[pic] | IL-KUMMISSJONI TAL-KOMUNITAJIET EWROPEJ |

Brussell, 29.4.2009

KUMM(2009) 180 finali

KOMUNIKAZZJONI MILL-KUMMISSJONI LILL-PARLAMENT EWROPEW, LILL-KUNSILL, LILL-KUMITAT EKONOMIKU U SOĊJALI EWROPEW U LILL-KUMITAT TAR-REĠJUNI

Kif għandna nittrattaw l-impatt tat-tixjiħ tal-popolazzjoni fl-UE(Ir-Rapport dwar it-Tixjiħ 2009)

1. Introduzzjoni

Għall-ewwel darba fl-istorja, il-maġġoranza assoluta taċ-ċittadini Ewropej tista' tgħix ħajja attiva, f'saħħitha u parteċipattiva sew fl-anzjanità. Fl-istess ħin, is-soċjetajiet li qed jixjieħu jġibu magħhom opportunitajiet ġodda għal ditti innovattivi permezz tad-domanda għal prodotti u servizzi ġodda jew adattati. Madankollu, l-kombinazzjoni tat-tixjiħ u tar-rati baxxi tat-twelid iġġib magħha wkoll sfidi ekonomiċi, baġitarji u soċjali ewlenin. L-Ewropa bdiet tħejji ruħha għal dawn l-isfidi, u sar progress ta' inkoraġġiment f'xi wħud mill-Istati Membri, notevolment permezz ta' riformi fis-sistemi tal-pensjonijiet u ta' bilanċ aħjar bejn il-ħajja professjonali u dik familjari. Madankollu, mingħajr aktar bidliet istituzzjonali u ta' politika, ix-xejriet demografiċi mistennija jbiddlu s-soċjetajiet tagħna b' mod konsiderevoli, waqt li jħallu l-effett tagħhom fuq is-solidarjetà interġenerazzjonali u joħolqu domandi ġodda fuq il-ġenerazzjonijiet tal-ġejjieni. Xejriet bħal dawn għandu jkollhom impatt sinifikanti fuq it-tkabbir potenzjali u jwasslu għal pressjonijiet qawwijin biex iżidu l-infiq pubbliku, mhux biss fin-nefqa fl-ambitu tal-pensjonijiet u tas-saħħa, iżda wkoll fl-infrastruttura, id-djar, u l-edukazzjoni.

Kunsilli Ewropej suċċessivi rrikonoxxew il-ħtieġa li jittrattaw l-impatt tat-tixjiħ tal-popolazzjoni fuq il-mudelli soċjali Ewropej. L-isfida tal-linja politika hija wiesgħa, li tkopri d-dibattitu għaddej bħalissa dwar il-modernizzazzjoni tas-sistemi ta' għajnuna u l-estensjoni tal-ħajja tax-xogħol bħala segwitu għas-Samit ta' Hampton Court ta' Ottubru 2005, l-Istratreġija Mġedda ta' Liżbona, l-Istrateġija tal-Iżvilupp Sostenibbli tal-UE u l-"Politika integrata dwar il-klima u l-enerġija", il-Metodu Miftuħ ta' Koordinazzjoni dwar il-pensjonijiet, il-kura għas-saħħa u l-kura fit-tul, u strateġija għaż-żgħażagħ [1]u l-iżgurar tal-progress lejn finanzi pubbliċi sostenibbli fil-kuntest tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir.

Huwa proprju f'dan il-qafas li l-Kunsill tal-ECOFIN avża lill-Kumitat tal-Politika Ekonomika u stieden lill-Kummissjoni biex taġġorna l-proġettazzjonijiet baġitarji fit-tul sa tmiem l-2009. It-tbassir konġunt[2] li japplika metodoloġiji ġodda, mtejba, jikkonferma fil-wisgħa t-tbassir tal-2006. Huma jipprovdu element ewlieni għall-analiżi tal-impatt tat-tixjiħ tal-popolazzjoni u jagħmlu parti integrali mis-sorveljanza baġitarja multilaterali tal-UE. Huwa għandhom ikunu utli wkoll għal dawk li jfasslu l-politika fit-tħejjija ta' riformi fis-sistemi tal-pensjonijiet u tal-kura tas-saħħa.

Din il-Komunikazzjoni tippreżenta t-tbassir ekonomiku u baġitarju tal-aħħar fit-tul u l-ewwel attentat tal-fehmiet tal-Kummissjoni dwar l-abbiltà tal-Ewropa biex tittratta l-isfida tat-tixjiħ fid-dawl tad-dejta l-ġdida u l-iżviluppi ekonomiċi attwali.

Analiżi ta' dan l-aħħar tikkonferma li teżisti l-possibbiltà ta' opportunità – perjodu ta' madwar 10 snin li matulu l-forza tax-xogħol għandhom ikomplu jiżdiedu- għall-implimentazzjoni tar-riformi strutturali meħtieġa mis-soċjetajiet li qed jixjieħu[3]. Il-ħila tal-UE li tlaħħaq mal-ħtiġijiet futuri ta' popolazzjoni li qed tixjieħ tiddgħajjef jekk ma tittieħed l-ebda azzjoni.

Il-kriżi ekonomika tista tirrendi l-isfidi maħluqa mit-tixjiħ iżjed akuti. Għalhekk it-tħaddim ta' rispons politiku għall-kriżi, mmirat u kkoordinat tajjeb, kif imsemmi fil-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku[4] (PERE) adottat mill-Kummissjoni fis-26 ta' Novembru2008, għandu jinħataf bħala opportunità għal sforzi konġunti biex tintrebaħ ir-riċessjoni permezz ta' appoġġ tal-attività ekonomika fuq żmien qasir u permezz ta' riformi mmirati len it-tisħiħ ta' investimenti f'ekonomija u soċjetà aktar sostenibbli u billi l-infiq relatat mal-età jitpoġġa fuq mogħdija sostenibbli[5]. L-investiment fit-titjib tat-taħriġ u l-kapital uman għandhom jgħinu fl-indirizzar tal-impatt tal-kriżi fuq żmien qasir u jikkontribwixxu għat-tħejjija ta' soċjetà li qed tixjieħ.

2. L-isfidi fit-tul tat-tixjiħ demografiku

L-impatt ekonomiku tat-tixjiħ

It-tbassir fit-tul mhuwiex previżjoni, iżda jitħejja fuq bażi ta' 'politika li tibqa' kif inhi', u għalhekk jipprovdi tagħrif importanti dwar l-effetti jekk ma titteħidx azzjoni. L-aħħar tbassir li tressaq fir-Rapport dwar it-Tixjiħ tal-2009 huwa msejjes fuq it-tbassir demografiku l-ġdid tal-Eurostat irrilaxxat f'April 2008. L-iżviluppi demografiċi jvarjaw b'mod sinifikanti minn pajjjiż għall-ieħor, iżda l-popolazzjoni ġenerali fl-UE issa hija mbassra li se tibqa l-istess fl-2060 kif inhi llum, grazzi għal rimbalz ħafif fir-rata tal-fertilità f'xi Stati Membri u flussi ta' immigrazzjoni aktar dinamiċi, waqt li fl-2006 kienet imbassra li se tonqos maż-żmien. Madankollu, t-tbassir demografiku l-ġdid ma jvarjax b'mod sostanzjali f'dak li għandu x'jaqsam mal-istruttura tal-popolazzjoni u dan jikkonferma li r-rati ta' twelid baxxi, is-snin ta' ħajja li qed jiżdiedu u l-influss kontinwu tal-migranti qed jiġu mistennija li jirriżultaw f'popolazzjoni totali tal-UE kważi bla bidla, iżda ħafna ixjeħ, sal-2060[6], li jfisser li l-proporzjon se jinbidel għal żewġ persuni biss minn erbgħa persuni f'età tax-xogħol (bejn il-15 u l-64) għal kull persuna 'l fuq mill-65. L-akbar tnaqqis huwa mistenni li sseħħ matul il-perjodu bejn l-2015-35 meta l-koorti tal-baby boom ikunu waslu biex jirtiraw.

Ir-rata tas-sehem fis-suq tax-xogħol tal-UE bħala entità waħda mistennija li tiżdied minn 70½ % fl-2007 għal 74 % fl-2060, li l-parti l-kbira minnha għandha timmaterjalizza qabel l-2020. Id-distakk bejn ir-rati tas-sehem tal-irġiel u dak tan-nisa huwa mistenni li jonqos gradwalment, b'mod speċjali fil-pajjiżi fejn huwa attwalment kbir. Ġeneralment, ir-rati tal-impjiegi mistennija jiżdiedu minn 65½ % fl-2007 għal madwar 70 % fl-2060. Ir-rata ta' impjiegi ta' ħaddiema mdaħħla fiż-żmien hija mistennija li żżid minħabba fir-riformi mmirati lejn il-ħajja tax-xogħol imtawwla f'bosta Stati Membri. Ġeneralment, madankollu, l-impjieg fl-UE huwa mbassar li se jonqos b'madwar 19-il miljun ruħ sas-sena 2060. Iż-żieda fir-rati tas-sehem fil-forza tax-xogħol f'bosta pajjiżi u l-livelli netti tal-immigrazzjonijiet li qed jiżdiedu f'xi wħud għandhom biss jimmoderaw il-waqgħa fl-impjieg minħabba fit-tnaqqis tal-popolazzjoni fl-età tax-xogħol bejn l-2020 u l-2060.

Minħabba f'nuqqas fil-provvista tax-xogħol, il-produttività se jkollha tkun is-sors tat-tkabbir ekonomiku fil-ġejjieni. Suppożizzjoni prudenti hija dik li t-tkabbir tal-produttività tal-Istati Membri għandu jikkonverġi għal medja storika fit-tul fl-UE ta' 1¾ %, qrib ta' dik irreġistrata ferm fit-tul fl-Istati Uniti. Minħabba dan, ir-rata ta' tkabbir potenzjali annwali tal-PGD għandha mnejn tonqos b'mod sinifikanti. Popolazzjoni fl-età tax-xogħol li qed tonqos għandha ttawwal it-tkabbir u d-dħul għal kull ras. Minħabba d-differenzi fix-xejriet demografiċi, ir-rati ta' tkabbir għandhom mnejn ivarjaw sostanzjalment minn pajjiż għal ieħor.

L-impatt baġitarju tat-tixjiħ

b'konsegwenza tal-popolazzjonijiet li qed jixjieħu, l-ħtieġa għall-provvista pubblika ta' trasferimenti u servizzi relatati mal-età għandha tiżdied. L-impatt fiskali tat-tixjiħ huwa għalhekk imbassar li jkun sostanzjali fl-Istati Membri kważi kollha, waqt li jkun diġà qed jidher matul id-deċennju li ġej. B'mod ġenerali, abbażi tal-linji politiċi attwali, l-infiq pubbliku relatat mal-età qed jitbassar li se jiżdied b'medja ta' madwar 4¾ punti perċentwali tal-PGD sal-2060 fl-UE u b'aktar minn 5 punti perċentwali fiż-żona euro – speċjalment minħabba l-infiq fil-pensjonijiet, fil-kura għas-saħħa u fil-kura fit-tul. Għall-UE25, iż-żieda mbassra hija kemxejn ogħla meta mqabbla mat-tbassir ta' qabel fir-Rapport dwar it-Tixjiħ tal-2006, b'madwar nofs punt perċentwal tal-PGD fuq il-perjodu kollu ta' tbassir. Meta mqabbel mar-Rapport dwar it-Tixjiħ tal-2006, l-akbar reviżjonijiet 'l isfel fl-impatt baġitarju tat-tixjiħ seħħew fil-Portugall, fl-Ungerija u fir-Repubblika Ċeka (li jirriflettu notevolment fuq l-impatt tar-riformi tal-pensjonijiet), waqt li ġew rappurtati reviżjonijiet kbar 'il fuq fil-Greċja, fil-Lussemburgu, f'Malta, fl-Estonja, fl-Awstrija, fil-Polonja u fil-Litwanja (li jirriflettu qabel kollox bidliet imbassra revisti fl-infiq għall-pensjonijiet ġejjin minn impatt negattiv fir-riforma u tekniki mtejba ta' mmodellar).

Globalment, jeżistu differenzi li ta' min jinnotahom fl-impatt tat-tixjiħ madwar l-Istati Membri.

- Iż-żieda fl-infiq pubbliku x'aktarx li tkun sinifikanti ħafna (seba' punti perċentwali tal-PGD jew iżjed) f'disa' Stati Membri tal-UE (il-Lussemburgu, il-Greċja, s-Slovenja, Ċipru, Malta, l-Olanda, ir-Rumanija, Spanja, u l-Irlanda), għalkemm għal xi pajjiżi ż-żieda kbira għandha tkun minn livell pjuttost baxx.

- Għal grupp ieħor ta' pajjiżi – il-Belġju, l-Finlandja, ir-Repubblika Ċeka, il-Litwanja, is-Slovakkja, ir-Renju Unit, il-Ġermanja u l-Ungerija - l-infiq tax-tixjiħ huwa aktar limitat, iżda xorta għoli ħafna (minn erbgħa sa seba' punti perċentwali tal-PGD).

- Fl-aħħar, iż-żieda hija aktar moderata, erba' punti perċentwali jew inqas tal-PGD, fil-Bulgarija, fl-Iżvezja, fil-Portugall, fl-Awstrija, fi Franza, fid-Danimarka, fl-Italja, fil-Latvja, fl-Estonja u fil-Polonja. Bosta minn dawn il-pajjiżi implimentaw riformi sostanzjali fil-pensjonijiet, ħafna każijiet ukoll jinvolvu bidla parzjali għal skemi ta' pensjonijiet privati (il-Bulgarija, l-Estonja, il-Latvja, il-Polonja u l-Iżvezja).

Ix-xejriet demografiċi għandhom mnejn jgħollu l-infiq pubbliku tal-pensjonijiet b'mod sinifikanti ħafna fl-Istati Membri kollha. Madankollu, r-riformi fil-pensjonijiet li japplikaw f'għadd ta' Stati Membri qed iġibu riżultati pożittivi fir-rigward tas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi. Kważi l-Istati Membri kollha ssikkaw ir-rekwiżiti tal-eliġibbiltà għall-kisba ta' pensjoni pubblika , notevolment billi għollew l-età tal-irtirar u rrestrinġew l-aċċess għal skemi ta' rtirar bikri. Riformi bħal dawn tipikament introdotti fuq perjodu twil, għandhom iwasslu għal rati ta' parteċipazzjoni ogħla ta' ħaddiema mdaħħla fiż-żmien, li jista' wkoll jirriżulta minn rabta aktar soda bejn il-benefiċċji tal-pensjonijiet u l-kontribuzzjonijiet għall-pensjonijiet u għalhekk inċentiv akbar biex jibqgħu fis-suq tax-xogħol. Filwaqt li r-rati ta' impjieg ta' ħaddiema mdaħħla fiż-żmien kienet qed togħla f'dawn l-aħħar snin, għad baqa' ħafna wisgħa għal aktar progress. Madwar 50 % tal-persuni biss fl-UE jibqgħu fl-impjieg sal-età ta' 60.

Ir-riformi qed iwasslu wkoll għal sehem gradwalment iżgħar ta' benefiċċji pubbliċi tal-pensjonijiet fil-provvista ġenerali tal-pensjonijiet . Dan qed jiġri permezz ta' ħafna mekkaniżmi, inklużi l-bidliet fl-indiċjar tal-benefiċċji li, f'xi pajjiżi, jikkawżaw li l-benefiċċji jogħlew aktar bil-mod milli s-salarji. Analiżi ta' dan l-aħħar tissuġġerixxi li d-dħul tal-pensjonanti futuri relattivi se jonqos sostanzjalment f'għadd ta' Stati Membri[7]. L-evalwazzjoni tas-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi għandha tqis ir-riskju ta' pensjonijiet inadegwati li jirriżultaw fi pressjoni mhux prevista għal żidiet ad hoc fil-pensjonijiet jew f'domanda ogħla għal benefiċċji oħra, li jenfasizzaw il-ħtieġa li l-kwistjonijiet ta' adegwatezza u sostenibbiltà tal-pensjonijiet jiġu ttrattati b'mod konġunt[8]. Hemm eżempji ta' Stati Membri fejn l-adegwatezza futura tal-pensjonijiet dan l-aħħar tjiebet mingħajr ma poġġiet is-sostenibbiltà finanzjarja fil-periklu (eż. fl-Estonja).

Flimkien mar-riforma ta' sistemi pubbliċi ta' pensjonijiet, ħafna pajjiżi introduċew, u qed jippjanaw li jespandu, skemi tal-pensjoniijet supplementari . Xi wħud anki ressqu parti mill-kontribuzzjoni tal-iskemi pubbliċi għal skemi ffinanzjati b'mod mandatorju u ġestiti privatament (il-Bulgarija, l-Estonja, il-Latvja, l-Ungerija, il-Polonja, is-Slovakkja u l-Iżvezja). Attwalment, dawn l-iskemi ffinanzjati għadhom qed jissawwru, iżda s-sehem tagħhom fil-pakkett ġenerali tal-pensjonijiet se jkun sinifikanti fid-deċennji li ġejjin. Bosta pajjiżi (eż. l-Iżvezja, id-Danimarka, l-Olanda, ir-Renju Unit, l-Irlanda) diġà qed jistrieħu fil-biċċa l-kbira fuq pensjonijiet privati tax-xogħol, li minnhom xi wħud qed jippjanaw li jkomplu jagħtu aktar spinta lir-rwol tagħhom.

Is-sistemi tal- kura għas-saħħa fl-UE huma mistennija jiffaċċjaw sfidi sostanzjali fil-ġejjieni. L-infiq pubbliku fuq il-kura għas-saħħa huwa mistenni jikber b'1½ punti perċentwali tal-PGD fil-UE sal-2060. Għixien f'saħħa aħjar jista' jikkontribwixxi f'li jillimita l-infiq fil-ġejjieni. L-infiq fil-kura għas-saħħa huwa relatat sew ukoll mat-tkabbir tad-dħul u mal-progress teknoloġiku. Metodi żviluppati riċentement għal dijanjożi u trattamenti minn kmieni jikkontribwixxu bis-sħiħ għat-tkabbir fl-infiq, iżda parti mill-progress mediku jista' x'aktarx jiffranka l-ispejjeż fit-tul. Investment f'teknoloġiji tal-ħarsien u tas-saħħa joffri strumenti għall-popolazzjoni biex jibqgħu b'saħħithom u produttivi għal aktar żmien. L-iżvilupp ta' kuri għal patoloġiji inqas magħrufa jipprovdi wkoll opportunitajiet ta' xogħol u tkabbir. L-immaniġġjar effettiv tat-teknoloġija huwa għalhekk deteriminati bil-kbir fl-infiq tal-ġejjieni.

Popolazzjoni li qed tixjieħ se tkun teħtieġ ikoll żieda fi-nefqa pubblika għal kura fuq medda twila ta' żmien . Ibbażat fuq il-politiki attwali, l-infiq pubbliku għal kura fuq medda twila ta' żmien huwa pproġettat li jiżdied b'1¼ % tal-PGD sal-2060 minħabba li dawk li huma ħafna anzjani, ('il fuq minn 80 sena) se tkun il-klassi ta' età li se tiżdied l-aktar fil-popolazzjoni fil-ġejjieni. Għal darb'oħra, il-fatturi demografiċi mhux se jkunu weħidhom li jwasslu għal dan. Bħalissa, il-kura għall-anzjani fraġli qed tiġi provduta, fil-biċċa l-kbira tagħha, fuq bażi informali mill-qraba. Bidliet fl-istrutturi tal-familji, iż-żieda fil-parteċipazzjoni tan-nisa fid-dinja tax-xogħol u żieda fil-mobilità ġeografika, jistgħu jnaqqsu d-disponibbiltà tal-kura informali. Għal pajjiżi li s-sistemi tal-kura formali tagħhom huma inqas żviluppati, iż-żieda proġettata fl-infiq pubbliku għal kura fuq medda twila ta' żmien tista' tissottovaluta l-pressjoni futura fuq il-finanzi pubbliċi, minħabba l-possibbiltà ta' ħtieġa akbar għal provvediment ta' kura formali.

Fir-rigward tal-infiq pubbliku fl- edukazzjoni, minkejja l-għadd tat-tfal li se jonqos fid-deċennji li ġejjin, l-għanijiet attwali fil-politika tal-ekukazzjoni u l-miri fl-UE, kif ukoll titjib sostanzjali fil-kwalità tal-edukazzjoni, għandhom mnejn jirrikjedu infiq ogħla fl-edukazzjoni fil-ġejjieni. L-investiment fil-kapital uman ta' żgħażagħ u fil-forza tax-xogħol tal-adulti se jkun kruċjali għat-tkabbir tal-produttività fil-futur. Għalhekk, il-ftit tnaqqis fil-proporzjon tal-infiq pubbliku għall-edukazzjoni tul il-perjodu ta' tbassir fil-previżjonijiet, li jirriżulta biss minn bidliet fil-kompożizzjoni demografiku (inqas tfal fil-futur) jista' ma jimmaterjalizzax.

3. Tħejjija għat-Tixjiħ fi żmenijiet ta' riċessjjoni ekonomika

Il-kriżi finanzjarja u ekonomika attwali wasslet għal tnaqqis drastiku u rapid mhux tas-soltu fl-attività ekonomika u għal riċessjoni globali. L-impjiegi qed jintlaqtu sew mill-waqgħa serja attwali, ir-rati tal-qgħad qed jiżdiedu b'mod rapidu, u l-UE qed tiffaċċja r-riskju ta' tnaqqis fit-tkabbir potenzjali tagħha, li diġà jinsab f'riskju minħabba l-popolazzjoni li qed tixjieħ.

Il-kriżi finanzjarja u l-waqgħa serja ekonomika qed iwasslu għal ħsara rapida fil-progress tajjeb li sar mill-Istati Membri f'dawn l-aħħar snin lejn baġits tal-gvern ibbilanċjati u dejn imnaqqas, billi l-gvernijiet ikollhom jintervjenu biex jistabbilizzaw is-sistema finanzjarja u jappoġġjaw l-irkupru. Il-qagħda fuq medda qasira ta' żmien għall-finanzi pubbliċi għalhekk marret għall-agħar u l-progress li nkiseb fil-konsolidazzjoni fiskali f'dawn l-aħħar snin mar lura.

Barra minn hekk, il-kriżi żżid mal-impatt ekonomiku tat-tixjiħ demografiku fuq il-provvista tal-pensjonijiet, għalkemm il-konsegwenzi se jiddependu b'mod kritiku mill-profondità u mit-tul tal-waqgħa. Għas-sistemi pubbliċi tal-pensjonijiet "ħallas b'allokazzjonijiet", it-tnaqqis tal-ekonomija reali qed iġġib pressjonijiet fiskali addizzjonali fuq il-finanzjament u l-kontribuzzjonijiet. Fir-rigward tal-iskemi ffinanzjati, il-kriżi esponiet il-vulnerabbiltajiet tagħhom għat-tnaqqis fis-swieq finanzjarji. Rigward l-iskemi b'benefiċċju definit, l-iżbilanċ li qed jiżdied minħabba l-waqgħat fil-valur tal-assi qed ikollu impatt fuq il-membri tal-fondi permezz ta' aġġustamenti lir-regoli tal-indiċjar jew lir-rati tal-kontribuzzjonijiet u permezz tal-għeluq ta' skemi bħal dawn għal membri ġodda. Għal persuni li qed jinvestu f'fondi ta' pensjonijiet ta' kontribuzzjoni definita, l-impatt tal-kriżi jiddependi b'mod kritiku mill-allokazzjoni tal-assi tal-fond u mill-età tal-membru. Il-ħaddiema aktar anzjani b'espożizzjonijiet ta' ekwità għolja huma l-aktar milquta billi huma jinsabu l-eqreb għall-irtirar u l-valur tal-assi tagħhom waqa'.

Dan jenfasizza l-ħtieġa li min ifassal il-politika, kif ukoll ir-regolaturi u s-sorveljaturi jippromwovu amministrazzjoni prudenti tat-tfaddil għall-irtirar. Se tkun meħtieġa diskussjoni profonda u miftuħa b'attenzjoni ta' sorveljanza dwar is-sistemi tal-pensjonijiet fl-Ewropa u b'mod partikolari reviżjoni kritika tar-rwol, tat-tfassil u tal-prestazzjoni relattivi fil-qasam privat.

F'dan l-istadju attwali, ikkaratterizzat minn attività ekonomika baxxa ħafna u prospetti inċerti għall-aħħar, il-ħila tal-Ewropa biex toħroġ minn din il-waqgħa u tindirizza l-isfidi tat-tixjiħ tagħha tinsab kruċjalment fl-artikolazzjoni bejn l-azzjonijiet meħuda biex jappoġġjaw l-irkupru u r-riformi strutturali fuq medda itwal ta' żmien. It-tweġibiet politiċi mmirati u kkoordinati tajjeb, kif jisħaq il-Pjan Ewropew ta' Rilanċ Ekonomiku, huma mfassla biex jippromwovu investiment "għaqli", li jrawwem il-ħiliet xierqa għall-promozzjoni ta' effiċjenza fl-enerġija, teknoloġiji nodfa, u infrastruttura u inter-konnessjoni li jappoġġjaw l-effiċjenza u l-innovazzjoni, li fl-aħħar mill-aħħar itejbu l-potenzjal tat-tkabbir fl-Ewropa.

Għalhekk jidher ċar li l-ewwel prijorità għandha tkun l-implimentazzjoni tal-PERE biex ikun żgurat li l-kriżi finanzjarja u r-reċessjoni ma jpoġġux lill-UE b'mod permanenti fuq livell aktar baxx ta' tkabbir fir-rigward tal-impjiegi u l-produttività tax-xogħol, dan għandu wkoll jaffettwa l-ħila tagħha li tlaħħaq mal-konsegwenzi tat-tixjiħ tal-popolazzjoni.

Ladarba l-kriżi tgħaddi, l-prospetti fit-tul ikunu jiddependu wkoll mill-grad ta' determinazzjoni għal ritorn rapidu lejn finanzi pubbliċi sodi, kif rakkomandat mill-PERE, u mis-segwiment tar-riformi meħtieġa mill-bidla demografika li issa se jkollha aktar importanza biex tibni l-fiduċja bħala parti mill-istrateġija tal-ħruġ mill-kriżi. Daqstant importanti, l-aġenda ta' riforma strutturali mmirata lejn it-trattament tal-isfida demografika jeħtieġ li tissaħħaħ. Dan ifisser iż-żieda tar-rati ta’ impjiegi b'nod sostanzjali u, b’mod partikulari, li jkunu megħjuna u inkuraġġiti l-baby boomers li qed jixjieħu biex dawn jibqgħu fis-suq tax-xogħol minflok jirtiraw kmieni, kif ġenerazzjonijiet preċedenti kellhom tendenza li jagħmlu. L-aħjar ċans li l-Ewropa għandha biex tassigura li t-tixjiħ ma jkunx meħud bħala theddida, iżda bħala kisba storika, jinsab f’li ma jinħeliex il-potenzjal ta’ dawn il-ġenerazzjonijiet tal-baby-boom.

L-istrateġija fuq tliet binarji biex tlaħħaq mal-isfidi ekonomiċi u baġitarji li qed joħolqu l-popolazzjonijiet li qed jixjieħu li kienet deċiża mill-Kunsill Ewropew ta' Stokkolma fl-2001, jiġifieri: (i) it-tnaqqis tad-dejn b'pass mgħaġġel; (ii) iż-żieda fir-rati ta' impjiegi u l-produttività; u (iii) ir-riforma tal-pensjoni, il-kura tas-saħħa u s-sistemi ta' kura fuq medda twila ta' żmien u l-ħames miri politiċi identifikati f'Ottubru 2006 fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar il-futur demografiku tal-Ewropa jibqgħu strateġija ta' politika valida fit-tul[9].

Dawn il-miri kienu biex:

- ikun promoss it-tiġdid demografiku fl-Ewropa bil-ħolqien ta' kundizzjonijiet aħjar għall-familji;

- ikun promoss ix-xogħol fl-Ewropa b’aktar impjiegi u ħajja tax-xogħol itwal ta’ kwalità aħjar;

- issir Ewropa aktar produttiva u dinamika

- ikunu milqugħa u integrati l-immigranti fl-Ewropa;

- ikunu assigurati finanzi pubbliċi sostenibbli fl-Ewropa, b’hekk ikunu garantiti sigurtà soċjali u ekwità adegwati bejn il-ġenerazzjonijiet.

- Il-ħolqien ta' kundizzjonijiet aħjar għall-familji u t-tiġdid demografiku

It-tiġdid demografiku jirrikjedi azzjoni għall-iżvilupp ta' klima soċjetali ġenerali li jilqa' l-ħtiġijiet tal-familji, bidla lejn soċjetà li tilqa' lit-tfal u li toħloq kundizzjonijiet li jippermettu bilanċ aħjar bejn il-ħajja u x-xogħol. F'pajjiżi fejn huwa diffiċli li ssir rikonċiljazzjoni bejn ix-xogħol u l-ħajja privata, ir-rati ta' xogħol fost in-nisa għandhom xejra li jkunu baxxi, billi ħafna drabi l-ommijiet jispiċċaw ma jibqgħux fis-suq tax-xogħol, u r-rati tat-twelid ikunu baxxi minħabba li bosta nies iħossu li ma jistgħux jaffordjaw li jkollhom it-tfal. Politiki li jippromwovu r-rikonċiljazzjoni u l-ugwaljanza bejn is-sessi, li jkollhom b'mod partikulari kundizzjonijiet aħjar għal-liv tal-ġenituri u inċentivi għall-misserijiet biex jieħdu liv bħal dan, u żieda fil-provvediment ta' kura ta' kwalità għolja għat-tfal, għandhom jibqgħu prijorità. Jista' jitqies ukoll it-tnaqqis tat-taxxi fuq it-tieni impjegat fil-familja, billi nstab li dan jirrispondi aktar għat-tnaqqis ta' taxxa fir-rigward tas-sehem fis-suq tax-xogħol. Politiki bħal dawn jipproduċu benefiċċji fuq medda twila ta' żmien billi jassiguraw li n-nisa b'mod partikulari jistgħu jibqgħu f'konnessjoni mas-suq tax-xogħol.

Iżda, bosta Stati Membri xorta għadhom lura mill-miri biex jassiguraw aċċess għal kura fomali tat-tfal kif stabbilit mill-Kunsill Ewropew ta' Barċellona u jonqsu milli jagħtu benefiċċji għall-edukazzjoni fit-tfulija bikrija għall-iżvilupp futur tat-tfal u biex jissaħħu l-opportunitajiet ta' dawk li ġejjin minn sfond żvantaġġjat. Investiment f'kura ta' kwalità għolja għat-tfal u l-impjegabbiltà tal-ġenituri li jieqfu mill-karriera għal xi żmien jirrappreżenta investimenti b'riżultati b'potenzjal kbir. Dan jipprovdi wkoll inċentiv għall-iżvilupp ta' servizzi ġodda u għalhekk il-ħolqien ta' impjiegi ġodda.

- Aktar impjiegi u ħajja tax-xogħol itwal

Inżidu s-sehem u l-impjegabbiltà. L-isfida tat-tixjiħ għall-finanzi pubbliċi tiġi mill-ħtieġa li jkun appoġġjat l-għadd li qed jiżdied ta' persuni aktar anzjani f'popolazzjoni tax-xogħol li qed tonqos.. Hemm ħafna lok għal titjib. Ftit inqas minn żewġ terzi (65.4 % fl-2007) tal-popoloazzjoni li għandha l-età tax-xogħol huma fir-realtà qed jaħdmu, diversi punti perċentwali inqas mill-mira (70 %) stabbilita fl-Istrateġija ta' Liżbona għas-sena 2010. Kien hemm progress konsiderevoli biex jiżdied is-sehem fis-suq tax-xogħol speċjalment fost ħaddiema aktar anzjani u n-nisa. Iżda, ir-riċessjoni attwali tista' b'mod partikulari tolqot liż-żgħażagħ u lill-ħaddiema aktar anzjani. Il-prijorità tal-politika għandha tkun biex tassigura li ż-żgħażagħ li jonqsu milli jidħlu fis-suq tax-xogħol ma jispiċċawx jibdew ħajja dipendenti fuq benefiċċju permamenti u li ħaddiema aktar anzjani li jispiċċaw bla xogħol ikunu jistgħu jmorru lura għax-xogħol ladarba l-qagħda tas-suq tax-xogħol titjieb.

F'dawn l-aħħar snin saru riformi fit-taxxa u fis-sistemi ta' benefiċċji , fil-parti l-kbira mmirati lejn it-titjib tal-utilizzazzjoni tax-xogħol. Parti ċentrali minn minn ħafna strateġija ta' riformi riċenti kienet it-tnaqqis tad-dipendenza fuq il-benefiċċji billi x-xogħol jingħata x-xejra ta' għażla ekonomikament attraenti u sodisfaċenti meta mqabbel mal-assistenza u billi l-benefiċjarji jitħeġġu biex ifittxu x-xogħol b'mod attiv. It-tnaqqis tad-diżinċentivi għax-xogħol u għall-kiri ta' ħaddiema, speċjalment għal dawk b'ħiliet baxxi, maqbuda fis-sistemi ta' taxxi u ta' benefiċċji u rabta akbar ma' politiki ta' attivazzjoni mmirati huma kollha fatturi li kkontribwixxew għat-titjib strutturali fit-tħaddim tas-swieq tax-xogħol. Iżda minkejja dan it-titjib, fid-dawl tat-tixjiħ tal-popolazzjoni u l-bida teknoloġika rapida, jeħtieġ aktar progress biex ikompli jżid u jżomm livelli għolja tar-rati tal-impjiegi u tal-parteċipazzjoni, speċjalment qalb in-nisa u l-ħaddiema aktar anzjani, u jnaqqas il-qgħad strutturali.

Inżidu r-rati tal-impjiegi tal-ħaddiema aktar anzjani. Ir-riformi fl-iskemi tad-diżabbiltà u ta' rtirar bikri u ż-żieda fl-età effettiva tal-irtirar jibqgħu prijorità biex iżidu l-provvista tax-xogħol ta' persuni aktar anzjani u biex jikkontribwixxu għat-tkabbir ekonomiku sostenibbli quddiem l-iżviluppi demografiċi b'effett negattiv. Dan jgħin ukoll biex jiżgura li l-imġiba fir-rigward tal-irtirar qed tqis kif xieraq iż-żieda futura fis-snin ta' ħajja. Il-ġenerazzjoni tal-baby boom (li issa laħqu l-età ta' 50 u l-bidu tas-60) tirrappreżenta qasam ewlieni tal-forza tax-xogħol fl-Ewropa. Biex wieħed jinkoraġġihom jibqgħu attivi jeħtieġ li jitneħħew l-ostakoli tal-impjiegi, bħall-età obbligatorja tal-irtirar, kif ukoll l-introduzzjoni ta' mekkaniżmi flessibbli tal-irtirar li jippermettulhom jagħżlu meta jirtiraw u jiksbu intitolamenti addizzjonali tal-pensjoni. L-opportunitajiet għall-impjieg part-time jistgħu jkunu ta' ġid għall-kisba ta' salarji xierqa għal persuni mdaħħla fiż-żmien u biex iżidu l-forza tax-xogħol.

Lil hinn mill-inċentivi li jinsabu fis-sistemi ta' pensjonijiet, taxxi u benefiċċji[10], l-istrateġiji ta' riforma jridu jinkludu attitudnijiet mibdula lejn ħaddiema aktar anzjani u l-iżvilupp tal-ħiliet u l-impjegabbità tagħhom permezz ta' tagħlim effettiv tul il-ħajja. Jeħtieġ li jiġu stipulati kundizzjonijiet tax-xogħol adattati, inklużi aktar ħin ta’ xogħol flessibbli u arranġamenti ta’ organizzazzjoni tax-xogħol, flimkien ma’ opportunitajiet ta’ impjiegi għal forza ta’ xogħol li qed tavvanza fl-età. Miżuri bħal dawn għadhom għinu f'li jżidu r-rata tal-impjiegi u fil-kwalità ta' ħajja ta' persuni mdaħħla fiż-żmien.

Popolazzjoni anzjana aktar b’saħħitha Popolazzjoni f'qagħda ta' saħħa aħjar tkun tista' taħdem għal perjodu ta' żmien itwal waqt li tixjiħ, waqt li tippermetti produttività u sehem fix-xogħol ogħla, u tkun teħtieġ anqas kura għas-saħħa, li fl-aħħar mill-aħħar jirriżulta f'inqas pressjoni fuq il-finanzi pubbliċi. Iż-żieda fis-snin ta' ħajja għandha tkun fattur kruċjali fil-kisba tal-għan tal-Istrateġija ta' Liżbona li tħajjar aktar nies għall-impjiegi u żżommhom fis-suq tax-xogħol. Fl-istess ħin, is-soċjetajiet li qed jixjieħu joħolqu opportunità għall-ħolqien rapidu ta' impjiegi fis-servizzi tas-saħħa u soċjali u jkunu jeħtieġu miżuri ta' attivazzjoni u ta' taħriġ.

- Ewropa aktar produttivà u dinamika

Fi żmien 10 snin minn issa, il-produttività tax-xogħol, li tiddependi ħafna minn livelli għolja ta' edukazzjoni milħuqa, għandha ssir fil-ġejjieni l-fattur determinanti ewlieni tat-tkabbir ekonomiku. Madankollu, 13 % tan-nisa u 17 % tal-irġiel bejn it-18 u l-24 qed jaslu biss sa kwalifika ta' livell sekondarju edukattiv baxx jew inqas, huma magħrufa bħala żgħażagħ li jħallu l-iskola minn kmieni. Dan jirrappreżenta titjib modest meta mqabbel mal-bidu ta' dan id-deċennju, iżda jibqa' wisq il-bogħod mill-mira stabbilita għall-2010, li tniżżel dan il-proporzjon l-aktar b'10 %. Livell għoli miksub fl-edukazzjoni huwa assoċjat ma' sehem akbar fil-forza tax-xogħol u huwa prekundizzjoni għat-tagħlim tul il-ħajja li jwassal biex il-ħaddiema aktar anzjani jibqgħu fis-suq tax-xogħol. Aktar tkabbir fil-produttività jiddependi wkoll mill-progress teknoloġiku, li min-naħa tiegħu jiddependi kemm mill-universitajiet li jipproduċu gradwati li kapaċi jimpenjaw ruħhom fir-riċerka kif ukoll mill-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp. Dan jiddependi wkoll mill-adozzjoni rapida ta' teknoloġiji ġodda minn ditti u ta' linji politiċi għat-titjib tar-riċerka u l-iżvilupp fl-Ewropa u tas-sistemi ta' innovazzjoni.

Is-soċjetajiet li fihom in-nies jgħixu aktar joffru opportunitajiet għall-iżvilupp ta' prodotti u servizzi ġodda. Il-possibbiltajiet ta' tkabbir f'dawn is-swieq futuri huma kbar u, billi ħajja itwal mhijiex fenomenu ristrett għall-Ewropa biss, is-soluzzjonijiet, il-prodotti u s-servizzi żviluppati jisgħu jiġu esportati lejn pajjiżi terzi, waqt li jinfetħu swieq ġodda hemmhekk.[11] Flimkien ma' dan, ir-riċerka u l-iżvilupp jeħtieġu jkunu mmirati lejn l-iżvilupp ta' trattament mediku li jagħti kas l-ispejjeż lejn strateġiji ta' ħarsien. Dan għandu jkun ikkombinat ma' inċentivi aktar qawwija għal użu razzjonali ta' riżorsi li jista' jnaqqas l-infiq b'mod sinifikanti.

Il-kompożizzjoni demografika Ewropea li qed tinbidel tista' wkoll tippreżenta opportunità għall-iżvilupp ta' prodotti u servizzi mmirati lejn il-ħtiġijiet ta' persuni mdaħħla fiż-żmien. Jistgħu jiġu żviluppati teknoloġiji ġodda biex jippermettu lil persuni aktar anzjani jibqgħu awtonomi u jgħixu aktar snin fi djarhom stess, biex jinbidel it-twassil tal-kura, fost oħrajn il-personalizzazzjoni ta' servizzi bħala rispons għal ħtiġijiet u l-preferenzi uniċi tal-pazjenti.[12] L-investimenti fl-edukazzjoni, fir-riċerka u fl-iżvilupp għandhom potenzjalment iwasslu għal qligħ kbir fil-ġejjieni li ma għandux jonqos matul il-kriżi. L-investiment fil-modernizzazzjoni tal-infrastruttura tat-trasport, li jista' jgħin biex iżomm id-domanda matul il-kriżi, se jkun meħtieġ ukoll biex jiffaċilita l-aċċess għal kulħadd, waqt li jsaħħaħ id-drittijiet tal-passiġġieri b'inqas mobbiltà.

- Ilqugħ u integrazzjoni ta’ immigranti

L-immigrazzjoni minn pajjiżi terzi ta spinta lit-tkabbir f'bosta Stati Membri. Anki jekk il-kriżi se xxejjen l-opportunitajiet tax-xogħol u twassal għal nuqqas ta' xogħol u ħiliet fil-medda qasira ta' żmien, politika ta' immigrazzjoni legali organizzata tajjeb ikollha r-rwol li tpatti għan-nuqqas ta' xogħol fuq perspettiva aktar fit-tul. Madankollu, l-integrazzjoni tibqa' sfida ewlenija u teħtieġ ukoll trattament ma' kwistjonijiet ta' koeżjoni soċjali. Il-migranti u d-dixxendenti tagħhom ta' sikwit ikollhom livelli aktar baxxi fl-edukazzjoni miksuba jew jiffaċċjaw diffikultajiet f'li jużaw il-ħiliet tagħhom bis-sħiħ. Għalhekk x'aktarx li dawn jinsabu bla xogħol u huma aktar esposti għar-riskju tal-faqar. Għalkemm is-swieq tax-xogħol Ewropej jinsabu taħt strapazz minħabba fil-kriżi, , jista' jagħti l-każ li jekk il-kundizzjonijiet soċjali jmorru għall-agħar fil-pajjiżi tal-oriġini tagħhom, l-influss ta' migranti kontinwu fl-UE għandu mnejn jissokta, bil-konsegwenza li se jkun aktar diffiċli għalihom li jsibu impjieg. F'dan il-kuntest, l-integrazzjoni tal-migranti u d-dixxendenti tagħhom tista' ssir sfida akbar li jkollha tiġi indirizzata wkoll f'livell tal-UE.[13]

- L-iżgurar ta' finanzi pubbliċi sostenibbli

Skont l-aħħar tbassir, iż-żieda fl-infiq pubbliku x'aktarx se jkun sinifikanti ħafna għal bosta Stati Membri (għalkemm f'xi każijiet dan se jkun livell pjuttost baxx ta' infiq pubbliku). Għal dawk l-Istati Membri li fihom l-impatt tal-finanzi pubbliċi huwa l-ogħla, se jkun jeħtieġ li jitwettqu riformi ta' sistemi soċjali, notevolment fil-qasam tal-pensjonijiet iżda wkoll fi programmi oħra, b'mod speċjali fil-kura tas-saħħa, biex titrażżan ix-xejra ta' nfiq fit-tul.

Hemm ambitu konsiderevoli biex is-sistemi tal-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul isiru iktar effiċjenti. Valur aħjar għall-flus fil-kura tas-saħħa u tnaqqis fl-inugwaljanzi fis-saħħa jistgħu jinkisbu bit-tisħiħ tal-kura primarja, bil-prevenzjoni u l-promozzjoni tas-saħħa u permezz ta' koordinazzjoni aħjar u użu razzjonali tar-riżorsi. Iżda, f'xi pajjiżi, is-settur tas-saħħa jibqa' b'nuqqas ta' riżorsi.[14]

Ir-reċessjoni għalhekk, m'għandhiex twassal għal tfixkil fir-riformi tal-pensjonijiet, fis-sistemi tal-kura għas-saħħa u tal-kura fit-tul jew għal tnaqqis fl-investiment essenzjali fl-edukazzjoni u r-riċerka. Id-deċiżjonijiet dwar ir-riformi illum huma aktar urġenti minn qatt qabel. Dawn il-miżuri huma kruċjali għas-saħħa ekonomika futura tal-Ewropa.

4. it-trattament tal-isfidi

Jeħtieġ li tittieħed azzjoni f'għadd ta' oqsma politiċi. Il-koordinazzjoni f'livell Ewropew tista' tiffaċilita l-iskambju tal-aħjar prattika, tiżviluppa s-sinerġiji u tnaqqas ir-riperkussjonijiet negattivi. Barra minn hekk, id-dimensjoni tal-finanzjament pubbliku qed tiġi indirizzata permezz tal-qafas imsejjes fuq ir-regoli tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. L-isfidi tat-tixjiħ għandhom jiġu ttrattati permezz ta' bini fuq l-oqfsa politiċi li ddaħħlu matul dawn l-aħħar snin, b’mod partikulari l-Istrateġija Lokali, li tipprovdi l-qafas globali għal azzjoni:

Il-kontribut tal-Kummissjoni Ewropea biex tittratta l-isfidi għandu jkun magħmul minn dan li ġej:

- L-approfondiment u t-twessigħ tas-sorveljanza lil hinn mill-politika fiskali biex ikun hemm integrazzjoni aħjar fir-riforma strutturali fil-koordinazzjoni tal-politika ġenerali .[15] F'dan l-istadju attwali, dan jinkludi s-sorveljanza u l-evalwazzjoni tal-implimentazzjoni tal-pjanijiet nazzjonali ta' rkupru fil-kuntest tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir. Għandha tingħata attenzjoni partikolari biex ittejjeb il-kwalità tal-finanzi pubbliċi. Ir-riformi fi programmi li jirrigwardaw in-nefqa soċjali li joffru aktar protezzjoni fuq id-dħul waqt li jsaħħu l-inċentivi għax-xogħol – l-istrateġija tal-fessigurtà – għandhom ukoll jgħinu bis-sħiħ fit-titjib tas-sostenibbiltà u l-kwalità tal-finanzi pubbliċi waqt li jiżguraw li l-baġits jappoġġjaw l-istabbiltà makroekonomika.

- Fl-oqsma tal- pensjonijet, tal-kura tas-saħħa u tal-kura fit-tul, il-Kummissjoni se tkompli tappoġġja lill-Istati Membri fl-isforzi tagħhom biex itejbu l-effiċjenza u l-effettività tal-infiq soċjali, u se tkompli tissorvelja l-konsegwenzi soċjali, ekonomiċi u baġitarji ta' popolazzjoni li qed tixjieħ fil-kuntest tal-Istrateġija ta' Liżbona u l-qafas fiskali tal-UE skont il-Patt ta' Stabbiltà u ta' Tkabbir u l-metodu miftuħ ta' koordinazzjoni (MMK) dwar il-Ħarsien Soċjali u l-Inklużjoni Soċjali. Fil-qasam ta' pensjonijiet finanzjati, il-Kummissjoni bi ħsiebħa taħdem mal-Kunsill u mal-Istati Membri biex tidentifika l-lezzjonijiet għat-tfassil ta' skemi, oqfsa regolatorji rigward il-ħarsien kontra l-falliment, u benefiċċjarji mmirati biex tkun żgurata provvista xierqa u sotenibbli ta' pensjonijiet privati fl-Istati Membri. Biex tkun limitata ż-żieda mistennija fin-nefqa pubblika, għandhom ikunu żviluppati miżuri politiċi li jistgħu jew inaqqsu d-diżabbiltà, jillimitaw il-ħtieġa għal kura formali fost iċ-ċittadini anzjani b'diżabbiltà, jiffavorixxu l-provvediment ta' kura formali fid-dar milli f'istituzzjonijiet jew, b'mod iktar ġenerali, itejbu l-effettività fin-nefqa tal-provvediment ta' kura fuq medda twila ta' żmien, pereżempju bl-introduzzjoni tal-eHealth u t-telecare.

- Fl-oqsma tas- servizzi finanzjarji u t-tassazzjoni , il-Kummissjoni għandha tintroduċi mingħajr dewmien miżuri mfassla fil-Komunikazzjoni tagħha lill-Kunsill Ewropew[16]. Ir-restawr tat-tħaddim xieraq tas-swieq finanzjarji huwa kruċjali mhux biss biex jiżgura li dawn iwettqu r-rwol tagħhom b'mod effettiv biex jappoġġjaw it-tkabbir u l-impjiegi, iżda biex iħares l-assi finanzjarji tal-lum u ta' għada, inklużi l-iskemi supplementari tal-pensjonijiet u l-assigurazzjoni supplementari tas-saħħa.

- Fl-oqsma tal-edukazzjoni, tat-taħriġ u tar-riċerka u l-iżvilupp , il-Kummissjoni se tkompli taħdem mal-Istati Membri biex ittejjeb l-evalwazzjoni tal-ħtiġijiet għall-ħiliet fil-ġejjieni u t-tqabbil ta' ħiliet f'livell tal-UE u l-evalwazzjoni tal-effiċjenza tal-edukazzjoni ogħla. Għandha tippromwovi l-iżvilupp ta' sistemi ta' edukazzjoni u ta' taħriġ effiċjenti u xierqa, bl-għan li tittejjeb il-produttività fil-kuntest tat-tiġdid tal-Istrateġija ta' Liżbona.

Bħala konklużjoni, il-gvernijiet li qegħdin attwalment jitqabdu ma' kriżi ekonomika u finanzjarja severa se jkomplu jaffaċċjaw tranżizzjoni demografika għalja. Is-suċċess fir-rigward tat-trattament tal-isfida demografika fl-Ewropa tkompli tiddependi minn ekonomija dinamika li qed tiżviluppa, bi produttività li qed tikber u bi swieq li qed jaħdmu b'mod effiċjenti. Il-mixja 'l quddiem f'din il-qagħda ekonomika attwali diffiċli għalhekk tikkonsisti qabel kollox f'li jittieħdu l-passi meħtieġa biex ikun żgurat irkupru rapidu mir-reċessjoni kif spjegat fil-PERE u f'li tiġi implimentata strateġija kredibbli ta' ħruġ meta jibda' l-irkupru. Flimkien ma' dan, huwa kruċjali għall-Istati Membri li jinvestu f'li jagħtu spinta lit-tkabbir potenzjali tagħhom fit-tul, kif spjegat fl-Istrateġija ta' Liżbona, biex jittrattaw il-konsegwenzi tal-bidla demografika.

Għalhekk, jeħtieġ bis-sħiħ li jiddaħħlu fis-seħħ il-linji politiċi kollha meħtieġa biex ikun żgurat li l-UE tirkupra mill-kriżi finanzjarja u ekonomika b'potenzjal sod għat-tkabbir u b'ħila biex tagħmel użu sħiħ mir-riżorsi umani tagħha. Biex dan iseħħ, huwa essenzjali li tiġi implimentata strateġija komprensiva ta' ħruġ imsejsa fuq riformi strutturali. Notevolment, dan ikun jinvolvi li tittawwal il-ħajja professjonali u li jiżdied is-sehem taż-żgħażagħ, tan-nisa u tal-ħaddiema aktar anzjani, kif ukoll li jinbidlu s-sistemi tat-taxxa u tal-benefiċċji biex ix-xogħol ikun finanzjarjament aktar attraenti permezz tal-prinċipju tal-flessigurtà, ir-riforma tas-sistemi tal-pensjonijiet u aktar effiċjenza fis-sistemi tas-saħħa u tal-kura tas-saħħa fit-tul, flimkien mal-investiment meħtieġ għal-edukazzjoni u r-riċerka, kif ukoll għall-kura tat-tfal. L-integrazzjoni effettiva tal-migranti u tad-dixxendenti tagħhom hija wkoll importanti f'dan il-kuntest, kif huwa wkoll l-iżvilupp ta' politika ta' immigrazzjoni legali amministrata kif xieraq biex tissodisfa l-ħtiġijiet futuri tad-dinja tax-xogħol. Fl-istadju attwali, enfasi qawwija fuq dawn il-linji politiċi għandha tgħin lill-Ewropa kemm biex tqum aktar b'saħħitha wara r-reċessjoni attwali kif ukoll biex tindirizza l-isfidi ta' soċjetà li qed tixjieħ.

B’li tkun segwita b’mod vigoruż l-aġenda tar-riforma, b’li jsir investiment b’mod massiv fil-kwalità tar-riżorsi umani u b’li jitneħħew l-ostakoli għall-użu sħiħ tal-forza tax-xogħol tagħha, l-UE tista’ toħroġ iktar b’saħħitha mill-kriżi ekonomika attwali. Dan għandu għalhekk ikun jidher bħala żmien għal innovazzjoni soċjali ispirat mill-esperjenzi ta’ suċċess u proċessi tar-riforma li diġà huma evidenti madwar l-Istati Membri. Il-ħtieġa qawwija għar-riforma m'hijiex biss waħda ekonomika. Hija waħda li għandha tippromwovi s-saħħa, l-edukazzjoni u kwalità tajba ta' ħajja għall-ġenerazzjonijiet attwali u tal-ġejjieni. Waħda li għandha tippermetti lill-Ewropa tħares 'il quddiem bil-fiduċja.

- L-Anness ta' statistika

Tabella 1: Żvilupp fis-suq tax-xogħol fuq perjodu fit-tul

[pic]

Sors: 'Ir-Rapport tat-Tixjiħ 2009: it-tbassir baġitarju u ekonomiċu għas-27 Stat Membru tal-UE (2008-2060)', Ekonomija Ewropea, (disponibbli)

Graff 1: Tbassir tar-rati ta' tkabbir potenzjali (medja tar-rati ta' tkabbir annwali), aggregati tal-UE

[pic]

Sors: 'Ir-Rapport tat-Tixjiħ 2009: it-tbassir baġitarju u ekonomiku għas-27 Stat Membru tal-UE (2008-2060)', Ekonomija Ewropea, (disponibbli)

Tabella 2 – Infiq tal-gvern relatat mal-età, 2007-2060, bidla f'punti perċentwali tal-PGD

[pic]

Sors: 'Ir-Rapport tat-Tixjiħ 2009: it-tbassir baġitarju u ekonomiku għas-27 Stat Membru tal-UE (2008-2060)', Ekonomija Ewropea, (disponibbli)

Graff 2 – L-Ispiża għat-Tixjiħ fl-2009 u l-2006 mqabbla, p.p. tal-PGD, 2007-50

[pic]

Sors: 'Ir-Rapport tat-Tixjiħ 2009: it-tbassir baġitarju u ekonomiku għas-27 Stat Membru tal-UE (2008-2060)', Ekonomija Ewropea, (disponibbli)

[1] COM(2009) 200 finali

[2] Ara r-'Rapport dwar it-Tixjiħ 2009: it-tbassir baġitarju u ekonomiċi għas-27 Stat Membru tal-UE (2008-2060)', Ekonomija Ewropea, disponibbli u r-'Rapport Demografiku 2008: It-Twettiq tal-Ħtiġijiet Soċjali f'Soċjetà li qed Tixjieħ (SEC (2008) 2911).

[3] COM(2006) 571 finali.

[4] COM(2008) 800 finali.

[5] Ara r- 'Rapport ta' Sostenibbiltà 2006' , l-Ekonomija Ewropea, Nru 4, 2006.

[6] Ara r-'Rapport dwar it-Tixjiħ 2009: it-tbassir baġitarju u ekonomiċi għas-27 Stat Membru tal-UE (2008-2060)', Ekonomija Ewropea, disponibbli u r-'Rapport Demografiku 2008: It-Twettiq tal-Ħtiġijiet Soċjali f'Soċjetà li qed Tixjieħ (SEC (2008) 2911).

[7] COM(2009) 58 finali.

[8] COM(2006) 574 finali.

[9] COM(2006) 571 finali.

[10] Ara COM(2007) 733 finali u 'l-Impjiegi fl-Ewropa 2007'.

[11] Inizjattivi reġjonali, bħan-Netwerk Fiddiena tal-Ekonomija tar-Reġjuni Ewropej (bi 11-il reġjun Ewropew) diġà jaħdmu flimkien biex jippromwovu l-iżvilupp u l-kummerċalizzazzjoni ta' prodotti u servizzi innovattivi mmirati lejn konsumaturi anzjani. Ara l-paġna web Sen@er http://www.silvereconomy-europe.org/network/about_en.htm

[12] COM (2007) 332 finali u COM(2007) 329 finali.

[13] Il-Forum Ewropew għall-Integrazzjoni li nħoloq dan l-aħħar kif ukoll il-websajt assoċjata dedikata (http://www.integration.eu) għandhom iservu ta' għodda siewja f'dan ir-rigward.

[14] COM(2009) 58 finali.

[15] COM (2008) 238 finali.

[16] COM(2009) 114 finali.