[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 25.5.2005

COM(2005) 218 końcowy

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Projekt Deklaracji zasad przewodnich w zakresie zrównoważonego rozwoju

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Projekt Deklaracji zasad przewodnich w zakresie zrównoważonego rozwoju

Światowa Komisja ds. Środowiska i Rozwoju (The World Commission on Environment and Development) zdefiniowała zrównoważony rozwój jako rozwój zaspokajający obecne potrzeby bez uszczerbku dla możliwości przyszłych pokoleń zaspokajania swych własnych potrzeb. Unia Europejska zdecydowanie popiera Deklarację przyjętą na Szczycie Ziemi Organizacji Narodów Zjednoczonych w Rio de Janeiro w 1992 r. Na konferencji uzupełniającej „Rio + 5” Unia Europejska i Państwa Członkowskie zobowiązały się do przyjęcia strategii zrównoważonego rozwoju. Podpisany w 1997 r. Traktat Amsterdamski wprowadził zrównoważony rozwój jako jeden z głównych celów Unii Europejskiej, określonych w art. 2, 3 i 6 Traktatu WE. W 2001 r. w Göteborgu Unia Europejska przyjęła swoją Strategię Zrównoważonego Rozwoju. W 2002 r. na szczycie Rady Europejskiej w Barcelonie zdecydowano o nadaniu Strategii dodatkowego zewnętrznego wymiaru; Unia Europejska aktywnie poparła wnioski Światowego Szczytu Zrównoważonego Rozwoju w Johannesburgu.

Zrównoważony rozwój jest przedmiotem szczególnego zaangażowania Unii Europejskiej oraz zasadą leżącą u podstaw wszelkich polityk i działań Unii. Celem Unii Europejskiej jest stworzenie społeczeństwa opartego na wolności, demokracji i poszanowaniu podstawowych praw oraz wspierającego równość szans i solidarność w ramach pokoleń i pomiędzy nimi. Unia zamierza działać na rzecz trwałego rozwoju Europy opartego na zrównoważonym wzroście gospodarczym i stabilności cen, wysoce konkurencyjnej społecznej gospodarce rynkowej, mającej na celu pełne zatrudnienie, wysoki poziom edukacji i postęp społeczny, oraz na wysokim poziomie ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego. Przyjmując proaktywne podejście, Unia Europejska jest w stanie wykorzystać potrzebę ochrony środowiska i spójności społecznej do stworzenia szans dla innowacji, wzrostu i tworzenia miejsc pracy. Odnowiona Agenda Lizbońska jest niezbędnym elementem nadrzędnego celu, jakim jest zrównoważony rozwój. Dzięki niej zwiększona dynamika gospodarki może być wykorzystana jako siła napędowa dla naszych rosnących ambicji w kwestiach społecznych i ochrony środowiska. Współdziałanie obu strategii pozwoli nam na postęp w kierunku dynamicznego, zrównoważonego społeczeństwa.

Unia Europejska i Państwa Członkowskie wykazały również swą wiodącą rolę w promowaniu zrównoważonego rozwoju w skali międzynarodowej. Unia prowadzi działania na rzecz ciągłego dialogu z innymi państwami na temat skutecznych globalnych działań na rzecz zrównoważonego rozwoju. Unia Europejska jest przekonana, że pełna realizacja jej wewnętrznych priorytetów jest możliwa jedynie przy jednoczesnym powodzeniu działań na scenie światowej. Celem projektu Deklaracji zasad przewodnich w zakresie zrównoważonego rozwoju, dołączonego do niniejszego Komunikatu, jest pomoc w odpowiednim ukierunkowaniu działań mających doprowadzić do odnowienia Strategii Zrównoważonego Rozwoju. Deklaracja ponownie określa szeroką, długoterminową wizję trwałości i równowagi rozwoju, wskazuje główne cele poszczególnych polityk i działań Unii oraz zawiera opis przewidywanych przez Unię sposobów osiągnięcia tych celów. Zasady przewodnie odnoszą się do wartości będących podstawą dynamicznego europejskiego modelu społeczeństwa. Mają one być fundamentem naszego ambitnego planu i pomóc nam w zapewnieniu wszystkim, obecnie i w przyszłości, lepszej jakości życia.

Zgodnie z tymi zasadami oraz wnioskiem sformułowanym na wiosennym szczycie Rady Europejskiej, Komisja przedstawi w tym roku propozycję nowej, bardziej wszechstronnej i ambitnej Strategii Zrównoważonego Rozwoju. Będzie ona określać długoterminowe kierunki działania, jasne cele i skuteczne mechanizmy nadzoru oraz przewidywać lepsze wykorzystanie współdziałania uzupełniających się przedsięwzięć i polityk. Nowa Strategia zapewniać będzie pełną integrację wewnętrznych i zewnętrznych wymiarów trwałości i równowagi rozwoju.

Deklaracji zasad przewodnich w zakresie zrównoważonego rozwoju

Zrównoważony rozwój jest głównym celem wszystkich obszarów polityki Wspólnoty Europejskiej, określonym w Traktacie. Jego celem jest ciągła poprawa jakości życia zarówno obecnych, jak i przyszłych pokoleń, a także zapewnienie możliwości utrzymania pełnej różnorodności form życia na Ziemi. Idea zrównoważonego rozwoju opiera się na zasadach demokracji, praworządności oraz poszanowania podstawowych praw, w tym wolności oraz równości szans. Wprowadza solidarność w ramach pokoleń i pomiędzy nimi. Jej celem jest propagowanie dynamicznej gospodarki z wysokim poziomem zatrudnienia, wykształcenia, ochrony zdrowia, spójności społecznej i terytorialnej, oraz ochrony środowiska, w świecie, w którym zapewniony jest pokój, bezpieczeństwo i poszanowanie różnorodności kulturowej.

Dla osiągnięcia tych celów w skali Europy i świata, Unia Europejska i jej Państwa Członkowskie zobowiązują się, zarówno w swoich własnych działaniach, jak i we współpracy z partnerami, realizować cele i przestrzegać poniżej opisanych zasad.

Główne cele

Ochrona środowiska naturalnego

Zapewnianie możliwości utrzymania pełnej różnorodności form życia na Ziemi, poszanowanie ograniczeń zasobów naturalnych planety, zapewnianie wysokiego poziomu ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego. Przeciwdziałanie i ograniczanie zanieczyszczenia środowiska, promowanie zrównoważonej produkcji i konsumpcji w celu likwidacji związku wzrostu gospodarczego z degradacją środowiska.

Sprawiedliwość i spójność społeczna

Promowanie bezpiecznego, sprawiedliwego społeczeństwa charakteryzującego się zdrowymi stosunkami, realizującego zasady demokracji, integracji społecznej i spójności, szanującego podstawowe prawa i różnorodność społeczną, tworzącego równe szanse i zwalczającego wszelkie formy dyskryminacji.

Dobrobyt gospodarczy

Dążenie do efektywnej, innowacyjnej gospodarki opartej na bogatej wiedzy, kierującej się zasadami konkurencji i wydajności ekologicznej, zapewniającej wysoki standard życia, a także wysoki poziom i jakość zatrudnienia w całej Unii Europejskiej.

WYPEłNIANIE OBOWIąZKÓW W SKALI MIęDZYNARODOWEJ

Zachęcanie do tworzenia na całym świecie demokratycznych instytucji opartych na zasadach pokoju, bezpieczeństwa i wolności, i obrona ich stabilności. Aktywne propagowanie na całym świecie idei zrównoważonego rozwoju i zapewnienie, że polityka wewnętrzna i zewnętrzna Unii Europejskiej jest zgodna z celami zrównoważonego rozwoju w skali globalnej oraz z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii.

Wytyczne dotyczące kształtowania polityki

Propagowanie i ochrona podstawowych praw

Umieszczenie człowieka w centrum uwagi polityk Unii Europejskiej poprzez promowanie praw podstawowych, zwalczanie wszelkich form dyskryminacji i przyczynianie się do zmniejszenia skali ubóstwa na całym świecie.

Sprawiedliwość wewnątrzpokoleniowa i międzypokoleniowa

Zaspokajanie potrzeb obecnych pokoleń bez uszczerbku dla możliwości przyszłych pokoleń zaspokajania swych własnych potrzeb, zarówno w Unii Europejskiej, jak i poza nią.

Otwarte i demokratyczne społeczeństwo

Zagwarantowanie obywatelom prawa dostępu do informacji i zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Rozwój odpowiednich kanałów umożliwiających konsultację i uczestnictwo wszystkim zainteresowanym stronom i stowarzyszeniom.

Udział obywateli

Zwiększenie udziału obywateli w procesie podejmowania decyzji. Działanie na rzecz obecności idei zrównoważonego rozwoju w nauczaniu i świadomości społecznej. Informowanie obywateli o ich wpływie na środowisko i o dostępnych im możliwościach dokonywania wyborów bardziej sprzyjających zrównoważonemu rozwojowi.

Zaangażowanie przedsiębiorstw i partnerów społecznych

Promowanie dialogu społecznego, odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw oraz partnerstwa publiczno-prywatnego w celu propagowania współpracy i wspólnej odpowiedzialności dla osiągnięcia zrównoważonej produkcji i konsumpcji.

Spójność i koordynacja POLITYK

PROMOWANIE SPÓJNOśCI POMIęDZY WSZYSTKIMI OBSZARAMI POLITYKI UNII EUROPEJSKIEJ ORAZ SPÓJNOśCI DZIAłAń W SKALI LOKALNEJ, REGIONALNEJ, KRAJOWEJ I GLOBALNEJ W CELU ZWIęKSZENIA ICH ZDOLNOśCI PRZYCZYNIANIA SIę DO ZRÓWNOWAżONEGO ROZWOJU.

Integracja polityki

Wspieranie integracji kwestii gospodarczych, społecznych i związanych z ochroną środowiska dla zapewnienia ich spójności i wzajemnego wzmacniania się poprzez pełne wykorzystanie instrumentów pozwalających na lepszą regulację, takich jak zrównoważony mechanizm oceny wpływu i konsultacje z zainteresowanymi stronami.

Wykorzystywanie najlepszej dostępnej wiedzy

Zapewnienie, że opracowywanie, ocena i realizacja danej polityki opiera się na najlepszej dostępnej wiedzy, a także, że dana polityka jest rozsądna pod względem ekonomicznym i oszczędna.

Zasada ostrożności

W sytuacji istnienia obiektywnych naukowych wątpliwości – przyjmowanie ostrożnego podejścia dla uniknięcia potencjalnego niebezpieczeństwa dla zdrowia ludzi lub dla środowiska, a także podejmowanie działań zapobiegawczych.

OBCIążENIE KOSZTAMI SPRAWCÓW ZANIECZYSZCZENIA

Zapewnienie, że ceny odzwierciedlają realne koszty działań produkcyjnych i konsumpcyjnych ponoszonych przez społeczeństwo oraz że sprawcy zanieczyszczenia płacą za spowodowane przez nich szkody dla zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego.