(1)

Zgodnie z art. 104 Traktatu Państwa Członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego.

(2)

Pakt na rzecz Stabilności i Wzrostu opiera się na dążeniu do stabilności finansów publicznych jako środka służącego tworzeniu warunków do zapewnienia stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu sprzyjającego tworzeniu nowych miejsc pracy.

(3)

Procedura nadmiernego deficytu zgodnie z art. 104 przewiduje podjęcie decyzji w sprawie istnienia nadmiernego deficytu. Załączony do Traktatu Protokół w sprawie procedury nadmiernego deficytu zawiera dalsze przepisy dotyczące wdrażania procedury nadmiernego deficytu. Rozporządzenie Rady (WE) nr 3605/93 z dnia 22 listopada 1993 r. (1) określa szczegółowe zasady i definicje w zakresie stosowania przepisów wspomnianego Protokołu.

(4)

Artykuł 104 ust. 5 Traktatu nakłada na Komisję obowiązek skierowania opinii do Rady w przypadku uznania przez Komisję, że w Państwie Członkowskim istnieje nadmierny deficyt lub że taki deficyt może wystąpić. Komisja przedstawiła Radzie taką opinię na temat Portugalii w dniu 20 lipca 2005 r. Uwzględniwszy sprawozdanie opracowane zgodnie z art. 104 ust. 3 oraz wziąwszy pod uwagę opinię Komitetu Ekonomiczno-Finansowego wydaną zgodnie z art. 104 ust. 4 Traktatu, Komisja doszła do wniosku, iż w Portugalii istnieje nadmierny deficyt. Przedkładając ocenę, Komisja uwzględniła sprawozdanie Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (Ecofin) dla Rady Europejskiej z dnia 20 marca 2005 r. w sprawie „Poprawy wdrażania Paktu na rzecz Stabilności i Wzrostu” zatwierdzone przez Radę Europejską w dniu 22 marca 2005 r.

(5)

Artykuł 104 ust. 6 Traktatu stanowi, że Rada po dokonaniu ogólnej oceny, a przed podjęciem decyzji, czy istnieje nadmierny deficyt, zobowiązana jest rozważyć wszelkie uwagi zgłaszane przez dane Państwo Członkowskie. W przypadku Portugalii ogólna ocena prowadzi do następujących wniosków.

(6)

Zgodnie ze zaktualizowanym programem stabilności dla Portugalii z czerwca 2005 r. planowany deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2005 r. sięgnie 6,2 % PKB. Deficyt ten znacznie przekracza wartość odniesienia wynoszącą 3 % PKB. Przekroczenie przez deficyt wartości odniesienia nie wynika z nadzwyczajnego zdarzenia pozostającego poza kontrolą władz Portugalii ani też ze znacznego pogorszenia koniunktury gospodarczej. Podczas gdy wskaźnik wzrostu PKB gwałtownie spadał od 2000 r., w 2004 r. gospodarka ponownie wykazała pozytywny wzrost. Prognozy przedstawione przez służby Komisji wiosną 2005 r. oraz zaktualizowany program stabilności z czerwca 2005 r. przewidują utrzymanie stopniowego, choć umiarkowanego, trendu wzrostowego w następnych latach. Ponadto pomimo dużej ujemnej luki podażowej, która nie zmniejszy się znacząco w nadchodzących latach, osłabienie równowagi budżetowej jest nieproporcjonalne do obecnego zwiększenia luki podażowej. Zatem nie można uznać, że przekroczenie wartości odniesienia wynika ze znacznego pogorszenia koniunktury gospodarczej. Zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2005 r. przewiduje się, że wskaźnik deficytu budżetowego znacznie przekroczy określoną w Traktacie wartość odniesienia również w 2006 r., w którym ma nastąpić stopniowe ożywienie gospodarki. Aktualizacja programu stabilności dla Portugalii z czerwca 2005 r. w istocie przewiduje zmniejszanie się deficytu budżetowego w nadchodzących latach, jakkolwiek do 2007 r. będzie on przekraczał wartość odniesienia.

(7)

Przekroczenie wartości odniesienia nie może być uznane za wyjątkowe i tymczasowe w rozumieniu Traktatu oraz Paktu na rzecz Stabilności i Wzrostu. Fakt ten oznacza, że zapisany w Traktacie wymóg dotyczący kryterium deficytu nie jest spełniony.

(8)

Stosunek zadłużenia do PKB w 2003 r. narusza określoną w Traktacie wartość odniesienia równą 60 % PKB, osiągając 61,9 % w 2004 r., co stanowi wzrost o około 8,5 punktów procentowych PKB od 2000 r. Wzrost wskaźnika zadłużenia wyjaśnić można bardzo niską pierwotną nadwyżką, znaczną, powiększającą zadłużenie korektą przepływów kapitału, a także niskim nominalnym wzrostem PKB. Ponadto wartość zadłużenia przewidywana na lata 2005–2007 zawarta w zaktualizowanym programie stabilności z czerwca 2005 r. i w dużym stopniu pokrywająca się z przewidywaniami dotyczącymi zadłużenia przedstawionymi wiosną 2005 r. w prognozie służb Komisji sugeruje dalszy gwałtowny wzrost wskaźnika zadłużenia, który w 2007 r. ma osiągnąć poziom szczytowy nieco poniżej 68 %. Koliduje to z wymogiem określonym w Traktacie polegającym na tym, że w przypadku gdy stosunek między długiem publicznym a produktem krajowym brutto przekracza wartość odniesienia wynoszącą 60 % PKB, „stosunek ten zmniejsza się dostatecznie i zbliża się do wartości odniesienia w zadowalającym tempie”. Fakt ten dowodzi, że przewidziany w Traktacie wymóg dotyczący kryterium zadłużenia nie jest spełniony.

(9)

Zgodnie ze sprawozdaniem Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (Ecofin) dla Rady Europejskiej w sprawie „Poprawy wdrażania Paktu na rzecz Stabilności i Wzrostu”, biorąc pod uwagę inne istotne czynniki, decyzję Rady o istnieniu nadmiernego deficytu zgodnie z art. 104 ust. 6 Traktatu „należy w pełni podporządkować nadrzędnej zasadzie stanowiącej, że przed uwzględnieniem innych istotnych czynników przekroczenie wartości odniesienia ma charakter tymczasowy, zaś deficyt pozostaje bliski wartości odniesienia”. W przypadku Portugalii warunek ten nie jest spełniony. Zatem dla celów decyzji Rady zgodnie z art. 104 ust. 6 Traktatu inne istotne czynniki nie są w tej sytuacji brane pod uwagę,