[pic] | IL-KUMMISSJONI EWROPEA |

Brussel 11.4.2011

KUMM(2011) 195 finali

RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, IL-KUNSILL, IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U L-KUMITAT TAR-REĠJUNI

L-implimentazzjoni tal-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress - 2010

RAPPORT MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, IL-KUNSILL, IL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U L-KUMITAT TAR-REĠJUNI

L-implimentazzjoni tal-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress - 2010

WERREJ

1. Introduzzjoni 4

2. IL-Karatteristiċi Ewlenin tal-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress 5

3. garanziji skont il-mikrofinanzjament għall-progress 6

3.1. It-twaqqif tal-faċilità ta’ garanziji tal-Mikrofinanzjament għall-Progress 6

3.2. Karatteristiċi ewlenin 6

3.3. Min jibbenefika? 8

4. Stumenti ffinanzjati 10

4.1. It-twaqqif tal-istrumenti tal-fonds commun de placement 10

4.2. Karatteristiċi ewlenin 10

4.3. Min jibbenefika? 11

5. Monitoraġġ u rrappurtar 12

6. Il-komunikazzjoni 13

7. Il-komplementarjetà u l-koordinazzjoni mal-istrumenti l-oħra 13

8. Dehra u konklużjonijiet 14

INTRODUZZJONI

Il-mikrointrapriżi[1] huma l-pedament tal-ekonomija tal-Unjoni Ewropea u jagħmlu aktar minn 95 % taż-2 miljun intrapriża stabbiliti kull sena. Terz tal-mikrointrapriżi u l-intrapriżi żgħar huma mwaqqfa minn nies qiegħda.

Kundizzjoni meħtieġa minn qabel ma jinbeda n-negozju hija l-aċċess għall-iffinanzjar. Il-kriżi ekonomika naqqset drastikament is-self mill-banek, għaldaqstant ħarrxet il-problemi strutturali li gruppi żvantaġġati jħabbtu wiċċhom magħhom meta jkunu qed jippruvaw jaċċessaw is-servizzi bankarji.

Il-mikrofinanzjament[2], u b’mod partikolari il-mikrokreditu, jiġifieri self ta’ anqas minn EUR 25 000, joffri soluzzjoni. Qabel il-kriżi, id-domanda potenzjali għall-mikrokreditu fl-UE fuq medda qasira kienet stmata għal aktar minn 700 000 self ġdid b’valur ta’ madwar EUR 6 296 miljun[3]. Ħafna mill-mikrokreditu fl-UE jingħata minn istituzzjonijiet mikrofinanzjarji li mhumiex kummerċjali (NGOs, fondazzjonijiet, korpi governattivi, banek promozzjonali fl-Istati Membri u istituzzjonijiet finanzjarji li mhumiex banek), imma dawn il-fornituri fil-preżent m’għandhomx il-kapaċità jew ir-riżorsi biex ilaħħqu ma’din id-domanda kbira.

Il-Parlament Ewropew irrikonoxxa l-problema u talab lill-Kummissjoni biex iżżid l-isforzi tagħha biex tiżviluppa mikrokreditu fl-UE bil-ħsieb li jingħata appoġġ għat-tkabbir u għall-impjiegi[4].

B’risposta għall-kriżi[5], fit-2 ta’ Lulju 2009 il-Kummissjoni adottat żewġ proposti leġiżlattivi, waħda biex tiffaċilita l-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress, u l-oħra biex tuża riżorsi mill-programm PROGRESS biex tiffinanzjah. Il-Parlament u l-Kunsill laħqu qbil dwarhom kmieni fl-2010 u mbagħad iffirmaw id-Deċiżjoni Nru 283/2010/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta’ Marzu 2010 li tistabbilixxi Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament Progress għall-Impjiegi u l-Inklużjoni Soċjali[6] ("id-Deċiżjoni”), li daħlet fis-seħħ fit-8 ta’ April 2010.

Il-kontribuzzjoni finanzjarja mill-baġit tal-UE tlaħħaq EUR 100 miljun għall-perjodu mill-1 ta’ Jannar 2010 sal-31 ta’ Diċembru 2013[7]. Minn dik is-somma, EUR 60 miljun ġejjin mill-programm PROGRESS[8] u EUR 40 miljun mill-marġini tal-baġit. Il-possibilità ta’ awtorità baġitarja li tiddeċiedi “ħlas lura” sa EUR 20 miljun lill-programm PROGRESS permezz tal-abbozz tal-baġit annwali fuq il-perjodu bejn l-2011 u l-2013 kienet parti mill-ftehim.

L-ewwel rapport annwali iqis l-implimentazzjoni tal-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress (il-Mikrofinanzjament għall-Progress). Skont l-Artikolu 8 tad-Deċiżjoni, huwa bbażat fuq ir-rapporti ta’ implimentazzjoni mressqa mill-Fond Ewropew tal-Investiment (FEI). Peress li l-Mikrofinanzjament għall-Progress kien stabbilit dan l-aħħar, dan ir-rapport jiffoka fuq il-karatteristiċi ewlenin tal-istrument, id-disinn tal-prodotti u l-ewwel stadji ta’ implimentazzjoni. L-aħħar tliet taqsimiet jiddeskrivu x-xogħol komunikattiv bejn il-Kummissjoni u l-FEI, kif il-Mikrofinanzjament għall-Progress jikkumplimenta strumenti oħra tal-UE u l-ħarsa ġenerali għal aktar żvilupp.

IL-Karatteristiċi Ewlenin tal-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress

L-għanijiet tal-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress huma tnejn: minn naħa waħda, din tagħmel il-mikrofinanzjament aktar disponibbli għal persuni li jixtiequ jibdew jew jiżviluppaw mikrointrapriżi, inkluż bi ħsieb ta’ impjieg indipendenti, billi tippermetti lill-fornituri tal-mikrokreditu fl-UE li jżidulhom s-self. Min-naħa l-oħra, dan itejjeb l-aċċess għall-mikrofinanzjament billi jnaqqas ir-riskji mġarrba mill-istituzzjonijiet ta’ mikrofinanzjament. Dan jippermetti lill-fornituri li jilħqu gruppi li normalment ma setgħux jinqdew, pereżempju għaliex ma setgħux ipoġġu garanzija adegwata fuq is-self jew inkella għax li kieku kellhom jirriflettu r-riskju reali, ir-rati ta’ interess ikollhom ikunu għolja ħafna. Il-Mikrofinanzjament għall-Progress huwa maħsub għal medda wiesgħa ta’ benefiċjarji aħħarin:

- Persuni li tilfu l-impjieg tagħhom jew li huma f’riskju li jitilfuh jew li qed isibu diffikultà biex jidħlu jew jerġgħu jidħlu fis-suq tax-xogħol, individwi li qed jiffaċċjaw it-theddida tal-esklużjoni soċjali u nies vulnerabbli li huma żvantaġġati fejn jidħol aċċess għas-suq tal-kreditu konvenzjonali;

- Il-mikrointrapriżi, speċjalment fl-ekonomija soċjali, li jħaddmu persuni fil-kategoriji msemmija fil-paragrafu ta’ qabel dan[9].

Biex tintlaħaq din il-medda wiesgħa ta’ benefiċjarji aħħarin, għandhom ikunu disponibbli strumenti finanzjarji varji għall-fornituri tal-mikrokreditu. Id-Deċiżjoni[10] għalhekk toffri erba’ tipi ta’ strumenti finanzjarji: garanziji, strumenti ta' qsim ta' riskji, interessi u debitu. Dawn huma disponibbli għal korpi pubbliċi u privati stabbiliti fuq livell nazzjonali, reġjonali u lokali u li finalment iwasslu għal prodott wieħed – il-mikrokreditu – lil persuni u lil mikrointrapriżi fl-Istati Membri.

Biex ikunu żviluppati dawn l-istrumenti, twaqqfu żewġ strutturi separati:

- strument ta’ garanzija;

- strument ta’ investiment strutturat, fil-forma ta’ fonds commun de placement-fonds d’investissement spécialisé (FCP-FIS) skont il-liġi tal-Lussemburgu, li joffri strumenti ffinanzjati (debitu, ekwità u qsim ta’ riskji).

Il-Kummissjoni tikkalkula li l-kontribuzzjoni tal-Unjoni ta’ EUR 100 miljun se żżid il-mikroself ta’ aktar minn EUR 500 miljun fuq tmien snin grazzi għal:

- Finanzjament addizzjonali minn investituri oħra. Huwa meqjus li l-investiment tal-UE jista’ jattira finanzjament minn terzi persuni. Il-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) huwa diġà marbut li jqabbel il-kontribuzzjoni tal-UE u jagħmel EUR 100 miljun disponibbli biex jintużaw bħala “strumenti ffinanzjati”. Mingħand investituri oħra hemm stennija ta’ EUR 47 miljun oħra.

- In-natura rotatorja tal-fondi. Il-fondi jistgħu jintużaw aktar minn darba waqt il-Faċilità ta' Mikrofinanzjament għall-Progress. Id-Deċiżjoni tistipula li l-aħħar investiment (mill-ġdid) isir sal-2016.

- Tkabbir iġġenerat mill-prodotti. L-istimi juru li kull euro marbut f’garanziji jista’ jiġġenera tal-anqas sitt euro f’mikrokreditu, waqt li l-istrumenti ffinanzjati huma mistennija li jkollhom effett ta’ tkabbir (leverage effect) ta’ bejn wieħed u tlieta.

It-Taqsimiet 3 u 4 jiddeskrivu t-twaqqif u l-karatteristiċi ewlenin tal-faċilità ta’ garanziji (guarantees window) u tal-istrumenti ffinanzjati rispettivament u min se jgawdi minnhom.

GARANZIJI SKONT IL-MIKROFINANZJAMENT GħALL-

It-twaqqif tal-faċilità ta’ garanziji tal-Mikrofinanzjament għall-Progress

Il-faċilità ta’ garanziji tnediet fl-1 ta’ Lulju 2010 skont Il-Ftehim ta’ Fiduċja u Ġestjoni (FMA) konkluż bejn il-Kummissjoni u l-Fond Ewropew tal-Investiment. Minn total ta’ EUR 100 miljun disponibbli għall-Mikrofinanzjament għall-Progress, EUR 25 miljun se jkunu allokati għall-faċilità ta’ garanziji.

Karatteristiċi ewlenin

Il-faċilità ta’ garanziji ġiet ifformulata fuq il-mudell ta’ garanzija SMEG[11] tal-Programm tal-Kompetittività u tal-Innovazzjoni[12].

Il-grafika ta’ hawn taħt turi kif jaħdem l-istrument tal-garanziji. L-intermedjarji jistgħu japplikaw għall-garanziji billi jirrispondu għal sejħa miftuħa għall-espressjonijiet ta' interess ippubblikata fil-websajt tal-FEI[13]. Il-FEI jevalwa l-applikazzjonijiet u, wara li jkunu ġew approvati mill-Bord tal-FEI u l-Kummissjoni, jinnegozja il-kuntratti u jiffirmhom flimkien mal-intermedjarji.

Il-FEI joħroġ garanziji diretti lill-fornituri tal-mikrokreditu biex ikopru l-portafoll tal-mikroself, jew kontrogaranziji biex jiggarantixxu istituzzjonijiet li joħorġu garanziji biex ikopru l-portafolli ta’ mikroself tal-istituzzjonijiet ta’ mikrofinanzjament. Fiż-żewġ każijiet, ir-rata massima tal-garanzija hija 75 % tal-mikrokreditu sottostanti jew il-portafoll ta’ garanzija, waqt li l-intermedjarju jibqa’ responsabbli għal mill-anqas 20 %. Il-garanzija maħruġa mill-FEI tkopri l-ewwel telf, imma hemm qbil fuq limitu massimu għal kull portafoll ta’ garanzija, ibbażat fuq it-telf akkumulat mistenni tal-portafoll. L-obbligazzjoni massima tal-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament Progress hija stipulata għal 20 % ta’ kull portafoll ta’ garanzija.

Il-garanziji għandhom ħajja sa tliet snin. Fil-prinċipju, huma mogħtija bla ħlas, imma l-intermedjarji jridu jħallsu ħlas tal-obligu jekk jonqsu milli jilħqu 90 % tal-volum miftiehem tal-portafoll, jiġifieri jekk joħorġu anqas minn 90 % tal-volum miftiehem tal-mikroself. Dan joffri l-inċentiv meħtieġ biex jintlaħqu l-benefiċjarji aħħarin u jinkiseb il-volum miftiehem tal-portafoll.[pic]

Addizzjonalità

Il-qbil mal-FEI jistipula li fondi mill-Mikrofinanzjament għall-Progress ma jistgħux jieħdu post garanziji ekwivalenti milqugħa mill-intermedjarji skont l-istrumenti finanzjarji tal-UE, dawk nazzjonali jew reġjonali fis-seħħ. Il-kriterji applikati huma l-effett fuq il-firxa ġeografika jew fuq l-ammont totali ta’ finanzjament mogħti lill-benefiċjarji aħħarin jew lil kull tip ta’ benefiċjarju aħħari, partikolarment lill-gruppi f’riskju.

Il-bilanċ ġeografiku

Il-FEI se tipprova tippromwovi distribuzzjoni ġeografika bbilanċjata għall-Mikrofinanzjament għall-Progress. Il-ftehim jitlob li l-FEI joħroġ garanziji għal intermedjarji ġo mill-anqas 12-il Stat Membru sa tmiem l-2016 u biex jikkonforma ma’ limitu ta’ konċentrazzjoni fuq garanziji għal kull pajjiż[14].

Min jibbenefika?

Applikazzjonijiet minn istituzzjonijiet li jservu bħala benefiċjarji aħħarin koperti mid-Deċiżjoni biss huma eliġibbli. Huma għandhom jippreżentaw:

- jew garanziji għall-portafolli ta’ mikroself;

- jew mikrokreditu, kif definit fid-Deċiżjoni.

Fiż-żewġ każijiet, l-għan għandu jkun l-istabbilizzazzjoni u/jew l-iżvilupp ta’ mikrointrapriżi: il-mikroself mogħti mill-benefiċjarji aħħarin għandu jintuża biex jiffinanzja l-investiment, il-kapital li jitħaddem (working capital), inkluż l-akkwist ta’ liċenzji, u nfiq ieħor tal-bidu għall-mikrointrapriżi.

Din is-sejħa għall-espressjonijiet ta' interess intlaqet b’interess mill-intermedjarji, għalkemm finalment xi ftit minnhom ma applikawx. Il-parti l-kbira kienu istituzzjonijiet ta’ mikrokreditu żgħar ħafna u li joperaw lokalment, li ma kellhomx ir-rekwiżiti minimi fejn jidħlu volumi ta’ ffinanzjar iġġenerati (mill-anqas 100 mikroself fis-sena f’potafolli għall-Mikrofinanzjament għall-Progress). Dan ir-rekwiżit ta’ volum inaqqas ir-riskju għall-intermedjarju billi jiddiversifika l-portafolli u jassigura li jintlaħqu numru akbar ta’ benefiċjarji, imma ma jeskludix fornituri żgħar ta’ mikrokreditu. Fir-Renju Unit, pereżempju, tmien istituzzjonijiet żgħar ta’ mikrofinanzjament ġabru r-riżorsi tagħhom u waqqfu fond konġunt biex jibbenefikaw mill-Faċilità (f’dan il-każ strumenti ffinanzjati).

Sa tmiem l-2010, ġew iffirmati żewġ operazzjonijiet skont il-faċilità ta’ garanziji tal-Mikrofinanzjament għall-Progress, l-ewwel waħda mal-fornitur tal-mikrofinanzjament Belġjan microStart[15] u t-tieni mal-fondazzjoni Olandiża Qredits[16].

MicroStart

MicroStart hija istituzzjoni ta’mikrofinanzjament ġdida Belġjana li ma tagħmilx profitt u li hija mwaqqfa mill-bank BNP Paribas Fortis ma’ ADIE[17], fornitur ta’ mikrokreditu Fraċiż u wieħed mill-akbar fl-Ewropa. Il-Mikrofinanzjament għall-Progress jiggarantixxi lil microStart sa EUR 111 375 għal portafoll ta’ mikroself ta’ EUR 2,7 miljun b’rata ta’ garanzija ta’ 75 % u rata massima ta’ 5,5 %.

MicroStart tagħti mikroself lil mikrointraprendituri li ma għandhomx aċċess għal self konvenzjonali mill-bank, partikolarment lil persuni diżokkupati, benefiċjarji ta’ ħlasijiet ta’ benesseri u migranti, u tagħtihom appoġġ biex iwaqqfu u jiżviluppaw in-negozji tagħhom. Microstart se tikkonċentra l-ewwel operazzjonijiet tagħha fuq diversi żoni foqra fil-Belġju, bħal Saint-Gilles/Sint-Gillis[18], Saint-Josse-ten-Noode/Sint-Joost-ten-Node u Schaerbeek/ Schaarbeek, fejn ir-rata tal-qgħad tvarja minn 27 % sa 32 %. Hemm pjanijiet għall-estensjoni tal-operat tagħha għal Wallonia u Flanders sal-aħħar tal-2012.

Il-garanzija mill-Mikrofinanzjament għall-Progress wittiet it-triq għal BNP Paribas Fortis biex jinvolvi ruħu fit-twaqqif ta’ dan il-fornitur ġdid ta’ mikrokreditu. Dan ifisser li kellu impatt dirett fuq l-iffinanzjar totali mogħti lill-pubbliku destinatarju. B’kuntrast ma’ istituzzjonijiet ta’ mikrofinanzjament eżistenti fil-Belġju, li fil-parti l-kbira jkopru fl-ogħla tarf tas-suq[19], l-oġġettivi ta’ MicroStart huma kkonċentrati fuq it-tarf l-aktar baxx b’self medju ta’ bejn EUR 2 000 u 3 000. B’riżultat ta’ dan, microStart se jestendi l-medda ta’ mikrofinanzjament fil-Belġju, li s’issa kienet iffokata fuq proġetti akbar.

Qredits

Qredits hija fondazzjoni privata li mhijiex għall-profitt li bdiet topera fl-2009. Il-fundaturi tagħha jinkludu istituzzjonijiet kemm privati kif ukoll pubbliċi, bħall-Ministeru Olandiż għall-Affarijiet Soċjali u l-Impjiegi, il-Fond għall-Impjiegi u l-Għejxien u l-banek ABN AMRO, Fortis Bank Nederland, ING Nederland u Rabobank Nederland. Hija tirċievi garanzija ta’ EUR 1 300 500 mill-Mikrofinanzjament għall-Progress għal portafoll ta’ mikroself ta’ EUR 20,4 miljun b’rata ta’ garanzija ta’ 75 % u rata massima ta’ 8,5 %.

Qredits ma toffriex biss finanzjament imma wkoll konsulenza lil intraprendituri stabbiliti u n-negozjanti ġodda li għandhom pjan tan-negozju vijabbli imma ma għandhomx aċċess għal finanzjament kummerċjali. Hija tagħti wkoll mikroself lil benefiċjarji ġodda u klijenti f’riskju jew gruppi vulnerabbli, bħal persuni diżokkupati, nies fuq benefiċċji soċjali, żgħażagħ, anzjani, persuni b’reġistrazzjoni ta’ dejn mhux imħallas[20] u nies weħidhom.

Qabel ma Qredits irċeviet il-garanzija ta’ Mikrofinanzjament għall-Progress, il-mikroself għal negozji li għadhom jibdew kien jammonta għal 34 % biss tal-portafoll tagħha, minħabba li dawn it-tranżazzjonijiet għandhom riskju relattivament għoli. Il-garanzija tippermetti lil Qredits li testendi s-self għal negozju li għadhom jibdew (definiti bħala intraprendituri li l-istorja tan-negozju tagħhom ma taqbiżx it-tliet snin), inklużi gruppi vulnerabbli li joffru riskju akbar. Il-garanzija tippermetti wkoll li Qredits tnaqqas ir-rekwiżiti kollaterali għal ċerti mikrodebituri li nkella ma jkollhomx aċċess għall-iffinanzjar fil-Pajjiżi l-Baxxi.

Tranżazzjonijiet futuri

Mil-lat ta’ tranżazzjonijiet futuri, il-FEI għadu jirċievi applikazzjonijiet li huma mistennija li jwasslu għal operazzjonijiet fl-2011.

Stumenti ffinanzjati

It-twaqqif tal-istrumenti tal-fonds commun de placement

Negozjati bejn il-Kummissjoni, il-BEI u l-FEI dwar it-twaqqif tal- fonds commun de placement-fonds d’investissement spécialisé (FCP-FIS) kienu konklużi lejn l-aħħar ta’ Ottubru 2010. Il-korp regolatorju tal-Lussemburgu[21] ta l-approvazzjoni finali għat-tnedija tal-FCP fit-22 ta’ Novembru 2010, id-data li fiha bdew joperaw l-istrumenti ffinanzjati. Minn total ta’ EUR 100 miljun disponibbli għall-Mikrofinanzjament għall-Progress għall-perjodu sal-2013, EUR 75 miljun se jkunu allokati għal strumenti ffinanzjati. Il-BEI se jikkontribwixxi EUR 100 miljun u investituri terzi huma mistennija jingħaqdu aktar tard b’investimenti miġbura sa EUR 50 miljun. Minn mindu ġiet adottata d-Deċiżjoni, il-Kummissjoni żiedet EUR 3 miljuni oħra[22].

Karatteristiċi ewlenin

Biex tintlaħaq medda wiesgħa ta’ benefiċjarji aħħarin, qed jiġu offruti varjetà ta’ prodotti skont l-FCP. Intermedjarji potenzjali jistgħu japplikaw għal erba’ tipi ta’ strumenti finanzjarji:

- kreditu preferenzjali [23];

- self subordinat (iffinanzjar subordinat għal kredituri preferenzjali);

- self bi tqassim tar-riskji (kreditu preferenzjali flimkien mal-parteċipazzjoni tar-riskju fil-portafoll tal-mikrokreditu);

- parteċipazzjoni azzjonarja (ekwità diretta jew indiretta f’forma ta’ investimenti f’ishma ordinarji jew preferenzjali).

Għal strumenti ffinanzjati, l-intermedjarji potenzjali huma mħajrin iressqu l-applikazzjonijiet direttament lill-FEI. Dan tal-aħħar jagħżel proposti minn qabel u jwettaq spezzjoni diliġenti. Wara l-approvazzjoni tal-Bord tal-FEI, il-kuntratt ikun innegozjat u ffirmat mill-FEI u mill-intermedjarju.

Il-grafika ta’ hawn taħt turi kif jaħdmu l-“istrumenti ffinanzjati” tal-Faċilità. Il-FCP twaqqaf bħala fond li jiġbor taħtu fondi oħra (umbrella fund), Il- Pjattaforma tal-Mikrofinanzjament tal-UE . Bħalissa, l-uniku sottofond tiegħu huwa l-Fond Ewropew ta’ Mikrofinanzjament għall-Progress, bil-Kummissjoni u l-BEI bħala l-investituri fundaturi u l-FEI bħala l-Kumpanija tal-Ġestjoni. Il-Kummissjoni żżomm l-unitajiet mhux preferenzjali li huma subordinati għall-unitajiet preferenzjali: dan ifisser li l-Kummissjoni ssofri l-ewwel telf nett li jaffettwaw l-assi tas-sottofond, waqt li l-BEI huwa protett bħala d-detentur ta’ unita preferenzjali kontra t-telf imġarrab mill-unitajiet mhux preferenzjali.

Addizzjonalità

Il-ftehim (ir-Regolament tal-Ġestjoni) li jgħaqqad il-FEI bħala Kumpanija tal-Ġestjoni tisħaq li l-ftehimiet operazzjonali konklużi ma’ intermedjarji finanzjarji għandhom iżidu l-aċċess u d-disponibilità għal strumenti ta’ mikrokreditu għal benefiċjarji aħħarin u ma jistgħux jieħdu post ftehimiet ekwivalenti konklużi minn intermedjarji skont strumenti nazzjonali jew reġjonali tal-UE fis-seħħ.

Il-bilanċ ġeografiku

Bil-ħsieb li jkun stabbilit bilanċ ġeografiku madwar l-UE, l-esponiment għall-intermedjarji f’kull Stat Membru ma jistax jaqbeż l-10 % tal-mira tal-impenn aggregat mill-investituri.[pic]

Min jibbenefika?

Bħal fil-każ tal-garanziji, fornituri ta’ mikrokreditu li l-attivitajiet tagħhom huma skont l-oġġettiv tal-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress[24] biss huma eliġibbli.

Peress li l-“istrumenti ffinanzjati” jibdew joperaw lejn l-aħħar tas-sena, fil-ħin tal-kitba ta’ dan ir-rapport kuntratt wieħed biss għadu ġie ffirmat, dak mal-istituzzjoni ta’ mikrofinanzjament Bulgara Mikrofond [25].

Mikrofond hija istituzzjoni mhux bankarja li bdiet topera fl-1999 bl-appoġġ tas-Soros Economic Development Foundation (SEDF) u finanzjament mill-United Bulgarian Bank u Raiffeisenbank. Mill-2003 lil hawn, għandha l-istatus legali ta’ kumpanija b'responsabbiltà limitata u attirat bosta banek għas-self[26] u lill-SEDF bħala investitur.

Permezz tas-self relattivament żgħir li toffri, b’medja ta’ EUR 3 000, Mikrofond primarjament timmira għal mikrointraprendituri li normalment ma għandhomx aċċess għal sorsi oħra ta’ ffinanzjar[27]. Waqt li fornituri oħra ta’ mikrokreditu jiffukaw fuq iż-żoni urbani madwar Sofia, Mikrofond għandha fergħat madwar il-Bulgarija kollha. Dan jippermettilha tkopri żoni rurali fejn ma hemmx ħafna banek, biex b’hekk timla l-vojt ta’ forniment ta’ kreditu. Il-klijenti ewlenin jinkludu għadd ta' membri mill-komunità Roma tal-Bulgarija.

Il-kreditu preferenzjali ta’ EUR 3 miljun mill-istrumenti ffinanzjati tal-Mikrofinanzjament Progress se jippermetti lil Mikrofond tespandi l-attivitajiet ta’ mikrokreditu tagħha, u biex tiffoka aktar speċifikament fuq il-komunità Roma li hija partikolarment f’riskju ta’ esklużjoni soċjali, faqar u qgħad.

Tranżazzjonijiet futuri

Bosta operazzjonijiet oħra huma fi stadju avvanzat ta’ preparazzjoni. Fit-13 ta’ Diċembru 2010 l-Bord tal-FEI approva investiment indirett ta’ ekwità f’fond ibbażat fir-Renju Unit. Applikazzjoni oħra minn istituzzjoni ta’ mikrofinanzjament Rumena għal kreditu preferenzjali kienet aċċettata mill-bord tal-FEI f’Jannar 2011. S’issa għadha ma ġiet miċħuda l-ebda proposta. Erba’ fornituri oħra ta’ mikrokreditu kkonfermaw l-interess tagħhom fl-istrumenti ffinanzjati, u l-FEI tistenna interess minn tmien intermedjarji potenzjali oħra fl-2011.

It-tbassir għat-tranżazzjonijiet skont l-FCP jissuġġerixxi li l-użu ta’ strumenti ffinanzjati ikun ġeografikament ibbilanċjat: Ibbażat fuq il-viżibilità kurrenti, 48 % tat-tranżazzjonijiet huma mistennija li jkunu ma’ intermedjarji fil-Punent tal-Ewropa u 52 % ma’ intermedjarji fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant.

Monitoraġġ u rrappurtar

Sabiex ikun żgurat li jintlaħaq l-għan tal-Mikrofinanzjament Progress, jiġifieri li tkun iffaċilitata d-disponibilità u l-aċċess tal-mikrofinanzjament għal nies li ma jistgħux jagħmlu użu minn servizzi bankarji konvenzjonali, huwa importanti għall-Kummissjoni li tanalizza x-xejra tal-assorbiment tal-fondi u l-impatt soċjali u ekonomiku tal-istrument, partikolarment fuq promozzjoni ta’ intraprendenza fost gruppi żvantaġġati.

Il-FEI għalhekk huwa mistenni jressaq rapporti semiannwali dwar in-numru ta’ applikazzjonijiet għall-mikrokreditu milqugħa u miċħuda fuq livell intermedjarju, in-numru ta’ ftehimiet konklużi ma’ benefiċjarji aħħarin, id-distribuzzjoni ġeografika u settorjali tal-iffinanzjar u n-numru totali u t-tip ta’ benefiċjarji. Il-FEI min-naħa l-oħra teħtieġ intermedjarji finanzjarji biex jagħtu tagħrif perjodiku dwar dawn il-punti.

Kull sena l-FEI hija mitluba tressaq rapport dwar l-impatt soċjali tal-Mikrofinanzjament għall-Progress. L-intermedjarji għalhekk se jkunu involuti fil-ġbir tat-tagħrif dwar il-profil soċjali tal-benefiċjarji aħħarin, partikolarment dwar l-istatus tal-impjieg fil-ħin tal-applikazzjoni, il-kwalifiki edukattivi tagħhom, is-sess u l-età, u jekk humiex parti minn xi grupp speċifiku (pereżempju, dawk b’diżabilità jew minoritajiet). Tagħrif dwar in-numru ta’ impjegati huwa miġbur fil-bidu u fi tmiem il-mikroself biex jitkejjel l-impatt tal-Mikrofinanzjament għall-Progress inkwantu ta’ ħolqien ta’ impjiegi u biex tkun monitorjata s-sostenibilità tal-mikrointrapriżi li ngħataw l-appoġġ.

Il-komunikazzjoni

It-twaqqif tal-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress qajmet interess bejn kemm intermedjarji finanzjarji kif ukoll individwi privati li xtaqu jwaqqfu jew jiżviluppaw in-negozju tagħhom. Il-Kummissjoni u l-FEI ngħaqdu biex jagħtu tagħrif ċar dwar kif topera l-Faċilità. Il-FEI tagħmel dan permezz tal-websajt u ta’ kuntatti diretti mal-intermedjarji. Il-Kummissjoni tiffoka l-isforzi tagħha tal-komunikazzjoni fuq dawk li jfasslu l-politika, korpi li jmexxu l-Fond Soċjali Ewropew (FSE) u l-pubbliku ġenerali. Il-konferenza għall-partijiet involuti dwar il-“Mikrofinanzjament fl-Ewropa” li saret fi Brussell bejn id-9 u l-10 ta’ Novembru 2010[28] tat idea aktar ċara tal-kooperazzjoni mill-qrib u l-koordinazzjoni li għalihom id-dipartimenti tal-Kummissjoni li għandhom x’jaqsmu ma’ mikrofinanzjament huma impenjati bis-sħiħ bil-ħsieb li tinkiseb il-komplimentarjetà bejn strumenti differenti. Id-dipartimenti kollha involuti tal-Kummissjoni u l-grupp tal-BEI kkontribwew għal dan l-avveniment, li mmarka t-tnedija tal-Mikrofinanzjament għall-Progress.

Il-komplementarjetà u l-koordinazzjoni mal-istrumenti l-oħra

It-twaqqif tal-Faċilità Ewropea ta' Mikrofinanzjament għall-Progress wasslet għall-konsolidazzjoni u t-twittija tal-iffinanzjar u tal-garanziji maħruġa mill-Unjoni Ewropea biex tappoġġja il-mikrofinanzjament fl-UE.

Il-Programm ta’ Qafas għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni għall-2007 sal-2013 (CIP), li huwa mmexxi wkoll mill-FEI, huwa strument li ilu mwaqqaf aktar u li joħroġ garanziji. Skont il-Faċilità ta' Garanzija ta’ Mikrokreditu tas-CIP, il-FEI jagħti garanziji għal self lil organizzazzjonijiet ta’ mikrokreditu (intermedjarji finanzjarji) li jagħtu self sa EUR 25 000 lil mikrointrapriżi. Minn Settembru 2010, il-Mikrofinanzjament għall-Progress għandu dritt għall-ewwel sejħa għal ftehim ta’ mikrokreditu. Dan ifisser li dawn jistgħu jiġu konklużi skont is-CIP f’każ li mhix possibbli li ssir tranżazzjoni skont il-Mikrofinanzjament għall-Progress, pereżempju meta ma hemmx baġit għal tal-aħħar, fejn l-intermedjarju jopera fi Stat li mhux membru u għalhekk mhux eliġibbli għal Mikrofinanzjament għall-Progress, fejn l-ammont jaqbeż il-limitu ta’ konċentrazzjoni għal kull Stat Membru jew fejn il-portafoll tal-intermedjarju jiffoka prinċipalment fuq il-kummerċ. Operazzjonijiet skont il-JEREMIE[29] bl-istess mod jikkumplimentaw dawk skont il-Mikrofinanzjament għall-Progress. Skont il-Fondi Strutturali u l-ġestjoni konġunta mal-Istati Membri, il-JEREMIE timmira li ttejjeb l-aċċess għall-iffinanzjar għall-espansjoni tal-SMEs u l-investiment għall-innovazzjoni u biex tiffinanzja t-twaqqif ta’ negozji ġodda, inklużi negozji żgħar ħafna.

Il-bżonn li tipprovdi appoġġ għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet għal fornituri ta’ mikrokreditu mhux bankarji mhuwiex l-għan tal-Mikrofinanzjament Progress, imma tal-JASMINE[30], li l-Kummissjoni u l-grupp tal-BEI waqqfu bħala proġett pilota għal tliet snin (2009-11) biex jagħti assistenza teknika u ffinanzjar lil fornituri ta’ mikrokreditu mhux bankarji stabbiliti fl-UE. Il-Kummissjoni appoġġjat il-komponent ta’ assistenza teknika ta’ JASMINE permezz ta’ fondi (EUR 7 miljuni) li kienu disponibbli mill-Parlament Ewropew għall-Kummissjoni fil-qafas tal-azzjoni preparatorja mitluba mill-Parlament Ewropew (EPPA). Dawn il-fondi jappoġġjaw l-iżvilupp ta’ istituzzjonijiet ta’ mikrofinanzjament fl-UE u jintużaw mill-Kummissjoni biex jagħtu finanzjament tal-bidu lil fornituri ta’ mikrokreditu mhux bankarji. Barra minn hekk l-ewwel żewġ garanziji milqugħa mill-garanzija tal-Mikrofinanzjament għall-Progress, microStart u Qredits setgħu jibbenefikaw ukoll minn investiment ta’ ekwità ta’ EUR 750 000 u self ta’ EUR 750 000 rispettivament għat-tisħiħ tal-kapaċitajiet skont l-EPPA. Il-fondi mhux minfuqa tal-EPPA (EUR 3 miljun) ingħataw lill-istrumenti ffinanzjati tal-Mikrofinanzjament għall-Progress għal raġunijiet ta’ effiċjenza.

Il-Mikrofinanzjament għall-Progress jikkumplimenta wkoll lill-FSE, li għalih l-appoġġ għall-intraprenditorija hija waħda mill-prijoritajiet għall-perjodu ta’ programmar 2007-13. Huwa magħruf sew li r-rata ta’ suċċess ta’ negozji li għadhom jibdew tista’ tiżdied permezz ta’ bidu komprensiv u ta’ kwalità għolja u appoġġ għan-negozju mfassal skont il-ħtiġijiet tal-gruppi żvantaġġjati. Sbatax-il (17) Stat Membru qiesu dan bħala prijorità fil-programmi operazzjonali tagħhom.

Il-Kummissjoni se tkompli tuża l-assistenza teknika tal-FSE biex tgħin lill-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali fl-Istati Membri jtejbu l-kwalità tas-sistemi ta’ appoġġ għal nies li jixtiequ jikkonsolidaw in-negozji tagħhom jew inkella biex jibdew wieħed ġdid. L-għajnuna se tinkludi trasferimenti ta’ prassi tajba biex jintlaħqu aktar il-gruppi fil-mira u t-titjib fit-tmexxija f’diversi setturi u livelli.

Fl-aħħar nett, individwi li jieħdu mikroself jistgħu jingħataw lura rata ta’ interess permezz ta’ għażla offruta mir-Regolament tal-FSE[31]. L-awtoritajiet tat-tmexxija tal-FSE fl-Istati Membri jistgħu jiddisinjaw operazzjonijiet speċifiċi għall-mikrointraprendituri biex ikopru r-rata ta’ interess tas-self kollha jew parti minnha, ħaġa li tnaqqas il-piż finanzjarju fuq il-mikrointraprendituri u, għalhekk tikkumplimenta l-Mikrofinanzjament għall-Progress. Madankollu, s’issa l-ebda Stat Membru ma indika li biħsiebu jagħmel użu minn din il-possibbiltà b’konnessjoni mal-Mikrofinanzjament għall-Progress.

Dehra u konklużjonijiet

Il-ftehimiet iffirmati u t-tbassir tat-tranżazzjonijiet jissuġġerixxu li l-istrumenti varji offruti huma attraenti għal medda aktar wiesgħa ta’ intermedjarji.

Bejn wieħed u ieħor terz tat-tranżazzjonijiet fi stadju ta’ preparazzjoni huma mistennija li jkunu ma’ banek u żewġ terzi ma’ entitajiet mhux bankarji. Rigward strumenti ffinanzjati, 53 % biss tal-kuntratti, f’termini ta’ volum, x'aktarx li jiġu ffirmati ma' banek żgħar u 47 % ma' istituzzjonijiet ta' mikrofinanzjament mhux bankarji. Dan ifisser li l-ewwel tranżazzjonijiet se jkunu bbilanċjati sew inkwantu ta’ tipi ta’ intermedjarji fil-mira, ħaġa li se tgħin ukoll biex tintlaħaq il-medda wiesgħa ta’ mikrodebituri fil-mira tal-Mikrofinanzjament għall-Progress.

S’issa, it-tranżazzjonijiet imbassra jindikaw interess akbar fi strumenti ffinanzjati milli f’garanziji, li jfisser li l-mod kif ir-riżorsi tal-UE ġew imqassma bejn iż-żewġ taqsimiet tal-Mikrofinanzjament għall-Progress (75 % kontra 25 %) kien korrett. Mill-medda ta’ prodotti offruti bl-FCP, il-kreditu preferenzjali, kif mistenni, kien l-aktar domandat (63 %). Madankollu, l-istrumenti finanzjarji disponibbli kollha, jiġifieri l-kreditu preferenzjali, kreditu subordinat, self bi tqassim ta’ riskji u ekwità diretta jew indiretta, huma inklużi fit-tbassir tat-tranżazzjonijiet, ħaġa li turi li l-medda wiesgħa ta’ prodotti tirrifletti d-domanda attwali fost l-intermedjarji fil-mira u tgħin it-tixrid mal-UE.

Il-Kummissjoni u l-FEI jistennew ukoll assorbiment tal-fondi sodisfaċenti. Fuq il-perjodu 2010-13, EUR 25 miljun se jkunu disponibbli kull sena għal-Mikrofinanzjament Progress.

Fl-2010 EUR 10 miljun intużaw għal garanziji u EUR 18-il miljun[32] għal strumenti ffinanzjati[33]. Kien hemm kontribuzzjoni ta’ EUR 24 miljun oħra mill-BEI li ttella’ l-ammont totali disponibbli għall-FCP għal EUR 42 miljun. Fl-2011 il-Kummissjoni żammet qrib il-EUR 5 miljun għall-garanziji[34] u l-EUR 20 miljun għall-istrumenti ffinanzjati.

Fejn jidħlu garanziji, EUR 8 miljuni oħra huma mistennija li jkunu assorbiti fl-2011, waqt li t-tbassir tat-tranżazzjonijiet li jinvolvu strumenti ffinanzjati jissuġġerixxu li EUR 44 miljun se jkunu assorbiti sal-aħħar tas-sena.

Ir-rapport annwali li jmiss, ibbażat fuq ir-rapport ta’ implimentazzjoni tal-2011 maħruġ mill-FEI, u li għandu jitressaq f’Ġunju 2012, se jivvaluta b’aktar dettall l-aċċessibilità tal-iffinanzjar għal setturi individwali u tipi ta’ benefiċjarji, flimkien mad-distribuzzjoni ġeografika u settorjali. Dan se jagħti indikazzjonijiet inizjali tal-impatt u s-sostenibilità tal-Mikrofinanzjament Progress.

[pic][pic][pic]

[1] L-Anness mar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE tas-6 ta’ Mejju 2003 dwar id-definizzjoni tal-mikrointrapriżi, u l-intrapriżi ż-żgħar u ta’ daqs medju ( ĠU L 124, 20.5.2003, p. 36) tiddefinixxi “mikrointrapriża” bħala intrapriża li tħaddem anqas minn 10 persuni u li l-qligħ annwali u/jew il-karta tal-bilanċi annwali tagħhom ma taqbiżx iż-EUR 2 miljun.

[2] Il-“mikrofinanzjament” huwa kunċett wiesa’ li jinkludi il-mikrokreditu, imma wkoll servizzi finanzjarji oħra bħat-tfaddil, il-mikroassigurazzjoni jew it-trasferimenti.

[3] Ara l-Komunikazzjoni “Inizjattiva Ewropea ġdida għall-iżvilupp tal-mikrokreditu b’appoġġ għat-tkabbir u l-impjiegi” (COM(2007) 708 finali/2 tal-20 ta’ Diċembru 2007)

[4] Ir-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-24 ta’ Marzu 2009 li tagħmel rakkomandazzjonijiet lill-Kummissjoni fuq inizjattiva Ewropea għall-iżvilupp tal-mikrokreditu b’appoġġ għat-tkabbir u għall-impjiegi (2008/2122(INI)).

[5] Ara l-Komunikazzjoni “Impenn Komuni għall-Impjiegi” (COM(2009) 257 tat-3 ta’ Ġunju 2009).

[6] ĠU L 87, 7.4.2010, p. 1.

[7] Artikolu 3(1) tad-Deċiżjoni.

[8] Deċiżjoni Nru 1672/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Ottubru 2006 li tistabbilixxi Programm Komunitarju għall-Impjiegi u għas-Solidarjetà Soċjali – Progress, ĠU L 315, 15.11.2006, p. 1.

[9] L-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni.

[10] L-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni.

[11] Garanzija tal-SME

[12] Id-Deċizjoni Nru 1639/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Ottubru 2006 li tistabbilixxi Programm Kwadru għall-Kompetittività u l-Innovazzjoni (2007 sa 2013), ĠU L 310, 9.11.2006, p. 15.

[13] http://www.eif.org/what_we_do/microfinance/microcredit_guarantees/index.htm.

[14] Sakemm is-somma tal-obbligi tal-baġit jew ammonti oħra disponibbli għall-obbligi mhumiex aktar minn EUR 25 miljun, il-limitu ta’ konċentrazzjoni huwa ta’ EUR 4 miljun għal kull Stat Membru; 'il fuq minn EUR 25 miljun, huwa ta’ EUR 6 miljun jew 16 % tas-somma tal-obbligi tal-baġit jew ammonti oħra disponibbli għall-obbligi (japplika liema minn dawn iż-żewġ ammonti huwa l-anqas).

[15] Il-kuntratt iffirmat fil-15 ta’ Diċembru 2010.

[16] Il-kuntratt iffirmat fis-16 ta’ Diċembru 2010.

[17] Association pour le droit à l’initiative économique.

[18] Il-fergħa ta’ Saint-Gilles/Sint-Gillis se taqdi wkoll partijiet mill-muniċipji ta’ Anderlecht u Brussell.

[19] Il-fornitur ewlieni f’dan il-qasam fil-Belġju huwa Fonds de Participation, li jagħti mikrokreditu medju ta’ EUR 15 000 (2007).

[20] Qredits tikkunsidra l-informazzjoni mgħoddija mill-Uffiċju tal-Kreditu biex tevalwa id-dejn żejjed tal-applikanti.

[21] Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF).

[22] L-ammont ta' EUR 3 miljuni ġew mill-Azzjoni Preparatorja tal-Parlament Ewropew. Ara t-Taqsima 7.

[23] F’każ li dak li ssellef ifalli, il-kreditu preferenzjali għandu jitħallas qabel ma jitħallsu l-kredituri l-oħra.

[24] L-Artikolu 2 tad-Deċiżjoni.

[25] Il-kuntratt ġie ffirmat fit-18 ta’ Frar 2011.

[26] Deutsche Bank, Dexia Microcredit Fund, Oikocredit, Coop-Est u Alphabank.

[27] L-akbar fornitur ta’ mikrofinanzjament fil-Bulgarija huwa l-ProCredit Bank bi 78,59 % tas-suq tal-mikrokreditu. Huwa jikkonċentra aktar fuq l-SMEs milli fuq mikrointrapriżi u mikrointraprendituri.

[28] Il-paġna web b’links għall-preżentazzjonijiethttp://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=836&langId=en&eventsId=300&furtherEvents=yes.

[29] Riżorsi Konġunti Ewropej għall-Mikrointrapriżi u dawk ta' daqs medju.http://www.eif.europa.eu/what_we_do/jeremie/index.htm.

[30] Azzjoni Konġunta għall-Appoġġ tal-Istituzzjonijiet ta' Mikrofinanzjament fl-Ewropa.http://www.eif.europa.eu/what_we_do/microfinance/JASMINE/index.htm.

[31] Ir-Regolament (KE) Nru 1081/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Lulju 2006 dwar il-Fond Soċjali Ewropew u li jħassar ir-Regolament (KE) Nru 1784/1999, ĠU L 210, 31.7.2006, p. 12.

[32] EUR 3 miljuni għall-EPPA.

[33] Għal garanziji EUR 6 miljuni tħallsu fil-kont ta’ Mikrofinanzjament Progress tal-FEI. Għall-istrumenti ffinanzjati, inġibdu EUR 15-il miljun waqt li tmexxew EUR 3 miljuni għas-sena ta’ wara.

[34] L-impenn għall-garanziji jammonta għal EUR 4 750 000. EUR 250 000 inżammu għal miżuri ta' appoġġ.