Τροποποιημένη πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής συνδρομής σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ακύρωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης (υποβληθείσα από την Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ)

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στις 21 Δεκεμβρίου 2001, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής συνδρομής σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ακύρωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης (COM (2001) 784 τελικό - C 5 - 0700/2001 - 2001/0305 (COD)) προκειμένου να εκδοθεί με τη διαδικασία συναπόφασης που ορίζει το άρθρο 251 της συνθήκης ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας.

Στις 24 Oκτωβρίου 2002, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση μια σειρά τροπολογιών. Με την ευκαιρία αυτή η Επιτροπή τοποθετήθηκε επί κάθε τροπολογίας επισημαίνοντας ποιες τροπολογίες μπορεί να αποδεχθεί πλήρως ή εν μέρει και ποιες δεν μπορεί να αποδεχθεί. Από τις σαράντα τροπολογίες που ψήφισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Επιτροπή αποδέχθηκε εξ ολοκλήρου δέκα τέσσερις (με κάποια αναδιατύπωση ίσως ή ως προς την αρχή τους) και οκτώ εν μέρει.

1. ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ/AΠΟΔΕΚΤΕΣ ΕΝ ΜΕΡΕΙ

Στην τροποποιημένη πρόταση ενσωματώθηκε το κείμενο ή η ουσία των τροπολογιών αριθ. 1, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 14 (εν μέρει), 22 (εν μέρει), 25 (εν μέρει), 26, 27, 28 (εν μέρει), 29 (εν μέρει), 31 (εν μέρει), 32, 33 (εν μέρει), 34, 36, 38, 39 (εν μέρει) και 42 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που αποβλέπουν στην ενίσχυση ορισμένων στοιχείων ή στην αποσαφήνιση του κειμένου της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.

1.1. Αιτιολογικές σκέψεις

Ενσωματώθηκαν τα εξής στοιχεία:

- προστέθηκε η νέα αιτιολογική σκέψη 8α διότι περιέχει την έννοια της "ανωτέρας βίας", η οποία αντικαθιστά τις "εξαιρετικές περιπτώσεις ακύρωσης για τις οποίες δεν ευθύνεται ο αερομεταφορέας", όπως προτεινόταν στην τροπολογία 1. Έτσι θα είναι σαφέστερο σε ποιες περιπτώσεις δεν ευθύνονται οι αερομεταφορείς για την ακύρωση πτήσεων ή μεγάλων καθυστερήσεών τους. Για λόγους επεξήγησης, δίδονται παραδείγματα περιπτώσεων ανωτέρας βίας.

- Κατά συνέπεια, τροποποιήθηκε η αιτιολογική σκέψη 7 και διαγράφηκε η αναφορά στις "εξαιρετικές περιπτώσεις ακύρωσης για τις οποίες δεν ευθύνεται ο αερομεταφορέας".

1.2. Άρθρο 1

Στο στοιχείο (β), η μνεία "ανωτέρα βία" αντικατέστησε τη μνεία "εξαιρετικές περιπτώσεις ακύρωσης για τις οποίες δεν ευθύνεται ο αερομεταφορέας", έτσι ώστε να αποσαφηνισθούν οι περιπτώσεις στις οποίες δεν ευθύνονται οι αερομεταφορείς για την ακύρωση πτήσεων ή μεγάλων καθυστερήσεών τους (τροπολογία 6).

1.3. Άρθρο 2

- Στο στοιχείο (ηα) ορίζεται η "ανωτέρα βία", σε εναρμόνιση με τον ορισμό της οδηγίας 90/314/EΟΚ του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 1990 για τα οργανωμένα ταξίδια και τις οργανωμένες διακοπές και περιηγήσεις (τροπολογία 8).

- Στα στοιχεία (ηβ) και (ηγ) ορίζεται η "άρνηση επιβίβασης" και ο "εθελοντής", για να αποσαφηνισθεί το κείμενο. Ωστόσο παραμένουν οι όροι υπό τους οποίους οι επιβάτες διατηρούν δικαιώματα (κατοχή έγκυρου εισιτηρίου και επικυρωμένη κράτηση θέσης και έλεγχος εισιτηρίου εντός των χρονικών περιθωρίων) στο άρθρο 3, όπως ισχύουν επίσης και σε όλες τις διατάξεις του κανονισμού (τροπολογίες 9 και 10).

- Στο στοιχείο (ηδ) ορίζεται η "ακύρωση", εισάγεται μάλιστα το χρονικό περιθώριο κάλυψης της ακύρωσης στο άρθρο 10, παράγραφος 2 (τροπολογία 11).

- Στο στοιχείο (ηε) προστίθεται ο τυποποιημένος ορισμός του "προσώπου με μειωμένη κινητικότητα" της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης Πολιτικής Αεροπορίας για να εξασφαλισθεί συνοχή στην ικανοποίηση των ειδικών αναγκών των επιβατών αυτών (τροπολογία 12).

1.4. Άρθρο 3

- Στην παράγραφο 1, στοιχείο (α), το χρονικό περιθώριο παρουσίασης του επιβάτη στον έλεγχο εισιτηρίων, όταν ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας δεν το έχει ορίσει, αλλάζει από τριάντα σε εξήντα λεπτά. Το περιθώριο αυτό αρμόζει καλύτερα λόγω των ενισχυμένων μέτρων ασφαλείας μετά την 11η Σεπτεμβρίου (τροπολογία 14).

1.5. Άρθρο 6

Γίνεται μνεία στα "πρόσωπα με μειωμένη κινητικότητα" αντί των "μειονεκτούντων επιβατών" σύμφωνα με τον όρο που εισήχθη στο άρθρο 2, στοιχείο (ηε). Επίσης, η απαγόρευση άρνησης επιβίβασης επεκτείνεται και στους εκπαιδευμένους σκύλους με ειδικό πιστοποιητικό, καθόσον οι τυφλοί ή τα άτομα με μειωμένη όραση μπορούν να ταξιδεύουν μόνον με τη συνοδεία τους (τροπολογία 22).

1.6. Άρθρο 8

- Στην παράγραφο 1, στοιχείο (γ), ο όρος "υπό συγκρίσιμες συνθήκες μεταφοράς" περιορίζει το δικαίωμα του επιβάτη να χρησιμοποιήσει άλλη πτήση σε ημερομηνία της αρεσκείας του. Έτσι, γίνεται σαφές ότι οι αερομεταφορείς και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες δεν θα είναι υποχρεωμένοι να οργανώνουν πτήσεις ειδικά για επιβάτες που υπέστησαν άρνηση επιβίβασης ή ακύρωση της πτήσης τους (τροπολογία 25).

- Στην τελευταία πρόταση της παραγράφου 1, εισάγεται το δικαίωμα δωρεάν τηλεφωνικής κλήσης ή/και αποστολής μυνήματος με τηλέτυπο ή τηλεφωτογραφικό ή/και με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στο σημείο αναχώρησης (πέραν εκείνων στον τελικό προορισμό). Κατ'αυτόν τον τρόπο επιτρέπεται στους επιβάτες να επικοινωνούν με όλους όσους αφορά η διακοπή του προγραμματισμένου ταξιδίου τους (τροπολογία 26).

1.7. Άρθρο 9

- Στο στοιχείο (βα), δίδεται στους επιβάτες το πρόσθετο δικαίωμα δωρεάν μεταφοράς τους, ή επιστροφής των εξόδων τους, για την μετακίνησή τους από το αεροδρόμιο στο κατάλυμά τους και αντιστρόφως. Έτσι απαλλάσσονται από ορισμένες φορές μεγάλες δαπάνες όταν υφίστανται άρνηση επιβίβασης, ακύρωση της πτήσης ή μεγάλη καθυστέρηση (τροπολογία 27).

1.8. Άρθρο 10

- Στην παράγραφο 1, εισάγεται η έννοια της "ανωτέρας βίας" για να αποσαφηνισθούν οι περιστάσεις στις οποίες δεν ευθύνονται οι αερομεταφορείς για την ακύρωση πτήσεων (τροπολογίαt 28).

- Στην παράγραφο 2, η κάλυψη των ακυρώσεων περιορίζεται σε X ημέρες πριν την αναχώρηση, προκειμένου να μην ασκείται οικονομική πίεση στους αερομεταφορείς ή τους ταξιδιωτικούς πράκτορες να τηρούν τα προγράμματά τους ανεξαρτήτως της ζήτησης. Η προθεσμία ορίσθηκε σε επτά ημέρες πριν την αναμενόμενη ώρα αναχώρησης, η οποία παρέχει στους επιβάτες χρονικό περιθώριο να ρυθμίσουν αναλόγως το ταξίδι τους (πρώτο μέρος της τροπολογίας 29). Κρίθηκε ότι οι "48 ώρες" που προτείνονταν στην τροπολογία 29 δεν αρκούν για να έχουν οι επιβάτες τον απαιτούμενο χρόνο να ρυθμίσουν εξαρχής το ταξίδι τους.

- Στην ίδια παράγραφο, εισάγεται η υποχρέωση επεξήγησης στους επιβάτες που υπέστησαν ακύρωση της πτήσης τους των εναλλακτικών τρόπων συνέχισης του ταξιδίου τους, όταν αυτοί έρχονται σε επαφή με τον αερομεταφορέα ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα (τρίτο μέρος της τροπολογίας 29).

1.9. Άρθρο 11

- Στην παράγραφο 1, το δικαίωμα επιλογής μεταξύ επιστροφής του αντιτίμου του εισιτηρίου και άλλης πτήσης αντικαθίσταται από εκείνο της παροχής συνδρομής εν αναμονή μεταγενέστερης πτήσης (γεύματα, ξενοδοχεία, κ.λ.π.). Έτσι εξασφαλίζεται ορθή φροντίδα όλων των επιβατών που υφίστανται μεγάλες καθυστερήσεις, και το κατάλυμα ακόμη εφόσον χρειάζεται. Η αλλαγή αυτή θα αποτρέψει επίσης τη διακοπή και την περαιτέρω καθυστέρηση που μπορεί να προκαλέσει ενδεχομένως σε ορισμένες περιπτώσεις η επιστροφή των εξόδων ή η αλλαγή πτήσης (τροπολογία 31).

- Μια δεύτερη αλλαγή στην παράγραφο 1 εισάγει την έννοια της "ανωτέρας βίας" για να διευκρινισθεί πότε οι αερομεταφορείς και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες δεν ευθύνονται για την παροχή συνδρομής στους επιβάτες σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων (τροπολογίες 31 και 33).

- Η παράγραφος 2 διαγράφεται και το περιεχόμενό της μεταφέρεται στην παράγραφο 1, έτσι ώστε να αποσαφηνισθεί και να απλουστευθεί το κείμενο (τροπολογία 32).

1.10. Άρθρο 12

Η πρόταση που προστίθεται αποτρέπει τους επιβάτες να ζητούν πρόσθετη αποζημίωση με ένδικα μέσα, όταν έχουν αποδεχθεί να παραχωρήσουν την κράτηση της θέσης τους υπό τους όρους που έχουν συμφωνήσει με τον αερομεταφορέα ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα (τροπολογία 34).

1.11. Άρθρο 14

- Προστέθηκε το περιεχόμενο της τροπλογίας 36, σύμφωνα με το οποίο απαιτείται από τους αερομεταφορείς ή τους ταξιδιωτικούς πράκτορες, όταν αρνούνται την επιβίβαση ή ακυρώνουν μια πτήση, να πληροφορούν τους επιβάτες ποιος είναι ο φορέας ο οποίος θα δέχεται καταγγελίες, για να διευκολυνθεί η κατάθεση καταγγελιών. Κατ'αυτόν τον τρόπο βοηθούνται οι επιβάτες στην άσκηση των δικαιωμάτων τους.

1.12. Άρθρο 15

Ενσωματώθηκε η τροπολογία 42, η οποία προβλέπει την προστασία των επιβατών σε περίπτωση εισαγωγής περιοριστικών ρητρών στις συμβάσεις από τους αερομεταφορείς ή τους ταξιδιωτικούς πράκτορες (παρά την αντίστοιχη απαγόρευση) και την αποδοχή της αποζημίωσης από τους επιβάτες σε αυτή τη βάση.

1.13. Άρθρο 18

Για να διευκρινισθεί ότι οι επιβάτες διατηρούν τα δικαιώματα προσφυγής σε ένδικα μέσα για να απαιτήσουν πρόσθετη αποζημίωσή, εφόσον έχουν καταθέσει καταγγελία, εισάγεται το περιεχόμενο της τροπολογίας 38.

1.14. Άρθρο 19

Η υποχρέωση της Επιτροπής να συντάξει έκθεση το αργότερο εντός πέντε ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού αντικαθιστά εκείνην της σύνταξης έκθεσης έως την 1η Ιανουαρίου 2008. Έτσι, η Επιτροπή διαθέτει αρκετό χρόνο για να καταλήξει σε βάσιμα συμπεράσματα σχετικά με τη λειτουργία και τα αποτελέσματα του κανονισμού (τροπολογία 39).

2. ΜΗ ΑΠΟΔΕΚΤΕΣ ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ

Στην τροποπιημένη πρόταση δεν ενσωματώθηκαν οι τροπολογίες αριθ. 2, 3, 4, 5, 7, 13, 14 εν μέρει), 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21,22 (εν μέρει), 23, 24, 25(εν μέρει), 28 (εν μέρει), 29(εν μέρει), 30, 31 (εν μέρει), 33 (εν μέρει), 35, 37 και 39 (εν μέρει) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πιο συγκεκριμένα:

- Ο αποκλεισμός των επιβατών οργανωμένων ταξιδίων έτσι ώστε ο κανονισμός να ισχύει μόνον για τους ανεξάρτητους επιβάτες. Η περίπτωση υπάγεται στο πεδίο της οδηγίας για τα οργανωμένα ταξίδια (90/314/EΟΚ) η οποία προτατεύει τους επιβάτες αυτούς. Ωστόσο, η οδηγία καθιστά υπεύθυνους τους ταξιδιωτικούς πράκτορες για τη μη εκτέλεση της σύμβασης, έτσι ώστε ο πελάτης να μπορεί να καταθέσει προσφυγή αποζημίωσης. Αντίθετα, ο προτεινόμενος κανονισμός θα δίδει στους επιβάτες ακριβή αυτόματα δικαιώματα, τα οποία θα απολαμβάνουν αμέσως και χωρίς να προσφεύγουν στα δικαστήρια. Δεν δικαιολογείται να προστατεύονται διαφορετικά επιβάτες που αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα (τροπολογίες 2, 3, 13 και 15).

- Η χορήγηση των διαθέσιμων θέσων, σε περίπτωση υπεράριθμων κρατήσεων, σύμφωνα με ομοιόμορφα κριτήρια (τροπολογίες 4 και 21). Κεντρικός στόχος της πρότασης είναι να παρακινηθούν οι αεροπορικές εταιρείες και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες να βρίσκουν εθελοντές που θα παραχωρούν την κράτησή τους, ώστε να περικόπτεται δραστικά ο αριθμός επιβατών που δεν θα πετούν παρά τη θέλησή τους. Εάν οι αεροπορικές εταιρείες έπρεπε να ακολουθούν ομοιόμορφα κριτήρια για τη χορήγηση των θέσεων, δεν θα μπορούσαν να διαπραγματεύονται με τυχόν εθελοντές.

- Tα ποσοστά αποζημίωσης που προτείνονται στην τροπολογία 23, ήτοι 200-400-600 EUR εξαρτώμενα από τρεις ζώνες απόστασης. Αυτές οι μειωμένες αυξήσεις των σημερινών ποσών δεν αρκούν για να αλλάξουν οι αεροπορικές εταιρείες συμπεριφορά, δηλαδή αντί να αρνούνται την επιβίβαση στους επιβάτες παρά τη θέλησή τους να τους πείθουν να παραχωρήσουν εθελοντικά την κράτησή τους. Tο χαμηλότερο από τα τρία ποσά, εκείνο των 200 EUR, είναι ιδιαίτερα προβληματικό, διότι δεν πρόκειται καθόλου για αύξηση εάν ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός. Tα σημερινά ποσά αποζημίωσης αποδεικνύεται ότι δεν είναι τα κατάλληλα από το γεγονός ότι οι αεροπορικές εταιρείες εξακολουθούν να αρνούνται την επιβίβαση σε πολλούς επιβάτες. Συνεπώς, οι τρεις ζώνες αποστάσεων που χρησιμοποιούνται στις τροπολογίες 24 και 31 δεν διακρίνονται από συνοχή.

- Η οργάνωση της παροχής συνδρομής στο άρθρο 9 εντός μιας ώρας, διότι είναι δύσκολο να εφαρμοσθεί και η απόπειρα εφαρμογής της θα μπορούσε να δημιουργήσει και άλλη καθυστέρηση (τροπολογία 31).

- Η δημιουργία επιμερισμένης ευθύνης για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων του κανονισμού, στην περίπτωση πτήσεων με κοινό κωδικό μεταξύ αεροπορικών εταιρειών και όταν είναι αδύνατον σε έναν ταξιδιωτικό πράκτορα να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις αυτές (τροπολογίες 16, 17, 18, 19, 28, 29, 30 και 31). Αυτό θα δημιουργούσε αβεβαιότητα στους επιβάτες και διαφιλονικίες μεταξύ των διαφόρων μερών. Η λύση της Επιτροπής είναι αντίθετα να υποχρεώνεται ο ταξιδιωτικός πράκτορας ή ο συμβαλλόμενος αερομεταφορέας να προβαίνει σε όλες τις. αναγκαίες ρυθμίσεις με τον αερομεταφορέα που εκτελεί την πτήση και διαθέτει προσωπικό στον αερολιμένα. Έτσι η ευθύνη είναι σαφής και εφικτή στην πρακτική εφαρμογής της.

- Η κατάργηση της αποζημίωσης για τις καθυστερήσεις διάρκειας λιγότερο της μιας ώρας. Αυτό θα μείωνε κατά πολύ το κίνητρο να βρίσκονται εθελοντές (τροπολογία 24).

- Η αναπροσαρμογή των ποσών με βάση τον πληθωρισμό ανά τριετία απορρίπτεται διότι η Επιτροπή οφείλει να συντάξει έκθεση 5 χρόνια από την έναρξη ισχύος του κανονισμού και να υποβάλει τις κατάλληλες προτάσεις (τροπολογία 23).

- Οι αναφορές στο τελευταίο απόκομμα του εισιτηρίου στην περίπτωση διαδοχικών πτήσεων με σκοπό τον καθορισμό του τελικού προορισμού (τροπολογία 7). Αυτό θα αφορούσε μόνον τα έντυπα εισιτήρια. Η πρόταση της Επιτροπής αντίθετα καλύπτει όλες τις μορφές εισιτηρίων, ακόμη και την ηλεκτρονική έκδοση εισιτηρίων, η οποία τείνει να αντικαταστήσει τα έντυπα εισιτήρια.

- Η κατάργηση της γραπτής αναφοράς του χρόνου ελέγχου των εισιτηρίων. Για να μπορούν να ασκήσουν τα δικαιώματά τους οι επιβάτες, χρειάζονται γραπτές πληροφορίες -είτε γραπτές είτε σε ηλεκτρονική μορφή - (τροπολογία 14).

- Η απαγόρευση στους αερομεταφορείς και τους ταξιδιωτικούς πράκτορες να αρνούνται την επιβίβαση σε επιβάτες που ταξιδεύουν με μικρά παιδιά. Εάν συμπεριλαμβάνονταν και οι επιβάτες αυτοί, θα ήταν πολύ εκτεταμένο το πεδίο εφαρμογής του άρθρου με αποτέλεσμα να μειωθεί η ευελιξία που χρειάζονται οι αεροπορικές εταιρείες και οι ταξιδιωτικοί πράκτορες για να εφαρμόζουν με επιτυχία τα σχέδια ανεύρεσης εθελοντών. Επίσης, ο όρος "μικρά παιδιά" δεν είναι αρκετά ακριβής για να δημιουργηθεί σαφής και αδιαμφισβήτητη υποχρέωση (τροπολογία 22).

- Ο περιορισμός της υποχρέωσης επιστροφής του αντίτιμου του εισιτηρίου ή μεταφοράς των επιβατών εντός της περιόδου ισχύος του εισιτηρίου τους σε άλλη πτήση. Αυτός ο περιορισμός των δικαιωμάτων των επιβατών δεν θα ήταν αρκετά δικαιολογημένος και πρακτικά δεν θα χρησίμευε πολύ, καθόσον ο κανονισμός θα υποχρεώνει σε άμεση αποζημίωσή τους και στην παροχή συνδρομής σε αυτούς, εφόσον ισχύει το εισιτήριό τους (τροπολογία 25).

- Η τροπολογία 5, η οποία απαιτεί την επιβολή κανόνων παρεμφερών με εκείνους του προτεινόμενου κανονισμού σε άλλους τρόπους μεταφοράς, δεν μπορεί να γίνει δεκτή. Μολονότι η Επιτροπή προτίθεται να λάβει πρωτοβουλία για την προστασία των δικαιωμάτων του επιβατικού κοινού άλλων τρόπων μεταφοράς, το θέμα είναι εκτός πεδίου εφαρμογής της παρούσας πρότασης.

- Η κατάργηση του καθορισμού της τιμής επί της οποίας πρέπει να βασίζεται η επιστροφή του εισιτηρίου σε περίπτωση μειωμένης τιμής, διότι θα δημιουργούσε νομική αβεβαιότητα σε βάρος των επιβατών (τροπολογία 20).

- Η Επιτροπή δεν μπορεί να δεχθεί να περιορισθεί η υποχρέωση της παροχής συνδρομής στους επιβάτες στην περίπτωση που το επιτρέπουν οι τοπικές συνθήκες. Ο όρος αυτός θα αποδυνάμωνε την προστασία των επιβατών και δεν είναι αρκετά σαφής ώστε να δημιουργεί νομική βεβαιότητα (τροπολογία 33).

- Η ευθύνη των αρχών για την άρνηση επιβίβασης, την ακύρωση πτήσης και τις καθυστερήσεις. Η ευθύνη των φορέων αυτών, οι οποίοι παρέχουν συγκεκριμένα υπηρεσίες ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας και μεριμνούν για τη χωρητικότητα των αερολιμένων, και εκείνη άλλων παρόχων υπηρεσιών είναι εκτός πεδίου εφαρμογής της παρούσας πρότασης (τροπολογία 35).

- Η τροπολογία 37 για τις εκθέσεις των καταναλωτών. Η Επιτροπή συντάσσει εκθέσεις για την απόδοση των αεροπορικών εταιρειών αλλά κρίνει ότι οι συγκεκριμένες εκθέσεις είναι εκτός πεδίου εφαρμογής της παρούσας πρότασης.

- Η Επιτροπή δεν κρίνει δικαιολογημένη τη σύνδεση τής υποχρέωσής της να συντάσσει έκθεση για τη λειτουργία και το αποτέλεσμα του κανονισμού με τον καθορισμό των αρχών εφαρμογής στο άρθρο 17 (τροπολογία 39).

3. Η Επιτροπή τροποποιεί αναλόγως την πρότασή της, σύμφωνα με το άρθρο 250 παράγραφος 2 της συνθήκης ΕΚ.

2001/0305 (COD)

Τροποποιημένη πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ για τη θέσπιση κοινών κανόνων αποζημίωσης των επιβατών αεροπορικών μεταφορών και παροχής συνδρομής σε αυτούς σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ακύρωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης

(Κείμενο που ενδιαφέρει τον ΕΟΧ)

TΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

'Εχοντας υπόψη:

τη συνθήκη ίδρυσης της Ευρωπαϊκής´Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 80 παράγραφος 2,

την πρόταση της Επιτροπής [1],

[1] ΕΕ C ..., ..., σ. ...

τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής [2],

[2] ΕΕ C ..., ..., σ. ...

τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών [3],

[3] ΕΕ C ..., ..., σ. ...

Ενεργώντας σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 251 της Συνθήκης [4],

[4] ΕΕ C ..., ..., σ. ...

Εκτιμώντας τα εξής:

(1) Η ανάληψη δράσης από την Κοινότητα στο πεδίο των αερομεταφορών πρέπει να αποβλέπει, μεταξύ άλλων, στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας του επιβατικού κοινού. πρέπει να ληφθούν πλήρως υπόψη οι απαιτήσεις προστασίας των καταναλωτών.

(2) Η άρνηση επιβίβασης και οι ακυρώσεις πτήσων ή οι μεγάλες καθυστερήσεις προκαλούν σοβαρή αναστάτωση και ταλαιπωρία στους επιβάτες.

(3) Η Κοινότητα οφείλει να ορίσει ελάχιστα κοινά πρότυπα προστασίας για να ενισχυθούν τα δικαιώματα των επιβατών, αφενός και αφετέρου, για να εξασφαλισθεί ότι οι αερομεταφορείς δρουν υπό εναρμονισμένους όρους μέσα σε μια ελευθερωμένη αγορά.

(4) Παρά το γεγονός ότι ο κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 295/91 διαμόρφωσε τις βασικές προϋποθέσεις προστασίας των επιβατών, ο αριθμός επιβατών στους οποίους παρά τη θέλησή τους δεν επιτρέπεται να επιβιβασθούν παραμένει απαράδεκτα υψηλός. Ο αριθμός αυτός μπορεί να μειωθεί κατά τον καλύτερο τρόπο εφόσον απαιτηθεί από τους αερομεταφορείς να αναζητούν επιβάτες που θα παραχωρούν οικειοθελώς τις θέσεις τους, έναντι κάποιου οφέλους, και εφόσον ταυτόχρονα αποθαρρυνθούν οι αερομεταφορείς να εφαρμόζουν την άρνηση επιβίβασης στους επιβάτες παρά τη θέλησή τους με την καταβολή αποζημίωσης αποτρεπτικού ύψους.

(5) Οι επιβάτες στους οποίους επιβάλλεται παρά τη θέλησή τους η άρνηση επιβίβασης πρέπει να είναι σε θέση είτε να ακυρώνουν το ταξίδι τους, με επιστροφή του αντιτίμου τού εισιτηρίου τους, είτε να το συνεχίζουν υπό ικανοποιητικές συνθήκες, και να λαμβάνεται κατάλληλη μέριμνα αυτών κατά την αναμονή τους για επόμενη πτήση.

(6) Οι εθελοντές επιβάτες πρέπει επίσης να είναι σε θέση να ακυρώνουν το ταξίδι τους ή να το συνεχίζουν υπό ικανοποιητικές συνθήκες, όταν αντιμετωπίζουν δυσχέρειες στο ταξίδι τους παρεμφερείς με εκείνες των επιβατών που υπόκεινται σε άρνηση επιβίβασης.

(7) Πρέπει επίσης να μειωθεί η ταλαιπωρία και η αναστάτωση των επιβατών που προκαλείται από την ακύρωση πτήσεων. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί εφόσον απαιτηθεί από τους αερομεταφορείς να επικοινωνούν, πριν την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης, με τους ενδιαφερόμενους επιβάτες και να έρχονται σε συμφωνία με αυτούς σχετικά με τους όρους υπό τους οποίους οι εν λόγω επιβάτες οικειοθελώς θα παραχωρήσουν τις κρατήσεις τους.

(8) Οι επιβάτες των ακυρωνόμενων πτήσεων, οι οποίοι δεν παραχωρούν οικειοθελώς τις θέσεις τους, πρέπει να είναι σε θέση να ακυρώνουν το ταξίδι τους ή να το συνεχίζουν υπό ικανοποιητικές συνθήκες, και να δέχονται κατάλληλη συνδρομή κατά την αναμονή τους για επόμενη πτήση.

(8α) Όταν η ακύρωση της πτήσης οφείλεται σε λόγους ανωτέρας βίας, όπως πολιτική αστάθεια, ακραίες καιρικές συνθήκες, ελλείψεις στην ασφάλεια των προσώπων ή των πτήσεων παρά τη δέουσα μέριμνα και την πλήρη συμμόρφωση προς τα πρότυπα ασφαλείας προσώπων και πτήσεων, και απεργίες βασικών υπηρεσιών, θεωρείται ότι η ακύρωση υπερβαίνει την ευθύνη του αερομεταφορέα ή του ταξιδιωτικού πράκτορα ή του αντιπροσώπου του.

(9) Ομοίως, οι επιβάτες, των οποίων οι πτήσεις παρουσιάζουν συγκεκριμένη καθυστέρηση, πρέπει να είναι σε θέση να ακυρώνουν το ταξίδι τους ή να το συνεχίζουν υπό ικανοποιητικές συνθήκες.

(10) Καθόσον εξασθενεί η διάκριση μεταξύ τακτικών και έκτακτων αεροπορικών δρομολογίων, η προστασία των επιβατών πρέπει να ισχύει όχι μόνον για τις τακτικές πτήσεις αλλά και για τις έκτακτες, ακόμη και για εκείνες των οργανωμένων ταξιδίων, διακοπών και περιηγήσεων.

(11) Καθόσον οι ταξιδιωτικοί πράκτορες ευθύνονται εν γένει για τις αποφάσεις εμπορικού χαρακτήρα σχετικά με τα οργανωμένα ταξίδια, τις διακοπές και περιηγήσεις, πρέπει να ευθύνονται για την αποζημίωση και την παροχή συνδρομής στους επιβάτες των πτήσεων οργανωμένων ταξιδίων, διακοπών και περιηγήσεων, σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ακύρωσης ή μεγάλης καθυστέρησης.

(12) Καθόσον καθίσταται όλο και πιο συνήθης η χρήση μη έντυπων εισιτηρίων, ο παρών κανονισμός πρέπει να καλύπτει όλες τις μορφές εισιτηρίων έτσι ώστε να εξασφαλισθεί ολοκληρωμένη προστασία των επιβατών.

(13) Οι επιβάτες πρέπει να είναι πλήρως ενήμεροι για τα δικαιώματά τους σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης και ακύρωσης ή μεγάλης καθυστέρησης, έτσι ώστε να μπορούν να τα ασκούν πραγματικά.

(14) Τα κράτη μέλη θεσπίζουν κανόνες επιβολής κυρώσεων για την παραβίαση των διατάξεων του παρόντος κανονισμού και εξασφαλίζουν την εφαρμογής τους. Οι κυρώσεις είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

(15) Ο κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 295/91 πρέπει συνεπώς να καταργηθεί,

ΕΞΕΔΩΣΑΝ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ:

Άρθρο 1 Αντικείμενο

Ο παρών κανονισμός θεσπίζει τα ελάχιστα δικαιώματα των επιβατών αερομεταφορών σε περίπτωση:

(α) άρνησης επιβίβασης,

(β) ακύρωσης της πτήσης, εκτός των περιπτώσεων ακύρωσής της για λόγους ανωτέρας βίας,

(γ) συγκεκριμένης καθυστέρησης της πτήσης.

Άρθρο 2 Ορισμοί

Για τους σκοπούς του παρόντος κανονισμού νοείται ως:

(α) "αερομεταφορέας", μια αεροπορική εταιρεία με έγκυρη άδεια εκμετάλλευσης.

(β) "κοινοτικός αερομεταφορέας", ο αερομεταφορέας που διαθέτει έγκυρη άδεια εκμετάλλευσης, την οποία έχει χορηγήσει κράτος μέλος σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού (EΟΚ) αριθ. 2407/92 του Συμβουλίου [5].

[5] ΕΕ L 240, 24.8.1992, σ. 8.

(γ) "ταξιδιωτικός πράκτορας", εξαιρουμένων των αερομεταφορέων, ο διοργανωτής ή ο πωλητής υπό την έννοια του άρθρου 2, σημεία 2 και 3 της οδηγίας 90/314/ΕΟΚ [6].

[6] ΕΕ L 158, 23.6.1990, σ. 59.

(δ) "οργανωμένο ταξίδι", οι υπηρεσίες που ορίζονται στο άρθρο 2 σημείο 1 της οδηγίας 90/314/EΟΚ.

(ε) "εισιτήριο", το έγκυρο έγγραφο που παρέχει δικαίωμα μεταφοράς, ή το ισοδύναμό του σε μη έντυπη μορφή ή ακόμη και ηλεκτρονική μορφή, το οποίο έχει εκδοθεί ή εγκριθεί από τον αερομεταφορέα ή τον εξουσιοδοτημένο πράκτορά του.

(στ) "επικυρωμένη κράτηση", ότι ο επιβάτης έχει εισιτήριο, ή άλλο στοιχείο, το οποίο αποδεικνύει ότι η κράτηση έχει καταγραφεί και επικυρωθεί από τον αερομεταφορέα ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα.

(ζ) "κοινός κωδικός", η κατάσταση κατά την οποία ένας επιβάτης έχει σύμβαση και επικυρωμένη κράτηση με έναν αερομεταφορέα, τον αερομεταφορέα εμπορίας, αλλά η μεταφορά του εκτελείται από άλλον αερομεταφορέα, τον αερομεταφορέα εκμετάλλευσης.

(η) "τελικός προορισμός", ο προορισμός ο οποίος αναγράφεται στο εισιτήριο που προσκομίζεται στον έλεγχο εισιτηρίων ή, στην περίπτωση απευθείας πτήσεων ανταπόκρισης, ο προορισμός της τελευταίας πτήσης

(ηα) "ανωτέρα βία", ασυνήθεις και απρόβλεπτες περιστάσεις που υπερβαίνουν, όπως υποστηρίζει το μέρος, τον έλεγχό του, οι συνέπειες των οποίων δεν θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί ακόμη και εάν είχε ληφθεί η δέουσα μέριμνα.

(ηβ) "άρνηση επιβίβασης", η άρνηση να επιβιβασθούν επιβάτες σε μια πτήση.

(ηγ) "εθελοντής", το πρόσωπο που ανταποκρίνεται θετικά στην έκκληση του αερομεταφορέα προς τους επιβάτες να παραχωρήσει την επικυρωμένη κράτησή του με αντάλλαγμα κάποια οφέλη.

(ηδ) "ακύρωση", η μη εκτέλεση μιας πτήσης, της οποία οι θέσεις έχουν διατεθεί στην αγορά.

(ηε) "πρόσωπο με μειωμένη κινητικότητα", οιοδήποτε πρόσωπο του οποίου η κινητικότητα είναι μειωμένη λόγω κάποιας σωματικής αναπηρίας (αισθητηριακής ή κινητικής), διανοητικής ανικανότητας, ηλικίας, ή εξαιτίας οιασδήποτε άλλης ανικανότητας στη χρήση των μεταφορών, και των οποίων η κατάσταση χρήζει ιδιαίτερης προσοχής ή αναπροσαρμογής των υπηρεσιών που συνήθως προσφέρονται σε όλους τους επιβάτες.

Άρθρο 3 Πεδίο εφαρμογής

1. Ο παρών κανονισμός ισχύει για τον επιβάτη ο οποίος αναχωρεί από αερολιμένα στο έδαφος κράτους μέλους, όπου ισχύει η Συνθήκη, και για τον επιβάτη που έχει σύμβαση με κοινοτικό αερομεταφορέα ή με ταξιδιωτικό πράκτορα για οργανωμένο ταξίδι προσφερόμενο προς πώληση στο έδαφος της Κοινότητας και αναχωρεί από αερολιμένα ευρισκόμενο σε τρίτη χώρα με προορισμό έναν αερολιμένα ευρισκόμενο στο έδαφος κράτους μέλους, όπου ισχύει η Συνθήκη, εκτός εάν ο επιβάτης τύχει αποζημίωσης και παροχής συνδρομής στη συγκεκριμένη τρίτη χώρα, ο οποίος:

(α) έχει επικυρωμένη κράτηση και παρουσιάζεται στον έλεγχο εισιτηρίων, είτε όπως έχει ορίσει και την ώρα που έχει υποδείξει προηγουμένως γραπτώς ο αερομεταφορέας, ο ταξιδιωτικός πράκτορας ή ο εξουσιοδοτημένος πράκτοράς του, ή εφόσον δεν αναγράφεται η ώρα, το αργότερο εξήντα λεπτά πριν την αναγραφόμενη αναχώρηση της πτήσης. ή

(β) έχει μεταφερθεί από τον αερομεταφορέα ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα από την πτήση για την οποία είχε επικυρωμένη κράτηση σε άλλη πτήση, ανεξαρτήτως αιτίας.

2. Ο παρών κανονισμός δεν ισχύει για τα δωρεάν ταξίδια ή τα ταξίδια με μειωμένο ναύλο που δεν διατίθενται άμεσα ή έμμεσα στο κοινό. Ωστόσο, οι επιβάτες που ταξιδεύουν με εισιτήρια που εκδίδονται με βάση το πρόγραμμα τακτικών επιβατών ή άλλων εμπορικών προγραμμάτων ενός αερομεταφορέα ή ταξιδιωτικού πράκτορα καλύπτονται από τον παρόντα κανονισμό.

3. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται σε κάθε αερομεταφορέα ή ταξιδιωτικό πράκτορα με τον οποίο έχει σύμβαση ένας επιβάτης υπό τους όρους της παραγράφου 1. Ο ταξιδιωτικός πράκτορας ή, στην περίπτωση πτήσης με κοινό κωδικό, ο αερομεταφορέας εμπορίας και ο αερομεταφορέας εκμετάλλευσης προβαίνουν σε όλες τις ρυθμίσεις που είναι αναγκαίες για να εξασφαλισθεί η εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κανονισμού.

4. Οι διατάξεις του παρόντος κανονισμού δεν θίγουν τα δικαιώματα των επιβατών με βάση την οδηγία 90/314/EΟΚ.

Άρθρο 4 Κανόνες καθοριζόμενοι από τον αερομεταφορέα ή τον ταξιδιωτικό πράκτορα

Οι αερομεταφορείς ή ταξιδιωτικοί πράκτορες, βάσει του παρόντος κανονισμού, καθορίζουν τους κανόνες που ακολουθούν σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται οι κανόνες σχετικά με την προτεραιότητα επιβίβασης, και τους γνωστοποιούν στο κοινό. Οι εν λόγω κανόνες αποτελούν μέρος της σύμβασης ή των όρων μεταφοράς του αερομεταφορέα ή του ταξιδιωτικού πράκτορα.

Άρθρο 5 Υποχρεώσεις έναντι των επιβατών σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης

1. Όταν ένας αερομεταφορέας ή ταξιδιωτικός πράκτορας εκτιμά εύλογα ότι θα προβεί σε άρνηση επιβίβασης, εξακριβώνει ποιοι επιβάτες περιμένουν ακόμη στον έλεγχο εισιτηρίων για τη συγκεκριμένη πτήση τη στιγμή που κλείνει ο έλεγχος εισιτηρίων και κατόπιν αναζητεί επιβάτες που οικειοθελώς θα παραχωρήσουν τις επικυρωμένες κρατήσεις τους με αντάλλαγμα κάποιο όφελος υπό όρους ανταλλαγής οι οποίοι θα συμφωνηθούν μεταξύ ενδιαφερόμενου επιβάτη και αερομεταφορέα ή ταξιδιωτικού πράκτορα.

2. Στους εθελοντές επιβάτες παρέχεται συνδρομή σύμφωνα με το άρθρο 8, η οποία είναι επιπρόσθετη των οφελών που αναφέρονται στην παράγραφο 1. Εάν δεν παρουσιασθεί αρκετός αριθμός εθελοντών έτσι ώστε να επιτραπεί στους εναπομένοντες επιβάτες με επικυρωμένες κρατήσεις να επιβιβασθούν στο αεροσκάφος, ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας μπορεί τότε να αρνηθεί σε επιβάτες την επιβίβαση παρά τη θέλησή τους, σύμφωνα με τους κανόνες που έχει καθορίσει ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας, όπως ορίζει το άρθρο 4.

3. Εάν ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας προβεί σε άρνηση επιβίβασης σε επιβάτες, τους αποζημιώνει αμέσως σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 7 και τους παρέχει συνδρομή σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 8 και 9.

4. Εάν ένας αερομεταφορέας τοποθετήσει επιβάτη σε θέση ανώτερη από εκείνη για την οποία αγοράσθηκε το εισιτήριο, δεν μπορεί να απαιτήσει επιπλέον ποσό ή πληρωμή. Εάν ένας αερομεταφορέας τοποθετήσει επιβάτη σε θέση κατώτερη από εκείνη για την οποία αγοράσθηκε το εισιτήριο, επιστρέφει τη διαφορά αντιτίμου μεταξύ του εισιτηρίου του επιβάτη και του φθηνότερου δημοσιευμένου ναύλου που διατίθεται για τη θέση στην οποία τοποθετήθηκε ο επιβάτης για το συγκεκριμένο τμήμα του ταξιδίου.

Άρθρο 6 Επιβίβαση μειονεκτούντων επιβατών και άλλων με ειδικές ανάγκες

Ένας αερομεταφορέας ή ταξιδιωτικός πράκτορας δεν αρνείται την επιβίβαση σε επιβάτη με μειωμένη κινητικότητα, στο συνοδό του ή σε εκπαιδευμένο σκύλο για το οποίο διατίθεται ανάλογο πιστοποιητικό, ή σε ασυνόδευτο παιδί.

Άρθρο 7 Δικαίωμα αποζημίωσης

1. Σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, ο επιβάτης λαμβάνει αποζημίωση ύψους:

(α) 750 ευρώ για πτήσεις κάτω των 3.500 χιλιομέτρων,

(β) 1.500 ευρώ για πτήσεις 3.500 χιλιομέτρων και άνω.

Για τον καθορισμό της σχετικής απόστασης, λαμβάνεται ως βάση ο τελικός προορισμός, στον οποίο ο επιβάτης θα φθάσει καθυστερημένα μετά την προγραμματισμένη ώρα εξαιτίας της άρνησης επιβίβασης.2. Όταν ένας επιβάτης αποδέχεται να συνεχίσει τη μεταφορά του στον τελικό του προορισμό με άλλη πτήση σύμφωνα με το άρθρο 8, της οποίας η ώρα άφιξης δεν υπερβαίνει κατά δύο ώρες την προγραμματισμένη ώρα άφιξης της πτήσης για την οποία είχε αρχικά κρατηθεί η θέση για πτήσεις κάτω των 3.500 χιλιόμετρα και κατά τέσσερις ώρες για πτήσεις 3.500 χιλιομέτρων και άνω, ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας μπορεί να μειώσει την αποζημίωση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 κατά 50%.

3. Η αποζημίωση που αναφέρεται στην παράγραφο 1 καταβάλλεται σε ρευστό ή, εφόσον συμφωνήσει γραπτώς ο επιβάτης, με τραπεζικές εντολές, τραπεζικές επιταγές, με απόδειξη καταβολής του αντιτίμου του εισιτηρίου ή/και άλλες υπηρεσίες.

4. Οι αποστάσεις που δίδονται στις παραγράφους 1 και 2 μετρώνται με τη μέθοδο της ορθοδρομίας (μεγιστοκύκλια διαδρομή).

Άρθρο 8 Δικαίωμα στην παροχή συνδρομής

1. Σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, ο επιβάτης μπορεί να επιλέξει:

(α) την ενωρίτερη δυνατή πτήση επιστροφής στο αρχικό σημείο αναχώρησής του, επιπροσθέτως της επιστροφής όλου του αντιτίμου του εισιτηρίου του, σύμφωνα με τους όρους που το πλήρωσε, για το μέρος ή τα μέρη του ταξιδίου που δεν πραγματοποιήθηκαν και για το μέρος ή τα μέρη του ταξιδίου που ήδη πραγματοποιήθηκαν, εφόσον το αρχικό σχέδιο ταξιδίου του έχει αποβεί άσκοπο.

(β) τη μεταφορά του με την ενωρίτερη δυνατή πτήση, υπό συγκρίσιμες συνθήκες μεταφοράς, στον τελικό του προορισμό. ή

(γ) τη μεταφορά του, υπό συγκρίσιμες συνθήκες μεταφοράς, στον τελικό του προορισμό άλλη ημέρα η οποία θα αρμόζει στον επιβάτη και ανάλογα με τις διαθέσιμες θέσεις.

Παρέχεται επίσης στον επιβάτη η δυνατότητα μιας δωρεάν τηλεφωνικής κλήσης ή/και αποστολής μυνήματος με τηλέτυπο ή τηλεφωτογραφικό ή/και με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στο σημείο του τελικού του προορισμού στα σημεία αναχώρησης και τελικού προορισμού.

2. Σε περίπτωση που μια πόλη ή μια περιοχή εξυπηρετείται από περισσότερα του ενός αεροδρόμια, όταν ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας προσφέρει σε έναν επιβάτη μια πτήση προς άλλο αεροδρόμιο από εκείνο για το οποίο είχε γίνει η κράτηση, ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας αναλαμβάνει το κόστος μεταφοράς του επιβάτη από το αεροδρόμιο αυτό έως εκείνο για το οποίο είχε γίνει η κράτηση είτε σε άλλο κοντά στον προορισμό με τη σύμφωνη γνώμη του επιβάτη.

Άρθρο 9 Δικαίωμα στην παροχή συνδρομής κατά την αναμονή για επόμενη πτήση

1. Σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, προσφέρονται δωρεάν στους επιβάτες:

(α) γεύματα και αναψυκτικά ανάλογα του χρόνου αναμονής τους,

(β) διανυκτέρευση σε ξενοδοχείο όταν είναι αναγκαία η παραμονή τους για μια ή -περισσότερες νύκτες, ή πρόσθετη παραμονή.

(βα) δωρεάν μεταφορά ή επιστροφή των εξόδων της μεταφοράς από το αεροδρόμιο στο κατάλυμα (ξενοδοχείο ή άλλο) και αντιστρόφως.

Άρθρο 10 Ακύρωση

1. Σε περίπτωση ακύρωσης μιας πτήσης, ισχύουν οι ακόλουθες διατάξεις εκτός εάν ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδωτικός πράκτορας μπορεί να αποδείξει ότι η ακύρωση οφείλεται μόνον σε λόγους ανωτέρας βίας.

2. Όταν, σε λιγότερο από επτά ημέρες πριν την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης, ένας αερομεταφορέας ή ταξιδιωτικός πράκτορας ακυρώσει μια πτήση ή αναμένει ότι εύλογα θα προβεί σε ακύρωση πτήσης, καταβάλλει κάθε προσπάθεια να επικοινωνήσει με τους ενδιαφερόμενους επιβάτες προκειμένου να τους εξηγήσει κάθε δυνατή εναλλακτική λύση και συμφωνεί με αυτούς τους όρους υπό τους οποίους μπορούν να δεχθούν να παραχωρήσουν τις επικυρωμένες κρατήσεις τους. Οι επιβάτες μπορούν να επιλέξουν τουλάχιστον μεταξύ:

(α) είτε της επιστροφής του πλήρους αντιτίμου του εισιτηρίου τους, υπό τους όρους που το πλήρωσαν, για το μη πραγματοποιηθέν τμήμα ή τμήματα του ταξιδίου τους και για το ήδη πραγματοποιηθέν τμήμα ή τμήματα του ταξιδίου τους, εφόσον για οιοδήποτε λόγο το αρχικό σχέδιο ταξιδίου του επιβάτη αποβαίνει άσκοπο, και της επιστροφής του στο αρχικό σημείο αναχώρησης το γρηγορότερο δυνατόν. ή

(β) της δρομολόγησής τους, υπό παρεμφερείς συνθήκες μεταφοράς, στον τελικό τους προορισμό το γρηγορότερο δυνατόν. ή

(γ) της δρομολόγησής τους, υπό παρεμφερείς συνθήκες μεταφοράς, στον τελικό τους προορισμό άλλη ημέρα, με τη σύμφωνη γνώμη του επιβάτη.

3. Στους επιβάτες, με τους οποίους ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας δεν κατέληξε σε συμφωνία σύμφωνα με την παράγραφο 2 και οι οποίοι παρουσιάζονται στον έλεγχο εισιτηρίων σύμφωνα με το άρθρο 3, παρέχεται η αποζημίωση και η συνδρομή που προδιαγράφονται στα άρθρα 7, 8 και 9.

Άρθρο 11 Καθυστέρηση

1. Όταν ένας αερομεταφορέας ή ταξιδιωτικός πράκτορας εκτιμά εύλογα ότι μια πτήση θα έχει καθυστέρηση δύο ώρες ή περισσότερο ως προς την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησής της για τις πτήσεις κάτω των 3.500 χιλιομέτρων ή τέσσερις ώρες για τις πτήσεις 3.500 χιλιομέτρων και άνω, παρέχει στους επιβάτες τη συνδρομή που προδιαγράφεται στο άρθρο 9, εκτός εάν μπορεί να αποδείξει ότι η καθυστέρηση οφείλεται μόνον σε λόγους ανωτέρας βίας.

2. Σε οιαδήποτε περίπτωση, παρέχει τη συνδρομή εντός των χρονικών ορίων που ορίζονται στην παράγραφο 1 συναρτήσει κάθε ζώνης απόστασης. Η συνδρομή παρέχεται αμέσως σε πρόσωπα με μειωμένη κινητικότητα, τους συνοδούς τους και στα ασυνόδευτα παιδιά ανεξαρτήτως της απόστασης της πτήσης.

Άρθρο 12 Περαιτέρω αποζημίωση

Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται με την επιφύλαξη μετέπειτα προσφυγής ενός επιβάτη σε αρμόδιο δικαστήριο προκειμένου να τύχει μεγαλύτερης αποζημίωσης, εξαιρουμένων των εθελοντών οι οποίοι παραχώρησαν την επικυρωμένη κράτηση της θέσης τους σύμφωνα με το άρθρο 5, παράγραφος 1 ή με το άρθρο 10, παράγραφος 2.

Άρθρο 13 Αποζημίωση από τρίτο μέρος

Σε περίπτωση που ένας αερομεταφορέας ή ταξιδιωτικός πράκτορας καταβάλει την αποζημίωση ή εκπληρώσει τις υπόλοιπες υποχρεώσεις του βάσει του παρόντος κανονισμού, καμια διάταξη του παρόντος κανονισμού δεν μπορεί να ερμηνευθεί ως περιοριστική του δικαιώματός του να απαιτήσει αποζημίωση από τρίτο μέρος σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.

Άρθρο 14 Υποχρέωση ενημέρωσης των επιβατών για τα δικαιώματά τους

1. Η νομική οντότητα που είναι αρμόδια για τον έλεγχο εισιτηρίων των επιβατών διασφαλίζει ότι στην περιοχή ελέγχου των εισιτηρίων υπάρχει ανηρτημένη με ευδιάκριτο για τους επιβάτες τρόπο ευανάγνωστη γνωστοποίηση, η οποία περιέχει το εξής κείμενο: "Σε περίπτωση άρνησης επιβίβασής σας ή τουλάχιστον δίωρης καθυστέρησης της πτήσης σας, ζητήστε στη θυρίδα ελέγχου των εισιτηρίων ή στη θύρα εξόδου το κείμενο όπου δηλώνονται τα δικαιώματά σας, ιδίως όσον αφορά την αποζημίωση και την παροχή συνδρομής".

2. Ο αερομεταφορέας ή ο ταξιδιωτικός πράκτορας, ο οποίος αρνείται την επιβίβαση ή ακυρώνει μια πτήση, παρέχει σε κάθε ενδιαφερόμενο επιβάτη γραπτή γνωστοποίηση με τους κανόνες αποζημίωσης και παροχής συνδρομής σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος κανονισμού. Την ίδια γνωστοποίηση παρέχει επίσης σε κάθε επιβάτη που έχει υποστεί τουλάχιστον δίωρη καθυστέρηση. Δίδονται επίσης γραπτώς στον επιβάτη τα στοιχεία επαφής του φορέα που ορίζεται στο άρθρο 18.

Άρθρο 15 Αποκλεισμός αποποίησης

Οι αερομεταφορείς ή ταξιδιωτικοί πράκτορες δεν μπορούν να περιορίζουν ή να αποποιούνται των υποχρέωσεών τους έναντι των επιβατών, ιδίως με ρήτρα περιορισμού ή παρέκκλισης στη σύμβαση μεταφοράς. Εάν, ωστόσο, εφαρμοσθεί τέτοια ρήτρα περιορισμού ή παρέκκλισης σε επιβάτη, και αυτός αποδεχθεί αποζημίωση χαμηλότερη από εκείνην που προβλέπει ο παρών κανονισμός, ο επιβάτης δικαιούται να προσφύγει στα αρμόδια δικαστήρια για να λάβει συμπληρωματική αποζημίωση.

Άρθρο 16 Κυρώσεις

Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες επιβολής κυρώσεων που ισχύουν για την παραβίαση του παρόντος κανονισμού και λαμβάνουν όλα τα μέτρα που είναι αναγκαία για την εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, ανάλογες και αποτρεπτικές. Τα κράτη μέλη κοινοποιούν τις σχετικές διατάξεις στην Επιτροπή το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2004, καθώς επίσης κοινοποιούν χωρίς καθυστέρηση τις τυχόν μετέπειτα τροποποιήσεις τους.

Άρθρο 17 Εφαρμογή

Κάθε κράτος μέλος ορίζει τον φορέα που είναι αρμόδιος για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού και τον δημοσιοποιεί. Ο φορέας είναι αρμόδιος για την επιβολή του κανονισμού στους αερολιμένες που βρίσκονται στο έδαφός του κράτους μέλους και για τις πτήσεις από τρίτες χώρες προς τους αερολιμένες σε αυτό το έδαφος. Είναι αρμόδιος, μεταξύ άλλων, για την έρευνα των καταγγελιών που αφορούν την τήρηση του παρόντος κανονισμού και για τη λήψη των μέτρων που είναι αναγκαία για να καταστούν σεβαστά τα δικαιώματα των επιβατών.

Άρθρο 18 Καταγγελίες

Με την επιφύλαξη του άρθρου 12, ένας επιβάτης μπορεί να υποβάλει καταγγελία σε οιοδήποτε φορέα έχει ορίσει ένα κράτος μέλος σχετικά με τυχόν παραβίαση του κανονισμού σε οιοδήποτε αερολιμένα ή σχετικά με οιαδήποτε πτήση από τρίτη χώρα προς αερολιμένα του κράτους μέλους όπου ισχύει η Συνθήκη ή σχετικά με πτήση από τρίτη χώρα προς αερολιμένα σε αυτό το έδαφος. Ο φορέας, εφόσον δεν είναι ο αρμόδιος, κοινοποιεί την καταγγελία σε εκείνον που είναι αρμόδιος για την επιβολή του κανονισμού στη συγκεκριμένη περίπτωση. Ο αρμόδιος φορέας ερευνά την καταγγελία και λαμβάνει τα μέτρα που είναι αναγκαία για να καταστούν σεβαστά τα δικαιώματα του επιβάτη.

Άρθρο 19 Έκθεση

Η Επιτροπή θα συντάξει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο το αργότερο εντός πέντε ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού σχετικά με τη συνολική λειτουργία και τα αποτελέσματα του παρόντος κανονισμού, ιδίως σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις του στην άρνηση επιβίβασης και την ακύρωση πτήσεων.

Η έκθεση θα συνοδεύεται από νομοθετικές προτάσεις, εφόσον χρειασθεί.

Άρθρο 20 Κατάργηση

Ο κανονισμός (EΟΚ) αριθ. 295/91 καταργείται.

Άρθρο 21 Έναρξη ισχύος

Ο παρών κανονισμός τίθεται σε ισχύ την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και εφαρμόζεται άμεσα σε κάθε κράτος μέλος.

Βρυξέλλες,

Για το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Ο Πρόεδρος