52011PC0550

2008/0147 (COD)

OPINIA KOMISJI na podstawie art. 294 ust. 7 lit. c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w przedmiocie [poprawki/poprawek] Parlamentu Europejskiego do stanowiska Rady w sprawie wniosku dotyczącego

DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniającej dyrektywę 1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe

1.           Wprowadzenie

Artykuł 294 ust. 7 lit. c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, że Komisja wydaje opinię w przedmiocie poprawek zaproponowanych przez Parlament Europejski w drugim czytaniu. Komisja przedstawia poniżej opinię w przedmiocie trzech poprawek zaproponowanych przez Parlament.

2.           Przebieg procedury

Data przekazania wniosku Parlamentowi Europejskiemu i Radzie[1]: || 08/07/2008

Data wydania opinii przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny: || 16/12/2009

Data wydania opinii przez Parlament Europejski, pierwsze czytanie: || 11/03/2009

Data przyjęcia stanowiska przez Radę, pierwsze czytanie (większość kwalifikowana): || 15/02/2011

Data wydania opinii przez Parlament Europejski, drugie czytanie: || 07/06/2011

3.           Przedmiot wniosku Komisji

W obowiązującej obecnie dyrektywie 1999/62/WE ustanowiono maksymalne stawki opłat, jakie państwa członkowskie mogą pobierać od pojazdów ciężarowych za użytkowanie infrastruktury transportowej. Przy ustalaniu tych stawek państwa członkowskie nie mogą jednakże uwzględniać kosztów zewnętrznych, takich jak zanieczyszczenie powietrza i hałas. Zmiany zaproponowane przez Komisję umożliwią stosowanie opłat z tytułu tego rodzaju kosztów, a ich ewentualne wprowadzenie przyczyni się do propagowania efektywniejszego i bardziej ekologicznego transportu towarowego. Główna z proponowanych zmian dopuszcza większą swobodę przy różnicowaniu stawek opłat przez państwa członkowskie, tak aby mogły one propagować korzystanie z dróg w godzinach pozaszczytowych, a docelowo zmniejszyć zatory komunikacyjne. Dodatkowe wpływy uzyskane z opłat związanych z zewnętrznymi kosztami powinny zostać wykorzystane na finansowanie projektów w zakresie zrównoważonego rozwoju transportu.

4.           Opinia komisji w przedmiocie poprawek Parlamentu Europejskiego

W dniu 12 kwietnia 2011 r. Komisja Transportu i Turystyki przegłosowała zalecenie obejmujące 35 poprawek do stanowiska przyjętego przez Radę po pierwszym czytaniu. Zgodnie z postanowieniami art. 294 TFUE i na podstawie wspólnej deklaracji w sprawie praktycznych zasad dotyczących stosowania procedury współdecyzji[2] Rada, Parlament Europejski i Komisja prowadziły nieformalne rozmowy, tak by w drugim czytaniu osiągnąć porozumienie co do odnośnego dokumentu. W wyniku tych rozmów Komisja Transportu i Turystyki przedstawiła trzy poprawki kompromisowe, które zostały następnie przegłosowane na sesji plenarnej dnia 7 czerwca 2011 r. Komisja zatwierdza te poprawki.

4.1.        Poprawki zaakceptowane przez Komisję

Stanowisko Rady przyjęte po pierwszym czytaniu zostało już zatwierdzone przez Komisję (zob. opinię Komisji w sprawie stanowiska Rady[3]). Najważniejsze zmiany wprowadzone przez poprawki Parlamentu Europejskiego do stanowiska Rady to:

– doprecyzowanie zaproponowanego przez Radę mechanizmu różnicowania opłat za korzystanie z infrastruktury w godzinach szczytowych poprzez dodanie przepisów zapewniających neutralność tego zróżnicowania pod względem przychodów oraz zwiększających przejrzystość. Wypracowany mechanizm wyposaży państwa członkowskie w nowe narzędzie umożliwiające zarządzanie zatorami komunikacyjnymi w godzinach szczytu bez zbytniego obciążania branży transportu drogowego;

– dodanie przepisu o wykorzystaniu przez sektor transportu uzyskanych przychodów. Przepis ten ma zachęcać państwa członkowskie do inwestowania uzyskanych z opłat przychodów w projekty, które przyczyniają się do zrównoważenia transportu. Wymogi tego przepisu będą uznane za spełnione, jeżeli 15 % przychodów zostanie wykorzystane w ramach transeuropejskiej sieci transportowej. Państwa członkowskie zostaną zobowiązane do informowania o wysokości uzyskanych przychodów oraz o inwestycjach zrealizowanych w sektorze transportu. Wypracowany kompromis – mimo iż jest on mniej ambitny niż pierwotny wniosek Komisji – stanowi wyraźny krok w kierunku zwiększenia przejrzystości sposobu, w jaki wykorzystywane są przychody z opłat, oraz sprzyja nowym inwestycjom w sektorze transportu;

– umożliwienie jednoczesnego stosowania na obszarach górskich obowiązujących dopłat oraz nowych opłat z tytułu kosztów zewnętrznych od pojazdów klasy Euro 0, I i II, a od 2015 r. także od pojazdów klasy Euro III. W ramach tego połączenia opłat przewidziano także obowiązkowy mechanizm powiązania uzyskanych przychodów z celami (miniearmarking). Przepis ten przyczyni się do przyspieszenia procesu wprowadzania bardziej ekologicznych pojazdów, generując jednocześnie dodatkowe przychody umożliwiające tworzenie alternatywnych rozwiązań dla transportu drogowego;

– dodanie klauzuli rendez-vous w związku ze sprawozdaniami Komisji, których publikacje przewidziano odpowiednio 12 i 48 miesięcy po wejściu w życie dyrektywy, oraz – w stosownych przypadkach – z wnioskiem ustawodawczym Komisji. Treść sprawozdań została dostosowana do treści opublikowanej niedawno białej księgi w sprawie transportu.

W stanowisku Rady nie przewidziano żadnego przepisu zobowiązującego państwa członkowskie do przekazania Komisji tabeli korelacji, mimo że stanowisko Parlamentu Europejskiego w tej sprawie jest zasadniczo niezmienne.

Węgierska Prezydencja – przy wsparciu kolejnych prezydencji: polskiej, duńskiej i cypryjskiej – wydała jednakże oświadczenie, w którym potwierdza się, że przyjęcie niniejszej dyrektywy nie przesądza o wyniku międzyinstytucjonalnych negocjacji w sprawie tabel korelacji (zob. załącznik).

W ten sposób udało się osiągnąć porozumienie między Parlamentem Europejskim i Radą, przy czym Parlament wydał oświadczenie (zob. załącznik), zgodnie z którym Komisja ma przedstawić PE stosowne informacje w ciągu dwunastu miesięcy od przyjęcia przedmiotowego porozumienia na sesji plenarnej, a na koniec okresu transpozycji przygotować sprawozdanie w sprawie praktyki sporządzania przez państwa członkowskie własnych tabel korelacji obrazujących – w miarę możliwości – powiązanie między przedmiotową dyrektywą a środkami transpozycji.

Podczas sesji plenarnej w dniu 7 czerwca 2011 r. Komisja wystosowała oświadczenie, w którym – między innymi – potwierdza się, że Komisji zależy, aby państwa członkowskie opracowywały tabele korelacji przedstawiające związek między przyjętymi przez nie środkami transpozycji a dyrektywą, potwierdza się zgodę Komisji na przygotowanie informacji wymaganej przez Parlament Europejski oraz podkreśla się, że stanowisko Komisji w odniesieniu do przedmiotowego aktu nie może być traktowane jako precedens (zob. tekst w załączniku).

5.           Podsumowanie

Zgodnie z art. 293 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Komisja zatwierdza przedstawione powyżej zmiany i wprowadza je do swojego wniosku.

Załącznik

Oświadczenie Prezydencji

„Niniejszym oświadcza się, że porozumienie osiągnięte pomiędzy Radą a Parlamentem Europejskim w czasie rozmów trójstronnych dnia 23 maja 2011 r. w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe (eurowinieta) nie przesądza o wyniku międzyinstytucjonalnych negocjacji dotyczących tabel korelacji.”

Oświadczenie Parlamentu Europejskiego

„Parlament Europejski ubolewa, że Rada nie była gotowa zaakceptować obowiązkowej publikacji tabel korelacji w kontekście wniosku dotyczącego zmian do dyrektywy 1999/62/WE. Niniejszym oświadcza się, że porozumienie osiągnięte pomiędzy Parlamentem Europejskim a Radą w czasie rozmów trójstronnych dnia 23 maja 2011 r. w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe (eurowinieta) nie przesądza o wyniku międzyinstytucjonalnych negocjacji dotyczących tabel korelacji.

Parlament Europejski wzywa Komisję Europejską do przekazania mu stosownych informacji w ciągu dwunastu miesięcy od przyjęcia ww. porozumienia na posiedzeniu plenarnym oraz do złożenia z końcem okresu transpozycji sprawozdania w sprawie praktyki sporządzania przez państwa członkowskie własnych tabel, obrazujących w miarę możliwości powiązanie między odnośną dyrektywą a środkami transpozycji, oraz do ich upublicznienia.”

Oświadczenie Komisji Europejskiej

„Komisja przypomina, że zależy jej, by państwa członkowskie tworzyły tabele korelacji łączące przyjmowane środki transpozycji z przedmiotową dyrektywą UE i by przekazywały informacje o tych tabelach Komisji w ramach transpozycji prawodawstwa UE – w interesie obywateli, lepszego stanowienia prawa i zwiększania jego przejrzystości oraz w celu pomocy w analizie tego, na ile przepisy krajowe są zgodne z przepisami unijnymi.

Komisja wyraża ubolewanie z powodu braku poparcia dla zawartego we wniosku dotyczącym dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe (eurowinieta) przepisu mającego na celu wprowadzenie obowiązku sporządzania tabel korelacji.

Komisja, w duchu kompromisu i z myślą o zapewnieniu natychmiastowego przyjęcia wspomnianego wniosku, jest skłonna zaakceptować zastąpienie przepisu mówiącego o obowiązku tworzenia tabel korelacji stosownym motywem zachęcającym państwa członkowskie do takiej praktyki. Komisja przekaże odnośne informacje w ciągu dwunastu miesięcy po przyjęciu ww. porozumienia na posiedzeniu plenarnym oraz złoży z końcem okresu transpozycji sprawozdania w sprawie praktyki sporządzania przez państwa członkowskie – do celów krajowych i w interesie Unii – własnych tabel, obrazujących w miarę możliwości powiązanie między odnośną dyrektywą a środkami transpozycji, oraz upubliczni je.

Jednak stanowisko Komisji w odniesieniu do tego aktu nie może być traktowane jako precedens. Komisja będzie nadal dokładała starań, by znaleźć – wraz z Parlamentem Europejskim i Radą – odpowiednie rozwiązanie tej horyzontalnej kwestii instytucjonalnej.”

[1]               COM(2008) 436 wersja ostateczna – 2008/0147 COD.

[2]               Dz.U. C 145 z 30.6.2007, s. 5.

[3]               COM(2011) 69 wersja ostateczna.