Truailliú nialasach

Is é is cuspóir le truailliú nialasach truailliú aeir, uisce agus ithreach a laghdú go leibhéil a meastar nach bhfuil siad díobhálach a thuilleadh d’éiceachórais sláinte agus nádúrtha agus a urramaíonn teorainneacha ar féidir leis an domhan déileáil leo, agus ar an gcaoi sin timpeallacht saor ó thruailliú a chruthú. Is truailliú is cúis le bás amháin as ocht mbás san Eoraip gach bliain agus tá baint aige le riochtaí éagsúla leighis. Tá sé ar cheann de na cúig phríomhspreagadh um chailliúint bithéagsúlachta agus tá bagairt á déanamh aige ar níos mó ná 1 mhilliún den tuairim is 8 milliún speiceas plandaí agus ainmhithe ar an bpláinéad.

Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach 2021, “ Bealach chuig pláinéad sláintiúil do chách — Plean Gníomhaíochta AE: In “I dtreo aer, uisce agus ithir saor ó thruailliú” ”, leagtar amach fís chomhtháite do 2050, cuimsítear inti liosta gníomhaíochtaí lena bhféachtar le truailliú a laghdú ag an bhfoinse agus leagtar amach sraith spriocanna atá le baint amach, ar an gcéad dul síos, faoi 2030. Áirítear ar na spriocanna sin:

• feabhas a chur ar chaighdeán an aeir chun líon na mbásanna anabaí mar thoradh ar thruailliú aeir a laghdú 55 % ar a laghad;
• cion na ndaoine a chuireann torann iompair isteach orthu i gcónaí a laghdú 30 %;
• éiceachórais an Aontais Eorpaigh (AE) a laghdú 25 % i gcás go bhfuil truailliú aeir ina bhagairt ar an mbithéagsúlachta;
• laghdú 50 % a dhéanamh ar chailliúint cothaitheach, ar úsáid agus ar riosca lotnaidicídí ceimiceacha, ar úsáid na gceann is guaisí, agus ar dhíol frithmhiocróbán le haghaidh ainmhithe feirme agus sa réimse dobharshaothraithe;
• laghdú 50 % a dhéanamh ar bhruscar plaisteach ar muir agus laghdú 30 % a dhéanamh ar mhicreaphlaistigh a scaoiltear isteach sa chomhshaol;
• laghdú suntasach a dhéanamh ar ghiniúint iomlán dramhaíola agus dramhaíl chathrach iarmharach a laghdú 50 %.

Roinnt samplaí de thionscnaimh agus de ghníomhaíochtaí a chuirfear i gcrích faoin bplean:

• caighdeáin um cháilíocht aeir AE a dhlúthailíniú leis na moltaí is déanaí ón Eagraíocht Dhomhanda Sláinte;
• athbhreithniú a dhéanamh ar na caighdeáin maidir le cáilíocht an uisce, lena n–áirítear in aibhneacha agus i bhfarraigí AE;
• truailliú ithreach a laghdú agus athchóiriú ithreach a fheabhsú;
• athbhreithniú a dhéanamh ar dhlíthe dramhaíola AE chun truailliú a laghdú agus chun oiriúnú do phrionsabail an gheilleagair chiorclaigh;
• truailliú nialasach ó tháirgeadh agus ó thomhaltas a chothú;
• laghdú a dhéanamh ar an neamhionannas sláinte de bharr sciar díréireach na dtionchar sláinte díobhálacha a bhaineann leis na daoine is leochailí anois;
• lorg truaillithe seachtrach AE a laghdú trí shrian a chur le honnmhairiú táirgí agus dramhaíola a bhfuil tionchair dhíobhálacha nó thocsaineacha ag baint leo i dtíortha nach tíortha den Aontas Eorpach iad.