, il-Litwanja, il-Lussemburgu u l-Isvezja għad iridu jibdew iħaddmu l-hotlajn.

[46] Il-Konvenzjoni tal-Aja tal-25 ta' Ottubru tal-1980 dwar l-Aspetti Ċivili Internazzjonali tas-Sekwestru tal-Minuri disponibbli f': http://www.hcch.net/index_en.php?act=conventions.text&cid=24

[47] L-Albanija, l-Andorra, l-Armenja, il-Gabon, il-Marokk, ir-Russja, is-Seychelles u Singapor.

[48] Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi standards minimi fir-rigward tad-drittijiet, l-appoġġ u l-protezzjoni tal-vittmi tal-kriminalità (COM(2011) 275) disponibbli f': http://ec.europa.eu/justice/policies/criminal/victims/docs/com_2011_275_en.pdf

Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: It-tisħiħ tad-drittijiet tal-vittmi fl-UE, COM(2011) 274 finali, disponibbli f': http://ec.europa.eu/justice/policies/criminal/victims/docs/com_2011_274_en.pdf

[49] Proposta għal Regolament dwar ir-rikkonoxximent reċiproku ta’ miżuri ta' protezzjoni fi kwistjonijiet ċivili, COM(2011) 276, disponibbli f':

http://ec.europa.eu/justice/policies/criminal/victims/docs/com_2011_276_mt.pdf

[50] Id-Direttiva 2011/36/UE dwar il-prevenzjoni u l-ġlieda kontra t-traffikar tal-bnedmin u l-protezzjoni tal-vittmi tiegħu, u li tissostitwixxi d-Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2002/629/ĠAI, ĠU L 101, 15.04.2011, p.1-11.

[51] Proposta għal Direttiva dwar id-dritt ta' aċċess għal avukat fi proċedimenti kriminali u d-dritt ta' komunikazzjoni mal-arrest, COM(2011) 326, disponibbli f':

http://eur- lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0326:FIN:EN:PDF

[52] Il-Green Paper: It-tisħiħ tal-fiduċja reċiproka fiż-żona ġudizzjarja Ewropea — Green Paper dwar l-applikazzjoni tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-ġustizzja kriminali fil-qasam tad-detenzjoni, COM(2011) 327, disponibbli f':

http://ec.europa.eu/justice/policies/criminal/procedural/docs/com_2011_327_mt.pdf

[53] Aġenzija tal-UE għad-Drittijiet Fundamentali, "Drittijiet Fundamentali: Sfidi u kisbiet fl-2010", Ġunju 2011, p 127. Disponibbli f': http://fra.europa.eu/fraWebsite/attachments/annual-report-2011_EN.pdf

[54] Deċiżjoni Qafas tal-Kunsill 2008/913/ĠAI dwar il-ġlieda kontra ċerti forom u espressjonijiet ta' razziżmu u ksenofobija permezz tal-liġi kriminali, ĠU L 328, 6.12.2008, p.55- 58.

[55] Id-Direttiva tal-Kunsill 2000/43/KE tad-29 ta' Ġunju 2000 li timplimenta l-prinċipju tat-trattament ugwali bejn il-persuni irrespettivament mill-oriġini tar-razza jew l-etniċità (ĠU L 180, 19.7.2000). p. 22-26.

[56] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: Aġenda Ewropea għall-Integrazzjoni ta’ Ċittadini ta’ Pajjiżi Terzi, COM(2011) 455 finali, disponibbli f':

http://ec.europa.eu/home-affairs/news/intro/docs/110720/1_EN_ACT_part1_v10.pdf

[57] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: Qafas tal-UE għall-Istrateġiji Nazzjonali għall-Integrazzjoni tar-Rom sal-2020, COM(2011) 173 finali, disponibbli f':

http://ec.europa.eu/justice/policies/discrimination/docs/com_2011_173_en.pdf

[58] Il-Konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew, tal-24 ta' Ġunju 2011

http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/123075.pdf

[59] Pereżempju, fl-2011, iktar minn għoxrin proġett li jindirizzaw ir-razziżmu u l-ksenofobija jew li jippromwovu d-diversità u t-tolleranza kellhom appoġġ permezz tal-Programm għad-Drittijiet Fundamentali u ċ-Ċittadinanza li kien jammonta għal sostenn finanzjarju ta' EUR 9.5 miljun. Iktar informazzjoni dwar dan il-programm hija disponibbli f':

http://ec.europa.eu/justice/grants/programmes/fundamental-citizenship/index_en.htm

[60] Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar Programm tal-Unjoni Ewropea għal liġi komuni Ewropea dwar il-bejgħ, COM(2011) 635 finali, disponibbli f':

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0635:FIN:MT:PDF

[61] Qorti tal-Ġustizzja, Kawża, C-70/10, Scarlet v SABAM , 24.11.2011.

[62] Qorti tal-Ġustizzja, Kawża, C-360/10, SABAM v Netlog , 16.2.2012.

[63] Komunikazzjoni mill-Kummissjoni: Suq Uniku għad-Drittijiet ta' Proprjetà Intellettwali li jagħti spinta lill-kreatività u l-innovazzjoni sabiex jipprovdi tkabbir ekonomiku, impjiegi ta' kwalità għolja u prodotti u servizzi tal-ogħla livell fl-Ewropa, COM (2011) 287 finali, disponibbli f':

http://ec.europa.eu/internal_market/copyright/docs/ipr_strategy/COM_2011_287_en.pdf